Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Żak Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (sprawozdawca) Sędzia del. WSA Magdalena Dobek - Rak po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...]z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 3061/24 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...]z siedzibą w [...] na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 30 września 2024 r. znak: [...] w przedmiocie dopuszczenia do udziału w postępowaniu oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 4 kwietnia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 3061/24, oddalił skargę Stowarzyszenia [...] na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 30 września 2024 r. znak: [...] w przedmiocie dopuszczenia do udziału w postępowaniu.

Zaskarżonym postanowieniem Minister Rozwoju i Technologii, po rozpatrzeniu zażalenia Stowarzyszenia [...], utrzymał w mocy postanowienie Wojewody Zachodniopomorskiego z 15 kwietnia 2024 r. o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie zmiany, w trybie art. 155 k.p.a., decyzji Wojewody Zachodniopomorskiego z 24 stycznia 2022 r. nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej "Budowa drogi [...] (bez węzła)",

Skargą Stowarzyszenie [...] zaskarżyła powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie: art. 44 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (ustawa o udostępnianiu informacji); art. 31 § 2 k.p.a.; art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a.; art. 11i ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 311 – z.r.i.d.) w zw. z art. 28 ust. 3a Prawo budowlane w zw. z art. 86g ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Sąd podkreślił, że przedmiotem kontroli Sądu było w tej sprawie postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z 30 września 2024r. utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody Zachodniopomorskiego z 15 kwietnia 2024 r. odmawiające dopuszczenia skarżącego Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu w sprawie zmiany, na podstawie art. 155 k.p.a., decyzji Wojewody Zachodniopomorskiego z 24 stycznia 2022 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej "Budowa drogi [...] (bez węzła)", odnośnie zajęcia części działki nr [...] obr. [...] (z 44795 m² do 49332 m²), przy niezmienionym zakresie robót przewidzianych do wykonania na tej działce. Stowarzyszenie, jak wynika z wniosku, domagało się dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie zmiany ww. decyzji na podstawie art. 44 ustawy o udostępnianiu informacji. W zażaleniu natomiast wskazało, że wniosek złożono na mocy art. 28 ust. 3a Prawo budowlane w zw. z art. art. 86g i 44 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji.

Sąd wyjaśnił, że stosownie do art. 28 ust. 3a Prawo budowlane, do postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, poprzedzonego decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, stosuje się przepisy art. 86g i art. 86h ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. Art. 86g ustawy o udostępnianiu informacji dotyczy przyznania organizacji ekologicznej prawa do wniesienia odwołania od zezwolenia na inwestycję, poprzedzonego decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach wydaną w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa. Natomiast art. 86h pozwala organowi rozpatrującemu odwołanie albo sądowi, wystąpić do organu, który wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, w celu ustalenia, czy wnoszącemu odwołanie, albo skarżącemu przysługuje przymiot strony postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przepis art. 28 ust. 3a Prawo budowlane w zw. z art. art. 86g ustawy o udostępnianiu informacji obejmuje zatem tylko prawo do wniesienia odwołania od decyzji z.r.i.d., którą w tej sprawie była decyzja z 25 lipca 2023 r., zmieniająca uprzednią decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego, a nie dotyczy dopuszczenia do udziału w opisanym postępowaniu Stowarzyszenia w trybie art. 44 ustawy o udostępnianiu informacji, w świetle którego organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony, jeżeli prowadzą działalność statutową w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody, przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia tego postępowania. Przepisu art. 31 § 4 k.p.a. nie stosuje się.

