Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Gorczycka-Muszyńska Sędzia WSA Wojciech Mazur Asesor WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.) Protokolant Dominik Niewirowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji - skargę oddala -

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] maja 2003r., po rozpatrzeniu wniosku J. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy, na podstawie art. 131 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 123 § 3 kpa i art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( Dz. U. z 2000 r. Nr 79, poz. 856) oraz art. 46a ust.l pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] marca 2003r. stwierdzającą z urzędu w trybie art. 156 § 1 pkt 7 kpa nieważność ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] października 2002r.w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy o zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczo-usługowego z przeznaczeniem pod usługi dla rolnictwa, przewidzianej do realizacji na działce nr ew. [...], położonej przy ul. [...] w P.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ nadzoru podał, że działka objęta wnioskiem inwestora, dla której ww. decyzją zostały ustalone warunki zabudowy i zagospodarowania, zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jednostek osadniczych P. zatwierdzonego uchwałą nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] grudnia 1984r. ( Dz. Urz. Woj. [...] z 1984r. Nr [...], poz. [...]), którego ważność została przedłużona uchwałą Nr [...] Miejskiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] marca 1990r., położona jest na terenie oznaczonym symbolem RP - przeznaczonym pod uprawy rolne, na którym dopuszcza się w istniejących siedliskach uzupełniającą zabudowę związaną z gospodarką rolną. Tymczasem zostało stwierdzone, że na działce inwestora nie ma śladów istnienia siedliska, a to oznacza, że zmierzenie inwestycje określone we wniosku skarżącej jest sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stosownie do art. 46a ust.l pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym decyzja o warunkach zabudowy zagospodarowania terenu jest nieważna, jeżeli jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W tej sytuacji zachodziły podstawy do stwierdzenia nieważności w trybie art. 156 § lpkt 7 kpa decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] października 2002r.

Organ nadzoru ustosunkowując się do poszczególnych zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wyjaśnił, że stwierdzenie nieważności decyzji pociąga za sobą skutek ex tunc, a to oznacza, że w postępowaniu tym rozpoznanie sprawy następuje na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dacie wydania decyzji. Zatem nie uzasadniony jest argument, że plan zagospodarowania przestrzennego, na podstawie którego Prezydent Miasta P. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, nie może być podstawą negatywnych rozstrzygnięć podejmowanych w trybie art. 156 § 1 kpa. Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia w toku postępowania wniosku o dokonanie oględzin terenów sąsiadujących z terenem inwestycji, wyjaśniono, że kwestia zagospodarowania tych terenów nie ma znaczenia dla tej sprawy, albowiem przedmiotem tego postępowania nie jest ocena innych postępowań i decyzji wydanych w odrębnych sprawach administracyjnych. W odniesieniu do zarzutu błędnego interpretowania planu, a w szczególności pojęcia "siedlisko", podniesiono, że ustalenia planu dotyczące terenu " RP"- nie budzą wątpliwości, gdyż jest to "teren upraw rolnych z dopuszczeniem w istniejących siedliskach uzupełniającej zabudowy związanej z gospodarką rolną". Pod pojęciem siedliska według Słownika Języka Polskiego ( t.3 pod red. nauk. prof. dr M. Szymczyka, PWN, Warszawa 1981) należy rozumieć " miejsce, teren czyjegoś zamieszkania, osiedlenia; mieszkanie, dom, siedziba, gniazdo: siedlisko ludzkie, pasterskie, rolnicze, stałe, rodowe, mieć, obrać sobie ( gdzieś ) siedlisko. Opuścić, porzucić siedlisko". Realizacja budynku gospodarczo-usługowego z przeznaczeniem pod usługi rolnictwa nie mieści się w zakresie możliwych działań inwestycyjnych w świetle ustaleń miejscowego planu zagospodarowania terenu, ponieważ na działce nr ew. [...] nie ma żadnej zabudowy o charakterze siedliska, czego skarżąca nie kwestionuje.

W skardze na powyższą decyzję J. B. podniosła zarzut obrazy prawa procesowego: art. art.7, 8, 9, 10 § 1, 28, 75 §1, 84 § 1, 86, 107, 156 § 1 oraz art. 40 ust. 1, art.41 ust.2 i art. 46a ust.l ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) na skutek przyjęcia, że ostateczna decyzja Prezydenta Miasta P. z [...] października 2002r. ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji " Budynek gospodarczo-usługowy - usługi dla rolnictwa ", przewidzianej do realizacji na działce nr [...] przy ul. [...] w P. jest niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jednostek osadniczych miasta P. zatwierdzonego uchwałą Nr [...] WRN z dnia [...].12.1984r., której ważność przedłużono uchwałą Nr [...] MRN z dnia [...] marca 1990r. Skarżąca w dalszych wywodach skargi powtórzyła zarzuty podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, kwestionując zasadność oparcia zaskarżonej decyzji na ustaleniach planu zatwierdzonego uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...].12.1984r., którą należało uznać za nieaktualną, gdyż pochodzi sprzed 20 lat, a nadto powodującą dla skarżącej negatywne skutki. Skarżąca podważyła zgodność z prawem zaskarżonej decyzji wskazując, iż przeprowadzenie wizji w terenie w celu stwierdzenia stopnia oraz charakteru zabudowy sąsiednich nieruchomości dałoby podstawę organowi do przyjęcia, iż decyzja Prezydenta jest prawidłowa. Podnosząc zarzut braku obiektywizmu i rzetelności Samorządowego Kolegium Odwoławczego przy rozpatrywaniu tej sprawy, wniosła o oddalenie skargi.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w odpowiedzi na skargę wniosło ojej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 24 czerwca 2004r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że nie podtrzymuje zarzutu, że plan zagospodarowania przestrzennego z 1984 roku nie mógł być podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Nadto dodał, iż według ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego od 4 miesięcy, teren inwestycji przeznaczony jest pod zabudowę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dacie ich wydania.

