II SAB/Go 74/26 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-04-29	
Data wpływu	2026-03-20	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.	
Sędziowie	Grażyna Staniszewska /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Rogalski
Michał Ruszyński	
Symbol z opisem	6480
658	
Hasła tematyczne	Inne	
Skarżony organ	Burmistrz Miasta i Gminy	
Treść wyniku	Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku	
Powołane przepisy	Dz.U. 2022 nr 0 poz 902; art. 6, art. 13, art. 14; Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2025 nr 0 poz 1691; art. 63, art. 64; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks  postępowania administracyjnego	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w [...] na bezczynność Burmistrza [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Burmistrza [...]do załatwienia wniosku skarżącego Stowarzyszenia [...] w [...] z dnia [...]r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku, II. stwierdza, że Burmistrz [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. w pozostałym zakresie skargę oddala, IV. zasądza od Burmistrza [...] na rzecz skarżącego Stowarzyszenia [...] w [...] kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.	
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2026 r. Stowarzyszenie [...] w [...]zwróciło się drogą elektroniczną do Burmistrza [...] o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej organizacji dożynek gminnych, które odbyły się w [...] w dniu [...] sierpnia 2025 r. Stowarzyszenie wniosło o udostępnienie następujących informacji:

1.Skanów/kopii wszystkich faktur i rachunków opłaconych z budżetu gminy w związku z organizacją dożynek gminnych,

2. Kopii umów podpisanych w ramach organizacji tego wydarzenia oraz wykazu podmiotów, które wykonywały usługi na rzecz gminy w związku z organizacją dożynek,

3. Kopii wniosków o dofinansowanie oraz umów grantowych związanych z organizacją dożynek,

4. Informacji o wszystkich usługach, świadczeniach lub wkładzie rzeczowym, które zostały zrealizowane w ramach wolontariatu, działań pro bono lub sponsoringu, wraz ze wskazaniem podmiotów/organizacji/osób, które ich dokonały,

5. Listy wszystkich gości zaproszonych na uroczystość dożynek, w tym gości specjalnych, wraz z kopiami zaproszeń,

6.Informacji o osobach zaproszonych dodatkowo na część gastronomiczną (posiłek dożynkowych) wraz z kopiami zaproszeń lub innymi dowodami wysłania bądź doręczenia zaproszeń na tę część wydarzenia,

7. Wykazu wszystkich podmiotów, którym wysłano zaproszenia zarówno na część oficjalną dożynek, jak i na poczęstunek, z podaniem daty i formy doręczenia (np. osobiście, pocztą, e-mail).

Wniosek opatrzono podpisem zaufanym i dołączono do niego sześć załączników organizacyjnych Stowarzyszenia opatrzone podpisami zaufanymi, stanowiące oryginały dokumentów elektronicznych (tj.: uchwała dotycząca składu Zarządu, lista członków Zarządu, Protokół Stowarzyszenia, zaświadczenie o wpisie do ewidencji stowarzyszeń zwykłych, upoważnienie dla A. M., Regulamin Stowarzyszenia).

Jako formę udostępnienia informacji wnioskodawca wskazał przesłanie ich w formie elektronicznej na podany adres poczty elektronicznej.

Pismem z dnia [...] lutego 2026 r. Burmistrz [...], powołując się na art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (DZ.U. 2025 r. poz. 1691, dalej kpa) wezwał wnioskodawcę w terminie 7 dni od otrzymania wezwania do uzupełnianie braku formalnego wniosku z [...] stycznia 2026 r., pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania, poprzez: 1. przekazanie wniosku w formie papierowej z podpisem własnoręcznym lub elektronicznej opatrzonej podpisem elektronicznym, zaufanym albo podpisem osobistym, 2. złożenie oryginałów lub poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów - regulaminu Stowarzyszenia, dokumentu potwierdzającego wpisanie Stowarzyszenia do ewidencji stowarzyszeń zwykłych, aktualnej uchwały dotyczącej składu zarządu, jak i wybrania osób na członków zarządu Stowarzyszenia, dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie organu w piśmie z dnia [...] lutego 2026 r. Stowarzyszenie [...] wskazało na bezpodstawność wezwania oraz jednocześnie załączyło żądane dokumenty organizacyjne Stowarzyszenia.

