Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 4 sierpnia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Kowalska Sądzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2020 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej określenia zobowiązania w opłacie paliwowej za październik 2014 r. oddala skargę.

Postanowieniem z [...] nr [...], wydanym na podstawie art. 162 § 1, art. 163 § 2 w związku z art. 216 i art. 217 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.; dalej jako: "O.p."), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] nr [...], w przedmiocie określenia R. M. opłaty paliwowej za październik 2014 r. w wysokości 57.106 zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że 7 marca 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wydał decyzję nr [...], w przedmiocie określenia R. M. opłaty paliwowej za październik 2014 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] stwierdził, że decyzja została doręczona w trybie zastępczym [...], a zatem termin do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji upływał z dniem 11.04.2019 r. Przedmiotowe rozstrzygnięcie znajdowało się w przesyłce zawierającej łącznie pięć decyzji wydanych wobec R. M. [...] w opłacie paliwowej za poszczególne miesiące 2014 roku (kolejno: kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, październik), tj. decyzje:

- nr [...],

- nr [...],

- nr [...],

- nr [...],

- nr [...].

Organ II instancji wskazał, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...] wraz z odwołaniem nadano w placówce pocztowej 26.08.2019 r. i wpłynął do Urzędu Skarbowego w [...] 28.08.2019 r.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], po przeanalizowaniu obowiązujących przepisów prawa podatkowego, w pierwszej kolejności wskazał na przesłanki przywrócenia terminu, o których mowa w art. 162 § 1, 2 i 3 ustawy Ordynacja podatkowa i odnosząc je następnie do analizowanego stanu faktycznego zważył, że z akt sprawy wynika, iż przedmiotowa decyzja została uznana za doręczoną w trybie art. 150 O.p., a więc w sposób zastępczy. Organ podkreślił, że zgodnie z adnotacjami widniejącymi na kopercie, pierwsze awizacja miała miejsce 14.03.2019 r., druga zaś 22.03.2019 r. Dodatkowo, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, zawiadomienie o przesyłce pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata.

Powołując kolejno treść art. 150 § 1, 2, 3 i 4 ustawy Ordynacja podatkowa, organ wskazał, że w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania pełnomocnik strony podnosi, iż pomimo informacji na stronie Poczty Polskiej o dwukrotnym awizowaniu przesyłki pocztowej o nr [...], odpowiednio w dniach: 14.03.2019 r. i 22.03.2019 r., zawierającej pięć decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...], w tym rozstrzygnięcie nr [...], to w rzeczywistości żadne z awiz nie trafiło do oddawczej skrzynki pocztowej przypisanej do adresu: A. M.; [...], ul. [...]. Z tych też względów pełnomocnik strony (żona R. M. – A. M.) nie posiadała wiedzy o próbie doręczenia wskazanej korespondencji. Taką wiedzę, zgodnie z jej wyjaśnieniami, powzięła dopiero w dniu 20.08.2019 r., od profesjonalnego pełnomocnika męża, uprawnionego do działania w innych postępowaniach. Następnie w dniu 23.08.2019 r. zapoznała się decyzjami, które były zawarte w ww. przesyłce.

Z uwagi na powyższe wyjaśnienia, organ stwierdził zatem, iż termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z samym odwołaniem upływał z dniem 27.08.2019 r. i został on przez stronę dochowany.

W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], w niniejszej sprawie kwestią wymagającą wyjaśnienia jest ewentualny brak winy strony w uchybieniu terminu dla podjęcia czynności procesowej.

Celem dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] pismem z 10.09.2019 r., zwrócił się do Urzędu Pocztowego [...] o pilne wyjaśnienie dotyczące awizowania przesyłki nr [...] skierowanej na adres: A. M., ul. [...],[...], w zakresie czy awizo (pierwsze z 14.03.2019 r. oraz drugie z 22.03.2019 r.) zostało prawidłowo umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej przypisanej do tego adresu.

