VI SA/Wa 8176/22 - Wyrok

Data orzeczenia	2023-08-22	
Data wpływu	2022-11-30	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie	
Sędziowie	Barbara Kołodziejczak-Osetek /sprawozdawca/
Cezary Kosterna /przewodniczący/
Marek Maliński	
Symbol z opisem	6379 Inne o symbolu podstawowym 637	
Hasła tematyczne	Bankowe prawo	
Sygn. powiązane	II GSK 103/24	
Skarżony organ	Komisja Nadzoru Finansowego	
Treść wyniku	Uchylono zaskarżoną decyzję	
Powołane przepisy	Dz.U. 2022 nr 0 poz 329; art. 3 par. 1, art. 145 par. 1, art. 200, art. 205 par. 2; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 nr 0 poz 2439; art. 25n ust. 5a, art. 25h ust. 3, art. 30 ust. 1b; Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j.)
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483; art. 2, art. 7;  Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.) Asesor WSA Marek Maliński Protokolant spec. Marcin Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi L. C. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 28 września 2022 r. nr DPS-DPSZA2.7105.7.2022.EM w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od organu na rzecz skarżącego L. C. kwotę 125.017 (sto dwadzieścia pięć tysięcy i siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.	
Uzasadnienie
Komisja Nadzoru Finansowego (dalej: "Organ", "KNF") decyzją nr DPS-DPSZA2.7105.7.2022.EM z dnia 28 września 2022 r. wydaną na podstawie art. 104 §

1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 poz. 735, z późn. zm.), dalej: "k.p.a." w zw. z art. 11 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia

21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz.U. z 2022 poz. 660 z późn. zm.) oraz art. 25n ust. 5a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz.U. z 2021 poz. 2439 z późn. zm.) dalej: "u.p.b." lub "ustawa- Prawo bankowe", nałożyła na L. C. (dalej: "Skarżący", "Strona") karę pieniężną w wysokości 20.000.000 zł (słownie: dwadzieścia milionów złotych) za niedochowanie od dnia 15 lutego 2021 r. zobowiązania, o którym mowa w art. 25h ust. 3 ustawy Prawo bankowe, złożonego w dniu 11 sierpnia 2011 r. w związku z zawiadomieniem o zamiarze objęcia przez L. C. i L. B.V. z siedzibą w H. (Królestwo Niderlandów) akcji G. S.A. z siedzibą w W., obecnie G. S.A. z siedzibą w W., w liczbie powodującej przekroczenie 50% ogólnej liczby głosów na Walnym Zgromadzeniu G. S.A. oraz 50% jego kapitału zakładowego.

Pismem z dnia 28 października 2022 r. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję KNF nr DPS-DPSZA2.7105.7.2022.EM z dnia 28 września 2023 r. , zarzucając:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a. naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie treści zobowiązania, o którym mowa w art. 25h ust. 3 u.p.b., złożonego przez Skarżącego w dniu 11 sierpnia 2011 r., wyrażające się w uznaniu, że na Skarżącym spoczywał obowiązek bezwarunkowego "zapewnienia

dokapitalizowania G. na poziomie adekwatnym do jego potrzeb kapitałowych, pozwalających na bezpieczne kontynuowanie przez ten bank działalności" (tj. obowiązek o charakterze zobowiązania rezultatu), podczas gdy z treści zobowiązania inwestorskiego wynika, że Skarżący, "działając z uwzględnieniem wymogów co do ostrożności i wypłacalności zależnych od Skarżącego podmiotów oraz przepisów

prawa mających do nich zastosowanie", miał zapewnić, aby płynność G., jego pozycja kapitałowa oraz wskaźnik wypłacalności utrzymywały się na satysfakcjonującym i stabilnym poziomie, tak aby G. był zdolny wykonywać swoje zobowiązania finansowe, przy czym Skarżący miał to uczynić "w granicach swych możliwości i przysługujących mu wpływów";

b. naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., poprzez wadliwe i wewnętrznie sprzeczne ustalenie, że obowiązek działania Skarżącego wynikający z zobowiązania, o którym mowa w art. 25h ust. 3 u.p.b. ma charakter punktowy (co wynika z jednej części uzasadnienia decyzji) a nie ciągły (co wynika z innych części decyzji) i aktywuje się w momencie ustalanym przez Organ arbitralnie, z pominięciem krajowych norm adekwatności kapitałowej (art. 55 ust. 4 Ustawy o nadzorze makroostrożnościowym), co jest nielogiczne i sprzeczne z celem przepisów u.p.b. nakierowanych na zapewnienie ciągłego bezpieczeństwa depozytów m. in.

przez permanentne prowadzenie wobec Banku polityki wskazanej w zobowiązaniu inwestorskim, co zniechęca inwestora do reakcji wyprzedzającej dalej idące problemy kapitałowe Banku oraz skutkuje karaniem inwestora za jego wysiłek inwestycyjny w sytuacji, gdy wyczerpał już swoje możliwości wspierania Banku;

c. naruszenie art. 7 i 8 § 1 k.p.a., tj. wydanie Decyzji w sytuacji, gdy w ten sposób reprezentowane przez Organ Państwo odnosi korzyści z własnego bezprawnego działania (w tym działań i zaniechań KNF), tj. wbrew zasadzie ex iniuria non oritur ius, które to działanie polegało na wprowadzeniu dodatkowych wymogów kapitałowych Banku wbrew obiektywnym potrzebom regulacyjnym i przepisowi art. 124 ust. 2 Rozporządzenia CRR oraz wywołaniu wśród klientów G. paniki bankowej, która skutkowała znacznym odpływem depozytów z Banku oraz utratą zaufania rynku do Banku i której to panice Organ w żaden efektywny sposób nie zapobiegał ani na nią

nie reagował, co w efekcie skutkowało zniweczeniem znacznej części

dokapitalizowania dostarczonego do G. przez Skarżącego w latach 2017-2019, co stanowiło wykonanie zobowiązania, o którym mowa w art. 25h ust. 3 u.p.b.;

d. naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie dokonania ustaleń w zakresie faktycznych możliwości dokapitalizowania G. przez Skarżącego w zakresie oczekiwanym przez Organ (które to możliwości według treści zobowiązania z dnia 30 sierpnia 2011 r. określały ramy wymaganych działań Skarżącego);

e. naruszenie art. 7 i 77 k.p.a, § 1 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie dowodów w

postaci:

