Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia adwokata B. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1897/09 przyznające ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata B. P. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 złotych w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 21 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał na rzecz adwokata B. P. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 złotych.

Sąd wskazał, że ustanowiony z urzędu pełnomocnik sporządził i wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2010 r. oraz uczestniczył w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym jako pełnomocnik skarżącej.

Sąd podał, że stosownie do treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynosi 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1 (czyli 240 zł), a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat – 100 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 złotych.

Na to postanowienie adwokat B. P. złożył zażalenie, wnosząc o przyznanie wynagrodzenia łącznie w kwocie 1200 zł powiększonego o podatek VAT. W ocenie pełnomocnika przedmiotem sprawy była należność pieniężna w wysokości 5.080 zł – jest to różnica między kwotą 5.220 zł żądaną przez skarżącą a sumą 140 zł przyznanego jej przez organ zasiłku celowego. Dlatego też – zdaniem pełnomocnika – do określenia wysokości wynagrodzenia za pomoc prawną z urzędu winien mieć zastosowanie § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a in fine w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz § 6 pkt 4 powołanego wyżej rozporządzenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. O przyznaniu wynagrodzenia oraz jego wysokości orzeka sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w danej instancji, na wniosek złożony przez pełnomocnika, zawierający oświadczenie że opłaty stanowiące koszty sądowe nie zostały zapłacone w całości lub w części. Sąd orzekając o wynagrodzeniu pełnomocnika ocenia od strony merytorycznej rzetelność udzielonej pomocy prawnej, przede wszystkim biorąc pod uwagę czy czynności procesowe przez niego dokonane odpowiadają wymaganiom formalnym.

Zaznaczyć w tym miejscu należy, że mimo literalnej wykładni art. 250 powołanej ustawy, przepis ten nie nakłada na sąd obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Jak zaznaczono powyżej, wniosek o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia podlega ocenie sądu także pod kątem jakości usług świadczonych w ramach pomocy prawnej. Przyznane wynagrodzenie obciąża Skarb Państwa, a sąd dysponując w tym zakresie środkami publicznymi odpowiada za "zasadność i legalność ich wydatkowania". (por. B. Dauter w: S. Babiarz i inni, "Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych", Wyd. Lexis Nexis 2007, s. 317).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji prawidłowo wyliczył wysokość kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Nie jest bowiem tak, jak twierdzi pełnomocnik skarżącej, że przedmiotem sprawy była należność pieniężna. Sprawa dotyczyła bowiem świadczeń z pomocy społecznej – zasiłku celowego. Natomiast istota pomocy społecznej i świadczeń z tego zakresu, wskazuje, że świadczenia te nie są należnościami pieniężnymi w rozumieniu art. 216 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec tego zaskarżenie decyzji w przedmiocie świadczeń z tego zakresu z uwagi na odmowę przyznania określonego świadczenia lub na jego wysokość nie oznacza, że przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna oraz, że w takiej sprawie sądowoadministracyjnej występuje wartość przedmiotu zaskarżenia w rozumieniu art. 215 i 216 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2007 r. sygn. akt I OZ 625/07 - niepubl.).

Oznacza to, że postanowienie Sądu pierwszej instancji z dnia 21 października 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1897/09 o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, nie narusza przepisów obowiązującego prawa.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 1987 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.