W odpowiedzi na powyższe Poczta Polska S.A. - Biuro Wsparcia Klientów, obok dat awizacji, wskazała, że odpowiednie zawiadomienia dotyczące odbioru przesyłki nr [...] pozostawiono w skrzynce oddawczej adresata. Co więcej, jak ustalono w rozmowie telefonicznej przeprowadzonej w dniu 03.10.2019 r. z pracownikiem Urzędu Pocztowego [...], adres: [...],[...], rejon obejmujący ul. [...] w [...] na stałe obsługuje jeden listonosz, który pracuje w Poczcie Polskiej od około 30 lat. Z kolei ww. rejon obsługiwany jest przez niego od około kilku-kilkunastu lat, co może wskazywać, że doskonale zna ten teren oraz posiada doświadczenie w zakresie wykonywanych zadań, jak i zna jego mieszkańców. Ponadto ustalono, że w okresie marzec-maj 2019 r. listonosz ten przebywał na urlopie jedynie w dniach 16-24.04.2019 r. i tylko wtedy był zastępowany na rejonie. W marcu 2019 r., ani w maju 2019 r. zastępstw nie było.

Organ odwoławczy wskazał ponadto, że dodatkowo przeanalizowano doręczanie przesyłek pocztowych (w zakresie opłaty paliwowej oraz podatku akcyzowego) do pełnomocnika strony (A. M.) w okresie od 01.03.2019 r. do 31.05.2019 r. i z poczynionych ustaleń wynika, iż we wskazanym okresie na adres: ul. [...] w [...], obok przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji z [...], nr [...], kierowano następującą korespondencję:

- decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...], nr [...], w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za kwiecień 2014 r. - odebrano osobiście,

- decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...], nr [...], w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za maj 2014 r. - odebrano osobiście,

- decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...], nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za listopad 2014 r. - odebrano osobiście,

- decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...], nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za grudzień 2014 r. - odebrano osobiście,

- postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...], nr [...], wydane w trybie art. 200 O.p. w postępowaniu w przedmiocie określenia wysokości opłaty paliwowej za styczeń 2014 r. - odebrano osobiście,

- pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...], nr [...] - doręczono w trybie zastępczym,

- pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...], nr [...] - doręczono w trybie zastępczym,

- decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...], nr [...], w przedmiocie określenia opłaty paliwowej za styczeń 2014 r. - doręczono w trybie zastępczym.

Niezależnie od powyższego ustalono, że w trybie zastępczym doręczono również decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...], nr [...], w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za luty 2016 r. Przy czym postanowienie DIAS w [...] z [...], nr [...], wydane w tym postępowaniu w trybie art. 200 O.p., pełnomocnik strony odebrała osobiście.

W świetle powyższych okoliczności faktycznych organ stwierdził, że nie znajduje potwierdzenia stanowisko pełnomocnika strony, że dotychczas odbierała całą korespondencję i nie zdarzyło się jej uchybić terminowi do odbioru jakiegokolwiek listu. Co więcej, z przeprowadzonej analizy wynika, że tak jak odbierano postanowienia wydane w trybie art. 200 O.p., po doręczeniu których co do zasady jest wydawana decyzja w sprawie, tak w 7 przypadkach (gdzie pięć dotyczy jednej przesyłki), rozstrzygnięć takich nie odebrano. Pełnomocnik strony miała wiedzę na temat toczących się postępowań, na jakim etapie się znajdowały - obok zawiadomienia o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie organy podatkowe informowały chociażby o terminie rozpatrzenia sprawy. Pomimo braku informacji na temat przedłużenia terminu rozpatrzenia sprawy, pełnomocnik strony nie zainteresowała się jednak na jakim etapie znajdują się postępowania, w których decyzje doręczono w trybie zastępczym, a przecież brak takiej informacji ze strony organów prowadzących postępowania mógł wskazywać, że zostały one zakończone. Pełnomocnik nie złożyła również ponagleń w tych sprawach, pomimo tego, że miała świadomość, że po wydaniu postanowienia w trybie art. 200 O.p., co do zasady organy wydają rozstrzygnięcie w sprawie, będąc jednocześnie zobowiązane do jej załatwienia w wyznaczonym terminie. Powyższe może wskazywać, że nie dochowała ona należytej staranności w swym działaniu.

