drukuj    zapisz    Powrót do listy

6329 Inne o symbolu podstawowym 632, Pomoc społeczna, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, oddalono skargę, II SA/Rz 673/21 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2021-08-18, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

II SA/Rz 673/21 - Wyrok WSA w Rzeszowie

Data orzeczenia
2021-08-18 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-04-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /sprawozdawca/
Karina Gniewek-Berezowska
Magdalena Józefczyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 111 art. 16 ust. 1, ust. 6, ust. 7, art. 30 ust. 1, ust. 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie AWSA Karina Gniewek – Berezowska SWSA Elżbieta Mazur – Selwa /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego - skargę oddala -

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi M.C., reprezentowanego przez opiekuna prawnego B.C., dalej "skarżący", jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, dalej "Kolegium", z [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji w sprawie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.

Burmistrz [...], dalej "Burmistrz", decyzją z [...] grudnia 2009 r. nr [...] zmienioną decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] ustalił M.C. prawo do zasiłku pielęgnacyjnego bezterminowo począwszy od dnia 1 grudnia 2009 r. Pismem z dnia [...] listopada 2020 r. ZUS Oddział w [...] poinformował Burmistrza, iż M.C. jest uprawniony do dodatku pielęgnacyjnego od października 2019 r.

Burmistrz decyzją z [...] listopada 2020 r. nr [...] uchylił w całości decyzję własną z [...] grudnia 2009 r. wyjaśniając w uzasadnieniu, że w badanej sprawie zaistniała przesłanka z art. 16 ust. 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 111 ze zm., dalej "u.ś.r.") utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję .

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M.C. reprezentowany przez opiekuna prawnego B.C. podnosząc, że nie był prawidłowo pouczony o zasadach pobierania świadczeń wynikających z decyzji.

Kolegium, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej "k.p.a.") oraz art. 16 ust. 6 w zw. z art. 32 ust. 1 u.ś.r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że przepis art. 32 ust. 1 u.ś.r. stanowi, że organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne. Uchylenie lub zmiana w trybie przywołanego przepisu decyzji administracyjnej, na mocy której strona nabyła prawo, następuje w celu zmiany ukształtowanego decyzją stanu prawnego.

W myśl art. 16 ust. 1 u.ś.r. zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 16 ust. 2 pkt 2 u.ś.r.). Zgodnie z art. 16 ust. 6 u.ś.r. zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego.

Nie ulega wątpliwości, że w sprawie zaistniała przesłanka z art. 16 ust. 6 ustawy będąca tzw. normą kolizyjną powołanej u.ś.r. Z powołanego przepisu jednoznacznie wynika, że w przypadku zbiegu dwóch uprawnień (do zasiłku pielęgnacyjnego i do dodatku pielęgnacyjnego) osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje. Zatem w sytuacji nabycia prawa do dodatku pielęgnacyjnego wygasa uprawnienie do zasiłku pielęgnacyjnego. W przedmiotowej sprawie zaistniała sytuacja, która zobligowała organ do uchylenia decyzji przyznającej świadczenie tj. beneficjent utracił uprawnienie do pobierania zasiłku pielęgnacyjnego ze względu na nabycie uprawnień do dodatku pielęgnacyjnego wypłacanego przez ZUS.

Ustosunkowując się do zarzutu odwołania Kolegium stwierdziło, iż jest on bezprzedmiotowy albowiem dotyczy on innego stanu faktycznego związanego z postępowaniem w sprawie zwrotu świadczenia nienależnego nie będącego przedmiotem niniejszego postępowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Kolegium z dnia [...] stycznia 2021 r. skarżący zaskarżył ją w całości zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego: art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 16 ust. 6 u.ś.r. w związku z art. 30 tej ustawy, a także art. 67 i art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., dalej "Konstytucja", a mianowicie:

1. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy przez organ II instancji decyzji organu I instancji, pomimo naruszenia przez decyzję przepisów w stopniu, który powinien skutkować jej uchyleniem, biorąc pod uwagę brak odniesienia się do generalnego zarzutu odwołania strony z [...] grudnia 2020 r., a polegającego na naruszeniu art. 30 u.ś.r. albowiem widnieje on w podstawie prawnej decyzji Burmistrza, zaś skarżąca może być narażona w przyszłości na wszczęcie postępowania o zwrot świadczenia nienależnego, co przemawia za tym, aby organ wyjaśnił jej zasadność przesłanek którymi się kierował przy wydaniu decyzji o skutkach dla przyszłej sytuacji materialnej skarżącej i jej syna;

2. art. 67 i art. 69 Konstytucji RP poprzez uchylenie decyzji korzystnej dla strony z punktu widzenia zasad zabezpieczenia społecznego, w sytuacji gdy M. C. z uwagi na wyjątkową sytuację rodzinno-bytową winien otrzymywać zasiłek pielęgnacyjny;

3. art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a., poprzez nierozpoznanie w sposób całościowy zebranych dowodów w postępowaniu oraz poprzez niewyjaśnienie okoliczności stanu faktycznego w sposób dokładny, polegające na bezzasadnym pominięciu okoliczności przedstawionych przez skarżącą, co do niewłaściwego ujęcia i skonstruowania podstawy prawnej wydanej decyzji z ujęciem w niej art. 30 u.ś.r. poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji kwestii wskazanego "miesiąca listopada 2020 r.", który określany jest jako moment skutków uchylenia decyzji.

W nawiązaniu do powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego od organu administracji zwrotu kosztów postępowania.

W tym konkretnym przypadku organy zabezpieczenia społecznego (właściwy ZUS) winny w ramach systemu przepływu informacji powiadomić organy opieki społecznej i podjąć natychmiastowe działania, aby strona nie była narażona na negatywne dla niej konsekwencje, także majątkowe, tym bardziej znajdując się z trudnej sytuacji życiowej. Do strony, która działa w zaufaniu do organów administracji winno być skierowane skonkretyzowane pouczenie, że zmianie ulega kwestia związana z przyznaniem zasiłku pielęgnacyjnego. Dodatek otrzymuje się jedynie na określony czas, zaś zasiłek pielęgnacyjny przysługuje z zasady na stałe. Organy winny skoordynować swe działania i podjąć kroki zaradcze.

M.C. z uwagi na wyjątkową sytuację rodzinno-bytową winien otrzymywać zasiłek pielęgnacyjny bowiem leży to w interesie szeroko pojętych zasad zabezpieczenia społecznego o których mowa w ww. przepisach Konstytucji RP. Skarżąca utrzymuje się jedynie zasadniczo z emerytury w kwocie na rękę 917, 25 zł. Pozostaje ona pod opieką ZOZ w [....] Poradni Zdrowia Psychicznego – z uwagi na zaburzenia nerwicowe oraz przewlekłe zaburzenia emocjonalne. Cierpi ona także na dławicę mikronaczyniową, hipercholesterolemię, astmę oskrzelową, chorobę zwyrodnieniową stawu kolanowego, dychawicę oskrzelową. Musi wraz z M.C. ponosić koszt licznych badań. B.C. ponosi koszt odpłatności za specjalistyczne usługi za styczeń 2021 r. na rzecz M.C. Kwota za jedną godzinę to 7 zł, 26 godzin w miesiącu to koszt rzędu 182 zł w lutym 2021 r., 28 godzin w grudniu 2020 r. to koszt 196 zł, 25 godzin listopadzie 2020 r. to koszt rzędu 175 zł itd. Są to jedynie reprezentatywne kwoty wydatków, które B.C. pokrywa od marca 2019 r., co miesiąc aż do chwili obecnej.

To właśnie na kanwie odpłatności za usługi specjalistyczne wyszła na jaw kwestia wiedzy organu I instancji o okoliczności pobierania zasiłku pielęgnacyjnego, bowiem wedle wiedzy skarżącej ZUS Oddział w [...] nie przesyłał informacji do organu, a okoliczność pobierania świadczenia ujawniła się przy okazji płatności za zajęcia wyrównawcze. Skarżąca nie była uprzednio pouczana o sytuacji związanej z pobieraniem innych świadczeń.

