Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Serafin-Kosowska /spr./ Sędziowie NSA Bożena Wieczorska NSA Jacek Surmacz Protokolant sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 12 kwietnia 2007r. sprawy ze skargi B. F. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej I. zobowiązuje Dyrektora Izby Skarbowej do wydania rozstrzygnięcia w postępowaniu wznowionym postanowieniem z dnia [...] lipca 2006r nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od uprawomocnienia się niniejszego wyroku, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej B. F. kwotę 357 /słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wnioskiem z dnia (..) czerwca 2006 r., B.F., prowadząca przedsiębiorstwo pod nazwą usługi "A", złożyła do Dyrektora Izby Skarbowej wniosek o wznowienie postępowania w sprawach zakończonych następującymi ostatecznymi decyzjami tego organu:

1) z dnia (..) kwietnia 2004 r., nr (..)w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2001 r.;

2) z dnia (..) kwietnia 2004 r., nr (..)w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2001 r.,

3) z dnia (..) października 2004 r., nr (..)w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2001 r.

Jako podstawę prawną wniosku wskazała przepisy art. 241 § 1 pkt. 5 i art. 244§ 1 w związku z art. 240 § 1 pkt.5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 z późn. zm./ a na uzasadnienie podała, że powyższymi decyzjami pozbawiono ją prawa do zastosowania zerowej stawki podatku od towarów i usług z tytułu eksportu towarów do Mołdawii na skutek przyjęcia, ze wskazany odbiorca mołdawski I.D. nie istnieje. Jednakże po wydaniu tych decyzji uzyskała oświadczenie I.D. złożone przed notariuszem w którym stwierdził on, że prowadził działalność gospodarczą i nabywał od niej towar /papierosy/ a więc istnieje podstawa do wznowienia postępowania.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] lipca 2006r., nr (..)wznowił postępowania podatkowe w sprawach zakończonych opisanymi wyżej decyzjami. Kolejnym postanowieniem z dnia [...] września 2006 r., nr (..), Dyrektor Izby Skarbowej działając w trybie art. 140 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zawiadomił stronę o niezałatwieniu sprawy wznowienia postępowania w terminie. Jako przeszkodę w załatwieniu sprawy organ wskazał fakt, iż wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oddalające skargi na decyzje kwestionowane w trybie wznowieniowym, zostały zaskarżone skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Akta administracyjne wszystkich spraw znajdują się aktualnie w sądzie drugiej instancji i z tych względów decyzje w postępowaniu wznowionowym zostaną wydane niezwłocznie po zwrocie akt przez ten Sąd.

Uznając, że Dyrektor Izby Skarbowej, pomimo wyznaczenia nowego dodatkowego terminu załatwienia sprawy dopuszcza się bezczynności, B.F. złożyła ponaglenie do Ministra Finansów, który postanowieniem z dnia [...} listopada 2006 r., nr (..)uznał je za bezzasadne przyjmując, że Dyrektor Izby Skarbowej słusznie uzależnił rozstrzygnięcie – po wznowieniu postępowania – od rozpoznania skarg kasacyjnych przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Podatniczka B.F. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej stwierdzając, że bezczynność ta polega na nieuzasadnionym niepodejmowaniu rozstrzygnięć we wznowionym postępowaniu podatkowym zakończonych trzema wymienionymi wcześniej decyzjami w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń, kwiecień i czerwiec 2001 r. Zarzuciła, iż organ podatkowy dopuścił się naruszenia zasady szybkości postępowania podatkowego, a w szczególności przepisów dotyczących terminów załatwiania spraw, określonych w art. 139 Ordynacji podatkowej. Podkreśliła przy tym, że aktualnie dysponuje dowodami skutkującymi wzruszeniem kwestionowanych decyzji podatkowych, gdyż uzyskała stosowne oświadczenie od kontrahenta, którego istnienie poprzednio zakwestionowały organy podatkowe, pozbawiając ją prawa do skorzystania z zerowej stawki podatku od towarów i usług. Podniosła, iż na załatwienie sprawy i zakończenie wznowionych postępowań podatkowych nie powinno mieć wpływu to, że w sprawach zakończonych decyzjami wydanymi w trybie zwykłym toczą się postępowania ze skarg kasacyjnych przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wszczęte nadzwyczajne postępowania podatkowe korzystają bowiem z bezwzględnego pierwszeństwa przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny i organ winien był uzyskać akta od sądu w celu terminowego wydania decyzji oraz złożyć adresowany do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o zawieszenie postępowania kasacyjnego.