W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] przyczyna, dla której pełnomocnik strony nie odebrała kierowanej do niej korespondencji, na którą to powołano się we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie. Na podstawie całokształtu okoliczności sprawy nie dopatrzono się nieprawidłowości w doręczeniu przesyłki o nr [...], zawierającej m.in. decyzję z [...], nr [...], co oznacza, że została ona doręczona w sposób prawidłowy, w trybie zastępczym w dniu 28.03.2019 r., a więc 14 dnia licząc od dnia następującego po dniu pierwszej awizacji. Zdaniem organu, pełnomocnik strony nie wykazała, że uchybienie terminu do złożenia odwołania nastąpiło bez jej winy. W konsekwencji w niniejszej sprawie nie wskazano żadnej przeszkody, która uniemożliwiła wniesienie odwołania w ustawowym terminie, nie podważając domniemania, że mamy do czynienia z fikcją doręczenia zastępczego. A. M. nie wykazała skutecznie, że rzeczywiście istnieją problemy z doręczaniem przesyłek przez pocztę. Samo zaś wskazanie, że przesyłka nie została skutecznie doręczona jest niewystarczające.

W dniu 8 października 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wydał jednocześnie postanowienie nr [...] o wniesieniu przez stronę z uchybieniem terminu odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] nr [...] z [...], w przedmiocie określenia R. M. opłaty paliwowej za październik 2014 r. w wysokości 57.106 zł.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik R. M. wniósł o uchylenie w całości postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] nr [...], w przedmiocie określenia opłaty paliwowej za październik 2014 r. w wysokości 57.106 zł., podnosząc zarzut naruszenia art. 162 § 1 i 2 O.p. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie przez organ, że nie uprawdopodobniono braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu strona podniosła, że jak wskazała we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie trafiło do niej żadne z awiz przesyłki o numerze poleconym [...], zawierającej między innymi w/w decyzję NUS w [...]. Zaznaczyła, że poza sporem jest, że na stronie Poczty Polskiej znajduje się informacja, że przesyłka była dwukrotnie awizowana, jednakże żadne z wystawionych awiz nie trafiło pod adres doręczenia. Strona nie miała zatem wiedzy o tym, że w placówce pocztowej ma do odbioru jakąkolwiek przesyłkę. Samo wystawienie awiza nie czyni zadość wymaganiom art. 150 O.p. Strona podniosła również, że niejednokrotnie pytała i pyta nadal, czy są dla niej jakiekolwiek przesyłki.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Postanowieniem z 1 kwietnia 2020 r. sygn. III SPP/Łd 269/19 Starszy Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał R. M. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie wskazanego przez stronę doradcy podatkowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonego rozstrzygnięcia, a jedynie uwzględniając skargę może je uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu stosownie do art. 151 p.p.s.a. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych rozstrzygnięć administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Wskazania także wymaga, że Sąd w rozstrzyganej sprawie orzekał na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, które w niniejszej sprawie jest przedmiotem skargi, należy do postanowień kończących postępowanie w sprawie, zatem taka skarga mogła być rozpoznana w trybie uproszczonym.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, Sąd nie stwierdził, aby organy podatkowy naruszył przepisy prawa w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie rozważań w niniejszej sprawie wskazać należy, że w toku postępowania podatkowego oraz w skardze do sądu skarżący w ramach postępowania dotyczącego przywrócenia terminu do wniesieni odwołania w istocie kwestionuje prawidłowość doręczenia jego pełnomocnikowi decyzji w trybie art. 150 O.p. Wobec powyższego wyjaśnić należy, że w sytuacji w której strona kwestionuje prawidłowość dokonanego doręczenia decyzji w istocie twierdzi więc, że termin do złożenia odwołania nie rozpoczął swojego biegu. Zatem skarżący nie może się domagać przywrócenia uchybionego terminu w sytuacji, gdy uważa, że termin ten nie rozpoczął swojego biegu. Instytucja przywrócenia terminu ma bowiem zastosowanie do sytuacji, gdy strona nie kwestionuje tego, że nie dopełniła czynności procesowej w ustawowym terminie, a twierdzi jedynie, że uchybienie to nastąpiło z powodu zaistnienia okoliczności faktycznych niezawinionych przez nią.

