Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur – Selwa Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Marcin Kamiński Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2017 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie przyznania prawa do dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję.

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze ( dalej: "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta ( dalej: "organ I instancji") nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017r., w przedmiocie przyznania prawa do dodatku mieszkaniowego oraz ryczałtu na zakup opału na okres od dnia 1 kwietnia 2017r., do 30 września 2017r.

W podstawie prawnej organ powołał: art. 138 § pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r., - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016r., poz.23 ze zm.; dalej: "K.p.a.") a także art.2, art.3ust.1, art.5, art.6, art.7ust.1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r., o dodatkach mieszkaniowych (tj. Dz. U. z 2017r., poz.180 ze zm., dalej: "ustawa

Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że J. G. ( dalej: "wnioskodawca" lub "Skarżący") w dniu 27 marca 2017r., wystąpił do Prezydenta Miasta z prośbą o przyznanie dodatku mieszkaniowego do wynajmowanego przez niego lokalu nr 1 położonego w budynku przy ul. M. 22a, administrowanego przez [...] sp. z o.o. ( dalej: "zarządca budynku"). W treści wniosku podał, że powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu mieszkalnego wynosi 34,51 m2; ilość osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym to 2 osoby.

Prezydent Miasta prowadząc postępowanie wyjaśniające w sprawie ustalił, że wydatki faktyczne wnioskodawcy za ostatni miesiąc kształtowały się na poziomie: opłata czynszowa - 127,34zł; fundusz remontowy - 0zł; opłata za wywóz śmieci 18,00 zł; zużycie wody i odprowadzenie ścieków - 48,30 + 51,30zł: łącznie 245,34zł.

Źródłem utrzymania jest wynagrodzenie uzyskiwane z umowy o pracę w F. S.A. w łącznej wysokości 6.223,62zł (za 3 miesiące). Wnioskodawca zamieszkuje wraz z synem K. G., na którego nie pobiera świadczeń alimentacyjnych.

Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017r., Prezydent Miasta przyznał Skarżącemu dodatek mieszkaniowy w kwocie 38,30zł miesięcznie wraz z ryczałtem na zakup opału w kwocie 19,33zł (łącznie 57,33zł) na okres od 1 kwietnia 2017r., do 30 września 2017r., wypłacane zarządcy domu tj. [...] sp. z .o. w terminie do dnia 10-ego każdego miesiąca, przy czym pierwsza wypłata ma nastąpić do dnia 10-ego następnego miesiąca po uprawomocnieniu się decyzji.

W odwołaniu od tej decyzji Skarżący zarzucił zbyt niską kwotę przyznanego zasiłku a ponadto orzeczenie decyzją obowiązku wypłaty kwoty ryczałtu na opał zarządcy mieszkania tj. Administracji Domów Mieszkalnych [...] sp. z o.o., wskazując że nigdy administracja nie kupuje ludziom opału, w związku z czym zadaje pytanie na co idą pieniądze.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło zarzutów odwołania i wskazaną na wstępie decyzją utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Podzieliło zarówno dokonane przez organ I instancji ustalenia, jak również wyciągnięte na ich podstawie wnioski. Wyjaśniło, że poczynione w sprawie ustalenia dowodzą, że Skarżący ponosi wydatki związane z utrzymaniem w łącznej wysokości 245,34zł (adnotacja urzędowa dot. wyliczenia dodatku mieszkaniowego; informacja o opłatach czynszowych [...] sp. z o.o. ; dowód uiszczenia opłaty za wywóz śmieci).

Z treści zaświadczenia o dochodach wystawionego przez F. S.A. wynika, że otrzymuje wynagrodzenie za pracę w łącznej wysokości 6.223,62zł (za 3 miesiące). Zajmuje lokal o powierzchni 34,51 m2. W skład gospodarstwa domowego wchodzi 2 osoby, tym samym normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego, zgodnie z art.5 ust.1 ustawy dla 2 osób wynosi 40m. Dochód miesięczny gospodarstwa domowego to kwota 2.767,66zł, na jednego członka rodziny to 1.038,44 zł, przy wydatkach na powierzchnię użytkową - 245,34zł.

Precyzyjne, zdaniem organu odwoławczego (matematyczne) wyliczenie przyznanych świadczeń zostało przedstawione w treści decyzji organu I instancji, które organ odwoławczy w całości podzielił.