Zdaniem Sądu nie można było także zgodzić się z argumentacją, że w każdym przypadku wydania decyzji z.r.i.d, poprzedzonej decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach przysługuje organizacji społecznej – na podstawie art. 44 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji - udział na prawach strony w postępowaniu w sprawie zmiany takiej decyzji. Przepis ten nie miał bowiem zastosowania, skoro nie wydano decyzji środowiskowej z uwagi na fakt, że zmiana dotyczyła tylko zajęcia działki nr [...] obr. [...]- to jest terenu linii kolejowych z powierzchni 44795 m² na 49333 m² bez jakiejkolwiek zmiany zakresu robót budowlanych planowanych do przeprowadzenia na tej działce. Natomiast w świetle art. 72 ust. 2 pkt 1 a ustawy o udostępnianiu informacji wymogu uzyskania decyzji środowiskowej nie stosuje się w przypadku zmiany decyzji wymienionej w art. 71 ust.1 pkt 10 nawet odnośnie zmiany zakresu projektu zagospodarowania działki lub tereny bądź projektu architektoniczno - budowlanego wymienionej w pkt od a do c - m.in. charakterystycznych parametrów drogi w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego, które nie spowodują zmian uwarunkowań w wydanej decyzji środowiskowej. Niniejsze postępowanie nie było zatem postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa. Zastosowanie znajdował więc art. 28 ust. 3 Prawa budowlanego, ograniczający stosowanie art. 31 § 1 k.p.a.

W konsekwencji Sąd nie podzielił również zarzutów naruszenia wymienionych w skardze przepisów postępowania. Ocena zebranego w postępowaniu materiału dowodowego i dokonana przez Ministra wykładnia mających zastosowanie w tej sprawie przepisów jest w jego ocenie prawidłowa. Stąd też Sąd oddalił skargę w trybie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skargą kasacyjną Stowarzyszenie [...] zaskarżyło powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:

I. prawa materialnego, tj.:

1. art. 11i ust. 1 z.r.i.d. w zw. z art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 7 lipca Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.; dalej P.b.) w zw. z art. 86g ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1940) - polegające na błędnej ich wykładni i uznaniu, że przepis art. 86g ustawy o udostępnianiu informacji obejmuje jedynie prawo do wniesienia odwołania od decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej (dalej jako "decyzja z.r.i.d.), a jednocześnie nie umożliwia organizacji ekologicznej wzięcia udziału w postępowaniu w sprawie wydania decyzji z.r.i.d., podczas gdy jest to nieprawidłowa, zawężająca wykładnia, nieuwzględniająca celu przepisu i całkowicie pomijająca konieczność uwzględnienia jego pro unijnej i pro środowiskowej interpretacji;

2. art. 44 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji- poprzez jego niewłaściwe niezastosowanie pomimo jednoczesnego stwierdzenia, że w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z postępowaniem w sprawie wydania zezwolenia na inwestycję, poprzedzonego decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach wydaną w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, a także - równocześnie - jako konsekwencji błędnego przyjęcia, że w rozpatrywanej sprawie nie mamy do czynienia z postępowaniem w sprawie wydania zezwolenia na inwestycję poprzedzonego decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach wydaną w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, co skutkowało wadliwym oddaleniem skargi;

3. art. 72 ust. 2 pkt 1a ustawy o udostępnianiu informacji - poprzez niewłaściwe zastosowanie z uwagi na uznanie, że nie było konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w przypadku zmiany decyzji Wojewody Zachodniopomorskiego nr [...] z dnia 24 stycznia 2022 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, bowiem wymogu uzyskania decyzji środowiskowej nie stosuje się w przypadku zmiany decyzji wymienionej w art. 71 ust. 1 pkt 10 ustawy o udostępnianiu informacji nawet odnośnie zmiany zakresu projektu zagospodarowania działki lub terenu bądź projektu architektoniczno - budowlanego wymienionej w pkt od a do c - m.in. charakterystycznych parametrów drogi w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego, które nie spowodują zmian uwarunkowań w wydanej decyzji środowiskowej, podczas gdy w niniejszej sprawie przed zmianą tej decyzji należało uzyskać nową decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach;

II. przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie wewnętrznie sprzecznego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, z którego nie wynika, dlaczego postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 30 września 2024 r. (znak: [...]) było prawidłowe, a zatem dlaczego skargę należało oddalić, bowiem - z jednej strony - WSA w Warszawie uznał, że w niniejszej sprawie organizacja ekologiczna miała prawo do wniesienia odwołania od decyzji z.r.i.d. z 25 lipca 2023 r., zmieniającej uprzednią decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego, co oznacza, że Sąd I instancji musiał również uznać, że w rozpatrywanej sprawie chodziło o zezwolenie na inwestycję, poprzedzone decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach wydaną w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, a z drugiej, iż jednak "nie wydano decyzji środowiskowej z uwagi na fakt, że zmiana dotyczyła tylko zajęcia działki nr [...] obr. [...] - to jest terenu linii kolejowych z powierzchni 44795m na 49333 m bez jakiejkolwiek zmiany zakresu robót budowlanych planowanych do przeprowadzenia na tej działce", na skutek czego w tym zakresie zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej, i co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem gdyby jedynie pierwsza część argumentacji Sądu I instancji znalazła się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku należałoby uznać, że WSA w Warszawie powinien był jednocześnie uwzględnić skargę, a więc wada ta wpłynęła bezpośrednio na treść orzeczenia.

