II OZ 483/22 - Postanowienie

Data orzeczenia	2025-03-11	
Data wpływu	2022-08-17	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Tomasz Bąkowski /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)	
Hasła tematyczne	Koszty postępowania	
Sygn. powiązane	VII SA/Wa 2552/21	
Skarżony organ	Rada Miasta	
Treść wyniku	Uchylono zaskarżone postanowienie	
Powołane przepisy	Dz.U. 2024 nr 0 poz 935; art. 157 § 1, art. 200-204, art. 206; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)	
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wojewody Mazowieckiego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2552/21 o odmowie uzupełnienia wyroku w sprawie ze skargi Wojewody Mazowieckiego na uchwałę Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 26 sierpnia 2021 r., nr LIII/1612/2021 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.	
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 31 maja 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2552/21, odmówił uzupełnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2552/21 w sprawie ze skargi Wojewody Mazowieckiego na uchwałę Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 26 sierpnia 2021 r., nr LIII/1612/2021 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wyrokiem z 24 marca 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 5442/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyniku rozpoznania skargi Wojewody Mazowieckiego w pkt I. stwierdził nieważność § 24 ust. 2 pkt 7 oraz § 27 ust. 2 pkt 7 i 8 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 26 sierpnia 2021 r., nr XXXV/328/ (winno być nr LIII/1612/2021 – przyp. NSA), w pkt II. oddalił skargę w pozostałym zakresie.

Pismem z 28 kwietnia 2022 r. pełnomocnik Wojewody Mazowieckiego wniósł o uzupełnienie wyroku co do zwrotu kosztów postępowania na rzecz Wojewody Mazowieckiego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd podniósł, że w skardze z 4 listopada 2021 r. zawarto wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, przy czym na postawie art. 100 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2021 r., poz. 1372, dalej: "u.s.g.") Wojewoda był z mocy ustawy zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Zdaniem Sądu brak jest także podstaw do zasądzenia zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Zauważyć bowiem należy, że przedmiotowa skarga nie została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika. Co prawda wraz ze skargą załączone zostało pełnomocnictwo procesowe dla r.pr. S.O. do występowania w imieniu Wojewody Mazowieckiego przed sądami administracyjnymi, jednakże w toku sprawy pełnomocnik ten nie złożył żadnego pisma procesowego, a zgodnie z treścią wniosku zawartego w skardze, przedmiotowa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Jedyna aktywność ustanowionego pełnomocnika Wojewody przejawiła się po wydaniu przedmiotowego wyroku i polegała na sporządzeniu wniosku o uzupełnienie wyroku Sądu w przedmiocie zwrotu kosztów.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Wojewoda Mazowiecki, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o jego uchylenie i zasadzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Postanowieniu zarzucono naruszenie:

– art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") – przez jego niezastosowanie polegające na braku przyznania skarżącemu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w zakresie kosztów zastępstwa procesowego;

– art. 206 p.p.s.a. – przez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż (1) w niniejszej sprawie miał miejsce uzasadniony przypadek umożliwiający odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości, podczas gdy takie przesłanki nie zaistniały, a także (2) przyjęcie przez Sąd orzekający, że skarżący Wojewoda Mazowiecki samodzielnie przygotowywał pismo inicjujące postępowanie obejmujące 33 strony wywodów prawnych;

– art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 206 p.p.s.a. – przez przyjęcie przez Sąd orzekający, że (1) skarżący Wojewoda Mazowiecki był w stanie samodzielnie przygotowywać pismo inicjujące postępowanie obejmujące 33 strony wywodów prawnych i w tym zakresie błędne przyjęcie przez Sąd, że radca prawny nie przygotował skargi, (2) pominięcie ustalenia faktycznego, dla którego złożone zostało pełnomocnictwo procesowe do skargi przez radcę prawnego, skoro Sąd ustalił, że złożony został wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym;

– § 15 ust. 1-3 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265) przez jego niezastosowanie polegające na odstąpieniu od zasądzenia tytułem zastępstwa procesowego kwoty w wysokości stawki minimalnej, tj. 480 zł;

– art. 100 u.s.g. w zw. z art. 206 p.p.s.a. – przez ich nieprawidłowe zastosowanie, a to przez uznanie, że zwolnienie z kosztów sądowych na mocy powołanego przepisu skutkuje brakiem podstaw do zasądzenia zwrotu kosztów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, choć z innych powodów niż wymienione w zażaleniu.