-pisma z dnia 29 sierpnia 2022 r., w którym BFG zwrócił się do KNF o przedstawienie informacji w zakresie zaistnienia przesłanek wszczęcia przymusowej restrukturyzacji;

-pisma z dnia 27 września 2022 r., w którym BFG zwrócił się do KNF o opinię dotyczącą sytuacji majątkowej Banku w trybie art. 101 ust. 11 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r.

o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji;

- wiadomości e-mail z dnia 28 września 2022 r., w której Bank poinformował KNF, że poziom aktywów Banku nie wystarcza na zaspokojenie jego zobowiązań, co obliguje Organ do wydania decyzji o zawieszeniu działalności banku oraz ustanowieniu

zarządu komisarycznego, a także do wydania decyzji o przejęciu banku przez inny

bank albo wystąpienie z wnioskiem o ogłoszenie upadłości banku (chyba że BFG wszcznie przymusową restrukturyzację Banku),

które jednoznacznie przemawiały za tym, iż pod koniec września 2022 r. nastąpi wszczęcie przymusowej restrukturyzacji względem Banku, a w konsekwencji

wszystkie akcje Banku ulegną umorzeniu oraz akcjonariusze utracą swój status, co skutkowało przede wszystkim wydaniem niniejszej Decyzji, w sytuacji gdy niemal natychmiast miała się ona stać całkowicie bezprzedmiotowa, a nadto błędnym wliczeniem podlegających umorzeniu akcji G. do majątku Skarżącego;

f. naruszenie art. 6, 7 i 8 k.p.a., z których wynikają zasady praworządności, prawdy obiektywnej, uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz zasada zaufania do władzy publicznej poprzez niezastosowanie per analogiom pomocniczo lub za pośrednictwem rzeczonych zasad także wprost przepisów zawartych w k.c. (w tym art. 88 k.c.) dot. oświadczeń, które znajdą zastosowanie również w kontekście zobowiązań inwestorskich, co w świetle złożonego oświadczenia o uchyleniu się od skutków oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu miało kluczowy wpływ na końcowe rozstrzygnięcie;

g. naruszenie art. 62 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku Skarżącego o

połączenie postępowań dot. Skarżącego oraz L., podczas gdy jedynie prowadzenie obu analogicznych postępowań mogło doprowadzić do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, a w konsekwencji do wydania prawidłowej decyzji;

h. naruszenie art. 78 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie zgłaszanych przez Stronę

wniosków dowodowych w pismach z dnia 1 września 2022 r. oraz 15 września 2022 r., których przedmiotem były okoliczności faktyczne mające znaczenie dla sprawy, podczas gdy Organ obowiązany jest uwzględnić taki wniosek dowodowy, pominięcie zaś rzeczonych dowodów miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy wyrażający

się w braku lub nieprawidłowym dokonaniu ustaleń faktycznych w zakresie możliwości inwestycyjnych Skarżącego i jego spółki zależnej L., jak również w zakresie okoliczności osobistych Skarżącego dotyczących jego stanu zdrowia i kosztów

leczenia;

i. naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez:

-nieuwzględnienie, iż w 2017 r. doszło do istotnych zmian w regulacjach prawnych, które miały negatywny wpływ na funkcjonowanie Banku, co skutkowało ustaleniem, iż rzekome naruszenie zobowiązania inwestorskiego było determinowane wyłącznie zaniechaniami Skarżącego, zaś inne zjawiska nie były w tym względzie istotne, co skutkowało brakiem uwzględnienia tej okoliczności w wymiarze kary;

- dokonanie błędnej oceny działań Skarżącego, polegających na dekapitalizowaniu Banku, i uznaniu, że działania te nie zostały podjęte w celu zminimalizowania skutków naruszenia, podczas gdy działania podjęte przez Skarżącego w tym zakresie były nakierowane wyłącznie na poprawę wskaźników finansowych Banku, a tym samym zmniejszenie poziomu zagrożenia dla interesów posiadaczy rachunków bankowych G., co skutkowało wadliwym uznaniem, że okoliczność ta nie jest może być istotna dla wymiaru kary;

j. naruszenie art. 80 i 81a § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy:

-istniały niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego w zakresie wysokości rocznych obrotów spółki L., stanowiącej główne aktywo Skarżącego za rok obrotowy 2021), a Organ rozstrzygnął je na niekorzyść strony (przyjął za podstawę wyliczeń nieaktualne dane za rok 2018, które wskazywały znacząco wyższe obroty), podczas gdy przepis ten nakazuje tego rodzaju sytuacje uwzględniać na korzyść strony;

-Organ nie zebrał dowodów pozwalających stwierdzić, czy i w jakiej wysokości korzyść odniósł Skarżący wskutek naruszenia, a więc istniały niedające się usunąć wątpliwości w tym zakresie, zaś Organ uznał, że brak udowodnienia tej okoliczności nie świadczy

o tym, że Skarżący nie odniósł korzyści, podczas gdy - zgodne z tymże przepisem- winien ustalić, że takie korzyści nie istniały, co skutkowałoby zmniejszeniem wymiaru kary.

k. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i 4, art. 80 k.p.a. polegające na braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w zakresie dokonanego przez KNF samodzielnie ustalenia wartości posiadanych przez Skarżącego i L. akcji G., wskutek czego Organ wycenił te akcje na łączną kwotę ok. 94 min zł, podczas gdy w dacie wydania Decyzji Organ z urzędu posiadał wiedzę o tym, że poziom aktywów

