II SA/Wa 2051/23 - Wyrok

Data orzeczenia	2024-04-25	
Data wpływu	2023-10-26	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie	
Sędziowie	Danuta Kania /przewodniczący/
Dorota Kozub-Marciniak /sprawozdawca/
Joanna Kruszewska-Grońska	
Symbol z opisem	6480	
Sygn. powiązane	III OSK 1945/24	
Skarżony organ	Inne	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), Protokolant specjalista Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.	
Uzasadnienie
Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] (dalej, jako: skarżący lub Stowarzyszenie) wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] września 2023 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.

Stan sprawy przedstawia się następująco.

Stowarzyszenie wnioskiem z dnia [...] lipca 2023 r., przesłanym na skrzynkę poczty elektronicznej prasainfo@trybunal.gov.pl, zwróciło się o udostępnienie informacji na temat liczby wniosków o udostępnienie informacji publicznej które w 2022 r. organ wykonał w całości (pkt 2 wniosku). Ponadto zażądano odpowiedzi na pytanie, jakie były najczęściej występujące przyczyny nieudostępnienia przez organ informacji publicznej w 2022 r. (pkt 4 wniosku). Skarżący wniósł o wymienienie maksymalnie trzech spośród następujących przyczyn: wnioskowana informacja nie stanowiła informacji publicznej; wnioskodawca miał zagwarantowany dostęp do informacji w innym trybie; informacja nie istniała albo organ jej nie posiadał; wnioskodawca nie ujawnił swoich podstawowych danych osobowych (imię, nazwisko); wnioskodawca nadużywał dostępu do informacji publicznej; wniosek dotyczył informacji przetworzonej; informacja podlegała ochronie prywatności osoby fizycznej; informacja podlegała ochronie ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa; inne.

Wniosek obejmował żądanie udostępnienia informacji poprzez wysłanie ich na skrzynkę poczty elektronicznej [...].

Ponadto Stowarzyszenie we wniosku z [...] lipca 2023 r. domagało się udostępnienia następujących informacji:

• liczba pisemnych wniosków o udostępnienie informacji publicznej, które organ otrzymał w 2022 r. (pkt 1 wniosku);

• liczba wniosków, w sprawie których w 2022 r. organ wydał decyzję administracyjną (decyzje administracyjne) o odmowie informacji publicznej (pkt 3 wniosku);

• liczba wniosków, w sprawie których w 2022 r. wnioskodawca skierował skargę (skargi) na bezczynność do sądu administracyjnego (pkt 5 wniosku);

• liczba wniosków, w sprawie których w 2022 r. wnioskodawca skierował skargę na decyzję (decyzje) do sądu administracyjnego (pkt 6 wniosku);

• liczba wniosków, w sprawie których w 2022 r. organ naliczył opłatę za udostępnienie informacji publicznej (pkt 7 wniosku);

• czy organ publikuje rejestr wniosków o udostępnienie informacji publicznej w Biuletynie Informacji Publicznej (pkt 8 wniosku);

• czy w organie jest zatrudniona osoba odpowiedzialna za przygotowanie odpowiedzi na wnioski o udostępnienie informacji publicznej (pkt 9 wniosku).