Z uwagi na powyższe w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i w jej wyniku uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, jak również uchylenie w całości postanowienia Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 15 kwietnia 2024 r., ewentualnie, na wypadek nieuznania istoty sprawy za dostatecznie wyjaśnioną – o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie od organu II instancji na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania pierwszoinstancyjnego oraz kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie skarżąca oświadczyła, że zrzeka się rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie skarżące Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] (zwanego dalej Stowarzyszeniem) zrzekło się rozprawy, a pozostałe strony, po doręczeniu odpisu tej skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.

Z kolei stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Natomiast tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przystępując do wyjaśnienia przesłanek nieuwzględnienia wniesionego środka odwoławczego należy na wstępie podkreślić, iż wbrew stanowisku wyrażonemu w kasacji, Sąd pierwszej instancji przeprowadził prawidłową kontrolę legalności zaskarżonego postanowienia o odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu w sprawie zmiany, w trybie art. 155 k.p.a., decyzji Wojewody Zachodnio-pomorskiego nr [...]z 24 stycznia 2022 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: Budowa drogi [...] [...]-[...]. Odcinek 1. [...]-[...] (bez węzła)" i zasadnie zastosował konstrukcję prawną oddalenia skargi w trybie art. 151 p.p.s.a.

Nie jest usprawiedliwiony zarzut skargi kasacyjnej błędnej wykładni art. 11i ust. 1 z.r.i.d. w zw. z art. 28 ust. 3a P.b. w zw. z art. 86g ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji - polegający na uznaniu, że przepis art. 86g ustawy o udostępnianiu informacji obejmuje jedynie prawo do wniesienia odwołania od decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej a jednocześnie nie umożliwia organizacji ekologicznej wzięcia udziału w postępowaniu w sprawie wydania decyzji z.r.i.d., podczas gdy jest to nieprawidłowa, zawężająca wykładnia, nieuwzględniająca celu przepisu i całkowicie pomijająca konieczność uwzględnienia jego pro unijnej i pro środowiskowej interpretacji.

W prawie budowlanym zasadą jest wyłączenie udziału organizacji społecznych ze wszystkich postępowań prowadzonych w sprawie pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 2 i 3 P.b.). Natomiast wyjątek w tym zakresie odnosi się do postępowań wymagających udziału społeczeństwa, w których organizacje te, powołując się na swoje cele statutowe, mogą uczestniczyć w takich postępowaniach - patrz art. 28 ust. 4 P.b.

Niewątpliwie z powołanego w kasacji przepisu art. 28 ust. 3a P.b. wynika, że do postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, poprzedzonego decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, stosuje się przepisy art. 86g i art. 86h ustawy o udostępnianiu informacji.

Wskazany wyżej przepis art. 86g ustawy o udostępnianiu informacji dotyczy odwołania od zezwolenia na realizację inwestycję oraz skargi do sądu administracyjnego i stanowi, że organizacji ekologicznej powołującej się na swoje cele statutowe, jeżeli prowadzi ona działalność statutową w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia postępowania w sprawie zezwolenia na inwestycję, także w przypadku gdy nie brała ona udziału w postępowaniu prowadzonym przez organ pierwszej instancji, lub stronie postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach służy prawo do wniesienia odwołania od zezwolenia na inwestycję, poprzedzonego decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach wydaną w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa. W postępowaniu odwoławczym organizacja ekologiczna uczestniczy na prawach strony (ust.1). Odwołanie przysługuje w zakresie, w jakim organ właściwy do wydania zezwolenia na inwestycję jest związany decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgodnie z art. 86 pkt 2 (ust.2). Ustęp 3 tej normy dotyczy elementów odwołania, zaś jej ustęp 6 tego co zawiera skarga.