M.C. wymaga specjalistycznych usług opiekuńczych - aktywizacji, treningu umiejętności społecznych, zajęć terapeutycznych z uwagi na mózgowe porażenie dziecięce, padaczkę, upośledzenie umysłowe. Ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności i jest trwale całkowicie niezdolny do pracy, znajduje się pod opieką Poradni Neurologicznej. Uczęszcza na warsztaty terapii zajęciowej CARITAS w [....] B.C. ponosi regularny koszt zakupu leków i koniecznych środków zarówno dla siebie jak i dla syna - M.C.

W niniejszym przypadku organ nie wziął pod uwagę wszystkich zgłaszanych przez skarżącą kwestii takich jak: powoływanie przez organ I instancji w podstawie prawnej decyzji art. 30 u.ś.r. dotyczącego pobrania nienależnego świadczenia rodzinnego i jego zwrotu, w kontekście sprzeczności co do w sentencji decyzji, gdzie widnieje uchylenie w całości decyzji własnej.

W treści uzasadnienia decyzji organu I instancji widnieje miesiąc listopad 2020 r., który określany jest jako moment skutków uchylenia decyzji, było to także przedmiotem zarzutu odwołania od decyzji. Organ II instancji także nie wyjaśnił kwestii konkretnej daty. Nie jest w ocenie skarżącej argumentem przemawiającym za brakiem odniesienia się do kwestii widnienia w podstawie prawnej art. 30 ww. ustawy stwierdzenie organu, że jest on bezprzedmiotowy, ponieważ jest wyraźnie ujęty w podstawie prawnej wydania decyzji, zatem jest doniosły. W przyszłości skarżąca może być narażona na wszczęcie postępowania o zwrot świadczenia nienależnego, co przemawia za tym, aby organ wyjaśnił jej zasadność przesłanek którymi się kierował przy wydaniu decyzji o skutkach dla przyszłej sytuacji materialnej.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie jest zasadna.

Warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ich ustalania, przyznawania i wypłacania określa ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 2220, ze zm.) – dalej "u.ś.r.". Zgodnie z art. 2 ustawy świadczeniami rodzinnymi są m.in. zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego, a także świadczenia opiekuńcze: zasiłek pielęgnacyjny, specjalny zasiłek opiekuńczy oraz świadczenie pielęgnacyjne.

W myśl art. 16 ust. 1 u.ś.r. zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zgodnie zaś z art. 16 ust. 2 pkt 2 u.ś.r., zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Stosownie jednak do treści art. 16 ust. 6 ustawy zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego.

Pismem z dnia 2 listopada 2020 r. ZUS Oddział w [....] poinformował Burmistrza, iż M.C. jest uprawniony do dodatku pielęgnacyjnego od 1 października 2019 r.

Zaistniała zatem przesłanka z przepisu art. 16 ust. 6 u.s.r., będącego tzw. normą kolizyjną. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że w przypadku zbiegu dwóch uprawnień - do zasiłku pielęgnacyjnego i do dodatku pielęgnacyjnego - osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje.

Ustalony przez organy fakt pobierania przez skarżącego dodatku pielęgnacyjnego był zatem podstawą weryfikacji, w oparciu o przesłanki wskazane w art. 32 ust. 1 u.ś.r., ostatecznej decyzji Burmistrza z dnia [...] grudnia 2009 r. (zmienionej decyzją z dnia [...] października 2018 r.) o przyznaniu skarżącemu prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.

Organy prawidłowo zastosowały art. 32 ust. 1 u.s.r., który stanowi, że organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń.

