Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędziowie NSA Edyta Anyżewska, WSA del. Lidia Ciechomska - Florek (sprawozdawca), Protokolant Justyna Bluszko - Biernacka, po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Z. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 kwietnia 2008 r. sygn. akt I SA/Łd 168/08 w sprawie ze skargi Z. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 3 grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 r. oddala skargę kasacyjną.

1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, zaskarżonym wyrokiem z 17 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Łd 168/08, oddalił skargę Z. C. (dalej - Skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wydaną w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007 rok.

2. Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, iż Prezydent Miasta Ł. decyzją z 8 października 2007 r. ustalił Skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007 r. Do opodatkowania przyjęto: 27.188 m² gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, 100 m² budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, 1.655 m² powierzchni budynków wg stawki dla pozostałych budynków oraz budowle o wartości 3.000 zł. Podatek ustalono na kwotę 7.706 zł.

Skarżący odwołał się od powyższej decyzji w części obejmującej opodatkowanie gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.), poprzez uznanie, że stan techniczny gruntów przy ul. N. [...] w Ł. umożliwia ich wykorzystanie do celów działalności gospodarczej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., decyzją z 3 grudnia 2007 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wynika, że dla opodatkowania gruntów stawkami najwyższymi nie wystarcza sam fakt posiadania gruntów przez przedsiębiorcę. Grunt taki musi także spełniać warunek wykorzystywania lub przydatności do wykorzystywania w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Wyłączenie z opodatkowania najwyższymi stawkami ze względów technicznych obejmuje wszystkie przedmioty opodatkowania znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy - grunty, budynki, budowle. Kolegium nie zgodziło się z poglądem Skarżącego, że skoro budynki na gruncie zostały uznane za nienadające się do wykorzystywania do prowadzenia działalności gospodarczej, to również nieruchomość gruntową, na której są posadowione te budynki, uznać należy za nienadającą się do prowadzenia działalności gospodarczej. Organ wskazał, iż powyższa nieruchomość była przygotowywana przez Skarżącego dla celów prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący zgłosił do ewidencji działalności gospodarczej adres tej nieruchomości jako siedzibę oddziału. Organ odwoławczy podniósł, że nieruchomość gruntowa nie była skażona, ani zanieczyszczona jakimikolwiek szkodliwymi lub niebezpiecznymi substancjami w stopniu wykraczającym poza standardy jakości gleby dla terenu przeznaczonego pod inwestycję polegającą na budowie budynków magazynowych, produkcyjnych lub biurowych.

Skarżący w skardze na powyższą decyzję wniósł o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez błędne uznanie, że stan techniczny gruntów znajdujących się na terenie nieruchomości usytuowanej w Ł. przy ul. N. [...], umożliwia ich wykorzystanie do celów gospodarczych w związku z czym podlegają one opodatkowaniu według wyższej stawki.

W ocenie Skarżącego, grunty należało opodatkować stawką właściwą dla pozostałych gruntów, gdyż do nich odnosi się cecha właściwa budynkom na gruncie, a mianowicie brak możliwości ich wykorzystywania do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Skoro organy podatkowe uznały, że budynki znajdujące się na nieruchomości nie mogą w większości być potraktowane jako nadające się do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, to konsekwentnie, stanowisko to powinno odnosić się również do gruntów, na których budynki te posadowiono.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., podnosząc argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podzielił pogląd wyrażony przez organy podatkowe. Wskazał, iż w myśl art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, a podstawą ich opodatkowania jest ich powierzchnia (art. 4 ust. 1 pkt 1). Zasadą jest, że grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej opodatkowane są wyższą stawką (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) co nie jest w niniejszej sprawie kwestionowane. Zauważył, iż spór pomiędzy stronami postępowania dotyczy końcowej części art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, gdzie zawarto stwierdzenie "chyba, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych".

Zdaniem Skarżącego, skoro organy uznały, że budynki posadowione na gruntach nie nadają się ze względów technicznych do wykorzystania na działalność gospodarczą, to tak samo powinny zostać potraktowane grunty, bowiem nie sposób ich rozdzielić z naniesieniami. Sąd poglądu tego nie podzielił, wskazał, iż względy techniczne, o których mowa w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, odnoszą się przede wszystkim do złego, nieodpowiadającego prowadzonej działalności gospodarczej stanu technicznego danego przedmiotu opodatkowania. Pojęciem tym nie są objęte okoliczności lub zdarzenia faktyczne i prawne prowadzące do niewykorzystania nieruchomości. Obowiązek wykazania, że dany przedmiot opodatkowania "ze względów technicznych" nie jest i nie może być wykorzystany do prowadzenia działalności gospodarczej, ciąży na przedsiębiorcy. Skarżący nie wykazał by grunty, których spór dotyczy, znajdowały się w stanie technicznym, uniemożliwiającym prowadzenie działalności gospodarczej. Ograniczył się wyłącznie do podnoszenia kwestii stanu technicznego budynków znajdujących się na tym gruncie, które rzeczywiście były zdewastowane. Sąd podkreślił, iż stan budynków nie stanowił przedmiotu sporu. Organy uznały, że znajdują się one w takim stanie technicznym, iż należy je objąć niższą stawką podatku. Zdaniem Sądu, warunek, że grunt ze względów technicznych nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej należy odnosić wyłącznie do konkretnego przedmiotu opodatkowania, tj. do gruntu, nie zaś wywodzić o jego właściwościach technicznych ze stanu posadowionych na tym gruncie budynków.