Przywołany przepis art. 86g został dodany przez art. 1 pkt 3 ustawy z 30 marca 2021r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 784) i wszedł w życie 13 maja 2021 r.

Przepis ten nadaje zarówno organizacjom ekologicznym, jak i stronom postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej uprawnienia do weryfikacji zezwoleń na inwestycję w zakresie ich zgodności z uprzednio wydaną decyzją środowiskową. Uprawnienia nadawane ww. podmiotom, zgodnie z wymogami Konwencji z Aarhus (art. 9 ust. 2 w związku z art. 6 ust. 10) oraz dyrektywy EIA - art. 11 ust. 1), dotyczą postępowań w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których wydano decyzję środowiskową w postępowaniu prowadzonym z udziałem społeczeństwa. Uprawnienie to będzie realizowane w zależności od etapu postępowania w sprawie wydania decyzji inwestycyjnej przez wniesienie odwołania lub skargi do sądu. Podkreślić należy, że podmioty te będą uprawnione do składania skarg do sądu niezależnie od ich wcześniejszego udziału w postępowaniu odwoławczym w sprawie wydania decyzji inwestycyjnej. Powyższe zawężenie w zakresie zarówno odwołań, jak i skarg do sądu wynika z uprawnień nadawanych tym podmiotów w dyrektywie EIA. Przyznanie tym podmiotom uprawnień do uczestniczenia w postępowaniu w sprawie decyzji inwestycyjnych, na równi z uprawnieniami, jakimi dysponują ich strony, stanowiłoby nieuzasadnioną ingerencję w te postępowania i nieznajdującą podstaw w dyrektywie EIA. Wobec tego strony decyzji środowiskowej i organizacje powinny jednoznacznie wskazać, w jakim zakresie zezwolenie na inwestycję jest niezgodne z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach lub nie uwzględnia jej postanowień, i uzasadnić swój zarzut (patrz- uzasadnienie do projektu ustawy, Sejm IX kadencji, druk sejmowy nr 939).

Mając powyższe rozważania na uwadze stwierdzić należy, iż Sąd pierwszej instancji wbrew zarzutowi Stowarzyszenia trafnie zinterpretował normę art. 86g ustawy o udostępnianiu informacji, iż dotyczy ona przyznania organizacji ekologicznej prawa do wniesienia odwołania od zezwolenia na inwestycję, poprzedzonego decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach wydaną w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa. Przepis art. 28 ust. 3a P.b. w zw. z art. art. 86g ustawy o udostępnianiu informacji obejmuje zatem tylko prawo do wniesienia odwołania od decyzji z.r.i.d., którą w tej sprawie była decyzja Wojewody Zachodniopomorskiego nr [...]z 25 lipca 2023 r., zmieniająca uprzednią decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego nr [...]z 24 stycznia 2022 r., a nie dotyczy on dopuszczenia do udziału w przedmiotowym postępowaniu Stowarzyszenia w trybie art. 44 ustawy o udostępnianiu informacji, w świetle którego organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony, jeżeli prowadzą działalność statutową w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody, przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia tego postępowania. Przepisu art. 31 § 4 k.p.a. nie stosuje się.

Nie zasługiwał zatem na uwzględnienie zarzut niewłaściwego zastosowania art. 44 ust. 1 oraz art. 72 ust.2 pkt 1a ustawy o udostępnianiu informacji w sposób opisany w petitum kasacji (zarzut nr 2 i 3).

W tej sprawie, co istotne, mamy do czynienia z postępowaniem nadzwyczajnym w trybie art. 155 k.p.a. wobec decyzji z.r.i.d. poprzedzonej decyzją środowiskową.

W przywołanym wyżej art. 44 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji stanowi się ogólnie, że organizacje ekologiczne uczestniczą w postępowaniu na prawach strony, ale nie określa się formy prawnej, w jakiej są one dopuszczane do udziału w postępowaniu. Natomiast w art. 44 ust. 4 ustawy o udostępnianiu informacji forma postanowienia została zastrzeżona dla orzeczeń negatywnych. W tej sprawie właśnie odmówiono dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu nadzwyczajnym dotyczącym zmiany decyzji Wojewody Zachodniopomorskiego nr [...] z 24 stycznia 2022 r.