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w standardach międzynarodowych dużo uwagi poświęca się przyjmowaniu rozwiązań krajowych pozwalających dokonywać regularnych przeglądów prawa dostępu do informacji. Natomiast zgromadzenie danych pozwala zidentyfikować problemy i potrzeby informacyjne oraz przeprowadzić konieczne zmiany. Niektóre kraje wykorzystują zebrane statystyki do poszerzania proaktywnego udostępnienia informacji. Z kolei w polskiej ustawie o dostępie do informacji publicznej nie wprowadzono przepisów dotyczących gromadzeniu, publikowaniu i raportowaniu informacji na temat realizacji wniosków. Nie wyznaczono również organu, którego zadaniem byłoby przyglądanie się funkcjonowaniu tego prawa w praktyce. Brakuje więc przestrzeni do dyskusji o stanie prawa dostępu do informacji, która opierałaby się o dane. Skarżący sformułował pytania z uwzględnieniem standardów międzynarodowych. Ponadto podkreślono, że wnioskowane informacje będą stanowiły ważną część Raportu o stanie jawności - pierwszego kompleksowego opracowania dotyczącego dostępu do informacji w Polsce. Ma ono składać się z następujących części: 1. Jawność w oczach obywateli; 2. Jawność a standardy międzynarodowe; 3. Aktywne udostępnianie informacji; 4. Dostęp do informacji i prawo prasowe; 5. Wnioskowy dostęp do informacji; 6. Wstęp na posiedzenie organów; 7. Jawność partii politycznych; 8. Dostęp do informacji o środowisku; 9. Zmiany dotyczące jawności z lat 2021-2022; 10. Rekomendacje. Dodano, że uzyskane informacje pozwolą opracować rozdział poświęcony wnioskowemu dostępowi do informacji.

W dniu [...] sierpnia 2023 r. zawiadomiono Stowarzyszenie, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie, w jakim dotyczy liczby wniosków, które w 2022 r. organ rozpoznał w całości (pkt 2 wniosku), jak również przyczyn nieudostępnienia przez organ w 2022 r. informacji (pkt 4 wniosku), w ocenie organu, dotyczy informacji przetworzonej.

Jednocześnie skarżący został wezwany do tego, aby uzupełnił wniosek z dnia [...] lipca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, wskazując na okoliczności, pozwalające uznać, że udostępnienie informacji na temat liczby wniosków, które w 2022 r. organ rozpoznał w całości, a także przyczyn nieudostępnienia przez organ w 2022 r. informacji, jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.

W dniu [...] sierpnia 2023 r. Stowarzyszenie wniosło o to, aby uzasadnienie wniosku z [...] lipca 2023 r. potraktowano jako uzasadnienie wystąpienia przesłanki "szczególnie istotnego interesu publicznego". Ponadto wskazano, że Stowarzyszenie tematem dostępu do informacji zajmuje się od 20 lat. Stowarzyszenie prowadzi m.in. działania edukacyjne, poradnicze, rzecznicze i litygacyjne.

W dniu [...] sierpnia 2023 r. wezwano Stowarzyszenie do usunięcia braku formalnego wniosku z [...] lipca 2023 r. poprzez złożenie na wymienionym wniosku własnoręcznego podpisu lub opatrzenie wniosku kwalifikowanym podpisem elektronicznym w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania. Jednocześnie pouczono, iż nieusunięcie braku formalnego w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania spowoduje pozostawienie wyżej wymienionego wniosku bez rozpoznania.

W dniu [...] września 2023 r. Stowarzyszenie przesłało podpisany wniosek o udostępnienie informacji publicznej.

Organ udzielił żądanych odpowiedzi w zakresie pkt 1, 3, 5, 6, 7 i 8 wniosku z dnia [...] lipca 2023 r.

Zaskarżoną decyzją Prezes Trybunału Konstytucyjnego odmówił natomiast udostępnienia informacji publicznej w zakresie liczby wniosków o udostępnienie informacji publicznej, które w 2022 r. organ wykonał w całości (pkt 2 wniosku), jak też w zakresie udostępnienia informacji odnośnie do występujących przyczyn nieudostępnienia przez organ informacji publicznej w 2022 r. (pkt 4 wniosku).