W skardze do Sądu Skarżący podnosi, że przy takich samych zarobkach otrzymywał wyższą pomoc "w kwocie 78, 89 zł oraz ponad 100 zł". Ponadto konsekwentnie podnosi, że Administracja Domów Mieszkalnych wbrew treści decyzji nie zakupuje opału dla mieszkańców. Mimo, że podnosił ten zarzut na etapie odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się do niego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów wskazało, że z decyzji Prezydenta Miasta wynika, że ryczałt na zakup opału ma być wypłacany zarządcy domu. Poza kontrolą Kolegium pozostaje kwestia rozdysponowania środków tego ryczałtu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona w zakresie w jakim zarzuca wypłatę ryczałtu na zakup opału zarządcy domu tj. [...] sp. z o.o. Administracja Domów Mieszkalnych "[...]" ul. S. P. W pozostałym zakresie zarzuty skargi okazały się bezzasadne.

Zaskarżaną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta przyznającą Skarżącemu dodatek mieszkaniowy w wysokości 38,30 zł, wypłacany zarządcy domu oraz ryczałt na zakup opału w wysokości 19,33 zł płatny również do rąk zarządcy.

W odwołaniu jak również w skardze do Sądu Skarżący konsekwentnie kwestionował wysokość przyznanego dodatku jak również wypłatę ryczałtu do rąk zarządcy budynku.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz.U z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (...).

W niniejszej sprawie Sąd stwierdził naruszenie przepisów prawa materialnego, jak również procesowego, które miały wpływ na wynik sprawy.

W sprawie bezsporne jest, że Skarżący spełnia przesłanki do przyznania mu dodatku mieszkaniowego. Zostało spełnione kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy – średniomiesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 125 % kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku.

Z akt sprawy wynika, że Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z synem. Dochód za 3 miesiące poprzedzające złożenie wniosku wynosił 6.230,62 zł, co miesięcznie dało kwotę 2.076,87 zł, zaś na jednego członka rodziny kwotę 1.038,44 zł. Kwota najniższej emerytury w dniu złożenia wniosku- 17 marca 2017 r.- wynosiła 1.000 zł – art. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. z 2017 r., poz. 2). 125 % tej kwoty stanowi 1250,00 zł, która to kwota przekracza ustalony wyżej dochód.

Spełnione zostało również kryterium normatywnej powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy- 40 m2 dla dwóch osób. Z akt sprawy wynika, ze Skarżący wraz z synem zamieszkują lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej 35 m2.

Nie było również sporu i Sąd nie widzi błędu w zakresie ustalenia okresu na jaki został przyznany dodatek mieszkaniowy wraz z ryczałtem na opał. Zgodnie z art. 7 ust. 5 ustawy dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku. Skoro wniosek został złożony w marcu 2017 r., prawidłowo ustalono okres zasiłkowy od 1 kwietnia 2017 r. do 30 września 2017 r.

Przechodząc do pierwszej kwestii spornej, tj. wysokości przyznanego dodatku mieszkaniowego, Sąd stwierdza prawidłowość dokonanych ustaleń. Wprawdzie organ I instancji ograniczył się wyłącznie do lakonicznego przedstawienia kwot w powiązaniu z przepisami, naruszając w ten sposób 107 § 3 K.p.a. nakładającym na organ obowiązek wyczerpującego wyjaśnienia dokonanych ustaleń, jednak Sąd na podstawie analizy akt sprawy, stwierdził prawidłowość otrzymanych przez organ końcowych wyników dokonanych obliczeń.

Jak stanowi art. 6 ust. 2 w zw. z ust. 1 ustawy wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust 3- 6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 15 % dochodu gospodarstwa domowego – w gospodarstwie 2-4 osobowym, jeżeli średni miesięczny dochód, o którym mowa w art. 3 ust. 1, jest równy lub wyższy od 100 % kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym, lecz nie przekracza odpowiednich wysokości średnich miesięcznych dochodów wymienionych w art. 3 ust. 1.

Na podstawie pisma administracji ( k. 17) organ ustalił, że wydatki na powierzchnię użytkową wynoszą 245,34 zł, które następnie powiększył o równowartość braku centralnego ogrzewania 95,14 zł , braku ciepłej wody 22,06 zł, braku instalacji gazowej 6,62 zł, co zgodne jest z § 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych ( Dz.U. Nr 156, poz. 1817; dalej: "rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych"). Dało to przyjętą przez organ I instancji kwotę 369,16 zł.

Następnie organ I instancji padał, że kwota wydatków w gospodarstwie 2-4 osobowym wynosi 311,53 zł, co z kolei odpowiada treści art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy. Podana kwota stanowi wynik powołanego w tym przepisie iloczynu 15 % i dochodu gospodarstwa domowego, który w niniejszej sprawie wynosi, o czym była mowa wyżej, 2.076,87 zł.