W wyniku dokonanej oceny należy stwierdzić, że wbrew zarzutom skargi, zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa materialnego ani procesowego.

Podnieść należy, że zaskarżona decyzja została wydana w trybie postępowania nadzorczego, którego przedmiotem była ocena ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] października 2002r. r. pod kątem ustalenia czy przedmiotowa decyzja jest dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kpa. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest jednym z trybów nadzwyczajnych przewidzianych w art. 16 § 1 kpa. Przedmiotem tego postępowania jest ustalenie w trybie nadzoru czy kontrolowana decyzja jest dotknięta kwalifikowanymi wadami wyszczególnionymi w/w przepisie, a w razie stwierdzenia ich zaistnienia wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego. Badając, czy zaistniały warunki do stwierdzenia nieważności określonej decyzji - stan faktyczny i prawny należy odnieść do dnia wydania kontrolowanej decyzji, a to dlatego, że stwierdzenie nieważności decyzji wskazuje na ciężką wadliwość decyzji od daty jej wydania, czyli ze skutkiem ex tunc, na co słusznie zwrócił uwagę organ nadzoru w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postępowanie nieważnościowe może być wszczęte na żądanie strony bądź z urzędu.

W rozpoznawanej sprawie organ nadzoru, po wszczęciu postępowania z urzędu z należytą dokładnością zbadał stan faktyczny sprawy i dokonał na jego podstawie właściwej oceny prawnej, przyjmując, że zachodzi przesłanka z art. 156 § 1 pkt 7 kpa, albowiem ustalone w kontrolowanej decyzji Prezydenta Miasta P. warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczo-usługowego z przeznaczeniem pod usługi dla rolnictwa na działce nr ew. [...], stanowiącej własność skarżącej, niewątpliwie kolidują z ustaleniami miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego jednostek osadniczych P. zatwierdzonego uchwałą nr [...] WRN z dnia [...] grudnia 1984r oraz uchwałą nr [...] MRN z dnia [...] marca 1990r, obowiązującym w dacie wydania tej decyzji.

Poza sporem pozostaje, że przedmiotowa działka położona jest na terenie oznaczonym symbolem RP, który według planu jest terenem upraw rolnych, na którym dopuszczono w istniejących siedliskach uzupełniającą zabudowę związanej z gospodarką rolną. Podzielić należy stanowisko organu nadzoru, że przytoczone ustalenie planu nie może budzić wątpliwości interpretacyjnych, bowiem z jego treści jednoznacznie wynika, że na terenach rolnych o symbolu RP była tylko możliwa realizacja inwestycji związanej z gospodarką rolną, która miała stanowić wyłącznie uzupełnienie istniejącej już na tym terenie zabudowy o charakterze siedliska. Inaczej ujmując, ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczo- usługowego pod usługi dla rolnictwa byłoby możliwe li tylko wtedy, gdy na działce inwestora już istniała zabudowa siedliskowa. Oznacza to, że plan pozwalał tylko na rozbudowę siedliska. Ponieważ plan nie podaje definicji pojęcia " siedliska", to należało, jak to słusznie uczynił organ nadzoru, odwołać się słownikowego znaczenia tego pojęcia. Z definicji, jaką podano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wynika, że przez "siedlisko" należy rozumieć miejsce czyjegoś zamieszkania. Tymczasem z niekwestionowanych przez skarżącą ustaleń wynika, że działka na której planowana jest realizacja przedmiotowej inwestycji nie jest zabudowana. Wbrew zarzutom skargi organ nadzoru dokonał właściwej interpretacji planu pomimo, iż jest całkowicie inna od interpretacji Prezydenta Miasta P. dokonanej przy wydawaniu przedmiotowej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wobec takiego stanu rzeczy, należy stwierdzić, że przeprowadzone przez organ nadzoru postępowanie nieważnościowe niewątpliwie wykazało, że ustalone warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji objętej wnioskiem skarżącej z dnia 15.09.2002r. pozostają w wyraźnej kolizji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym dla tego terenu.

W ocenie Sądu, organ nadzoru w świetle poczynionych ustaleń prawidłowo uznał zgodnie z art. 46a ust.l pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, że kontrolowana decyzja Prezydenta Miasta P. z dnia [...] października 2002r. jest nieważna i z tych względów podlega stwierdzeniu nieważności w trybie art. 156 § 1 pkt 7 kpa.

Nie można podzielić stanowiska skarżącej, że odmowa organ nadzoru przeprowadzenia oględzin terenów sąsiadujących z terenem jej inwestycji, mogła zdecydować o stwierdzeniu, że decyzja Prezydenta Miasta . jest prawidłowa.

Istota postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności konkretnej decyzji sprowadza się jedynie do ustalenia, czy jest dotknięta jedną z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § lkpa, a to oznacza, że w tym postępowaniu nie rozpatruje się sprawy co do jej istoty, tak jak w postępowaniu odwoławczym. Na taką ocenę nie mają wpływu okoliczności faktyczne nie dotyczące przedmiotu badanej decyzji. Także późniejsza zmiana prawa, jak też zmiana interpretacji prawa nie może wpłynąć na ocenę decyzji ( por. wyrok NSA z 28.11.1997r., sygn. III SA1134/96 , ONSA 1998/3/101).

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270).