Pismem z dnia [...] lutego 2026 r., działając na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. organ zawiadomił Skarżącego, iż z powodu nieuzupełnienia braków formalnych wniosku w wymagany sposób we wskazanym terminie, który upłynął w dniu [...] lutego 2026 r. wniosek zostaje pozostawiony bez rozpoznania.

Pismem z dnia [...] lutego 2026 r. Stowarzyszenie [...], reprezentowane przez A. M. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na bezczynności Burmistrza [...]polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej objętej wnioskiem z dnia [...] stycznia 2026 r. dotyczącym organizacji dożynek gminnych ([...] sierpnia 2025 r.). Skarżące Stowarzyszenie wniosło o: 1) zobowiązanie organu do udostępnienia żądanej informacji w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2) stwierdzenie bezczynności organu; 3) stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4) wymierzenie organowi grzywny (art. 149 § 2 p.p.s.a.); 5) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że dniu [...] stycznia 2026 r. złożył drogą elektroniczną wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej dożynek gminnych z dnia [...] sierpnia 2025 r., obejmujący faktury, umowy, wnioski o dofinansowanie, informacje o wolontariacie i sponsoringu oraz listy zaproszonych gości. Wniosek opatrzono podpisem zaufanym i dołączono do niego sześć załączników organizacyjnych Stowarzyszenia - wszystkie opatrzone podpisami zaufanymi, stanowiące oryginały dokumentów elektronicznych (art. 3 pkt 2 ustawy o informatyzacji, art. 12b ust. 1 tamże). W dniu [...] lutego 2026 r. - ostatnim dniu 14-dniowego terminu z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - organ, zamiast udostępnić informację, wydał pismo powołujące się na art. 64 § 2 k.p.a., żądając: (1) wniosku w formie papierowej lub z podpisem elektronicznym/zaufanym/osobistym, (2) oryginałów dokumentów organizacyjnych Stowarzyszenia, (3) dokładnych danych adresowych - pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W dniu [...] lutego 2026 r. skarżący za pośrednictwem e-Doręczeń wykazał bezpodstawność wezwania i ponownie załączył wszystkie dokumenty. Do dnia wniesienia skargi organ nie udostępnił informacji, nie wydał decyzji odmownej ani żadnego innego rozstrzygnięcia. Skarżący powołał się na art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, zwanej dalej: "u.d.i.p." ).oraz wskazał, że termin załatwienia wniosku upłynął bezskutecznie [...] lutego 2026 r. Wezwanie organu z tego dnia nie mogło przerwać biegu terminu, ponieważ jest w całości bezprawne. Organ zażądał spełnienia wymogu, który był spełniony w chwili złożenia wniosku. Żądanie dokumentów organizacyjnych Stowarzyszenia wprost narusza art. 2 ust. 2 u.d.i.p., który stanowi: "od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego". Ponadto wniosek zawierał pełne dane identyfikacyjne skarżącego: nazwę, adres siedziby, NIP, REGON i adres e-mail do doręczeń. Żądanie "dokładnych danych adresowych" było więc bezprzedmiotowe, a u.d.i.p. takiego wymogu w ogóle nie formułuje. Zdaniem skarżącego bezczynność organu nosi cechy rażącego naruszenia prawa (art. 149 § la p.p.s.a.), gdyż nie jest to błąd interpretacyjny ani opóźnienie - jest to celowe działanie obliczone na uniemożliwienie realizacji prawa do informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz [...] wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] stycznia 2026 r. na adres poczty elektronicznej [...] wpłynął wniosek Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej związanej z organizacją dożynek gminnych, które odbyły się w [...] w dniu [...] sierpnia 2025 r. W dniu [...] lutego 2026 r. wpłynęła skarga Stowarzyszenia [...] na bezczynność Burmistrza [...]w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] stycznia 2026 r. Wniosek doręczono do Urzędu Miejskiego w [...]za pośrednictwem poczty elektronicznej w dniu [...] stycznia 2026 r. Wniosek nie został podpisany ani elektronicznie, ani odręcznie. Do wniosku załączono: 1. Zawiadomienie z dnia [...] grudnia 2021 r. o dokonaniu wpisu do Ewidencji Stowarzyszeń Zwykłych prowadzonej przez Starostę [...] (znak; [...]) - skan dokumentu sporządzonego w wersji papierowej, niepoświadczony za zgodność z oryginałem; 2. upoważnienie A, M, do reprezentowania Stowarzyszenia [...] - podpisane elektronicznie podpisami zaufanymi; 3. Listę osób należących do Stowarzyszenia [...] z dnia [...] września 2024 r. - skan dokumentu sporządzonego w wersji papierowej, niepoświadczony za zgodność z oryginałem; 4. protokół z dnia [...] lutego 2025 r. z zebrania stowarzyszenia zwykłego wraz listą obecności zebrania online Członków i Członkiń stowarzyszenia - podpisany elektronicznie podpisem zaufanym; 5. regulamin stowarzyszenia zwykłego, skan dokumentu sporządzonego w wersji papierowej niepoświadczony za zgodność z oryginałem; 6. uchwałę z dnia [...] lutego 2025 r. o wyborze zarządu stowarzyszenia zwykłego - podpisaną elektronicznie podpisem zaufanym.