W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że Prezes Trybunału Konstytucyjnego jako organ władzy publicznej jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a żądane informacje stanowią informację publiczną, albowiem dotyczą spraw publicznych. Natomiast ustalenia wymagało czy wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] lipca 2023 r. dotyczy "informacji przetworzonej", a jeżeli tak, to czy uzyskanie przez Stowarzyszenie żądanych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Organ wskazał, że informacje przetworzone można rozumieć jako informacje, które zostały opracowane przez podmiot przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie posiadanych przez niego danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych. Opracowanie polega na analizie danych. W myśl szerszego pojęcia informacji przetworzonych przetworzenie informacji nie zawsze polega na wytworzeniu nowych informacji. Informacja przetworzona może również powstać w wyniku wybrania poszczególnych danych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów i odpowiedniego ich przygotowania na potrzeby wnioskodawcy. Chodzi więc o sumowanie informacji prostych, o ile towarzyszy temu ponadstandardowy nakład pracy. Prezes Trybunału Konstytucyjnego wskazał, że na dzień złożenia wniosku z dnia [...] lipca 2023 r. nie istnieje zestawienie żądanych informacji. Tym samym w celu udostępnienia informacji będących przedmiotem wniosku organ byłby zobligowany do ich opracowania, przy czym wiązałoby się to z analizą danych. Nie istnieje możliwość "automatycznego" ani "skomputeryzowanego" wygenerowania informacji. Żądane informacje nie są bowiem gromadzone w zbiorach informacji. W związku z tym informacje te należy wyselekcjonować na podstawie posiadanych przez organ dokumentów (wniosków o informacje publiczne, jakie wpłynęły do Trybunału Konstytucyjnego w 2022 r., a także odpowiedzi ze strony organu, jakie wystosowano do wnioskodawców), w związku z żądaniem skarżącego i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych we wniosku; następnie zaś - opracować. Nie ulega wątpliwości, że taka sytuacja wymaga podjęcia działań, które wymagają znaczącego nakładu pracy, ponieważ do Trybunału Konstytucyjnego w 2022 r. wpłynęło aż 313 pisemnych wniosków o udostępnienie informacji publicznej, udzielono zaś na nie 253 odpowiedzi. Obawa, że opracowanie żądanych informacji jest trudne do pogodzenia z bieżącą działalnością podmiotu, jest więc naturalnie zasadna.

Reasumując, z podanych wyżej względów, organ uznał, że żądane informacje stanowią informacje przetworzone w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej, jako: u.d.i.p.).

Dalej organ podniósł, że skarżący nie wykazał, choćby hipotetycznie, że żądane informacje - tzn. liczba wniosków o udostępnienie informacji publicznej, które w 2022 r. organ wykonał w całości, oraz występujące przyczyny nieudostępnienia przez organ informacji publicznej w 2022 r. - stwarzają możliwość ich wykorzystania w taki sposób, aby miały wpływ na określone działania (np. wyeliminowanie niewłaściwych praktyk czy doprowadzenie do zmian w prawie bądź zidentyfikowanie "potrzeb informacyjnych") lub sytuację (np. poprawa funkcjonowania struktur państwowych). Okoliczności, do których odwołuje się Stowarzyszenie, a więc brak przestrzeni do dyskusji o stanie prawa dostępu do informacji publicznych czy przede wszystkim zamiar opracowania Raportu o stanie jawności, nie stanowią o tym, że istnieją indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej. Z drugiej strony skarżący poza koniecznością przeprowadzenia przeglądu stanu prawa dostępu do informacji publicznej i ogólnym wskazaniem, iż zgromadzenie danych pozwala zidentyfikować problemy i potrzeby informacyjne oraz przeprowadzić konieczne zmiany, nie wyjaśnia, jakim konkretnie działaniom lub sytuacjom ma służyć uzyskanie żądanych informacji. W ocenie organu skarżący nie wykazał przesłanki "szczególnej istotności dla interesu publicznego" w uzyskaniu informacji przetworzonej. Z kolei organ - niezależnie od intencji strony - nie znalazł okoliczności, które mogłyby stanowić o wypełnieniu tej przesłanki.

Mając na uwadze powyższe, organ wydał zaskarżoną decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p.

