Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Miroslaw Wincenciak Sędzia del. WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogolnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 listopada 2021 r. sygn. akt II SAB/Gd 85/21 w sprawie ze skargi R. S. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Człuchowie w sprawie udostepnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 3 listopada 2021 r. sygn. akt II SAB/Gd 85/21 - na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), określanej dalej jako "P.p.s.a." – oddalił skargę R. S. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Człuchowie w sprawie udostępnienia informacji publicznej.

Jak wynika z akt sprawy, skarżący wnioskiem z 3 marca 2021 r. (data wpływu 12 marca 2021 r.) wystąpił do Prezesa Sądu Rejonowego w Człuchowie o udostępnienie mu w trybie ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm.) kopii wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami wydanymi w 2020 roku, a zarejestrowanymi w repertorium sądowym "C" pod symbolem 028. Skarżący wskazał, że żądane informacje mogą być zapisane na płycie CD/DVD.

Pismem z 18 marca 2021 r. Prezes poinformował skarżącego, że w Sądzie Rejonowym w Człuchowie wydano jeden taki wyrok oznaczony sygnaturą I C [...] i jest on dostępny w portalu orzeczeń na stronie internetowej http://orzeczenia.czluchow.sr.gov.pl oraz na stronie internetowej Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych: http://orzeczenia.czluchow.ms.gov.pl .

W tych okolicznościach skarżący złożył skargę na bezczynność, podnosząc, że informacja powinna być mu udostępniona w sposób i w formie wskazanej we wniosku.

W uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę Sąd pierwszej instancji odwołał się do treści art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który stanowi, że "[i]nformacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek" i wywiódł a contrario, że w sytuacji gdy informacja jest udostępniona w Biuletynie, to wnioskowy tryb jej udostępniania nie znajduje zastosowania, a tym samym Prezes Sądu w chwili wniesienia skargi nie pozostawał w bezczynności.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego – art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez jego błędną interpretację wyrażającą się przyjęciem, że umieszczenie żądanej informacji w publicznie dostępnym wykazie jest równoznaczne z udostępnieniem jej w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych;