Stanowisko prezentowane w toku postępowania przez skarżącego obarczone jest błędem niekonsekwencji. Z jednej strony skarżący nie zakwestionował wydanego przez DIAS w [...] postanowienia z [...] (nr [...]) stwierdzającego, że wniesienie przez niego odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] nr [...] z [...], w przedmiocie określenia opłaty paliwowej za październik 2014 r. nastąpiło z uchybieniem terminu, w którym przesądzona została kwestia prawidłowości doręczenia decyzji organu I instancji. Z drugiej natomiast strony w toku postępowania o przywrócenie uchybionego terminu strona skarżąca nie wskazała w zasadzie żadnych okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminowi poza nieprawidłowym, w jej ocenie, doręczeniem decyzji z [...].

W orzecznictwie i w doktrynie wielokrotnie wyrażano pogląd, że wątpliwości co do okoliczności doręczenia decyzji powinny stanowić przedmiot postępowania dotyczącego stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Nieprawidłowości w zakresie doręczenia korespondencji nie mogą uzasadniać przywrócenia terminu czy też być “załatwiane" poprzez zastosowanie tej instytucji. Brak skutecznego doręczenia decyzji powoduje bowiem, że bieg terminu do wniesienia odwołania w ogóle nie rozpoczyna się, a w konsekwencji nie może on zostać przekroczony i tym samym przywrócony stosownie do art. 162 § 1 O.p. Jeżeli zatem stwierdzono uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, na mocy postanowienia wydanego w trybie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., to nieprawidłowości w doręczaniu decyzji powinny być podnoszone w ramach skargi na to postanowienie. W postępowaniu dotyczącym przywrócenia terminu należy oceniać przesłanki warunkujące przywrócenie uchybionego terminu. Kwestia prawidłowości doręczenia decyzji wykracza poza zakres postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. (zob. P. Pietrasz w komentarzu do art. 162 Ordynacji podatkowej [w:] Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany pod red. L. Etela, LEX/el. 2020; R. Hauser w komentarzu do art. 162 Ordynacji podatkowej [w:] Ordynacja podatkowa. Komentarz, S. Babiarz i in., wyd. IX, WKP 2019; a także wyroki NSA: z 12 grudnia 2019 r., I FSK 1653/17; z 25 kwietnia 2019 r., I FSK 776/17; z 28 lutego 2019 r., I FSK 475/17; z 10 lipca 2018 r., I FSK 1310/16, z 27 lutego 2020r. w spr. I FSK 2241/19 i powołane tam orzeczenia - treść wyroków dostępna w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych).

W rozpoznawanej sprawie w dniu 8 października 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wydał postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z [...] nr [...] (k.157-158 akt administracyjnych). Zostało ono doręczone pełnomocnikowi skarżącego i nie wniesiono na nie skargi do sądu. W postanowieniu tym przesądzono, że doręczenie skarżącemu decyzji z [...], było prawidłowe i miało ono miejsce w dniu 28 marca 2019 r. W sytuacji gdy w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczne postanowienie potwierdzające, że decyzja podatkowa z [...] nr [...] została doręczona stronie w sposób zgodny z prawem, to nie można tej okoliczności kwestionować w odrębnym postępowaniu, którego przedmiotem jest przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...]. Strona skarżąca w tym postępowaniu (tzn. w postępowaniu o przywrócenie terminu) nie może kwestionować wadliwości doręczenia decyzji organu I instancji skutkującą tym, że termin do wniesienie odwołania nie rozpoczyna biegu. Kwestia prawidłowości doręczenia decyzji podatkowej z [...] wykracza poza zakres postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji.

Kwestia przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej została uregulowana w art. 162 O.p., zgodnie z którym - w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W myśl § 2 podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.

