Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. sp. z o.o. z siedzibą w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 czerwca 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 1301/24 o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Marszałka Województwa Wielkopolskiego z 8 grudnia 2023 r. znak: [...] w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z 21 marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie cofnięciu bez odszkodowania pozwolenia na przetwarzanie i zbieranie odpadów postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 18 czerwca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A. sp. z.o.o. z siedzibą w R. (dalej: spółka) wstrzymania wykonania decyzji Marszałka Województwa Wielkopolskiego z 8 grudnia 2023 r., w sprawie ze skargi spółki na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z 21 marca 2024 r w przedmiocie cofnięcia bez odszkodowania pozwolenia na przetwarzanie i zbieranie odpadów.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w skardze spółka wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji tj. decyzji Marszałka Województwa Wielkopolskiego z 8 grudnia 2023 r.

Uzasadniając wniosek spółka oświadczyła, że jego nieuwzględnienie, wobec niekorzystnej sytuacji finansowej spółki, spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z uzasadnienia skargi wynika, że koszt sukcesywnego usunięcia odpadów aktualnie wynosi około 22 200 000 zł. W ocenie Sądu I instancji, wskazana argumentacja jest niewystarczająca, żeby mogła stanowić podstawę do wstrzymania wykonania decyzji, której dotyczy wniosek. Spółka powinna bowiem przedłożyć stosowne dokumenty źródłowe (finansowe), które obrazowałyby jej sytuację finansową.

Sąd I instancji uwzględnił także, że z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że spółka magazynuje odpady palne oraz, że właściwy Komendant Państwowej Straży Pożarnej poinformował organy o pożarze w dniu 18 maja 2023 r. na terenie należącym do spółki. Pożarem objęta została część hałdy odpadów. Tego rodzaju okoliczności faktyczne, wynikające z prowadzonej przez stronę działalności, dotyczące zagrożenia dla środowiska i ludności, sprzeciwiają się udzieleniu spółce ochrony tymczasowej. Wymogi interesu publicznego przemawiają przeciwko uwzględnieniu wniosku strony uporczywie naruszającej wymogi ochrony przeciwpożarowej oraz przepisy ochrony środowiska.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła spółka zarzucając naruszenie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oraz art. 141 § 4 w związku z art. 166 p.p.s.a. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowe jest stanowisko Sądu I instancji, że spółka nie uprawdopodobniła przesłanek wskazanych w cytowanym przepisie. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Natomiast złożony przez spółkę wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji zawiera w istocie jedynie lakoniczne uzasadnienie, które sprowadza się do stwierdzenia, że "brak wstrzymania wykonalności Decyzji Marszałka w całości nie dosyć, że spowoduje, że Spółka nie będzie mogła już prowadzić dotychczasowej działalności gospodarczej, to jeszcze będzie musiała wykonać przedmiotowe obowiązki, z czym wiąże się konieczność poniesienia ogromnych nakładów finansowych, o czym była mowa powyżej. Wszystko to, uwzględniając już i tak niekorzystną sytuację Spółki, świadczy o tym, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i tym samym przemawia za uwzględnieniem niniejszego wniosku." Obowiązek uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie oznacza, że strona może poprzestać na gołosłownych, lakonicznych oświadczeniach. W przypadku wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nakładającej obowiązek, który wywołuje konieczność poniesienia nakładów finansowych, strona jest zobowiązana przedstawić przede wszystkim swoją sytuację finansową w relacji do wysokości tych nakładów oraz uprawdopodobnić, że konieczność wydatkowania danej kwoty spowoduje wyrządzenie znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Sąd I instancji rozpoznając wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej nie jest uprawniony do poszukiwania i niejako "odtwarzania" tego rodzaju informacji na podstawie akt administracyjnych sprawy. To na spółce ciążył obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, spółka nie uprawdopodobniła przesłanek udzielenia jej ochrony tymczasowej we wniosku złożonym do Sądu I instancji, jak i w zażaleniu. Wbrew twierdzeniom spółki, uzasadnienie zaskarżonego postanowienia prawidłowo wyjaśnia powody, dla których Sąd I instancji odmówił spółce wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji, a więc postanowienie to poddaje się kontroli instancyjnej. Brak uprawdopodobnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. uniemożliwiał uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji o czym prawidłowo orzekł Sąd I instancji.

W świetle powyższych rozważań nie miały istotnego znaczenia rozważania Sądu I instancji w zakresie konieczności uwzględnienia interesu publicznego w tego rodzaju sprawach. Spółka prawidłowo wskazuje, że ocena Sądu I instancji w zakresie uporczywego naruszania przez spółkę przepisów przeciwpożarowych jest zbyt daleko idąca, jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Ponadto, nie ulega wątpliwości, że wniosek spółki o udzielenie ochrony tymczasowej dotyczył decyzji organu I instancji, co jest dopuszczalne w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela wyrażonego przez Sąd I instancji poglądu, że w tego rodzaju sytuacji wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, bez wstrzymania wykonania decyzji organu odwoławczego, nie wywołuje skutku. Stanowisko to jest zbyt rygorystyczne i może prowadzić do nieuzasadnionego pozbawienia strony ochrony tymczasowej tylko ze względów formalnych, szczególnie uwzględniając, że to właśnie decyzja organu I instancji co do zasady nakłada na stronę określone obowiązki. Również jednak to uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy, mając na uwadze, że spółka nie uprawdopodobniła przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.

Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.