2) naruszenie prawa materialnego - § 3 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 18 stycznia 2007 r. w sprawie Biuletynu Informacji Publicznej w zw. z art. 9 ust. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W uzasadnieniu powyższych podstaw, cytując ww. przepisy, skarżący podniósł, że zgodnie z informacją zawartą na stronie http://www.bip.gov.pl, od dnia 29 marca 2021 r. Biuletyn Informacji Publicznej ma nowy adres strony internetowej: https://www.gov.pl/bip. Pod wskazanym adresem nie figurują jednak informacje publiczne żądane przez skarżącego. Co więcej, w spisie podmiotów dostępnym na przedmiotowej stronie internetowej nie figuruje ani Sąd Rejonowy w Człuchowie ani Minister Sprawiedliwości – nie sposób więc uznać stron internetowych prowadzonych pod adresami wskazanymi przez organ "za prowadzone przez strony podmiotowe BIP". Żądane informacje nie znajdują się również na portalu danych prowadzonym pod adresem https://dane.gov.pl/. W związku z powyższym, nie sposób stwierdzić, że informacja publiczna żądana przez skarżącego została udostępniona w BIP lub portalu danych, a zatem powinna być udostępniona na wniosek.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a dodatkowo zrzekł się przeprowadzenia rozprawy w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Istota problemu w sprawie, jak wynika z treści zarzutów, a zwłaszcza ich uzasadnienia dotyczy wyłącznie jednego zagadnienia, a mianowicie czy zamieszczenie żądanego przez skarżącego orzeczenia sądowego na stronie internetowej Sądu Rejonowego w Człuchowie pod adresem https://orzeczenia.czluchow.sr.gov.pl oraz na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości pod adresem https://orzeczenia.czluchow.ms.gov.pl odpowiada jego opublikowaniu w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium (a w aktualnym stanie prawnym - portalu danych) w rozumieniu art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a tym samym zwalnia organ z udostępnienia tego dokumentu w trybie wnioskowym. W rozpoznawanej sprawie na etapie postępowania kasacyjnego nie ma już między stronami sporu co do tego, że opublikowanie informacji w Biuletynie Informacji Publicznej zwalnia zobowiązany podmiot z konieczności jej udostępnienia w trybie wnioskowym Nie jest też kwestionowane, że w chwili wniesienia skargi żądany wyrok wraz z uzasadnieniem był dostępny w internetowych wyszukiwarkach pod ww. adresami podanymi precyzyjnie skarżącemu w piśmie stanowiącym odpowiedź na jego wniosek. Zdaniem skarżącego jednak dostęp na podanych stronach nie odpowiada opublikowaniu orzeczenia w Biuletynie Informacji Publicznej (stosownie do art. 10 ust. 1 ustawy) albowiem nie jest on dostępny pod adresem https://www.gov.pl/bip, zaś w spisie podmiotów na tej stronie nie figuruje ani SR w Człuchowie, ani Minister Sprawiedliwości, a w konsekwencji podanych przez organ stron ww. podmiotów nie można uznać za strony podmiotowe BIP. Takie jest stanowisko skarżącego, który tym samym za naruszone uznaje przepisy art. 10 ust. 1 ustawy przez błędną wykładnię i § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 stycznia 2007 r. w sprawie Biuletynu Informacji Publicznej (Dz. U. Nr 10, poz. 68, dalej jako rozporządzenie). Wskazane podstawy nie są jednak usprawiedliwione. Przede wszystkim art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie mógł być naruszony w sposób wskazany przez skarżącego tj. przez błędną wykładnię albowiem rozumienie tego przepisu jest w przypadku skarżącego i Sądu I instancji tożsame. W tym przedmiocie nie ma rozbieżności. Zamieszczenie informacji w Biuletynie Informacji Publicznej zwalnia z konieczności jej udostępnienia w trybie wnioskowym. To zaś czy strony Sądu Rejonowego w Człuchowie i Ministerstwa Sprawiedliwości udostępniające treść żądanego orzeczenia są stronami podmiotowymi tego Biuletynu to nie kwestia wykładni, lecz problem prawidłowości ustaleń Sądu, które to ustalenia nie zostały w żaden sposób podważone. Błędu w ustaleniach faktycznych zaś nie można podważać zarzutem naruszenia prawa materialnego. Odnosząc się jednak do wskazanego problemu, wyartykułowanego przez skarżącego dopiero na etapie postępowania kasacyjnego, należy wyjaśnić, że sam fakt, że w spisie podmiotów na stronie głównej Biuletynu (bip.gov.pl) nie figuruje ani Sąd Rejonowy w Człuchowie, ani Ministerstwo Sprawiedliwości sam w sobie nie oznacza, że strony tych podmiotów nie są stronami podmiotowymi BIP.-u Dodatkowo, w żaden sposób takiego wniosku nie sposób przecież wyprowadzić ani z art. 10 ust. 1 ustawy, ani z powołanego przez skarżącego w zarzucie drugim § 3 rozporządzenia, który stanowi, że "[d]ostęp do informacji publicznych zawartych w BIP jest możliwy przez stronę główną BIP posiadającą URL- http://www.bip.gov.pl, według spisu podmiotów lub menu przedmiotowego albo przez strony podmiotowe BIP." A zatem sam fakt braku figurowania jakiegoś podmiotu w spisie podmiotów na stronie głównej nie oznacza, że jego strona nie jest stroną podmiotową. W dalszych przepisach rozporządzenia określono szczegółowo strukturę strony głównej BIP (Rozdział 2) i standardy struktury stron podmiotowych BIP (Rozdział 3). Stosownie do § 9 ust. 1 strony podmiotowe BIP prowadzone są w formie odrębnych stron WWW. Na stronach podmiotowych BIP umieszcza się czytelny link do strony głównej BIP oraz do strony głównej istniejącego internetowego serwisu podmiotu obowiązanego do udostępniania informacji publicznej (§ 10 rozporządzenia). Strona podmiotowa BIP powinna w szczególności zawierać logo (znak graficzny) BIP, umieszczone w górnej części strony; adres redakcji strony podmiotowej BIP; imię i nazwisko, numer telefonu, numer telefaksu i adres poczty elektronicznej co najmniej jednej z osób redagujących stronę podmiotową BIP; instrukcję korzystania ze strony podmiotowej BIP; menu przedmiotowe umożliwiające odnalezienie: informacji publicznych, o których mowa w art. 8 ust. 3 zdanie pierwsze ustawy oraz innych informacji publicznych, o których mowa w art. 8 ust. 3 zdanie drugie ustawy, a w szczególności takich, których publikacja leży w interesie publicznym, zaspokaja potrzeby obywateli i ich wspólnot, wspiera rozwój społeczeństwa obywatelskiego lub przyczynia się do polepszenia działalności podmiotu udostępniającego informacje, informacji publicznych przeznaczonych do publikacji w BIP na podstawie przepisów odrębnych; moduł wyszukujący (§ 11 ust. 1 rozporządzenia). Strona podmiotowa BIP nie może zawierać reklam (§ 11 ust. 2 rozporządzenia). Wobec tego, że strona WWW Sądu Rejonowego w Człuchowie odpowiada powołanym przepisom rozporządzenia to opublikowany na niej żądany przez skarżącego wyrok w zakładce "Portal orzeczeń" spełniał warunek opublikowania go w Biuletynie Informacji Publicznej, a zatem, jak prawidłowo przyjął Sąd I instancji, nie podlegał on udostępnieniu w trybie tak zwanym wnioskowym, co przesądzało o bezzasadności wniesionej skargi na bezczynność.

Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, także z przyczyn branych pod uwagę z urzędu (art. 183 § 2 P.p.s.a. i art. 189 P.p.s.a.) orzeczono o jej oddaleniu stosownie do art. 184 w zw. z art. 182 § 2 i § 3 P.p.s.a

W wyroku nie orzeczono o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącemu w ramach prawa pomocy (art. 250 § 1 P.p.s.a.), gdyż wynagrodzenie takie jest zawsze w postępowaniu sądowoadministracyjnym przyznawane tylko przez wojewódzkie sądy administracyjne w postępowaniu określonym w art. 258-261 P.p.s.a. Pełnomocnik skarżącego powinien zatem wystąpić ze stosownym wnioskiem do Sądu I instancji.