Konsekwencją tych ustaleń jest kwota dodatku mieszkaniowego, jako różnica wcześniej ustalonych wydatków 369,16 zł i 311, 53 zł, tj. 57,63 zł, co odpowiada treści art. 6 ust. 9 ustawy.

Zatem pomimo braku uzasadnienia przyjętych przez organ I instancji kwot i nie wyjaśnienia tych kwestii przez organ odwoławczy, Sąd przyjął, że wynikają one z zebranych przez organ I instancji dowodów i stanowią wynik prawidłowych wyliczeń na podstawie znajdujących w sprawie zastosowanie przepisów.

Dokonana w ten sposób analiza potwierdziła również prawidłowość ustalonej przez organ I instancji i zaakceptowanej przez organ odwoławczy wysokości ryczałtu na opał. Zgodnie z § 4 cytowanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych w celu ustalenia wysokości ryczałtu na zakup opału wydatki wnioskodawcy, o których mowa w §2 ust. 1 - 245,34 zł, sumuje się z wydatkami, o których mowa w § 3 – 123,82 zł ( łącznie kwota 369,16 zł), a następnie oblicza się wskaźnik procentowy odpowiadający udziałowi wydatków, o których mowa w § 3 w łącznej kwocie wydatków, co dało wynik 33,54 %. W związku z czym prawidłowo ustalono również wysokość ryczałtu za opał jako 33,54 % wysokości dodatku mieszkaniowego 57,63 zł – 19,33 zł.

Zgodnie z przepisami organ I instancji również przyjął, że ustalona kwota dodatku mieszkaniowego jest wyższa od najniższej kwoty, która zgodnie z art. 7 ust. 6 ustawy wynosi 20 zł ( 2% najniższej emerytury) i nie przekracza maksymalnej kwoty, która zgodnie z art. 6 ust. 10 ustawy wynosi 70 % wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu (258,41 zł - 70 % z 369,16 zł ).

Natomiast i co było podstawą kasatoryjnego rozstrzygnięcia Sądu, organ I instancji przeoczył, a organ odwoławczy pomimo spoczywającego na nim, obowiązku wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, odniesienia się do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów ( art. 138 K.p.a.) taki stan rzeczy zaakceptował, że wypłata ryczałtu na opał ma nastąpić do rąk zarządcy budynku.

Zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych ryczałt na zakup opału wypłacany jest do rąk wnioskodawcy.

Skarżący konsekwentnie najpierw w odwołaniu, a następnie w skardze, poza zarzutami dotyczącymi wysokości przyznanego dodatku mieszkaniowego podnosił, że nie zgadza się na przekazywanie ryczałtu na zakup opału na konto zarządcy budynku, wskazując, że administracja "nie kupuje ludziom opału więc nie wie na co idą te pieniądze."

Pomimo tej treści zarzutu organ odwoławczy nie pofatygował się do jego rozpoznania ograniczając się do stwierdzenia, że zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta ryczałt na zakup opału ma być wypłacany zarządcy budynku, a poza jego kontrolą pozostaje kwestia rozdysponowania środków na te cele.

Tymczasem treść wyżej powołanego przepisu nakazuje przyznać w tym zakresie rację Skarżącemu.

Ryczałt na zakup opału stanowi część dodatku mieszkaniowego. Wysokość dodatku mieszkaniowego, łącznie z ryczałtem na zakup opału określa art. 6 ust. 1 i 9 ustawy, ale wysokość ryczałtu oraz sposób jego wypłaty rozporządzenie Rady Ministrów, jako akt wykonawczy do ustawy, którego organ nie może pomijać. Wyodrębnienie kwoty ryczałtu na zakup opału związane jest właśnie z możliwością wypłaty tego ryczałtu do rąk wnioskodawcy, dlatego też następuje zmniejszenie wysokości części dodatku mieszkaniowego wypłacanego pobierającemu opłaty za lokale mieszkalne zarządcy domu ( podobnie WSA we Wrocławiu wyrok z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 233/13, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach orzeczenia.nsa.gov.pl)

Uzasadnione w tym zakresie zarzuty Skarżącego stanowiły podstawę uchylenia przez Sąd decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego jako naruszającej zarówno art. 138 §1 pkt 1 K.p.a. jak również art. 6 ust. 7 i 9 ustawy w zw. z § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów sprawie dodatków mieszkaniowych.

Z tych powodów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c P.p.s.a. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu zadaniem organu odwoławczego będzie rozpoznanie wszystkich zarzutów odwołania przy uwzględnieniu zaprezentowanej przez Sąd wykładni przepisów.