Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 17 listopada 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2014 roku sprawy ze skargi T. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2012 z poz. 270 ze zm.) 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz skarżącej T. G. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS

T. G. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Łodzi postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...], którym odmówiono zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych związanych z budynkiem mieszkalno-gospodarczym w D. przy ul. A nr 15. Skarżąca zakwestionowała stanowisko organów nadzoru budowlanego, które przyjęły, że nie istnieje potrzeba rozpoznania zagadnienia wstępnego i w związku z tym brak podstaw do zawieszenia postępowania w sprawie robót budowlanych. W jej ocenie taka interpretacja i odmowa zawieszenia postępowania stanowi o naruszeniu normy art. 97 § 1 k.p.a..

Postanowieniem z dnia [...], nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) – w skrócie: "P.p.s.a.", w związku z powyższą skargą uchylił własne postanowienie z dnia [...], nr [...] na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że po wnikliwej analizie skargi T. G. oraz po ponownej analizie akt przedmiotowej sprawy, stwierdził, że niesłusznie skorzystał z kompetencji określonej w przepisie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, na które nie służył stronie środek zaskarżenia. Tym samym uznał, iż przedmiotowa skarga okazała się zasadna i postanowił uchylić własne postanowienie z dnia [...], nr [...]. Jednocześnie organ wskazał, że po zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego podejmie czynności związane z rozpatrzeniem złożonego zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...].

Na ostateczne postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę do sądu administracyjnego wniosła T. G., zarzucając obrazę art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. przez uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia [...], nr [...], bez wydania orzeczenia następczego i nie rozstrzygnięcie o istocie sprawy.

W ocenie skarżącej, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł.uwzględniając w całości jej skargę i uznając jej argumentację za zasadną, powinien również uchylić postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...], gdyż wynika to z istoty złożonej skargi do sądu administracyjnego w Łodzi oraz zażalenia do organu II instancji, których celem było doprowadzenie do zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych.

Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wskazał, że jedynym warunkiem jaki musi zostać spełniony, aby organ mógł dokonać autokontroli, o której mowa w art. 54 § 3 P.p.s.a., jest uwzględnienie skargi w całości. W skierowanej do sądu skardze na postanowienie organu II instancji z dnia [...], nr [...], T. G. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W związku z tym organ uwzględnił jej skargę w całości i uchylił własne postanowienie z dnia [...], nr [...]. Na tej podstawie organ wniósł o oddalenie skargi na rozstrzygnięcie autokontrolne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej.

W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., nr 270 ze zm.) – w skrócie: "p.p.s.a" stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części (art. 145 § 2 p.p.s.a.). Podstawą stwierdzenia nieważności aktu jest m.in. wydanie go bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Skarga okazała się uzasadniona.

Zgodnie z art. 54 § 3 p.p.s.a. organ, którego działanie zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie miało miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa.

Według orzecznictwa sądów administracyjnych powołany przepis stanowi samoistną podstawę prawną do dokonania autokontroli przez organ administracji publicznej. Jedynym warunkiem jaki musi zostać spełniony, aby organ mógł zastosować tę instytucję, jest uwzględnienie przez ten organ w całości skargi wniesionej do sądu administracyjnego. Jednakże ratio legis instytucji autokontroli polega na załatwieniu sprawy skargi strony co do istoty, a nie na wydaniu rozstrzygnięcia kasacyjnego, jakie przysługują sądowi z mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. Celem autokontroli jest bowiem to, aby sprawa, która przeszła przez tok instancji, nie powracała na drogę postępowania administracyjnego, bo ta możliwość wykluczona została przez przekazanie sprawy do sądu. Zatem ocena, czy wskazana przesłanka została spełniona, powinna zaś nastąpić w kontekście żądania zawartego w skardze (por. wyroki: NSA z dnia 20 września 2012r., sygn. akt II GSK 1416/12; NSA z dnia 5 października 2011r., sygn. akt I OSK 1249/11; WSA w Rzeszowie z dnia 23 kwietnia 2013r., sygn. akt II SA/Rz 81/13; WSA we Wrocławiu z dnia 24 listopada 2011r., sygn. akt II SA/Wr 481/11 – orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z powyższego wynika, że organ całkowicie wadliwie, bo wbrew dyspozycji przepisu zastosował art. 54 § 3 p.p.s.a. w celu wyeliminowania jedynie części zaskarżonych rozstrzygnięć i wydał w ramach postępowania autokontrolnego rozstrzygnięcie jedynie o charakterze kasacyjnym. Nie orzekł natomiast o istocie sprawy. Co prawda w skardze na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...], T. G. wniosła o jego uchylenie, to jednak z zarzutów zawartych w uzasadnieniu skargi wprost wynika, że jej intencją było również uchylenie postanowienia organu I instancji o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego.

Wadliwe, bo wbrew dyspozycji zastosowanie art. 54 § 3 p.p.s.a. w celu częściowego jedynie uwzględnienia żądania skargi stanowi o rażącym naruszenia prawa. Mając na względzie całość żądania T. G. zaskarżonym postanowieniem organ II instancji w istocie nie uwzględnił skargi w całości. To przesądza o zasadności wniosku, że zaskarżone postanowienie nie jest w istocie postanowieniem autokontrolnym.

Ponadto o rażącym naruszeniu prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) przesądza również to, że organ II instancji w trybie autokontroli uchylił własne rozstrzygnięcie dotknięte wadą nieważności. Było to bowiem postanowienie wydane po rozpatrzeniu nieprzysługującego środka odwoławczego. To oznacza, że organ nie mógł uchylić aktu, który dotknięty był kwalifikowaną wadą prawną, skutkującą nieważnością tego aktu. Tym samym postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...], można było wyeliminować z obrotu prawnego jedynie przez stwierdzenie jego nieważności.

Uchylenie aktu administracyjnego, dotkniętego wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., a także nieuwzględnienie w całości skargi przy wydawaniu orzeczenia w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. stanowi o rażącym naruszeniu przepisów postępowania, co oznacza, że i zaskarżone postanowienie należy ocenić jako dotknięte wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

W związku z powyższym stwierdzić bez wątpienia należy, że kwestionowane w skardze postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, dlatego sąd na podstawie art. 145 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 205 § 2 w zw. z art. 200 P.p.s.a.

LS