Wniosła o zobowiązanie organu do podjęcia działań w celu uzyskania akt z Naczelnego Sądu Administracyjnego i do rozstrzygnięcia sprawy w terminie miesiąca od otrzymania tych akt.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte na podstawie skarg kasacyjnych kwestionujących wyroki oddalające skargi na decyzje podatkowe wydane w zwykłym trybie, zostało wszczęte przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowań podatkowych. To zaś, stosownie do art. 56 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oznacza, że nie zachodzi podstawa do zwieszenie postępowania prowadzonego przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz że nadzwyczajne postępowania podatkowe nie korzystają z pierwszeństwa przed postępowaniem sądowym. Oczekiwanie na wynik prawomocnego załatwienia spraw sądowoadministracyjnych nie może w realiach rozpoznawanej sprawy uprawniać zarzutu naruszenia przez organ podatkowy przepisów o terminach załatwiania spraw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Jak wynika z ustaleń poczynionych przez organy oraz zapisów w repertoriach tut. Sądu, wymienione wyżej decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług wydane zostały: w dniu 6 października 2004r. za styczeń 2001r., w dniu 5 kwietnia 2004r. za kwiecień 2001r. i w dniu 6 października 2004r. za czerwiec 2001r. Na wszystkie te decyzje zostały wniesione przez podatniczkę B.F. skargi do tut. Sądu, które oddalone zostały wyrokami: z dnia 2 czerwca 2005r. sygn. I SA/Rz 147/04 odnośnie stycznia 2001r, z dnia 2 czerwca 2005r. sygn. I SA/Rz 148/04 odnośnie kwietnia 2001r., z dnia 2 lutego 2006r. sygn. I SA/Rz 455/04 odnośnie czerwca 2001r.

Od każdego z powyższych wyroków podatniczka B.F. – działająca przez ustanowionego pełnomocnika doradcę podatkowego – złożyła skargi kasacyjne, które wpłynęły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 10 sierpnia 2005r. w sprawach dotyczących zobowiązania podatkowego za styczeń i kwiecień 2001r. oraz w dniu 9 marca 2006r. w sprawie dotyczącej zobowiązania za czerwiec a we wszystkich tych sprawach przedstawiono akta Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ze skargami kasacyjnymi w dniu 23 czerwca 2006r.

Natomiast wniosek o wznowienie postępowań zakończonych powyższymi decyzjami datowany na 5 czerwca 2006r. wpłynął do Izby Skarbowej w dniu 8 czerwca 2006r. a postanowienie o wznowieniu postępowania zapadło w dniu [....] lipca 2006r. Powołane wyżej postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2006r. informujące podatniczkę o przyczynach nierozpoznania sprawy /tj. ze względu na postępowania kasacyjne przed Naczelnym Sądem Administracyjnym/., nie podaje konkretnego terminu zakończenia sprawy wskazując, iż nastąpi to " niezwłocznie po otrzymaniu akt z Sądu".

Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm./ - powoływanej dalej jako p.p.s.a. - sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg – między innymi – na decyzje administracyjne, na postanowienia wydane w postanowieniu administracyjnym zaskarżalne zażaleniem albo kończące postępowanie albo rozstrzygające sprawę co do istoty; ponadto sądy orzekają w sprawach skarg na bezczynność organów w tych przypadkach. Jak wskazano wyżej, w niniejszej sprawie skarżąca B.F. wyczerpała przewidziany w ustawie środek zaskarżenia warunkujący złożenie skargi na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej, przewidziany w art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a., albowiem wystosowała ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia, przewidziane w art. 141 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 8 poz. 60 z 2005r. z późn. zm./.