Wskazany przepis art. 32 ust. 1 u.ś.r. zawiera katalog przesłanek warunkujących zmianę lub uchylenie ostatecznej decyzji o przyznaniu świadczeń rodzinnych. Katalog ten ma charakter zamknięty. Wystąpienie chociażby jednej z wymienionych przesłanek stwarza organowi administracji publicznej możliwość uruchomienia z urzędu stosownego postępowania w celu weryfikacji decyzji ostatecznej. Zgodnie z dominującym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, który skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, wzruszenia decyzji na podstawie art. 32 ust. 1 u.ś.r. dokonuje się poprzez wydanie decyzji konstytutywnej. Decyzja taka wpływa bowiem na dotychczasowy zakres uprawnień strony. Ze względu na ten konstytutywny charakter decyzji, może ona wywierać wyłącznie skutki ex nunc (od chwili obecnej). W orzecznictwie podkreśla się również, że z uwagi na powszechnie obowiązującą w prawie polskim zasadę lex retro non agit, po to, aby możliwe było wydanie w danej, konkretnej sytuacji decyzji, która by regulowała na nowo i odmiennie sytuację strony z mocą wsteczną, musiałby takie upoważnienie przepis prawa wyraźnie przewidywać. Ustawa o świadczeniach rodzinnych takiego uregulowania nie zawiera. Nie jest nim bowiem przepis art. 32 ust. 1 ustawy, który umożliwia zmianę sytuacji prawnej strony, określonej wcześniej inną decyzją, ale jedynie ze skutkiem teraźniejszym (por. przykładowo wyroki NSA: z dnia 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 54/20; z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 3161/18, z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt I OSK 196/16; z dnia 14 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1099/12; wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Brak jest zatem jakichkolwiek podstaw, aby w trybie art. 32 ust. 1 u.ś.r. uchylać lub zmieniać decyzję pierwotną z mocą wsteczną (ex tunc), zwłaszcza że skutki uchylenia decyzji administracyjnej wstecz doktryna i ustawodawca wiąże wyłącznie z decyzjami o charakterze deklaratoryjnym. Oznacza to także, że ujawnienie przesłanek wymienionych w art. 32 ust. 1 u.ś.r. uprawnia właściwy organ do wydania decyzji zmieniającej lub uchylającej (np. o utracie lub zmianie wysokości świadczenia, czy też okresu, na jaki świadczenie zostało przyznane), jednakże takie działanie możliwe jest tylko i wyłącznie ze skutkiem na przyszłość. Ponadto wydanie przez organ rozstrzygnięcia na podstawie omawianego przepisu ustawy możliwe jest jedynie wówczas, gdy decyzja w przedmiocie przyznanego zasiłku pozostaje w obrocie prawnym. Ma to miejsce w sytuacji, gdy świadczenie zostało przyznane stronie bezterminowo bądź wówczas, gdy z chwilą wydania decyzji w trybie art. 32 u.ś.r. nie upłynął jeszcze termin, na jaki świadczenie zostało przyznane. Natomiast w przypadku, gdy upłynął już okres, na jaki świadczenie zostało przyznane, brak jest podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji przyznającej świadczenie.

Bezspornie wypełnienie hipotezy art. 16 ust. 6 u.ś.r. należy do "innych okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń", o których mowa w art. 32 ust. 1 u.ś.r.

Zasiłek pielęgnacyjny był przyznany skarżącemu bezterminowo, dlatego też zaistniały przesłanki do możliwości wyeliminowania przyznającej go decyzji z obrotu prawnego. Jak już wyżej wskazano, decyzja ta wywołuje skutki wyłącznie na przyszłość. Powołanie art. 30 u.ś.r. w decyzji organu I instancji było omyłką. Wynika to zresztą wprost z pisma Burmistrza z dnia [...] grudnia 2000 r.

Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów, nie budzi żadnych wątpliwości brak możliwości prawnych pobierania jednocześnie obu świadczeń – zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku pielęgnacyjnego. Takie rozwiązanie wynika z faktu, że oba świadczenia, zarówno zasiłek pielęgnacyjny, jak i dodatek pielęgnacyjny, spełniają podobny cel. Zasiłek pielęgnacyjny jest świadczeniem rodzinnym przyznawanym w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji (art. 16 ust. 1 u.ś.r.). Dodatek pielęgnacyjny ma natomiast za zadanie zabezpieczyć środki do życia osobie uprawnionej do emerytury lub renty, która została uznana za całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo ukończyła 75 lat (art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Dz.U. z 2018 r., poz. 1270 z późn. zm.).