Z tym rozstrzygnięciem Stowarzyszenie nie zgodziło się i wywiodło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jego rzecz od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1. art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie skarżącemu informacji o ilości złożonych do organu wniosków o udostępnienie informacji w roku 2022, które organ wykonał w całości oraz o przyczynach nieudostępnienia informacji w roku 2022 pomimo, iż powyższe dane są informacją o działalności organu,

2. art. 1 ust. 1 u.d.i.p., poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie skarżącemu informacji o ilości złożonych do organu wniosków o udostępnienie informacji w roku 2022, które organ wykonał w całości oraz o przyczynach nieudostępnienia informacji w roku 2022 pomimo istnienia podstaw do ich udostępnienia,

3. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., poprzez jego zastosowanie i uznanie, że informacje wnioskowane przez skarżącego stanowią informację przetworzoną, a skarżący powinien wykazać szczególnie istotny interes publiczny dla jej pozyskania, podczas gdy wnioskowana informacja nie spełnia kryteriów uznania jej za przetworzoną,

4. art. 54 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 10 ust. 1 Konwencji o ochronie prawa człowieka i podstawowych wolności, poprzez ich niezastosowanie i uniemożliwienie pozyskania skarżącemu danych o realizacji prawa do informacji, co znacząco ograniczyło i wstrzymało możliwość prowadzenia debaty o jawności.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że nakład pracy konieczny do rozpatrzenia wniosku o udzielenie informacji oraz koszty związane z jej udzieleniem nie przesądzają o tym, czy dana informacja ma charakter prosty czy przetworzony (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 31 sierpnia 2023r. w sprawie IISA/O1 329/23). Charakter informacji przetworzonej mogą mieć dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz. Oznacza to jednak konieczność podjęcia pewnego wysiłku interpretacyjnego, a nie jedynie odczytania sentencji czy odpowiedniego fragmentu decyzji odmawiającej udostępnienia informacji. Dokonując kwalifikacji wnioskowanej przez skarżącego informacji jako przetworzonej, organ wskazał, że nie posiada bazy odpowiedzi udzielonych na wnioski o dostęp do informacji i musiałby przeanalizować 253 udzielonych przez organ odpowiedzi. Nie wydaje się, aby analiza pewnej liczby udostępnionych wnioskodawcom odpowiedzi pozwalała na zakwalifikowanie informacji jako przetworzonej. Czynność ta nie wymaga bowiem jakiejś pogłębionej analizy, stworzenia opinii. Sama analiza treści udzielonych odpowiedzi nie wydaje się aby mogła prowadzić do paraliżu działalności Trybunału Konstytucyjnego. Nie powinna być również nie do pogodzenia z bieżącą działalnością organu.

Dalej Stowarzyszenie podniosło, że jakkolwiek twierdzi, że żądane informacje nie mają charakteru przetworzonych, to dodatkowo wskazuje, że jest organizacją, która od lat zajmuje się zwiększeniem przejrzystości sfery publicznej, przede wszystkim dbając o prawo do informacji. Niektóre z działań Stowarzyszenia miały przełomowe znaczenie dla prawa do informacji publicznej. Jako podmiot działający już od wielu lat, Stowarzyszenie może popularyzować wprowadzanie zmian prawnych, opracowywać i publikować rekomendacje, standardy, czy prowadzić działalność edukacyjną, a także składać wnioski i petycje. Stowarzyszenie prowadzi działalność edukacyjną, zajmuje się bezpłatnym poradnictwem prawnym i podejmuje działania na rzecz wprowadzenia realnych zmian w zakresie prawa do informacji, które stają się wielokrotnie przedmiotem zainteresowania mediów. Działania Stowarzyszenia służą więc szerszej grupie osób i celowi jakim jest naprawa istniejących struktur. Dane, o które skarżący wnioskował miały służyć do opracowania Raportu o stanie jawności. Oczywistym jest więc, że wnioskowane informacje są zbieżne z działalnością Stowarzyszenia i mogą być realnie użyte w zwykłej jego działalności. Ponadto są informacją na temat działalności Trybunału Konstytucyjnego. Niezależnie od powyższego, zwrócono uwagę, iż orzecznictwo sądowe zaczęło dostrzegać, że pojęcie szczególnego interesu publicznego, musi być odnoszone wyłącznie do treści żądanej informacji (jej przedmiotu), a nie może być łączone z podmiotem, który o informację tę się ubiega.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Rozpoznając niniejszą sprawę, w pierwszej kolejności należy podkreślić, że nie ma sporu miedzy stronami, że wniosek z dnia [...] lipca 2023 r. dotyczy informacji publicznej, a Prezes Trybunału Konstytucyjnego jest podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia. Należy natomiast odpowiedzieć na pytanie czy żądana przez skarżącego we wniosku z dnia [...] lipca 2023 r. informacja może być kwalifikowana jako przetworzona. Wówczas bowiem powinność jej udostępnienia prawodawca obwarował dodatkowym warunkiem - przemawiania za jej udostępnieniem szczególnie istotnego interesu publicznego (tak art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).