Dalej organ stwierdził, że Burmistrz [...], jako organ władzy publicznej jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1u.d.i.p. Wnioskodawca żądający informacji publicznej przetworzonej, dla jej uzyskania powinien wykazać nie tylko, że jest ona ważna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców, ale również, że jej uzyskanie stwarza realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony Interesu publicznego, a właśnie jego osoba daje tego rodzaju rękojmię (por. A. Piskorz - Ryń w glosie do wyroku WSA w Warszawie z dnia 22 lutego 2006 r, II SAA/Va 1721/05, Samorząd Terytorialny 2007, nr 3, s. 72).

Uzasadniając żądanie Skarżący stwierdził, iż wnioskowane informacje w szczególności umowy, faktury, rachunki, wnioski o dofinansowanie, rozliczenia oraz dokumenty potwierdzające wykonanie usług, sposób organizacji wydarzenia finansowanego przez gminę, dobór podmiotów realizujących świadczenia na rzecz gminy, zasady ponoszenia kosztów reprezentacji i części gastronomicznej, dokumenty potwierdzające wysyłanie zaproszeń oraz listy zaproszonych gości dotyczą wydatkowania środków publicznych, organizacji wydarzenia realizowanego przez jednostkę samorządu terytorialnego oraz działań organu władzy publicznej w sferze publicznej. Z tego względu stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a ich udostępnienie służy realizacji konstytucyjnego prawa do informacji (art. 61 Konstytucji RP). Zdaniem Skarżącego są to kwestie o podwyższonej wadze społecznej, ponieważ dotykają fundamentu prawidłowego funkcjonowania samorządu, tj. jawności finansów publicznych oraz zasady rozliczalności władz lokalnych. Skarżący wskazał również argumenty decydujące w jego opinii o tym, iż uzyskanie informacji objętej żądaniem wniosku jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, co przesądza o uprawnieniu do uzyskania informacji przetworzonej. Ponadto zdaniem Skarżącego jawność dokumentów finansowych i organizacyjnych wydarzenia publicznego jest podstawowym narzędziem kontroli, czy środki publiczne zostały wydatkowane: zgodnie z prawem, celowo i oszczędnie, z zachowaniem zasad racjonalnego gospodarowania mieniem publicznym oraz w sposób zapewniający najwyższą wartość i efekt społeczny przy danych nakładach. Ujawnienie faktur, umów i rachunków pozwala obywatelom ocenić, czy wydatki nie noszą cech zawyżania kosztów usług lub materiałów, dublowania wydatków, finansowania elementów prywatnych pod pozorem wydarzenia publicznego, sztucznego mnożenia kosztów przez rozbijanie zamówień oraz kierowania zamówień do wybranych wykonawców bez uzasadnienia gospodarczego.