G. nie wystarcza na zaspokojenie jego zobowiązań, a więc, że akcje te nie miały wartości dodatniej;

2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w zakresie dotyczącym ustalenia odpowiedzialności Skarżącego za przypisane mu w decyzji naruszenie prawa, tj.:

a. naruszenie art. 25n ust. 5a u.p.b. w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, poprzez dokonanie błędnej, antykonstytucyjnej wykładni, polegającej na przyjęciu, że przepis

ten ma zastosowanie również do stosunków prawnych powstałych przed wejściem w życie zawartej w nim regulacji, podczas gdy z zasady demokratycznego państwa prawnego wynika, że organy władzy publicznej winny działać z dbałością o zaufanie obywatela do Państwa oraz chronić jego interesy w toku, a tym samym w uzasadnionych sytuacjach odstępować od zasady bezpośredniego działania ustawy nowej, która to sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie;

b. naruszenie art. 25n ust. 5a u.p.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, będące następstwem błędnego ustalenia, że Skarżący nie dochował swojego zobowiązania, o którym mowa wart. 25h ust. 3 u.p.b. podczas gdy uwzględniając materiał dowodowy zebrany w sprawie, jak również dowody i okoliczności pominięte przez Organ, jak również rzeczywistą treść tego zobowiązania (a nie oderwane od tej treści rozumienie tego zobowiązania prezentowane przez Organ) brak było podstaw do stwierdzenia zaistnienia deliktu administracyjnego Skarżącego;

c. naruszenie art. 25n ust. 5a u.p.b. poprzez dokonanie błędnej wykładni, polegającej na przyjęciu, że celem nałożenia administracyjnej kary pieniężnej (o której mowa w przepisie) jest represja oraz prewencja ogólna, podczas gdy główną funkcją odnośnej kary jest funkcja naprawcza, co z kolei oznacza, że w razie niemożności wypełnienia zobowiązania inwestorskiego nałożenie niniejszej kary jest bezzasadne;

3. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w zakresie dotyczącym wymiaru kary nałożonej decyzją na Skarżącego, tj.:

a. naruszenie art. 189d k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że naczelną dyrektywą wymiaru kary jest waga i okoliczności naruszenia prawa, podczas gdy wszystkie wskazywane w tym przepisie dyrektywy są równorzędne, a Organ zobowiązany jest do uwzględnienia zarówno okoliczności obciążających, jak i łagodzących, co skutkowało błędnym uznaniem, że waga naruszenia Skarżącego była tak znaczna, że należy wymierzyć karę w wysokości zbliżonej do maksymalnej,

pomimo istnienia okoliczności przemawiających na korzyść Skarżącego, w tym w szczególności naruszenie pkt 7 rzeczonego przepisu poprzez nieuwzględnienie warunków osobistych strony będącej osobą fizyczna, na którą kara została nałożona;

b. zarzut naruszenia art. 33 k.c. poprzez jego niezastosowanie, polegające na nieuwzględnieniu, że majątek spółki kapitałowej (posiadającej osobowość prawną) jest całkowicie niezależny od majątku jej wspólników a udziały tejże spółki nie przekładają się bezpośrednio na prawo dysponowania składnikami mienia spółki, co nastąpiło poprzez wliczenie majątku spółki L. jako osoby prawnej do majątku L. C. jako osoby fizycznej, a to z kolei skutkowało błędnym wyliczeniem aktywów, którymi dysponuje Skarżący, a w konsekwencji - wadliwym określeniem warunków osobistych Skarżącego.

W związku z ww. naruszeniami oraz nowymi faktami, które miały miejsce po wydaniu Decyzji, powodującymi bezprzedmiotowość postępowania, Skarżący wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329), dalej: "p.p.s.a.", a w razie stwierdzenia, że zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.);

2. umorzenie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie (art. 145 § 3 p.p.s.a.),

względnie o zobowiązanie Organu do wydania w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku w sprawie decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego prowadzonego przez Organ pod znakiem sprawy DPS-DPSZA2.7105.7.2022.EM w celu nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej, o której mowa w art. 25n ust. 5a u.p.b.

w związku z podejrzeniem niedochowania zobowiązania, o którym mowa w art. 25h

ust. 3 u.p.b. złożonego przez Skarżącego w związku z objęciem akcji w G. SA. (art. 145a §1 p.p.s.a.).

Ponadto Strona wniosła o:

1. niewyznaczanie do składu sądu rozpoznającego niniejszą skargę osób powołanych na urząd Sędziego WSA przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady

Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych

ustaw;

2. połączenie niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej do wspólnego rozpoznania ze sprawą ze skargi L. na decyzję KNF z dnia 29 września 2022 r., znak DPS-DPSZA2.7105.1.2022.EM, dotyczącą nałożenia na tego akcjonariusza G. S.A. kary pieniężnej w związku z rzekomym niedochowaniem przez niego jego zobowiązania inwestorskiego dotyczącego Banku (art. 111 §2 p.p.s.a.);

3. rozpoznanie niniejszej skargi na rozprawie;

4. na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z:

- dokumentów powołanych w uzasadnieniu na fakty wskazane w treści uzasadnienia niniejszej skargi;

- stenogramów i nagrań z posiedzeń KNF w dniach 27-30 września 2022 r. (stanowiących dokument w rozumieniu art. 773 k.c.), znajdujących się w posiadaniu Organu;

- zobowiązanie Organu przez Sąd do przedstawienia ww. dokumentów na podstawie art. 248 § 1 k.c. w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a.

5. zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych (art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.).

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o:

1) oddalenie w całości skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a., jako bezzasadnej;

2) oddalenie wniosków dowodowych Strony jako niemających związku z przedmiotem niniejszej sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że zadaniem wojewódzkiego sądu

administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie

prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.

Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzje lub postanowienie, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Z powyższego przepisu wynika nie tylko możliwość stwierdzenia przez Sąd nieważności decyzji, ale obowiązek zbadania w każdej konkretnej sprawie, czy przyczyny wskazane w art. 156 k.p.a. dotyczą całej decyzji,

czy też jej części

Granice orzekania są wyznaczone tylko i wyłącznie granicami sprawy rozpatrywanej przez sąd, czyli ogółem elementów stosunku administracyjnoprawnego będącego przedmiotem zaskarżonej decyzji. Zaskarżenie decyzji oznacza, że przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego - niejako za jej pośrednictwem - staje się ta sama sprawa, która została w decyzji rozstrzygnięta. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Sąd może uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w skardze jak również stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji, mimo że Skarżący wnosił o jej uchylenie.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) - c) p.p.s.a.), lub gdy akt dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Komisji Nadzoru finansowego z 28 września 2022 r.,nakładająca na Skarżącego, na podstawie art.25 n ust.5a ustawy

z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. z 2021 r.poz.660 z póżn.zm) obowiązującego na mocy art.5 pkt 5 ustawy zmieniającej prawo bankowe, który wszedł w życie 21 kwietnia 2018 r., karę pieniężną w wysokości 20.000.000 zł za niedochowanie od dnia 15 lutego 2021 r. zobowiązania, o którym mowa w art. 25h ust. 3 ustawy Prawo bankowe, złożonego w dniu 11 sierpnia 2011 r. w związku z zawiadomieniem o zamiarze objęcia przez L. C. i LC C. z siedzibą w H. (Królestwo Niderlandów) akcji G. S.A. z siedzibą w W., obecnie G. S.A. z siedzibą w W., w liczbie powodującej przekroczenie 50% ogólnej liczby głosów na Walnym Zgromadzeniu G. S.A. oraz 50% jego kapitału zakładowego.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, iż decyzja ta nałożyła na Stronę karę pieniężną, na podstawie przepisu prawa materialnego, który nie mógł stanowić podstawy prawnej do orzekania w niniejszej sprawie. Organ błędnie uznał, iż zastosowanie w sprawie znajduje art.25 n ust.5a u.p.b. podczas gdy przepis ten nie obowiązywał w stanie faktycznym objętym postępowaniem administracyjnym. Uzasadnieniem tego stanowiska Organu jest brak przepisów przejściowych i

wybiórczo cytowane tezy wyroków Trybunału Konstytucyjnego.

Ze stanowiskiem tym nie sposób się zgodzić.

Zgodnie z art.25 n ust.5a u.p.b., jeżeli podmiot, o którym mowa w art. 25 ust. 1, lub założyciel banku krajowego nabył lub objął akcje lub prawa z akcji, o których mowa w art. 25 ust. 1, i nie dochowuje zobowiązania, o którym mowa w art. 25h ust. 3 lub art.

30 ust. 1b, Komisja Nadzoru Finansowego może, w drodze decyzji, nałożyć na ten podmiot lub założyciela banku krajowego karę pieniężną do wysokości odpowiadającej wartości tych akcji lub praw z akcji. Wartość akcji lub praw z akcji ustalana jest na dzień ich nabycia albo objęcia według wartości godziwej, o której mowa w ustawie z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości.

Nie budzi wątpliwości, iż jest to przepis sankcjonujący między innymi niedochowanie zobowiązania, o którym mowa w art. 25h ust. 3 (obowiązujący w niezmienionym brzmieniu, na dzień wydania decyzji jak i w dacie złożonego przez Stronę w dniu 30 sierpnia 2011 r.). Przepis ten stanowi , że dokonując oceny, o której mowa w ust. 1 pkt 3, Komisja Nadzoru Finansowego uwzględnia w szczególności złożone w związku z postępowaniem zobowiązania podmiotu dotyczące banku krajowego lub ostrożnego i stabilnego nim zarządzania.

Za zasadny w konsekwencji Sąd uznał zarzut skargi naruszenia art. 25n ust. 5a u.p.b.

w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, poprzez dokonanie błędnej, antykonstytucyjnej wykładni, polegającej na przyjęciu, że przepis ten ma zastosowanie również do stosunków prawnych powstałych przed wejściem w życie zawartej w nim regulacji, podczas gdy z zasady demokratycznego państwa prawnego wynika, że organy władzy publicznej winny działać z dbałością o zaufanie obywatela do Państwa oraz chronić jego interesy w toku, a tym samym w uzasadnionych sytuacjach odstępować od

zasady bezpośredniego działania ustawy nowej, która to sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.

Organ w konsekwencji zastosował przepis prawa, który weszły w życie, z dniem 21 kwietnia 2018 tj. już po podjęciu zobowiązania o którym mowa w art.25h ust.3 u.p.b przez Stronę w dniu 11 sierpnia 2011 r. Skoro bowiem przepis art.25 n ust.5a u.p.b. w ogóle wówczas nie obowiązywał, to naruszenie zobowiązań o których mowa w art.25

h ust.3 u.p.b., przed 21 kwietnia 2018 r. nie było zagrożone sankcją w postaci kary pieniężnej w przepisie tym określonej.

Przypomnieć należy, iż na dzień 11 sierpnia 2011 r. art.25 n u.p.b. miał następujące brzmienie:

Jeżeli jest to uzasadnione potrzebą ostrożnego i stabilnego zarządzania bankiem krajowym, z uwagi na ocenę sytuacji finansowej podmiotu, w tym założyciela banku krajowego, który uzyskał bezpośrednio lub pośrednio prawo wykonywania głosu na walnym zgromadzeniu na poziomach określonych w art. 25 ust. 1 albo stał się bezpośrednio lub pośrednio podmiotem dominującym banku krajowego, lub z uwagi

na możliwy wpływ tego podmiotu na bank, a w szczególności w przypadku stwierdzenia, że podmiot ten nie dochowuje zobowiązań, o których mowa w art. 25h ust. 3, lub zobowiązań, o których mowa w art. 30 ust. 1b, Komisja Nadzoru Finansowego może, w drodze decyzji, zakazać wykonywania prawa głosu z akcji

banku krajowego posiadanych przez ten podmiot lub wykonywania uprawnień

podmiotu dominującego przysługujących temu podmiotowi. Dokonując oceny, czy zachodzi przesłanka do wydania tego zakazu, przepisy art. 25h ust. 2 i 3 oraz art. 30 ust. 1b stosuje się odpowiednio.(ust.1)

2. Uchwała walnego zgromadzenia banku krajowego jest nieważna, jeżeli przy jej podejmowaniu wykonano prawo głosu z akcji, w stosunku do których Komisja Nadzoru Finansowego wydała decyzję, o której mowa w ust. 1, chyba że uchwała spełnia wymogi kworum oraz większości głosów oddanych bez uwzględnienia głosów nieważnych. Prawo wytoczenia powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały przysługuje również Komisji Nadzoru Finansowego. Przepis art. 425 Kodeksu spółek handlowych stosuje się odpowiednio.