Wymieniony przepis kreuje cztery przesłanki warunkujące możliwość przywrócenia terminu: uchybienie terminowi, wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu z zachowaniem siedmiodniowego terminu do jego złożenia (od dnia ustania przyczyny jego uchybienia), uprawdopodobnienie przez stronę braku swojej winy w uchybieniu terminu oraz dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie. Ustanowiona w powołanym przepisie instytucja procesowa przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy. Jej celem jest ochrona jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej przez stronę (strony) lub uczestników postępowania.

Podstawowe znaczenie dla rozpoznania i rozstrzygnięcia złożonego przez skarżącą wniosku o przywrócenie terminu ma, zawarta w art. 162 § 1 O.p., sporna między stronami w tej sprawie przesłanka braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania.

Przy ocenie tej przesłanki należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę lub jej pełnomocnika zalicza się przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, nieprawidłowe doręczenie pisma. Tylko w takich warunkach można przyjąć brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu nie jest natomiast możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (postanowienie NSA z 25 września 1998 r., SA/Łd 575/98, LEX nr 36221, wyrok NSA z dnia 13 października 1999 r., III SA 1436/99, LEX nr 40057, wyrok NSA z dnia 25 maja 1998 r., IV SA 2162/96, LEX nr 43285, wyrok NSA z dnia 20 maja 1998 r., I SA/Ka 1718/96, LEX nr 33415). Brak winy przy dokonywaniu czynności procesowej osoba zainteresowana winna uprawdopodobnić, tj. stosowną argumentacją powinna wykazać swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu (powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała po jego upływie aż do wystąpienia z wnioskiem). Uprawdopodobnienie braku winy jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód w ścisłym znaczeniu, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie w rzeczywistości miało miejsce. Ustawodawca dopuszcza ten mniej pewny środek, aby w ten sposób ułatwić zainteresowanym przedstawienie swoich racji. Przyjęcie zaprezentowanej konstrukcji prawnej oznacza, iż od uznania organu administracji publicznej zależy ocena w jakim stopniu dana informacja uprawdopodabnia fakt przytoczony przez stronę (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 1999 r., IV SA 1153/96, Lex nr 45637). Organ orzekający nie jest natomiast upoważniony w świetle powołanych przepisów, do podejmowania czynności zmierzających do zebrania dowodów na okoliczności uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Z treści samego przepisu art. 162 § 1 O.p. wynika, że to strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2002 r., V SA 2320/01, LEX nr 109300).

W przedmiotowej sprawie spór koncentruje się wokół przesłanki braku winy skarżącego w uchybieniu terminu, a jej zaistnienie strona uzasadnia brakiem w jej skrzynce pocztowej awiza, które w dniach 14 i 22 marca 2019 r. miałby zostawić listonosz, a które to awizo informowało o możliwości odbioru w urzędzie pocztowym decyzji z [...] nr [...]. Jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia odwołania strona zatem podnosi brak wiedzy o decyzji z [...], gdyż w jej skrzynce pocztowej nie było żadnego awiza o możliwości odbioru przesyłki w urzędzie pocztowym.

Argumentacja skarżącego jest, jak to zostało podniesione na wstępie rozważań, nieadekwatna do przedmiotu zaskarżonego postanowienia. Przedmiotem skargi jest postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, podczas gdy skarżący kwestionuje skuteczność doręczenia decyzji. Tym samym próbuje wykazać, że termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął swojego biegu w dniu 29.03.2019 r.