Po dokonaniu analizy uzasadnienia prawno - faktycznego wniosku Organ uznał, że w sprawie możliwe jest wydanie decyzji administracyinej. W ocenie Organu Skarżący nie wskazał szczególnej istotności dla interesu publicznego w uzyskaniu informacji objętej żądaniem, sam Organ nie doszukał się zaś tej przesłanki analizując jedynie treść i przedmiot wniosku. W sytuacji gdy organ wydaje w trybie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, to w myśl art. 10 ust. 2 u.d.p., zastosowanie mają przepisy k.p.a. Stwierdzając podstawy do wydania decyzji w trybie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. - jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - organ związany jest wszystkimi zasadami procedury administracyjnej z uwzględnieniem wyjątków wynikających z art. 16 ust. 2 pkt 1 i 2 u.d.i.p. Zobowiązany jest zatem zastosować przepisy dotyczące sposobu załatwienia sprawy, wymogów formalnych jakie musi spełniać zarówno wniosek, jak i decyzja, jej doręczenie czy wniesienie środków zaskarżenia. Z uwagi na powyższe uznając, że Skarżący uzasadniając wniosek nie wykazał w zakresie pozyskania wnioskowanych informacji szczególnej istotności dla interesu publicznego organ przystąpił do procedowania w stosunku do wniosku w trybie przepisów k.p.a. wzywając Skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku. Do wykazania umocowania do działania w imieniu osoby niebędącej osobą fizyczną konieczne jest przedłożenie dokumentu/dokumentów uprawniających do reprezentowania strony przed organami administracji publicznej. W przypadku Skarżącego są to: umocowanie do reprezentowania Stowarzyszenia, wykazujące, że osoba podpisująca wniosek była do tego uprawniona w chwili dokonywania czynności, regulamin Stowarzyszenia, dokument potwierdzający wpisanie Stowarzyszenia do ewidencji stowarzyszeń zwykłych, uchwała o wyborze zarządu stowarzyszenia. Z uwagi na to, iż przepisy k.p.a. mają zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji administracyjnej, w tym także do poprzedzającego jej wydanie etapu uzupełnienia braków formalnych wniosku, po przeprowadzeniu analizy wniosku oraz załączonych do niego dokumentów Organ działając na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. pismem z dnia [...] lutego 2026 r. wezwał Skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej poprzez przekazanie wniosku w formie papierowej z podpisem własnoręcznym lub elektronicznej opatrzonej podpisem elektronicznym, zaufanym albo podpisem osobistym oraz złożenie oryginałów lub poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów regulaminu Stowarzyszenia oraz dokumentu potwierdzającego wpisanie Stowarzyszenia do ewidencji stowarzyszeń zwykłych. Organ wezwał również do podania danych adresowych strony postępowania dla celów dokonania skutecznego doręczenia w przypadku konieczności wydania decyzji, wyznaczając termin 7 dni od otrzymania wezwania na uzupełnienie braków formalnych wniosku pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jedną z reguł obowiązujących w procedurze administracyjnej jest zasada oficjalności doręczeń (art. 39 k.p.a.), zgodnie z którą organ zobowiązany jest do dokonywania doręczeń w określony sposób. Oznacza to, że decyzja administracyjna kończąca postępowanie w sprawie z wniosku o udostępnienie informacji publicznej musi być skierowana na adres, z którym przepisy k.p.a. wiążą skutek doręczenia. Wśród dokumentów wymienionych w wezwaniu wskazano również aktualną uchwałę dotyczącą składu zarządu, jak i wybrania danych osób na członków zarządu Stowarzyszenia oraz dokument określający umocowanie do reprezentowania strony wykazujący, iż osoba podpisująca wniosek była do tego uprawniona w chwili dokonywania czynności albo przez podpisanie wniosku przez osobę (osoby) do tego uprawnioną. Był to wynik oczywistej omyłki pisarskiej. Dokumenty te zostały załączone do wniosku o udostępnienie informacji publicznej w wymaganej formie. Organ podkreślił, iż fakt ujęcia w wezwaniu uchwały dotyczącej składu zarządu i wybrania danych osób na członków zarządu oraz upoważnienia do reprezentowania Wnioskodawcy nie miał wpływu na sposób dalszego procedowania wniosku. W dniu [...]lutego 2026 r. Skarżący przesłał Odpowiedź na wezwanie, do której załączono; 1. regulamin stowarzyszenia zwykłego - skan dokumentu sporządzonego w wersji papierowej, niepoświadczony za zgodność z oryginałem: 2. wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] stycznia 2026 r. podpisany podpisem zaufanym przez A. M.; 3. protokół z dnia [...] lutego 2025 r. z zebrania stowarzyszenia zwykłego wraz listą obecności zebrania online Członków i Członkiń stowarzyszenia; 4. uchwałę z dnia [...] lutego 2025 r. o wyborze zarządu stowarzyszenia zwykłego: 5. Zawiadomienie z dnia [...] grudnia 2021 r. o dokonaniu wpisu do Ewidencji Stowarzyszeń Zwykłych prowadzonej przez Starostę [...] (znak: [...]) - skan dokumentu sporządzonego w wersji papierowej niepoświadczony za zgodność z oryginałem: 6. upoważnienie A. M. do reprezentowania Stowarzyszenia [...]; 7. stanowisko z dnia [...] lutego 2026 w przedmiocie wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej; 8. Listę osób należących do Stowarzyszenia [...] z dnia [...] września 2024 r. - skan dokumentu sporządzonego w wersji papierowej, niepoświadczony za zgodność z oryginałem. Po dokonaniu oceny przedłożonych dokumentów pod kątem ich zgodności z wymaganiami określonymi w wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych Organ stwierdził, iż Skarżący nie złożył oryginałów lub poprawnie poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii regulaminu Stowarzyszenia oraz dokumentu potwierdzającego wpisanie Stowarzyszenia do ewidencji stowarzyszeń zwykłych.