3. Jeżeli Komisja Nadzoru Finansowego wydała na podstawie ust. 1 decyzję w przedmiocie zakazu wykonywania uprawnień podmiotu dominującego, przepisy art.

25l ust. 2 i 4 stosuje się odpowiednio.

4. W przypadku wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, Komisja Nadzoru Finansowego może, w drodze decyzji, nakazać zbycie akcji w wyznaczonym terminie.

5. Jeżeli akcje nie zostaną zbyte w terminie, o którym mowa w ust. 4, Komisja Nadzoru Finansowego, może nałożyć na akcjonariusza banku krajowego karę pieniężną do wysokości 10.000.000 zł, ustanowić w banku krajowym zarząd komisaryczny lub uchylić zezwolenie na utworzenie banku i podjąć decyzję o likwidacji banku. Przepisy art. 145, art. 147 ust. 3 i art. 153-156 stosuje się odpowiednio.

6. Na wniosek akcjonariusza lub podmiotu dominującego Komisja Nadzoru Finansowego uchyla decyzję wydaną na podstawie ust. 1, jeżeli ustały okoliczności uzasadniające wydanie tej decyzji.

7. Przepisy ust. 1-6 stosuje się odpowiednio w przypadku, o którym mowa w art.

25 ust. 7, do podmiotów będących stronami porozumienia, o którym mowa w tym przepisie.

Zobowiązanie o którym mowa w art.25h ust.3 u.p.b. stanowi sposób wykazania przez inwestora, że okoliczności dawania rękojmi, czy zapewnienia przestrzegania przez

bank krajowy wymogów ostrożnościowych wynikających z przepisów prawa - badane przez KNF w toku postępowania, mają i będą mieć pokrycie w stanie faktycznym. Zobowiązania pełnią więc bardzo istotną rolę dla ostrożnego i stabilnego zarządzania bankiem, służąc zapewnieniu, zabezpieczeniu właściwego wpływu inwestora na bank.

Z tych względów art. 25n ust. 1 u.p.b. wiąże z niedochowaniem omawianych zobowiązań skutek w postaci zakazu wykonywania prawa głosu z akcji banku, a w dalszej kolejności - nakazu ich sprzedaży.

Przepis art. 25n ust. 1 u.p.b. wprowadza swoiste domniemanie prawne, w myśl którego stwierdzenie, że inwestor nie dochowuje zobowiązań oznacza, że jego możliwy wpływ na ostrożne i stabilne zarządzanie bankiem jest negatywny i uzasadnia wydanie

zakazu wykonywanie prawa głosu z akcji posiadanych przez tego inwestora. Skoro bowiem pozytywna ocena odpowiedniości inwestora, a co za tym idzie brak sprzeciwu (art. 25h ust. 1 u.p.b.) wobec nabycia przez niego znaczących udziałów w banku jest wynikiem złożonych przez niego zobowiązań, to niedochowanie tych zobowiązań powinno prowadzić do oceny przeciwnej i uchylenia nabytych przez niego (w związku ze złożeniem zobowiązań) uprawnień.

Spełnianie przez inwestora wymogów, o których mowa w art. 25h ust. 2 u.p.b. powinno mieć charakter permanentny, gdyż celem jest nie tylko kontrola podmiotów zamierzających nabywać znaczące udziały w bankach, ale także, a nawet przede wszystkim - zapewnienie, aby znaczący akcjonariusze lub podmioty dominujące banków dawali stałą i pełną gwarancję, że banki będą zarządzane w sposób ostrożny

i stabilny.

Z powyższych przepisów wynika również, że zobowiązania o których mowa w at.25h nie były i nie są zwykłym oświadczeniem woli, ale zobowiązaniem do prowadzenia polityki banku w sposób, przewidziany w prawie i w decyzji zezwalającej. Przy czym podzielić należy stanowisko Skarżącej, iż zobowiązanie inwestora, o którym mowa w art.25h ust.3 u.p.b., nie nakłada na Skarżącego zobowiązania rezultatu, a

zobowiązanie starannego działania w granicach własnych możliwości.

Co jednak istotne w tej sprawie, powołane przepisy nie zawierają sankcji w postaci

kary pieniężnej za niewywiązanie się z omawianego zobowiązania inwestorskiego tj. regulacji prawnej o której mowa w art.25n ust.5a u.p.b., która jak już wyżej była mowa, weszła w życie z dniem 21 kwietnia 2018 r.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zasadnie i zgodnie wskazuje się w omawianej kwestii, iż brak jednoznacznego stanowiska ustawodawcy co do tego, jakie należy stosować przepisy do zdarzeń mających miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów, z tymże nie oznacza istnienia "luki normatywnej", gdyż powinna

ona zostać wypełniona w drodze wykładni przez organy stosujące prawo, jednak

regułą w tym zakresie nie może być automatyczne stosowanie przepisów nowej

ustawy do stanów prawnych (zdarzeń) mających miejsce przed datą wejścia w życie nowej ustawy. Kwestia przyznania pierwszeństwa zasadzie dalszego działania przepisów dotychczasowych, czy też zasadzie bezpośredniego działania ustawy

nowej, musi każdorazowo wynikać z konkretnej sprawy i charakteru przepisów podlegających zmianie; należy brać także pod uwagę skutki, jakie może wywołać przyjęcie jednej lub drugiej zasady (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia

10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 1/06, ONSAiWSA z 2006 nr 3, poz. 71).