Po drugie, w przypadku kolizji obu świadczeń, ustawodawca pozbawił beneficjenta prawa do decydowania, które świadczenie chce otrzymywać. W art. 16 ust. 6 u.ś.r. uregulował bowiem w sposób kategoryczny kwestię zbiegu uprawnień w ten sposób, że prawo do dodatku pielęgnacyjnego wyklucza uprawnienie do zasiłku pielęgnacyjnego.

Po trzecie, do chwili wejścia w życie nowelizacji art. 16 u.ś.r. polegającej na uzupełnieniu jego treści o ustęp 7 i 8, nie istniała procedura dochodzenia kwot nadpłaconych świadczeń, w przypadku gdy przyznany zostanie, za ten sam okres, dodatek pielęgnacyjny. W powyższym zakresie zastosowanie miały przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, które przewidują egzekucję administracyjną nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego.

Po czwarte, wprowadzona ustawą z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2015 r. ,poz. 1302) nowelizacja art. 16 u.ś.r. odnosi się wyłącznie do sytuacji, gdy zasiłek pielęgnacyjny został pobrany jednocześnie z tożsamym, co do jego celu, świadczeniem (dodatkiem pielęgnacyjnym), a więc z naruszeniem zasady określonej w art. 16 ust. 6 u.ś.r. Zdarzenie, o którym mowa w art. 16 ust. 7 u.ś.r., a więc przyznanie przez organ emerytalno-rentowy dodatku pielęgnacyjnego za ten sam okres, za który wypłacany był wcześniej przyznany zasiłek pielęgnacyjny, co do zasady nie mieści się w definicji legalnej "nienależnego świadczenia" przedstawionej w art. 30 ust. 2 u.ś.r.

Po piąte, a co wynika wprost z uzasadnienia projektu Rady Ministrów ustawy nowelizującej art. 16 u.ś.r., uzupełnienia tego przepisu dokonano na wzór obecnie funkcjonującego w art. 99 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej w celu uproszczenia procedury dochodzenia przez organ wypłacający dodatek pielęgnacyjny kwoty odpowiadającej nadpłaconemu zasiłkowi pielęgnacyjnemu (bez odsetek) w przypadku, gdy organ rentowy przyzna za ten sam okres dodatek pielęgnacyjny (por. druk nr 3584, Kadencja VII, sejm.gov.pl). Dotyczy więc sytuacji, gdy uprawniony wyłącznie do jednego z rodzajów świadczenia otrzymał je w podwójnej wysokości. Potrącenie ma na celu przywrócenie zgodnego z prawem stanu finansowego uprawnionego. Procedura ta nie ma zatem zastosowania do innych sytuacji, w których organ umocowany będzie do żądania zwrotu zasiłku pielęgnacyjnego, a które odpowiadają definicji legalnej "nienależnego świadczenia" przedstawionej w art. 30 ust. 2 u.ś.r.

Zdaniem Sądu regulacja art. 16 ust. 7 u.ś.r. stanowi lex specialis w stosunku do art. 30 ust. 2 tej ustawy. Dotyczy jednego z rodzajów świadczeń rodzinnych, jakim jest zasiłek pielęgnacyjny i ściśle określonej sytuacji, w której świadczenie to nie jest należne beneficjentowi. Rozstrzyga też w sposób odmienny niż określa to art. 30 ust. 1 u.ś.r., sposób zwrotu tego świadczenia, co likwiduje kwestię jego "nienależności".

Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 67 i 69 Konstytucji RP, gdyż jej przepisy nie mogą być samodzielnym źródłem uprawnień. O treści uprawnień należnych niepełnosprawnemu decyduje ustawa.

Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 P.p.s.a.



Powered by SoftProdukt