Na wstępie należy wyjaśnić, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie działa w warunkach określonych w art. 197 § 2 p.p.s.a., który stanowi, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, przy czym odpowiednie stosowanie tych przepisów nie obejmuje art. 176 p.p.s.a. Wynika to wyraźnie z art. 194 § 3 p.p.s.a., który w sposób wyczerpujący określa wymagania formalne zażalenia. Zatem w postępowaniu zażaleniowym nie obowiązuje zasada związania granicami środka odwoławczego, wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. Niezależenie zatem od zarzutów oraz argumentacji podniesionej przez żalącego należało w postępowaniu zażaleniowym zbadać, czy zaskarżone postanowienie, w tym przypadku – odmawiające uzupełnienia wyroku, nie narusza prawa.

Zgodnie z art. 157 § 1 p.p.s.a., strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Przesłanką uzupełnienia wyroku jest zatem nieorzeczenie o całości skargi lub niezamieszczenie w wyroku dodatkowego orzeczenia, wymaganego przez przepisy ustawy.

Orzeczeniem w przedmiocie kosztów postępowania jest zarówno orzeczenie pozytywne (zasądzające), jak i negatywne dla skarżącego (oddalające wniosek o zasądzenie kosztów postępowania). Innymi słowy również odstąpienie od realizacji zasad określonych w art. 200-204 p.p.s.a. i skorzystanie przez Sąd I instancji z uprawnienia wynikającego z art. 206 p.p.s.a., winno znajdować odzwierciedlenie w wydanym orzeczeniu. Rozstrzygnięcia takiego wyrok z dnia 24 marca 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2552/21 nie zawiera.

Naczelny Sąd w składzie orzekającym podziela wyrażony w doktrynie i orzecznictwie pogląd, że rzeczywisty zamiar sądu oddalenia pominiętego żądania nie może usprawiedliwiać odmowy uzupełnienia wyroku (por. B. Dauter (w:) A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 157, pkt 5 oraz postanowienie NSA z 23.09.2022 r., III OZ 557/22).

W niniejszym przypadku trzeba mieć na względzie to, że co do zasady w sytuacji, w której skarga została uwzględniona w części, skarżącemu przysługuje zwrot kosztów postępowania. Zatem oddalenie wniosku z uwagi na nieponiesienie kosztów (art. 200 p.p.s.a.) lub odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części (w myśl art. 206 p.p.s.a.), wymaga wyraźnego wyartykułowania tego rozstrzygnięcia w sentencji orzeczenia. Dopiero takie rozstrzygnięcie będzie mogło podlegać kontroli przez sąd odwoławczy w zakresie, w jakim oczekiwał tego żalący we wniesionym zażaleniu.

Z uwagi na niejednoznaczność wniosku o "zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych", należy wskazać że dopuszczalne jest uzupełnienie wyroku wydanego przez ten sam sąd, tym samym nie jest możliwe uzupełnienie wyroku sądu pierwszej instancji przez Naczelny Sąd Administracyjny i odwrotnie – "sąd ten nie może uzupełnić wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdyż o uzupełnieniu wyroku może orzec tylko ten sąd, który wyrok wydał" (por. wyrok SN z 9.12.1976 r., II CR 469/76, OSP 1978/1, poz. 4). Natomiast w wypadku gdyby wyżej powołany wniosek dotyczył zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, wypada wyjaśnić, że Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł orzec o zasądzeniu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów tego postępowania, ponieważ przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.