Następnie, działając na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. Organ zawiadomił Skarżącego, iż z powodu nieuzupełnienia braków formalnych wniosku w wymagany sposób we wskazanym terminie, który upłynął w dniu [...] lutego 2026 r., wniosek zostaje pozostawiony bez rozpoznania. W ocenie organu żądane dokumenty są dokumentami podstawowymi, warunkującymi możliwość ustalenia, czy wniosek rzeczywiście pochodzi od istniejącego podmiotu, jaki jest jego status organizacyjny, jakie są zasady jego reprezentacji oraz czy osoby występujące w jego imieniu były umocowane do składania oświadczeń woli i wiedzy ze skutkiem prawnym dla Skarżącego. Dopóki zatem Organ nie dysponuje dokumentami pozwalającymi zweryfikować byt oraz reprezentację Wnioskodawcy, dopóty nie może w sposób prawidłowy ocenić skuteczności dokonanych czynności ani nadać sprawie dalszego biegu. Nieprzedłożenie Organowi oryginałów albo poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów regulaminu Stowarzyszenia oraz dokumentu potwierdzającego wpisanie Stowarzyszenia do ewidencji stowarzyszeń zwykłych stanowi przeszkodę formalną uniemożliwiająca przyjęcie, że wniosek został skutecznie wniesiony przez należycie oznaczony i prawidłowo reprezentowany podmiot.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej jako p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4a.

Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a.

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sądowej kontroli jest bezczynność Burmistrza [...]w sprawie udostępnienia informacji publicznej, o które zwróciło się skarżące Stowarzyszenie wnioskiem z dnia [...] stycznia 2026 r.

Wniesienie skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie wymaga od strony skarżącej uprzedniego złożenia jakiegokolwiek środka zaskarżenia na drodze administracyjnej, czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 24 maja 2006 r., I OSK 601/05).

Niesporne w kontrolowanej sprawie było, że Burmistrz [...] jako organ władzy publicznej (art. 163 i nast. Konstytucji) jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a żądane przez skarżące Stowarzyszenie informacje - jako odnoszące się do majątku jednostki - stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. "c" u.d.i.p.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli w tym terminie informacja publiczna nie może być udostępniona, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.).

Bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej występuje wtedy, gdy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Ma ona miejsce wówczas, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo, podejmując te czynności, nie udzieli informacji w maksymalnym 2 miesięcznym terminie, albo wreszcie nie wyda na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej.

W świetle powołanej ustawy, aby nie narazić się na zarzut bezczynności, podmiot zobowiązany powinien: udostępnić wnioskowaną informację publiczną, jeśli znajduje się w jego posiadaniu (art. 10 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia, jeśli stwierdzi istnienie ograniczeń w dostępie do informacji publicznej bądź jeśli stwierdzi, że brak jest szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w udostępnieniu informacji publicznej przetworzonej (art. 16 i art. 17 u.d.i.p. w związku z art. 5 i art. 3 ust. 1 u.d.i.p.); poinformować, że w danej sprawie przysługuje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); poinformować, że nie posiada żądanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); poinformować, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).