Informacja publiczna przetworzona to taka informacja, na którą składa się pewna suma tzw. informacji prostych, dostępnych bez wykazywania przesłanki interesu publicznego. Ze względu jednak na treść żądania, udostępnienie wnioskodawcy konkretnej informacji publicznej, nawet o wspomnianym wyżej prostym charakterze, wiązać się może z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usunięcia danych chronionych prawem. Takie zabiegi czynią z informacji prostej informację przetworzoną, której udzielenie jest skorelowane z potrzebą istnienia przesłanki interesu publicznego. Ponadto przetworzenie informacji może polegać na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów, które nie zawsze są prowadzone w sposób umożliwiający proste udostępnienie zgromadzonych w nich danych, i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy, choćby poprzez opracowanie prostego zestawienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2022 r. sygn. akt III OSK 5668/21).

W tym kontekście należy również przywołać poglądy judykatury, gdzie zauważa się, że także znaczne ilości informacji tzw. prostych kwalifikować wypada - gdy konieczne jest ich dodatkowe opracowanie (np. sporządzenie szerszego zestawienia) - jako informację przetworzoną. Pogląd ten jest w pełni zasadny, skoro powinnością organu jest wyłącznie udostępnienie posiadanych informacji, nie zaś ich opracowywanie dla potrzeb konkretnych wnioskodawców.

Nie sposób jednak pominąć, że udostępnienie każdej informacji wymaga określonego procesu przygotowania - jako szeregu konkretnych czynności technicznych jak: wyszukanie, transpozycja na konkretny nośnik umożliwiający zapoznanie się z nią przez zainteresowanego oraz jej przetransferowanie. Nie każda więc niezbędna aktywność, związana z udostępnianiem informacji, może być kwalifikowana jako potrzeba jej przetworzenia.

Kluczowe dla oceny, czy udostępniane informacje należy klasyfikować jako przetworzone jest zatem zestawienie zakresu czynności, niezbędnych dla udostępnienia informacji. W szczególności dotyczy to ewentualnej trudności w odszukaniu informacji, pobraniu i sporządzeniu zestawienia. Gdy chodzi o udostępnienie treści dokumentów także istotny jest zakres czynności, niezbędny dla ich zgromadzenia, a następnie sporządzenia kopii - gdy nie utrwalono ich w formie cyfrowej. Okolicznościami istotnymi może być tu sposób segregowania informacji w zbiorach, gdzie się znajdują (w kontekście trudności odszukania), ilości samych danych - koniecznych do wydobycia ze zbiorów - czy liczba koniecznych do skopiowania dokumentów.

Wskazane wyżej wiadomości umożliwiają realnie ocenę, czy żądanie dotyczy informacji przetworzonej. Należy zauważyć, że występują wprawdzie przypadki, gdy - przy odwołaniu się do samych zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego - możliwe jest skonstatowanie, że określona informacja będzie stanowić informację przetworzoną - mając na uwadze sam zakres danych, czy okoliczności zewnętrzne (np. rodzaj aktywności, której dotyczy informacja w kontekście specyfiki zadań konkretnego organu). Przypadek ten nie dotyczy jednak rozpoznawanej sprawy.

W tej sprawie przedmiotem wniosku było udostępnienie informacji na temat liczby wniosków o udostępnienie informacji publicznej, które w 2022 r. organ wykonał w całości (pkt 2 wniosku). Ponadto zażądano odpowiedzi na pytanie, jakie były najczęściej występujące przyczyny nieudostępnienia przez organ informacji publicznej w 2022 r. (pkt 4 wniosku).