Na bezpośrednie działanie ustawy nowej, do zdarzeń mających miejsce przed jej wejściem w życie, powinien zdecydować się ustawodawca tylko w sytuacji, gdy za tym przemawia ważny interes publiczny, którego nie można wyważyć z interesem jednostki /orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego K 9/92 - OTK 1993 cz. I str. 69 i nast., K 14/92

- OTK 1993 cz. II str. 328 i nast./. Poza tym, bezpośrednie działanie prawa nowego, chociaż wygodne dla ustawodawcy z punktu widzenia porządku prawnego, w praktyce niesie liczne zagrożenia w postaci naruszenia zasady zaufania obywatela do państwa, zasady ochrony praw nabytych, czy też zasady nieretroakcji prawa, które to zasady wynikają z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego /art. 2 Konstytucji RP/.Przyjęte zatem przez ustawodawcę ustalenia w zakresie przepisów intertemporalnych, czy też przyjęte przez organ w drodze wykładni reguły intertemporalne w przypadku braku regulacji ustawowych, nie mogą naruszać podstawowych zasad konstytucyjnych. W tym zakresie należy kierować się poszanowaniem podstawowej zasady prawa międzyczasowego, zasady niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit), sprowadzającej się w istocie do zakazu stosowania nowo ustanowionych uregulowań do zdarzeń, które miały miejsce przed wejściem w życie tych norm, z którymi to zdarzeniami prawo nie wiązało dotąd skutków prawnych przewidzianych nowymi unormowaniami. Sytuacja, w której prawo działa wstecz, jest też niezgodna z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą demokratycznego państwa prawnego. (por. wyrok WSA w Warszawie z 4 stycznia 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 2129/21).

Naruszenie zakazu retroaktywności, to sytuacja, gdy do czynów, stanów rzeczy lub zdarzeń, które miały miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów, stosujemy te nowe przepisy. Również z zasady lex retro non agit (wynikającej z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP) wynika, że do zdarzeń prawnych stosuje się przepisy prawa materialnego

obowiązujące w dacie ich zaistnienia. (Wyrok WSA w Warszawie z 15 lipca 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 179/21)

Ocena intertemporalna zazwyczaj dotyczy stosunków prawnych, który w momencie zmiany prawa już istniały i nadal trwają ( np. stosunek najmu), oraz sytuacji, gdy pewne zdarzenie prawne zaistniało za obowiązywania dawnego prawa, ale jego skutki nastąpiły już po zmianie prawa, chociażby z tego względu, że dopiero po tym

momencie ostatecznie ukształtowała się treść skutków tego zdarzenia (np. na skutek czynu niedozwolonego pokrzywdzony zmarł). W takich sytuacjach ze stosowną odpowiedzią, które prawo - stare czy nowe - należy stosować, przychodzi prawo intertemporalne. Aby jednak zastosować we właściwy sposób jedną z zasad intertemporalnych, należy najpierw prawidłowo rozpoznać zdarzenie, które

wykreowało oceniany stosunek prawny. Na gruncie prawa zobowiązań wyróżnia się następujące źródła zobowiązań :1.umowy, 2.jednostronne czynności prawne, 3.czyny niedozwolone, 4.bezpodstawne wzbogacenie, 5.orzeczenia sądowe, 6.akty administracyjne.

Powyższy katalog zdarzeń prawnych prowadzi do wywołania ściśle określonego

skutku, a mianowicie do powstania zobowiązaniowego stosunku prawnego. Tym samym powiązanie pomiędzy samym zdarzeniem a jego skutkami jest na tyle silne, że nie można ich rozpatrywać oddzielnie. Zdarzenie prawne kreujące zobowiązanie od razu determinuje treść tego stosunku prawnego oraz wszelkie elementy z nim powiązane. Na gruncie rozważań intertemporalnych jest istotne, ustalenie właściwego czasowo prawa dla oceny tego stosunku prawnego. Uogólniając, prawo temporalnie właściwe dla danego zdarzenia prawnego będzie miarodajne dla całego stosunku prawnego. Stąd też niewłaściwe będzie dzielenie stanu faktycznego na moment wystąpienia zdarzenia i okres trwania wynikającego z niego stosunku prawnego. Takie rozumowanie prowadzi do przekreślenia istoty stosunków zobowiązaniowych w aspekcie rozważań intertemporalnych oraz wyboru niewłaściwych reguł intertemporalnych. Istnienie właśnie tej cechy, dzięki której zdarzenie prawne bezpośrednio wyznacza treść stosunku prawnego, powoduje, że przepisy prawne regulujące skutki tych zdarzeń mają charakter jednolity. W piśmiennictwie wskazuje

się, że istotą tej jednolitości jest niedopuszczalność rozdzielania regulacji dotyczących powstania danego stosunku prawnego z regulacjami determinującymi treść tego stosunku prawnego. Z punktu widzenia rozstrzygnięć intertemporalnych ma to

doniosłe znaczenie przy doborze odpowiednich reguł intertemporalnych, które przesądzą o tym, jakie prawo będzie temporalnie adekwatne. Stąd na gruncie prawa zobowiązań zdarzenia prawne decydują o takich elementach stosunku prawnego, oczywiście w świetle obowiązujących norm prawnych, bez których nie mógłby on funkcjonować w obrocie prawnym. Na tej podstawie w rozważaniach

intertemporalnych zawsze należy upatrywać dane zdarzenie i skutki, jakie ono

wywołuje w kategoriach jednorodnego stanu, którego nie sposób rozczłonkować na poszczególne elementy. Chociażby z tego względu, że tworzą one funkcjonalną

całość. W tym świetle nie mogą one stanowić samodzielnych przedmiotów temporalnego wartościowania, gdyż doprowadzi to do błędnych wniosków, niekiedy sprzecznych z samą naturą stosunku zobowiązaniowego.