Wydane w niniejszej sprawie przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowienie o wznowieniu postępowania, stanowi – zgodnie z art. 243 § 2 cyt. Ordynacji podatkowej - podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia co do istoty sprawy czyli wydania jednego z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 245 § 1 tejże Ordynacji.

W przepisie art. 125 cyt. Ordynacji ustawodawca zobowiązał organy podatkowe do podejmowania w sprawach stosownych działań "wnikliwie i szybko" oraz do niezwłocznego załatwienia tych spraw, które nie wymagają zbierania dowodów.

Stosownie do art. 139 § 1 cyt. Ordynacji, załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego – a do takich należy sprawa wznowienia postępowania podatkowego wszczęta wnioskiem skarżącej B. F. – powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż .w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia, chyba że przepisy tej ustawy stanowią inaczej. Okolicznością zwalniającą organ podatkowy z odpowiedzialności za niezałatwienie sprawy w terminie jest wydanie postanowienia w trybie art. 140 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, jeśli wydanie takiego postanowienia ma uzasadnione podstawy faktyczne i prawne. Zgodnie z tym unormowaniem, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (§ 1). Dotyczy to także przypadków, gdy niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu (§ 2).

Przepis art. 56 p.p.s.a., jako wyłączny w tym względzie, przewiduje skutki zbiegu postępowania przed sądem administracyjnym oraz postępowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego. Jak wynika z tego przepisu, w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu. Zasada ta została rozciągnięcia przez art. 192 w zw. z art. 124 § 1 pkt 6 p.p.s.a. na postępowania prowadzone przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przytoczone przepisy, wskazując na oblig zawieszenia postępowania sądowego z urzędu, formułują zakaz równoczesnego prowadzenia konkurencyjnych postępowań (sądowo-administracyjnego oraz nadzwyczajnego administracyjnego) tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe zostało wszczęte po wszczęciu nadzwyczajnego postępowania administracyjnego – taka zaś sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodziła. W niniejszej sprawie Sąd nie ocenia prawidłowości wznowienia postępowania dokonanego przez organ podatkowy II instancji, ponieważ zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. orzeka w granicach "danej sprawy" a więc w zakresie istnienia lub nie, bezczynności po stronie organu już po wydaniu postanowienia w przedmiocie wznowienia . Bezczynność organu występować będzie wówczas, kiedy organ ten nie podejmie stosownych działań mimo prawnego obowiązku ich podjęcia, albo działania takie podejmie, lecz nie zakończy ich wydaniem stosownego aktu.

W niniejszej sprawie, w chwili wydania przez organ postanowienia o wznowieniu postępowania, akta wszystkich spraw objętych wznowieniem /w tym akta postępowań podatkowych/ znajdowały się już w Naczelnym Sądzie Administracyjnym w celu rozpoznania skarg kasacyjnych ale – jak zasadnie stwierdza organ II instancji – nie zachodziły przesłanki do zawieszenia wznowionego postępowania podatkowego określone w art. 201 § 1 cyt. Ordynacji. Równocześnie stwierdzić należy, że niewątpliwie brak akt spraw w których wznowiono postępowanie, jest okolicznością niezależną od organu i obiektywnym utrudnieniem we wszczętym postępowaniu, niemniej jednak, w ocenie Sądu, nie oznacza to, że organ nie może mieć dostępu do tychże akt. Istnieje bowiem możliwość podjęcia stosownych działań tj. uzyskanie ich do wglądu, bądź też dokonanie kserokopii niezbędnych dokumentów itd.

W nawiązaniu do naprowadzonych wyżej okoliczności, Sąd uznał, że w niniejszej sprawie istotnie wystąpiła bezczynność organu i wobec tego zobowiązał ten organ do podjęcia stosownego rozstrzygnięcia w terminie dwóch miesięcy od uprawomocnienia się niniejszego wyroku a to na podstawie art. 149 p.p.s.a. przy uwzględnieniu treści art. 139 § 1 cyt. Ordynacji podatkowej oraz art. 145 § 1 pkt.1 "c" p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z § 2 pkt. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.... /Dz.U. nr 212 poz. 2075/.