Zdaniem Sądu, trafnie wskazał organ, że sporządzenie szerszego zestawienia, wymagającego wyszukiwania poszczególnych nieposegregowanych w określony sposób danych, może być kwalifikowane jako udostępnienie informacji przetworzonej. Organ wyjaśnił, iż nie posiada możliwości automatycznego wygenerowania żądanych informacji, a udostępnienie jej w ramach kryteriów wskazanych przez Stowarzyszenie, wymaga analizy wszystkich wniosków, co stanowi znaczny nakład pracy i jest trudne do pogodzenia z bieżącą działalnością Trybunału Konstytucyjnego. Organ odniósł przy tym ww. twierdzenia do ilości wniosków, które wpłynęły w 2022 r. do Trybunału (313) i ilości udzielonych odpowiedzi (253).

W ocenie Sądu, zasadne w pełni jest stanowisko Prezesa Trybunału Konstytucyjnego, że żądana przez Stowarzyszenie informacja publiczna ma charakter przetworzony. W szczególności przemawia za tym fakt, iż aby udzielić żądanych informacji, organ musiałby dokonać szczegółowej analizy znacznej ilości wniosków pod kątem oczekiwań skarżącego, co stanowi już w tym przypadku pracę koncepcyjną, wymagającą zaangażowania znacznego czasu. Nie można bowiem pominąć, iż skarżący żądając odpowiedzi na pytanie, jakie były najczęściej występujące przyczyny nieudostępnienia przez organ informacji publicznej w 2022 r., wniósł o wymienienie maksymalnie trzech powodów spośród następujących: wnioskowana informacja nie stanowiła informacji publicznej; wnioskodawca miał zagwarantowany dostęp do informacji w innym trybie; informacja nie istniała albo organ jej nie posiadał; wnioskodawca nie ujawnił swoich podstawowych danych osobowych (imię, nazwisko); wnioskodawca nadużywał dostępu do informacji publicznej; wniosek dotyczył informacji przetworzonej; informacja podlegała ochronie prywatności osoby fizycznej; informacja podlegała ochronie ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa; inne. Organ nie dysponował, na dzień złożenia wniosku i nie dysponuje nadal gotowymi informacjami, o które wnosi skarżący. Natomiast realizacja wniosku z dnia [...] lipca 2023 r. wiązałaby się z działaniami ponadstandardowymi, wymaga pogłębionej analizy wniosków o udostępnienie informacji publicznej złożonych w 2022 r., i sporządzenia określonego opracowania.

Jak już wskazano wyżej, udostępnienie informacji publicznej, która ma charakter informacji przetworzonej, obwarowane jest dodatkowym warunkiem - przemawiania za jej udostępnieniem szczególnie istotnego interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).

Dla dokonania prawidłowej oceny, czy udzielenie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, ma znaczenie nie tylko intencja wnioskodawcy i wskazany przez niego cel, lecz także istota i charakter żądanej informacji. W przepisie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. chodzi bowiem m.in. o to, czy uzyskanie danej informacji przetworzonej może mieć realne znaczenie dla funkcjonowania określonych struktur publicznych w konkretnej dziedzinie życia społecznego i wpływać na usprawnienie wykonywania zadań publicznych dla dobra wspólnego danej społeczności.