Zwrócić również należy uwagę, że jeżeli prawo nowe nie zawiera przepisów przejściowych dotyczących wyraźnie prawa materialnego zastosowanie znajdują przepisy w brzmieniu obowiązującym w czasie, w którym powstały zdarzenia kształtujące określone stosunki prawne. Podstawowym założeniem jest stosowanie zasady dalszego działania ustawy dawnej do analizy zdarzeń i ich skutków, które wystąpią nawet w momencie obowiązywania zmienionego prawa, ale ciągle dotyczącego ukształtowanego stosunku prawnego. Takie działanie dawnego prawa

jest uzasadnione silnym związkiem konstrukcyjnym pomiędzy tym zdarzeniem a

samym stosunkiem prawnym.

W rozpoznawanej sprawie zachodzi taka właśnie sytuacja, bowiem zobowiązanie o którym mowa w art.25h ust.3 u.p.b. Strona podjęła w dniu 11 sierpnia 2011 r. Zobowiązanie to trwało nadal w chwili wejścia w życie przepisów zmieniających u.p.b.

tj. na dzień 21 kwietnia 2018 r., jednakże w dacie powstania stosunku prawnego (30 sierpnia 2011 r.) przepis art.25n nie zawierał sankcji w postaci kary pieniężnej, o której aktualnie mowa w art.25n ust.5a u.p.b. W chwili powstania stosunku prawnego (złożenia oświadczenia przez Stronę tj. zobowiązania o którym mowa w art.25h ust.3 u.p.b. w brzmieniu obowiązującym w dniu 11 sierpnia 2011 r. Wówczas art.25 n ust.1 u.p.b., przewidywał sankcję innego rodzaju, w tym zakresie, a mianowicie do zdarzeń zaistniałych przed wejściem w życie przepisów nowelizujących u.p.b., z dniem 21 kwietnia 2018 r., Komisja Nadzoru Finansowego mogła, w drodze decyzji, zakazać wykonywania prawa głosu z akcji banku krajowego posiadanych przez ten podmiot lub wykonywania uprawnień podmiotu dominującego przysługujących temu podmiotowi oraz nakazać sprzedaż akcji i to drugie zdarzenie było obwarowane sankcją w postaci kary pieniężnej. Nie mogła jednak zastosować sankcji w postaci kary pieniężnej, która weszła w życie z dniem 21 kwietnia 2018 r. za niewywiązanie się ze zobowiązania, o którym mowa w art.25h ust.3 u.p.b. podjętego przed tą datą.

Sąd podziela stanowisko Strony, iż złożenie przez Skarżącego zobowiązania inwestorskiego skutkowało powstaniem stosunku prawnego "w toku", który rozpoczął się pod rządami dawnego prawa i trwał po wejściu w życiu znowelizowanych przepisów ustawy - Prawo bankowe. Z tego względu należało w niniejszej sprawie odstąpić od zasady bezpośredniego działania prawa nowego, jako że Organ w żaden sposób nie wykazał, by za zastosowaniem aktualnie obowiązujących przepisów przemawiał

ważny interes publiczny. Należało zastosować zasadę dalszego działania prawa dawnego (ustawy dawnej) - reguła intertemporalna, która nakazuje stosować prawo dotychczasowe do stosunków prawnych, które trwają również po zmianie prawa. W konsekwencji powyższa reguła prowadzi do dalszego stosowania przepisów prawnych obowiązujących na dzień powstania stosunku prawnego , a nie zdarzeń następujących po tej dacie, ściśle z nim związanych. Tymbardziej nie ma wątpliwości, co do zastosowania zasady dotychczasowego prawa do sytuacji, w której dawne przepisy obowiązują, ale w zmienionej wersji i tak jak w rozpoznawanej sprawie, wprowadzają już po dniu powstania stosunku prawnego, nową regulację prawną, wcześniej nieobowiązującą. Zasada dalszego działanie prawa dawnego stanowi przeciwieństwo dla zasady bezpośredniego działania prawa nowego gdy z natychmiastowego

działania nowej ustawy wywodzimy obowiązek sięgania po nowe przepisy dla oceny skutków zdarzeń, które zostały zapoczątkowane przed ich wejściem w życie.

Omawiana przez Sąd reguła, wyłącza możliwość stosowania nowych regulacji dla oceny danego stosunku prawnego na rzecz przepisów dotychczas obowiązujących. Stąd też wyłączeniu ulega podstawowa zasada tempus regit actum, ponieważ nie zostanie zastosowany przepis, który obowiązuje w chwili wystąpienia ocenianego

faktu. (T. Pietrzykowski, Podstawy prawa., s. 41-42, P. Machnikowski, [w:] E. Gniewek, P. Machnikowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, C.H. Beck, 2013, s. 10.)

Organ nie uwzględnił w swoich rozważaniach również, iż administracyjna kara pieniężna to sankcja o charakterze karnym.

W przypadku spraw dotyczących sankcji administracyjnych, w orzecznictwie NSA i Trybunału Konstytucyjnego podkreśla się bowiem niedopuszczalność retroaktywnego stosowania uregulowań wprowadzających odpowiedzialność za delikty

administracyjne (zob. wyrok TK z 12 maja 2009 r., P 66/07, Zbiór Urzędowy OTK 2009, nr 5A, poz. 65; por. też wyrok NSA z 21 października 2009 r. II GSK 487/09, por. też A. Skoczylas, Sankcje administracyjne jako środek nadzoru nad rynkiem kapitałowym, w: Sankcje administracyjne, pod red. M. Stahl, R. Lewickiej, M. Lewickiego, Warszawa 2011, s. 313- 326 oraz powoływane tam orzecznictwo). Zdaniem TK gwarancje

zawarte w rozdziale II Konstytucji "odnoszą się do wszelkich postępowań

represyjnych, tzn. postępowań, których celem jest poddanie obywatela jakiejś formie ukarania lub jakiejś sankcji". Powoduje to, że należy tu odpowiednio (tzn. z uwzględnieniem ich specyfiki) stosować m.in. art. 42 ust. 1 zdanie pierwsze