Wskazać należy, że u.d.i.p. w istocie nie przewiduje jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku, poza utrwaleniem go w formie pisemnej (możliwe jest zatem jego przesłanie także drogą elektroniczną, bez użycia podpisu elektronicznego). Wynika to z braku konieczności pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, który żądając informacji publicznej, nie musi wykazać się jakimkolwiek uzasadniającym to interesem faktycznym lub prawnym. Wniosek składany w trybie u.d.i.p. nie musi zatem odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym. Nie stanowi on podania w rozumieniu art. 63 k.p.a., gdyż na tym etapie postępowania nie stosuje się przepisów k.p.a. Minimalne wymogi odnośnie do takiego wniosku muszą obejmować jasne sformułowanie, z którego wynika, co jest przedmiotem żądania udostępnienia informacji publicznej, niezbędne jest bowiem wykazanie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej. Informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku, co uzasadnia przyjęcie, iż postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest odformalizowane i uproszczone. Z tego też względu np. brak autoryzowanego podpisu na wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie stanowi jego braku formalnego (por. wyroki NSA z 16 marca 2009 r., I OSK 1277/08; z 30 listopada 2012 r., I OSK 1991/12; NSA z dnia 27 marca 2018 r., I OSK 1701/16, wyrok NSA z dnia 13 września 2024 r., III OSK 3268/23, CBOSA). Wniosek o udostępnienie informacji publicznej musi jednak spełniać wymogi określone w art. 63 k.p.a. w sytuacji, w której występują podstawy do wydania decyzji w oparciu o art. 16 u.d.i.p. Z chwilą wpłynięcia do organu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, organ obowiązany jest ustalić, czy przedmiot wniosku rzeczywiście dotyczy informacji publicznej, a jeśli tak, to o jakim charakterze (informacje proste czy przetworzone), czy informacje te znajdują się w posiadaniu zobowiązanego podmiotu, czy podmiot zobowiązany posiada środki techniczne umożliwiające udostępnienie informacji w sposób wskazany przez wnioskodawcę oraz czy udostępnienie żądanych informacji nie podlega ograniczeniu ze względu na tajemnice prawnie chronione. Jeżeli wniosek dotyczy informacji publicznej, a brak ustawowych ograniczeń w jej udostępnieniu, organ jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej w drodze czynności materialno-technicznej. W tych sytuacjach wniosek nie musi spełniać wymogów określonych w k.p.a. Dopiero ustalenie, że istnieje podstawa do odmowy udostępnienia informacji publicznej bądź umorzenia postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., uzasadnia wezwanie wnioskodawcy o uzupełnienie braków formalnych wniosku, jeżeli wniosek jest obarczony brakami, o jakich stanowi k.p.a. Dopiero bowiem w takiej sytuacji - z mocy art. 16 ust. 2 u.d.i.p. - do decyzji, a w konsekwencji i postępowania poprzedzającego jej wydanie, znajdują zastosowanie przepisy k.p.a. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku znajduje uzasadnienie, po dokonaniu powyższej analizy i uzewnętrznieniu zamiaru organu. Innymi słowy, na gruncie regulacji zawartych w u.d.i.p. istotne jest wyróżnienie dwóch etapów postępowania o różnym charakterze i mających za przedmiot odmienne zagadnienia. W pierwszym rzędzie, jeżeli organ (lub inny zobowiązany podmiot) dysponuje żądaną informacją publiczną i istnieje podstawa do jej udostępnienia bez opłat, to w postępowaniu tym nie mają w ogóle zastosowania przepisy k.p.a., bowiem informacja publiczna jest wtedy po prostu udostępniana, co przybiera postać czynności materialno-technicznej. Dla wszczęcia takiego postępowania wystarczy wniosek ustny bądź złożony w innej niesformalizowanej formie, wniosek ten nie musi być poparty żadnym uzasadnieniem ani wskazaniem szczególnego interesu. Sytuacja wygląda inaczej, gdy organ zobowiązany do udostępnienia informacji np. uznaje żądaną informację za informację przetworzoną, w związku z czym żąda wykazania interesu publicznego od wnioskodawcy albo w sprawie konieczne jest poniesienie kosztów przez wnioskodawcę, względnie by w sprawie chociażby potencjalnie zachodziła możliwość podjęcia decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub decyzji o umorzeniu postępowania, albo też jakiegokolwiek innego aktu administracyjnego, który wiązałby się ustaleniem podmiotu, od którego pochodzi wniosek. Wówczas do usunięcia braków formalnych wniosku znajduje zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z 4 lutego 2016 r., I OSK 873/15, wyrok NSA z 2 sierpnia 2024 r., III OSK 3146/23, CBOSA). Jak podkreślił NSA w wyroku z 16 grudnia 2009 r., I OSK 1002/09, "wszystkie te przypadki, w których ma dojść do podjęcia przez organ aktu administracyjnego, w tym zwłaszcza kwalifikowanego, jakim jest decyzja administracyjna (odmowna oraz o umorzeniu postępowania), bezwzględnie wymagać będą własnoręcznego podpisu wnioskodawcy (podpisu elektronicznego) na wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jego brak winien być usuwany w postępowaniu naprawczym, regulowanym w art. 64 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. do decyzji odmownej oraz o umorzeniu postępowania stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że Kodeks ten ma zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji, a więc także do kwestii usuwania braków formalnych wniosku o dostęp do informacji publicznej, o ile zobowiązany organ zmierza do wydania takiej decyzji (podjęcie decyzji administracyjnej w sytuacji niepodpisania wniosku wykazuje cechy działania organu z urzędu, co w przypadku postępowania wszczynanego jedynie na wniosek oznacza wydanie decyzji nieważnej – art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Stanowisko to zostało zaakceptowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. postanowienie NSA z 29 lutego 2012 r., I OW 196/11; wyroki NSA: z 4 lutego 2016 r., I OSK 873/15; z 26 maja 2017 r., I OSK 2534/16; z 27 września 2017 r., I OSK 7/17; z 12 października 2017 r., I OSK 430/17; z 18 stycznia 2018 r., I OSK 758/16, CBOSA).