Sąd podziela stanowisko organu, iż w tej sprawie Stowarzyszenie nie wykazało, że uzyskanie żądanej informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Po pierwsze, należy zauważyć, że okoliczność, iż skarżący jest stowarzyszeniem, a tym samym zgodnie z art. 1 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2020 r. poz. 2261), reprezentuje interesy zbiorowe swoich członków i ma prawo wypowiadania się w sprawach publicznych, nie jest wystarczająca do uzyskania informacji przetworzonej, jeżeli jednocześnie nie zostanie wykazane przez wnioskodawcę, że jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Po drugie, nie ulega wątpliwości, że przedmiot dzielności statutowej Stowarzyszenia świadczy o jego działaniu w interesie publicznym. Jak słusznie jednak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 października 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 647/22, "działanie dla dobra ogółu" nie w całości wypełnia istotę regulacji zawartej w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Sąd wskazywał, że "działanie Stowarzyszenia w szeroko pojętym interesie "ponadindywidualnym" nie jest samoistnie wystarczające do przyjęcia warunku "szczególnej istotności dla interesu publicznego". Każde działanie w interesie ogółu, jako określonej wspólnoty publicznoprawnej, jest działaniem w interesie publicznym. Wobec tego działanie "szczególnie istotne", o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 udip, musi charakteryzować się dodatkową kwalifikacją z punktu widzenia interesu ogółu. W art. 3 ust. 1 pkt 1 udip niewątpliwie bowiem chodzi nie tylko o interes publiczny, ale o istotny interes publiczny, w dodatku o stopniu istotności określonym jako szczególny, a więc określonym jeszcze dodatkowym kwalifikatorem." (...).

"Charakter lub pozycję podmiotu żądającego udzielenia informacji publicznej uznaje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, jako okoliczności mające wpływ na ocenę istnienia szczególnego interesu publicznego. Niemniej jednak, nie są to jedyne warunki, które kreują "szczególną istotność udostępnienia informacji dla interesu publicznego", a których spełnienie wymagane jest dla udostępnienia przetworzonej informacji publicznej. Możliwość uzyskania informacji publicznej o charakterze przetworzonym uzasadnia bowiem tylko takie żądanie, które w swej precyzyjnej konstrukcji nie budzi wątpliwości, że uczynienie mu zadość pozwoli na efektywne wykorzystanie tej informacji w celu realizacji szczególnego interesu publicznego. Zasadniczo prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie ten, kto jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w sposób niedostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. Tylko w tym przypadku można mówić o realizacji szczególnie istotnego interesu publicznego. Nie chodzi przy tym o jakieś indywidualne cechy określonego podmiotu, zwłaszcza takie, na które nie ma on żadnego wpływu, lecz o możliwość realnego zaangażowania się przez ten podmiot w wykorzystanie dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga (zob. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 34/19 – niepublikowany; dostępny: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uprawnienie to nie służy zatem wszystkim podmiotom potencjalnie zainteresowanym uzyskaniem informacji publicznej po to, by ją móc następnie udostępnić ogółowi, gdyż cel ten jest co najwyżej ukierunkowany na podstawowe "niekwalifikowane" realizowanie interesu publicznego.".

Mając powyższe na uwadze Sąd rozpoznający sprawę niniejszą doszedł do przekonania, że sama możliwość upublicznienia przez Stowarzyszenie uzyskanej informacji publicznej, nawet w formalnym opracowaniu "Raport o stanie jawności", nie przemawia za uznaniem, iż spełniona została przesłanka "szczególnej istotności dla interesu publicznego", bez względu na cele i działalność skarżącego. Właściwie organ podniósł, że skarżący nie wykazał, choćby hipotetycznie, że żądane informacje stwarzają możliwość ich wykorzystania w taki sposób, aby miały wpływ na określone działania (np. wyeliminowanie niewłaściwych praktyk czy doprowadzenie do zmian w prawie bądź zidentyfikowanie "potrzeb informacyjnych") lub sytuację (np. poprawa funkcjonowania struktur państwowych). Tym samym nie wykazano, że istnieją indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu żądanej informacji publicznej. Skarżący powołuje się jedynie na ogólną potrzebę przeprowadzenia przeglądu stanu prawa dostępu do informacji publicznej i ogólnym wskazaniem, iż zgromadzenie danych pozwala zidentyfikować problemy i potrzeby informacyjne oraz przeprowadzić konieczne zmiany. Stowarzyszenie nie wyjaśnia natomiast, jakim konkretnie działaniom lub sytuacjom ma służyć uzyskanie żądanych informacji.

Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Sąd nie dopatrzył się żadnego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) orzekł jak w sentencji.