W art. 44 ust. 1 cytowanej ustawy określono, że biorą one udział w postępowaniu "na prawach strony". Z tego wynika więc, że na podstawie wskazanego przepisu organizacja ekologiczna nie staje się stroną postępowania, ale podmiotem, któremu przysługują jedynie analogiczne uprawnienia. Przyjęcie, że organizacje ekologiczne uczestniczą w postępowaniu na prawach strony, nie wpływa w sposób znaczący na ich uprawnienia.

Dokonując oceny odmowy dopuszczenia Stowarzyszenia do przedmiotowego postępowania w opisanym trybie należy czynić to przy uwzględnieniu indywidualnych okoliczności tej sprawy. Co wyżej sygnalizowano, postępowanie to odnosiło się wyłącznie do zmiany decyzji z.r.i.d. w trybie art. 155 k.p.a., w zakresie zmiany powierzchni działki nr [...] z obrębu [...] w stosunku do której inwestor jest uprawniony do nieodpłatnego zajęcia na czas realizacji inwestycji (teren linii kolejowej) 44 795 m² na 49332 m². Zmiana nie dotyczy prowadzenia robót budowlanych, nie wiąże się z koniecznością zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oraz sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, stąd nie każda zmiana wiąże się z potrzebą weryfikacji decyzji środowiskowej, a tak jest w przypadku procedowanej zmiany decyzji z.r.i.d.

Tym samym w realiach niniejszej sprawy udział Stowarzyszenia musi być oceniany poprzez pryzmat art. 72 ust. 2 pkt 1a ustawy o udostępnianiu informacji w zw. z 88 tej ustawy (ponowne przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko).

Stosownie do dyspozycji art. 72 ust. 2 pkt 1 a ustawy o udostępnianiu informacji wymogu uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub jej zmiany nie stosuje się w przypadku zmiany: decyzji wymienionej w art. 71 ust.1 pkt 10 nawet odnośnie zmiany zakresu projektu zagospodarowania działki lub tereny bądź projektu architektoniczno-budowlanego wymienionej w pkt od a do c - m.in. charakterystycznych parametrów drogi w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego, które nie spowodują zmian uwarunkowań w wydanej decyzji środowiskowej. Zdaniem NSA słusznie przyjęto w realiach niniejszego postępowania, że nie było potrzeby uzyskania zmiany czy też nowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedmiotowej inwestycji, ponieważ procedowana w trybie art. 155 k.p.a. zmiana decyzji z.r.i.d. nie powodowała weryfikacji uwarunkowań określonych w wydanej uprzednio decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach - decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie z 28 sierpnia 2018 r. w brzmieniu nadanym decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 5 marca 2020 r. oraz postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie ze stycznia 2022 r. uzgadniającego realizacje przedmiotowego przedsięwzięcia.

Zatem niniejsze postępowanie nadzwyczajne w trybie art. 155 k.p.a. w kontekście podejmowanej zmiany decyzji z.r.i.d. nie było postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa. Tym samym przepis art. 44 ust.1 ustawy o udostępnianiu informacji nie uzasadniał udziału Stowarzyszenia w przedmiotowym postępowaniu. Zastosowanie w sprawie bowiem znajdował art. 28 ust. 3 P.b., ograniczający stosowanie art. 31 § 1 k.p.a. Dlatego też prawidłowo odmówiono dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w tym postępowaniu na podstawie art. 31 § 2 k.p.a.

Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wszystkie te elementy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera, w tym podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz szczegółowe wyjaśnienie powodów, dla których Sąd I instancji oddalił skargę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu pierwszej instancji wyrażone w tym zakresie jest wystarczające i pozwala na poddanie zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej. Natomiast zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować oceny prawnej wojewódzkiego sądu administracyjnego, do czego w istocie zmierza argumentacja skargi kasacyjnej. Ponadto, w świetle uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, co w tej sprawie oczywiście nie nastąpiło.

Reasumując przedstawione rozważania, uznać należało, iż skarga kasacyjna jako nieposiadająca usprawiedliwionych zarzutów nie mogła doprowadzić do weryfikacji zaskarżonego wyroku zgodnie z wnioskami wniesionego środka odwoławczego.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.