Wskazać należy, że wersji strony skarżącej nie potwierdzają żadne argumenty, które można uznać za przekonujące. Twierdzenie strony, iż listonosz w dniach 14 i 22 marca 2019 r. nie pozostawił awiza w skrzynce pocztowej należy uznać za gołosłowne. Argumentom strony skarżącej dotyczącym braku otrzymania zawiadomienia o pozostawieniu w placówce pocztowej przesyłki zawierającej decyzję z [...] przeczy materiał dowodowy sprawy, tj. adnotacje doręczyciela o dwukrotnym awizowaniu przesyłki umieszczone na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki (k. 87 i 88 akt admin.), wyjaśnienia złożone przez Pocztę Polską S.A. w zakresie awizowania przesyłki zawarte w piśmie z 19 września 2019 r. (k. 106 akt admin.) oraz wyjaśnienia pracownika urzędu pocztowego w [...] potwierdzone treścią notatki służbowej z 3 października 2019 r. (k. 149 akt admin.). Zarówno pismo Poczty Polskiej z 19 września 2019 r. jak również treść notatki urzędowej z 3 października 2019 r. potwierdzają wiarygodność adnotacji doręczyciela o dwukrotnym awizowaniu przesyłki na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki. Oznacza to, że doszło do skutecznego doręczenia przesyłki w trybie doręczenia zastępczego określonego w art.150 O.p.

Należy zaznaczyć, że zwrotne potwierdzenie dowodu doręczenia przesyłki jest dokumentem urzędowym, wywołującym określone skutki procesowe dla adresata korespondencji i korzystającym z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności z prawdą. Wiarygodności dokumentowi urzędowemu można odmówić jedynie w przypadku, gdy zostanie przeprowadzone skuteczne postępowanie dowodowe przeciwko jego autentyczności lub przeciwko zgodności z prawdą (art. 194 O.p.).

W niniejszej sprawie, w ocenie sądu, skarżącemu takiego skutecznego przeciwdowodu przeprowadzić się nie udało. Nie obalił on domniemania zgodności w prawem i autentyczności zwrotnego potwierdzenia dowodu doręczenia przesyłki. Oznacza to, że decyzja z [...] nr [...] została skutecznie doręczona stronie w dniu 28 marca 2019 r., zaś odwołanie złożono w dniu 26 sierpnia 2019 r. Uchybienie terminu do wniesienia odwołania wyniosło ponad pięć i pół miesiąca, a skarżący nie wykazał aby uchybienie tego terminu nastąpiło bez jego winy.

Należy zauważyć, że wprawdzie uprawdopodobnienie, o którym mowa w art. 162 O.p. jest środkiem zastępczym dowodu, niedającym pewności, a tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o fakcie, to nie powinno jednak sprowadzać się wyłącznie do zapewnienia złożonego przez stronę, że jakaś okoliczność miała lub nie miała miejsca. Zdaniem sądu, obalenie domniemania doręczenia decyzji nie jest możliwe poprzez zwykłe oświadczenie strony, że nie doszło do doręczenia przesyłki we wskazanym terminie. Uwzględnienie takiego oświadczenia prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego. Strona mogłaby bowiem obalić domniemanie każdego doręczenia przesyłki w trybie awizo przez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej. Sąd w obecnym składzie nie podzielił takiego poglądu.

Rację ma organ, że strona nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy wiąże się z koniecznością dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Tymczasem z akt sprawy wynika, że strona w toku postępowania w przedmiocie opłaty paliwowej za październik 2014 r. skutecznie odbierała pisma dotyczące tego postępowania, w tym postanowienie wydane w trybie art. 200 § 1 O.p. (k. 71 i 72 akt admin.), po którym winna spodziewać się otrzymania ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy. Nie podejmowała jednak żadnych czynności celem uzyskania informacji, czy postępowanie zostało zakończone i czy przesłane zostało jej rozstrzygniecie ani w organie ani placówce pocztowej. Powyższe może świadczyć o braku zachowania należytej staranności w zakresie prowadzenia własnych spraw, a co za tym idzie o winie strony w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania.

Powołane przez stronę okoliczności nie wskazują zatem na to, że niedokonanie czynności w ustawowym terminie nastąpiło w wyniku okoliczności przez nią niezawinionych.

Reasumując sąd uznał, że organ w sposób prawidłowy odmówił przywrócenia terminu, jako że skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Podjęte rozstrzygnięcie organ uzasadnił w sposób prawidłowy, zaś postępowanie zostało przeprowadzone wnikliwie i rzetelnie oraz nie naruszyło zasad określonych w art. 120, 121 i 122 O.p.

W tym stanie sprawy skarga jako bezzasadna, na podstawie art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu.

R.T.