Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Wałejko po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a : - odrzucić skargę.

P. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę z dnia 21 października 2019 r., zarzucając, że Naczelnik Urzędu Skarbowego naruszył prawo dwukrotnie przedłużając termin do rozpatrzenia sprawy, uzasadniając to przedłużenie terminu złożonością i skomplikowaniem sprawy. Według skarżącego stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego jest świadomym uchylaniem się od wykonania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2019 r. w sprawie I GSK 1138/18 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 lipca 2016 r. w sprawie I SA/Lu 1426/15. W związku tym skarżący zwrócił się do sądu o zastosowanie wobec organu środków przewidzianych w art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 poz. 2325 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.").

Wymienionym w skardze wyrokiem z dnia 9 marca 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 lipca 2016 r. w sprawie I SA/Lu 1426/15. Tym ostatnim wyrokiem WSA w Lublinie uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] r., utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego I instancji odmawiające zobowiązanemu umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Przed wniesieniem skargi w niniejszej sprawie (sygn. akt I SAB/Lu 8/19) skarżący w innej sprawie (sygn. akt I SA/Lu 418/19) wniósł w dniu 30 maja 2019 r. skargę na niewykonanie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. wyroku (uchylanie się od wykonania wyroku) Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2019 r. w sprawie I GSK 1138/18. Postanowieniem z dnia 11 lipca 2019 r. sąd odrzucił skargę w sprawie sygn. akt I SA/Lu 418/19.

Z akt sprawy wynika, że akta sprawy administracyjnej po wydaniu wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 9 marca 2019 r. zostały zwrócone Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w dniu 10 lipca 2019 r. Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2019 r. organ II instancji uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające zobowiązanemu umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W dniu 6 sierpnia 2019 r. skarżący złożył do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. ponaglenie, zarzucając temu organowi, że nie wykonał wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2019 r. Ponaglenie to zostało przekazane Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej, który postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2019 r. uznał je za bezprzedmiotowe, z uwagi na wydanie przez organ II instancji postanowienia w dniu 9 sierpnia 2019 r. Ponadto organ wyższego stopnia stwierdził, że organ II instancji wydał swoje postanowienie w ustawowym terminie 1 miesiąca, liczonym od otrzymania akt sprawy w dniu 10 lipca 2019 r.

Skargę do sądu, rozpatrywaną w niniejszej sprawie, skarżący złożył w toku postępowania prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Organ ten postanowienie umarzające postępowanie egzekucyjne wydał w dniu 5 listopada 2019 r.

Skarżący został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi przez sprecyzowanie, czy zarzuca Naczelnikowi Urzędu Skarbowego, prowadzącemu postępowanie w przedmiocie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, bezczynność w załatwieniu sprawy, czy przewlekłe prowadzenie postępowania a także do wykazania – w związku z treścią art. 53 § 2b p.p.s.a., że przed dniem złożenia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania/bezczynność w załatwieniu sprawy (to jest przed dniem 4 listopada 2019 r.) złożył do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. (za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego lub bezpośrednio) ponaglenie przewidziane w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. – dalej: "k.p.a.").

W odpowiedzi na wezwanie skarżący w piśmie z dnia 14 marca 2020 r. sprecyzował skargę w ten sposób, że zarzucił Naczelnikowi Urzędu Skarbowego przewlekłe prowadzenie postępowania. Odnosząc się do wezwania do wykazania, że przed złożeniem skargi złożył ponaglenie przewidziane w art. 37 k.p.a., skarżący stwierdził, że cała jego korespondencja z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego i Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej w L. stanowi ponaglenie.

Naczelnik Urzędu Skarbowego, wezwany do wyjaśnienia, czy skarżący złożył ponaglenie, przedstawił wymienione wyżej ponaglenie złożone w dniu 6 sierpnia 2019 r. w toku postępowania przed organem II instancji, rozpatrzone przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie podlega odrzuceniu. Zgodnie z przepisem art. 52 § 1 p.p.s.a, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka.

Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.).

Z powołanych przepisów wynika, że wyczerpanie środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego stanowi przesłankę jej dopuszczalności. Oznacza to w konsekwencji, że skuteczne wniesienie skargi wymaga wyczerpania przysługującego stronie środka zaskarżenia. W sprawie ze skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego takim środkiem zaskarżenia jest ponaglenie, o jakim mowa w art. 37 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli:

1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność);

2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).

Jednocześnie, według art. 37 § 2 k.p.a., ponaglenie zawiera uzasadnienie a zgodnie z art. 37 § 3 k.p.a. ponaglenie wnosi się:

1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie;

2) do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia.

Ze wskazanych przepisów wynika, że pozytywna ocena dopuszczalności wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej zależy od wykazania przez stronę skarżącą, że przed wniesieniem skargi skierowanej do sądu administracyjnego skorzystała ona z trybu przewidzianego w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. Jeżeli zaś strona tego nie zrobiła, to nie zachowała warunku dopuszczalności wniesienia skargi określonego w art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a., przez co skarga jest niedopuszczalna "z innych przyczyn" i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Taki przypadek zachodzi w okolicznościach faktycznych tej sprawy. Skarżący złożył skargę w toku postępowania prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego i wyraźnie sprecyzował przedmiot skargi jako dotyczący przewlekłości postępowania prowadzonego przez ten organ. Skarżący wezwany do wykazania, że przed złożeniem skargi do sądu złożył ponaglenie przewidziane w art. 37 k.p.a., stwierdził, że cała jego korespondencja prowadzona z organami obydwu instancji stanowi ponaglenie. Jednakże nie wskazał konkretnego pisma, które mogłoby zostać zakwalifikowane jako ponaglenie przewidziane w art. 37 k.p.a. dotyczące przewlekłego postępowania prowadzonego przez organ I instancji. Organ ten postępowanie prowadził od dnia przekazania mu akt sprawy przez organ II instancji na skutek postanowienia z dnia 9 sierpnia 2019 r. - do dnia 5 listopada 2019 r.

Jedyne ponaglenie na podstawie przepisów art. 37 § 1 – 6 k.p.a. skarżący złożył w dniu 6 sierpnia 2019 r. w toku postępowania prowadzonego przez organ II instancji, wyraźnie wskazując na zaniechanie w działaniu tego organu. Ponaglenie to zostało prawidłowo rozpatrzone przez organ wyższego stopnia w stosunku do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L.. Złożenie tego ponaglenia otwierało skarżącemu drogę do złożenia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania/bezczynność w załatwieniu sprawy przez organ II instancji. Jednakże nie było wystarczające, aby uznać dopuszczalność skargi na przewlekłe prowadzenia postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, który prowadzenie postępowania w swoim zakresie rozpoczął po złożeniu ponaglenia dotyczącego organu II instancji.

Złożenie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego bez uprzedniego wniesienia ponaglenia do organu wyższego stopnia (w tym przypadku do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L.) powoduje, że wniesienie takiej skargi jest niedopuszczalne "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Z tej przyczyny skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a.