Konstytucji, zgodnie z którym "Odpowiedzialności karnej podlega tylko ten, kto

dopuścił się czynu zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia". Trybunał wyprowadza z tego dwie bardziej szczegółowe dyrektywy,

a mianowicie "zakaz sankcjonowania czynów, które w chwili ich popełnienia nie stanowiły deliktów administracyjnych" (co jest odpowiednikiem prawnokarnej zasady nullum crimen sine lege anteriori) oraz "zakaz stosowania sankcji, które nie były przewidziane w momencie popełniania deliktów" (co jest odpowiednikiem

prawnokarnej zasady nullum poena sine lege) - wyrok TK z 12 maja 2009 r., P 66/07, Zbiór Urzędowy OTK 2009, nr 5A, poz. 65; por. też wyrok NSA z 21 października 2009 r. sygn. II GSK 487/09 oraz A. Skoczylas w: Problematyka intertemporalna w prawie. Zagadnienia podstawowe. Rozstrzygnięcia intertemporalne. Geneza, funkcje, aksjologia, red. naukowa J. Mikołajewicz, Warszawa 2015, s. 287 i n.

Zastosowanie do sankcji administracyjnych zasady lex mitior retro agit (ustawa względniejsza działa wstecz), nakazującej wsteczne stosowanie przepisu względniejszego dla podmiotu naruszającego przepisy wynika też z art. 15 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych z dnia 19 grudnia 1966

r. (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167;) – por. wyrok NSA z 13 maja 2008 r., sygn. II GSK 104/08.

Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, iż uwzględniając przepisy prawa materialnego, mające zastosowanie w niniejsze

sprawie, w ocenie Sądu Komisja nie dokonała prawidłowej rekonstrukcji dwóch norm prawnych, tj. normy sankcjonowanej i normy sankcjonującej.

Biorąc pod uwagę fakt, że ustawa zmieniająca przepisy u.p.b. z dniem 21 kwietnia

2018 r., nie zawiera przepisów przejściowych dotyczących stosowania przepisów sankcjonowanych, należało skorzystać z reguły intertemporalnej, w myśl której zastosowanie w sprawie będą miały przepisy obowiązujące w momencie podjęcia

przez Stronę zobowiązania o, którym mowa w art. 25h ust.3 u.p.b.

W konsekwencji w rozpoznawanej sprawie nałożenie kary pieniężnej na Stronę nastąpiło na podstawie przepisu art. 25n ust.5a u.p.b., nieobowiązującego w chwili podjęcia przez Stronę zobowiązania o którym mowa w art.25h ust.3 u.p.b. W chwili złożenia przez Skarżącego oświadczenia zawierającego tzw. zobowiązanie inwestorskie nie obowiązywał ani stanowiący podstawę zaskarżonej decyzji przepis

art. 25n ust. 5a u.p.b. ani żaden inny przepis, który przewidywałby nałożenie kary pieniężnej za uchybienie odnośnemu zobowiązaniu. Odpowiednie regulacje w tym zakresie zostały wprowadzone do porządku prawnego dopiero 7 lat później, tj. z dniem 21 kwietnia 2018 r. - na mocy art. 5 pkt 5 ustawy z dnia 1 marca 2018 r. zmieniającej ustawę -Prawo bankowe.

Z tych wszystkich względów zaskarżoną decyzję należało wyeliminować z obrotu prawnego na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., wydanej z naruszeniem art.25

n ust.5 a u.p.b., co miało istotny wpływa na wynik sprawy i skutkowało bezpodstawnym prowadzeniem postępowania administracyjnego wobec Strony. Na podstawie art.145

§ 3 p.p.s.a. Sąd umorzył postępowanie administracyjne w sprawie, bowiem dalsze

jego prowadzenie okazało się bezcelowe. Brak jest bowiem w rozpoznawanej sprawie przepisu prawa materialnego, który mógłby stanowić podstawę materialnoprawną nałożenia na Stronę kary pieniężnej, której zastosowanie w sprawie było przedmiotem, wszczętego przez Organ postępowania administracyjnego w stosunku do Skarżącego ani uzasadnienia do dalszego jego prowadzenia. Z tych samych względów poza rozważaniami Sądu pozostały zarzuty skargi dotyczące istoty sprawy oraz

podnoszone przez Stronę uchybienia procesowe, które w tej sytuacji, również pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz w związku z § 2 pkt 8 w zw z § 14 ust.1 pkt 1 lit.a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz.1800 ze zm.) zasądzając na rzecz Skarżącego zwrot uiszczonego wpisu sądowego w wysokości 24.000 zł i wynagrodzenie jednego profesjonalnego pełnomocnika - adwokata - w wysokości 15 000 –zł oraz 17 złotych opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.

Z tych wszystkich względów zaskarżoną decyzję należało wyeliminować z obrotu prawnego na podstawie art.145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., wydanej z rażącym naruszeniem art.25 n ust.5 a u.p.b. poprzez jego błędną wykładnię, co skutkowało bezpodstawnym prowadzeniem postępowania administracyjnego wobec Strony. Na podstawie art.145

§ 3 p.p.s.a. Sąd umorzył postępowanie administracyjne w sprawie, bowiem dalsze

jego prowadzenie okazało się bezcelowe. Brak jest bowiem w rozpoznawanej sprawie przepisu prawa materialnego, który mógłby stanowić podstawę materialnoprawną nałożenia na Stronę kary pieniężnej, której zastosowanie w sprawie było przedmiotem, wszczętego przez Organ postępowania administracyjnego w stosunku do Skarżącego ani uzasadnienia do dalszego jego prowadzenia.Z tych samych względów poza rozważaniami Sądu pozostały zarzuty skargi dotyczące istoty sprawy oraz

podnoszone przez Stronę uchybienia procesowe, które w tej sytuacji, również pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz w związku z § 2 pkt 9 w zw z § 14 ust.1 pkt 1 lit.a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.z 2015 r., poz.1800 ze zm.) zasądzając na rzecz Skarżącego zwrot uiszczonego wpisu sądowego w wysokości 100000 zł i wynagrodzenie jednego profesjonalnego pełnomocnika - adwokata - w wysokości – 25000 zł oraz 17 złotych opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.