W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, że termin czternastodniowy określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. dotyczy również obowiązku poinformowania skarżącego o tym, że wnioskowana informacja ma charakter przetworzony i że w związku z tym faktem, w zakreślonym przez organ terminie, powinien on wykazać szczególnie istotny interes publiczny w jej uzyskaniu (por. A. Piskorz-Ryń (red.), M. Sakowska-Baryła (red.), U.d.i.p. Komentarz, LEX/el. 2025, t. 1.3 do art. 13, wyrok WSA w Krakowie z 6 maja 2021 r., II SAB/Kr 37/21, wyrok WSA w Rzeszowie z 9 marca 2021 r., II SAB/Rz 7/21, CBOSA).

W rozpoznawanej sprawie wniosek Stowarzyszenia [...] został złożony drogą elektroniczną dnia [...] stycznia 2026 r. Organ pismem z dnia [...] lutego 2026 r., powołując się na art. 64 § 2 kpa, wezwał wnioskodawcę - po rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania - do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez m.in. złożenie oryginałów lub poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów regulaminu Stowarzyszenia, dokumentu potwierdzającego wpisanie Stowarzyszenie do ewidencji stowarzyszeń zwykłych. Stowarzyszenie [...] przy piśmie z dnia [...] lutego 2026 r. przedłożyło Regulamin Stowarzyszenia, potwierdzenie wpisu do ewidencji stowarzyszeń zwykłych, aktualną uchwałę o składzie zarządu dokument potwierdzający umocowanie osoby podpisującej wnioski – A. M.., listę członków Stowarzyszenia.

Pismem z dnia [...] lutego 2026 r. Burmistrz [...], na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., zawiadomił Stowarzyszenie o pozostawieniu wniosku z dnia [...] stycznia 2026 r. bez rozpoznania, albowiem w ocenie organu braki wniosku nie zostały uzupełnione w wymagany sposób, nie złożono oryginałów lub poprawnie poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii regulaminu Stowarzyszenia oraz dokumentu potwierdzającego wpisanie Stowarzyszenia do ewidencji stowarzyszeń zwykłych. W ocenie Sądu wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku, jak i pozostawienie wniosku strony skarżącej o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] stycznia 2026 r. bez rozpoznania, nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa procesowego. Należy bowiem podkreślić, że przepis art. 64 § 2 k.p.a. dotyczy wyłącznie formalnych braków pisma, których nieusunięcie nie pozwala na nadanie mu biegu. Nie dotyczy natomiast okoliczności, które organ uznaje za istotne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Stosowanie tego przepisu nie może bowiem zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku, treść tego przepisu nie może też być wykładana szeroko (zob. wyrok NSA z dnia 26 września 2017 r., II OSK 1071/16, CBOSA). Instytucja unormowana w art. 64 § 1 i § 2 k.p.a. odnosi się do takich braków formalnych wniesionego podania, które powodują jego prawną bezskuteczność, a więc niemożność w ogóle prowadzenia postępowania, np. przez brak adresu wnioskodawcy i niemożność jego ustalenia, niezałączenie dokumentu pełnomocnictwa itp. Charakterystyczną cechą tych braków jest to, że ich usunięcie może nastąpić w stosunkowo prosty sposób (wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2023 r., II OSK 2036/20, CBOSA). Brakiem formalnymi podania, do których usunięcia wzywa się wnoszącego podanie na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. jest również podpisanie podania niezgodnie ze sposobem reprezentacji osoby prawnej albo bez wykazania odpowiednim dokumentem uprawnienia osoby podpisującej odwołanie do reprezentowania osoby prawnej (wyrok NSA z 21 czerwca 2017 r., II GSK 2760/15, CBOSA).

