Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 17 stycznia 2024 r. sygn. akt II SA/Bd 963/23 o odrzuceniu skargi Z.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 12 czerwca 2023 r. nr KO.411.1244.2023 w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia oddalić zażalenie.

Z.D. w piśmie z dnia 24 lipca 2023 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 12 czerwca 2023 r. nr KO.411.1244.2023 w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.

W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 sierpnia 2023 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia, poprzez podanie numeru PESEL.

Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie, po dwukrotnym jej awizowaniu w dniu 1 i 11 września 2023 r., została włączona do akt sprawy ze skutkiem doręczenia skarżącemu z dniem 15 września 2023 r.

Wezwanie pozostało bez odpowiedzi ze strony skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 17 stycznia 2024 r. sygn. akt II SA/Bd 963/23 odrzucił skargę. W uzasadnieniu postanowienia podał, że stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej w skrócie "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Przepis art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. stanowi, że pismo strony, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie, powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w niniejszej sprawie korespondencja sądowa zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi została doręczona skarżącemu w dniu 15 września 2023 r. w trybie zastępczym, tj. na podstawie art. 73 p.p.s.a. Uregulowana w tym przepisie instytucja fikcji doręczenia sprowadza się do stwierdzenia, że strona odebrała przesyłkę, podczas gdy fizycznie do takiego odbioru nie doszło. Dokonane w tych okolicznościach doręczenie stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. WSA w Bydgoszczy wskazał, że weryfikacja trybu doręczenia przeprowadzona na podstawie udokumentowanych na kopercie czynności operatora pocztowego nie budzi wątpliwości. W tej sytuacji siedmiodniowy termin do wykonania wezwania Sądu upłynął z dniem 22 września 2023 r. Jak wynika z akt sprawy, skarżący w ustawowym terminie nie uzupełnił braków formalnych skargi, co uniemożliwia nadanie jej dalszego biegu i skutkuje jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia Z.D. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyraził niezadowolenie ze stanowiska zajętego w tej sprawie przez Sąd pierwszej instancji. Stwierdził, że za niedoręczenie mu przesyłki, zawierającej wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi, odpowiada Poczta Polska. Wskazał, że w dniu 15 września 2023 r., kiedy odbierał z poczty korespondencję w sprawie o sygn. akt [...], pracownik poczty wyraźnie stwierdził, że innej korespondencji dla skarżącego nie ma. Tymczasem w dniu 18 września 2023 r. skarżący ponownie udał się do placówki pocztowej i na własne oczy widział adresowaną do niego korespondencję z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, jednak odmówiono mu jej wydania, ponieważ – jak stwierdził pracownik poczty – "korespondencja została zdjęta z systemu i nie ma jej na stanie". W dniu 19 lutego 2024 r. skarżący złożył do Poczty Polskiej wniosek o wyjaśnienie niedoręczenia mu w/w korespondencji, jednak odmówiono przyjęcia jego wniosku (własnoręczna adnotacja skarżącego o odmowie przyjęcia wniosku).

W pismach procesowych z dnia 18 i 27 marca 2023 r. skarżący podtrzymał dotychczasową argumentację.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż Sąd pierwszej instancji zasadnie wezwał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi, poprzez podanie numeru PESEL (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22).

Następnie należało ocenić, czy przesyłka, zawierająca wezwanie do uzupełnienia w/w braku formalnego skargi, została skarżącemu doręczona skutecznie oraz czy w wyznaczonym terminie wykonał on wezwanie Sądu pierwszej instancji.

Przepis art. 73 p.p.s.a. wskazuje na jedną z form tzw. doręczeń zastępczych, kiedy to przesyłka nie zostaje doręczona bezpośrednio do rąk jej adresata, lecz przyjmuje się fikcję prawną, że takie doręczenie nastąpiło. Z adnotacji operatora pocztowego, umieszczonych na kopercie, w której wezwanie Sądu zostało przesłane skarżącemu na wskazany przez niego adres, wynika, że przesyłka została prawidłowo dwukrotnie awizowana. Pierwsze awizowanie miało miejsce w dniu 1 września 2023 r., zaś ponowne – w dniu 11 września 2023 r. Przesyłkę – jako niepodjętą w terminie – zwrócono do nadawcy w dniu 18 września 2023 r. Z koperty wynika również, iż w dniu 1 września 2023 r. umieszczono zawiadomienie (awizo) o pozostawieniu pisma we wskazanym urzędzie pocztowym, które umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej skarżącego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał w/w przesyłkę za skutecznie doręczoną skarżącemu z dniem 15 września 2023 r. na podstawie art. 73 § 4 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, iż domniemanie faktyczne wynikające z art. 73 p.p.s.a. może być obalone jedynie wówczas, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością, co w tej sprawie nie miało miejsca, gdyż świadectwo faktu i daty awizowanej przesyłki nie zostało skutecznie przez skarżącego obalone. W rozpoznawanej sprawie fakt nieuzupełnienia braków formalnych skargi, poprzez podanie numeru PESEL, jest bezsporny i nie jest przez skarżącego kwestionowany. Skarżący nie kwestionuje także faktu otrzymania awiza, wskazując jedynie na swoją wizytę w dniu 15 września 2023 r. w urzędzie pocztowym, kiedy odbierał korespondencję w sprawie o sygn. akt [...], i poinformowanie go przez pracownika poczty, że innej korespondencji dla skarżącego nie ma. Skarżący powołuje ponadto okoliczność, że w dniu 18 września 2023 r. ponownie udał się do placówki pocztowej i na własne oczy widział adresowaną do niego korespondencję z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, jednak odmówiono mu jej wydania, ponieważ – jak stwierdził pracownik poczty – "korespondencja została zdjęta z systemu i nie ma jej na stanie". Należy jednak podkreślić, iż w kontekście dowodu z dokumentu, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, przeciwdowodu nie może stanowić wyłącznie oświadczenie strony. Skarżący nie przedstawił przy tym żadnego pisma Poczty Polskiej, które stanowiłoby oficjalną odmowę przyjęcia lub załatwienia jego wniosku z dnia 19 lutego 2024 r. o wyjaśnienie niedoręczenia mu w/w korespondencji, powołując się jedynie na własnoręczne adnotacje w tym zakresie.

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Skoro zatem, pomimo prawidłowo doręczonego skarżącemu w dniu 15 września 2023 r. (w trybie zastępczym) wezwania Sądu do uzupełnienia braku formalnego skargi, wraz z pouczeniem o skutkach niewykonania tego wezwania, nie zostało ono przez stronę wykonane, to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy prawidłowo odrzucił skargę jako niedopuszczalną.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł, jak w postanowieniu.