Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 26 kwietnia 2022 r. nr 2201-IOA.4105.17.2022.4 w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi.

Pismem z dnia 15 czerwca 2022 r. T. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 26 kwietnia 2022r.

Ponadto w piśmie z dnia 15 czerwca 2022r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia skargi podając, że decyzję organu II instancji odebrał z rąk pełnomocnika w dniu 15 czerwca 2022r. wraz z ze szczegółowymi informacjami odnośnie okoliczności wadliwego doręczenia tej decyzji na adres jego biura. Skarżący podał, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku wysłał przedmiotową decyzję listem poleconym na adres biura pełnomocnika, lecz została ona w sposób wadliwy awizowana - listonosz nie naklejał numerów listów poleconych, oznaczając na awizo tylko liczbę przesyłek do odebrania przez niego. Mimo, że kilkukrotnie w tym czasie korespondencję odbierała pracownica placówki w Gdańsku przy ul. [...], nie doliczyła się wszystkich przesyłek i nie wydała mu wszystkich przesyłek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) - dalej w skrócie "p.p.s.a."

Podkreślić należy, że dokonywanie czynności przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym ograniczone jest w przeważającej części terminami procesowymi. Mają one służyć m.in. zdyscyplinowaniu, zdynamizowaniu postępowania, jak również potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie i stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Uchybienie terminowi wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, prowadząc do bezskuteczności podjętej czynności, o czym wyraźnie stanowi art. 85 p.p.s.a.

Od negatywnych skutków uchybienia terminowi strona może bronić się wyłącznie poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.

Stosownie do treści art. 87 § 1 ww. ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2).

Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (§ 3). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4).

Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie, w przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też - w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego - odrzuceniu (art. 88 p.p.s.a.).

W sprawie Sąd ustalił, że strona stosowny wniosek złożyła w przewidzianym terminie, dokonując jednocześnie czynności do dokonania, której terminowi uchybiła.

Pozostało zatem zbadanie, czy skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu. Brak winy, który jest warunkiem sine qua non zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dołożeniu szczególnej oraz należytej staranności przy dokonywaniu czynności, do której strona jest zobowiązana i można o nim mówić jedynie wówczas, gdy przeszkody powstałej w jego dochowaniu nie można było przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy ocenie zawinienia, bądź też jego braku, sąd bierze pod uwagę czynnik obiektywny, rozpatrując czy strona dołożyła staranności, jakiej wymagać można od osoby dbającej w sposób należyty o swój interes prawny, czy też – przeciwnie – wykazała się niedostateczną dbałością.

Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się stany nadzwyczajne, takie jak np. problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe, obłożna choroba (por.: postanowienie NSA o sygn. akt II GZ 752/13, ww.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym jeśli strona reprezentowana jest przez pełnomocnika, skutki czynności podejmowanych przez pełnomocnika obciążają samą stronę.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie strona nie uprawdopodobniła okoliczności, które miałyby przemawiać za stwierdzeniem, że uchybienie terminowi do wniesienia skargi miało charakter niezawiniony. Skarżący jako jedyny argument, przemawiający za uwzględnieniem jego wniosku, wskazał na nieprawidłowe działanie urzędu pocztowego, dokonującego doręczeń jego pełnomocnikowi.

Należy odnotować, że zaskarżoną decyzję doręczano na adres pełnomocnika strony, P. F., ul. [...], [...] G., tj. na adres wskazany zarówno w przedłożonym organowi I instancji pełnomocnictwie szczególnym PPS-1, jak i odwołaniu od decyzji tego organu z dnia 20 stycznia 2022 r. W dniu 23 maja 2022r. wpłynęła do organu niepodjęta koperta z korespondencją zawierającą decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 26 kwietnia 2022r. oraz adnotacje urzędu pocztowego dotyczące podwójnego awizowania przesyłki (tj. w dniach 29 kwietnia 2022r. i 9 maja 2022r.). Uwzględniając zatem treść art. 150 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.) w skrócie O.p., decyzję uznano za doręczoną w dniu 13 maja 2022r. W związku z powyższym ostatnim dniem na złożenie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku za pośrednictwem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, w myśl art. 53 § 1 p.p.s.a. był dzień 13 czerwca 2022r. Do tego dnia pełnomocnik podatnika skargi nie wniósł.

Niezależnie od powyższych okoliczności, wskazać należy, że pełnomocnik strony w dniu 6 czerwca 2022r. w siedzibie organu osobiście zapoznał się z aktami sprawy, a więc również z decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 26 kwietnia 2022r., sporządzając na tę okoliczność fotokopie ww. rozstrzygnięcia. W związku z tym od tego dnia pełnomocnik dysponował jeszcze siedmiodniowym terminem do ewentualnego złożenia skargi.

W ocenie Sądu, ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika procesowego ponosi w pełni strona. W postanowieniu z dnia 27 lipca 2006 r. sygn. akt II FZ 386/2006 NSA podniósł, że zaniedbania osób, którymi posłużyła się strona (pełnomocników) w pełni ją obciążają, a to z kolei oznacza, że niezachowanie terminu przez jej pełnomocnika równoznaczne jest z zaniechaniem samej strony, która nie może twierdzić, że za jego działanie nie ponosi odpowiedzialności (publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

We wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi podatnik wyjaśnił także, że decyzję organu II instancji odebrał z rąk pełnomocnika w dniu 15 czerwca 2022r. wraz z ze szczegółowymi informacjami odnośnie okoliczności wadliwego doręczenia tej decyzji na adres jego biura.

Sąd zauważa, że do przedmiotowego wniosku podatnik nie dołączył jednak żadnych wyjaśnień operatora pocztowego, ani nie wskazał, że takie ustalenia w ogóle poczyniono, dlatego brak jest podstaw do przyjęcia, że nieodebranie przez pełnomocnika decyzji było spowodowane nadzwyczajnymi przeszkodami, tj. wadliwym działaniem organu pracowników urzędu pocztowego.

Zdaniem Sądu, dzień faktycznego przekazania korespondencji przez pełnomocnika pozostaje bez wpływu na termin do dokonania określonej czynności procesowej, której bieg zainicjowało doręczenie decyzji w trybie art. 150 O.p.

Podkreślić należy, że strona reprezentowana przez pełnomocnika działa w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych, tyle że przy wykorzystaniu profesjonalnej pomocy, w konsekwencji ponosi również odpowiedzialność związaną z wyborem pełnomocnika oraz skutków jego działań i zaniechań (post. NSA z dnia 12 lutego 2010 r., sygn. akt II OZ 88/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Osoby te zobowiązane są do zachowania podwyższonej staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego. Kryterium należytej staranności jest podwyższone z tej racji, że adwokat czy radca prawny posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowoadministracyjnych, zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy. Oznacza to, że dla przyjęcia winy pełnomocnika wystarczy nawet lekkie niedbalstwo (por. post. NSA z dnia 29 lipca 2004 r. sygn. akt FZ 110/04 i FZ 133/04, niepubl.). Z akt sprawy nie wynika wprawdzie, że pełnomocnik ustanowiony przez skarżącego w postępowaniu podatkowym jest radcą prawnym, adwokatem, bądź doradcą podatkowym, jednakże - jak już podkreślono –to skarżący ponosi odpowiedzialność związaną z wyborem pełnomocnika oraz skutkami jego działań i zaniechań.

Wobec powyższego Sąd uznał, że podnoszone przez skarżącego okoliczności nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione. Poza zarzutem wadliwego doręczenia decyzji, który to zarzut nie został uwzględniony, strona nie wskazywała na żadne inne okoliczności mogące świadczyć o braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności, wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu i na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.