Zdaniem Sądu za brak formalny nie można uznać niezłożenia oryginałów lub poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów regulaminu Stowarzyszenia oraz dokumentu potwierdzającego wpisanie Stowarzyszenia do ewidencji stowarzyszeń zwykłych. W okolicznościach sprawy brak przedłożenia ww. dokumentów w żądanej przez organ formie nie stanowił przeszkody do nadania wnioskowi o udzielenie informacji publicznej dalszego biegu, w szczególności poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Należy zauważyć, że organ nie wskazał w wezwaniu z dnia [...] lutego 2026 r., ani w zawiadomieniu z dnia [...] lutego 2026 r. o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania z jakich powodów konieczne było przedłożenie ww. dokumentów w oryginale lub poświadczonych za zgodność z oryginałem. Zważyć trzeba, że organ nie zakwestionował zgodności kopii nadesłanych przez stronę dokumentów z oryginałem lub ich autentyczności. Organ nie pouczył również strony skarżącej w wezwaniu w jaki sposób należy dokonać poświadczenia dokumentów za zgodność z oryginałem (art. 9 k.p.a., por. art. 76a § 2 k.p.a.). W orzecznictwie wskazuje się, że brak w aktach sprawy oryginału lub urzędowo uwierzytelnionego odpisu dokumentu nie oznacza, że taki dokument nie istnieje, zaś brak właściwego uwierzytelnienia dokumentu urzędowego nie pozbawia nieuwierzytelnionej kopii charakteru dowodu w postępowaniu administracyjnym, a jedynie wpływa na jego moc dowodową. O ile bowiem kserokopia właściwie uwierzytelniona korzysta z mocy dokumentu oryginalnego, to brak właściwego uwierzytelnienia powoduje, że dokument taki musi być oceniony w świetle całego materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 25 maja 2016 r., I OSK 2842/15; wyrok NSA z 24 maja 2019 r., II GSK 1646/17; wyrok NSA z 4 marca 2021 r., II GSK 744/20, CBOSA).

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że pozostawienie wniosku strony skarżącej bez rozpoznania, ze wskazaniem na ww. argumentację, pozbawione było podstaw prawnych. Uzasadnione jest zatem stanowisko, że organ nie rozpoznał w sposób prawidłowy - w świetle przepisów u.d.i.p. - złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Organ nie udostępnił w ustawowym terminie żądanej informacji publicznej, nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w termie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., nie przedłużył też terminu do wydania decyzji na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. W konsekwencji Sąd stwierdził, że Burmistrz [...]pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku strony skarżącej z dnia [...] stycznia 2026 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 149 § 1pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do rozpoznania wniosku Stowarzyszenia z dnia [...] stycznia 2026 r. Przepis art. 13 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Mając zatem na względzie treść powyższego przepisu Sąd, uwzględniając skargę skarżącego na bezczynność Burmistrza [...], zakreślił organowi termin 14 - dniowy do rozpoznania wniosku, liczony od dnia doręczenia prawomocnego wyroku.

W ocenie Sądu organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków wnioskodawcy i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy. W rozpatrywanej sprawie organowi nie można postawić tego rodzaju zarzutów. Bezczynność organu nie polegała na jego milczeniu wobec wniosku strony skarżącej, ale na błędnym zastosowaniu przepisów u.d.i.p. Nie można zatem uznać, że stwierdzona bezczynność w sposób rażący uchybia przepisom tej ustawy. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Konsekwencją oceny, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa było oddalenie skargi w zakresie wniosku o wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Orzeczenie organowi grzywny lub przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej ma charakter represyjny (grzywna) oraz kompensacyjny (suma pieniężna) i powinno być zastosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. W ocenie Sądu okoliczności sprawy wskazują, że taka sytuacja w badanej sprawie nie miała miejsca.

O kosztach postępowania sądowego należnych stronie skarżącej od organu Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Zasądzona kwota 100 zł stanowi równowartość wpisu od skargi.

[pic]