Wskazując na treść art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy podkreślił, że grunty oraz budynki stanowią odrębne przedmioty opodatkowania podatkiem od nieruchomości, dlatego okoliczności odnoszących się do jednego z tych przedmiotów (względy techniczne), nie można odnosić wprost do drugiego przedmiotu. Tam gdzie ustawodawca zamierzał powiązać sytuację prawną budynku z gruntem z nim związanym, uczynił to w sposób wyraźny jak o tym stanowi art. 1a ust. 1 pkt 3 w odniesieniu do budynków mieszkalnych.

4. Skarżący reprezentowany przez adwokata, wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną, żądając uchylenia wyroku w zaskarżonej części i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, a także zasądzenia kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art.1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji uznanie, że stan techniczny gruntów znajdujących się na terenie nieruchomości usytuowanej w Ł. przy ul. N. [...] umożliwia ich wykorzystanie do celów gospodarczych i w związku z tym powinny one być opodatkowane według wyższej stawki, w sytuacji, gdy budynki znajdujące się na terenie nieruchomości są opróżnione i od szeregu lat wyłączone z użytkowania ze względu na ich wyjątkowo zły stan techniczny. Zatem również grunty, na których posadowiono budynki nie były i nie mogły być wykorzystywane do prowadzenia tej działalności.

Podniósł, iż dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi interpretacja przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest nieprzekonywująca i błędna.

Analizując treść i sens powołanego przepisu niezbędnym jest odwołanie się do wykładni celowościowej i funkcjonalnej.

Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, iż ustawodawca zakłada, że skoro dana nieruchomość znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy, to już sam fakt potencjalnej możliwości wykorzystania danej nieruchomości do celów gospodarczych uzasadnia objęcie przedmiotu opodatkowania wyższą stawką. Od powyższej reguły wprowadzono wyjątek dotyczący sytuacji, gdy przedmiot opodatkowania ze względów technicznych nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Wyższa stawka podatku nie jest więc pobierana w sytuacji, gdy potencjalna możliwość wykorzystania nieruchomości do celów gospodarczych niweczona jest przez stan techniczny przedmiotu opodatkowania.

Pełnomocnik Skarżącego podkreślił, iż nie ulega wątpliwości, że Skarżący nie mógł faktycznie wykorzystywać do celów gospodarczych gruntów, na których posadowione były budynki, co było naturalną konsekwencją złego stanu technicznego budynków (okoliczność bezsporna). W analizowanym stanie faktycznym sprawy, okoliczności dotyczące budynków (stan techniczny), w ocenie Skarżącego, należy wbrew stanowisku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odnosić również do gruntu, na którym je posadowiono. Stan techniczny gruntów, jest bowiem bezpośrednio związany ze stanem technicznym budynków na tym gruncie posadowionych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu.

6. Badając skargę kasacyjną należy zwrócić uwagę, iż Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z treścią art. 183 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu nieważność postępowania, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca. Przepis ten wyraźnie określa zakres rozpoznania sprawy.

7. Stan faktyczny sprawy ustalony przez organy podatkowe i przyjęty przez Sąd jest bezsporny. Wobec nie zakwestionowania przez pełnomocnika Skarżącego ustalonego stanu faktycznego, ocena naruszenia prawa materialnego może być prowadzona jedynie w oparciu o przyjęty przez Sąd stan faktyczny sprawy. Sąd I instancji przyjął, że Skarżący w żaden sposób nie wykazał, by grunty, które posiadał znajdowały się w stanie technicznym, uniemożliwiającym mu prowadzenie działalności gospodarczej.

8. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w 2007 r.

Zdaniem Skarżącego, sąd administracyjny I instancji dokonał błędnej wykładni zastosowanego przez organy podatkowe przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Z poglądem tym nie sposób się zgodzić.

9. Zdaniem Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę, Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że z art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wynika, iż grunty oraz budynki stanowią odrębne przedmioty opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Stąd też okoliczności odnoszących się do jednego z tych przedmiotów (stan techniczny budynków) nie można odnosić wprost do drugiego przedmiotu, a mianowicie gruntu, na którym te budynki się znajdują. Stanowisko to znalazło potwierdzenie zarówno w orzecznictwie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 grudnia 2009 r. w sprawie o sygn. akt II FSK 1031/09 wyraźnie wskazał, że "Należy podnieść, że wskazane w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych względy techniczne to takie, które mają związek ze stanem technicznym gruntów, budynków i budowli powodując, że przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia konkretnej działalności wykonywanej przez przedsiębiorcę". Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w wyroku z dnia 9 października 2006 r. sygn. akt I SA/Wr 86/06 stwierdził, "że nie chodzi o czasową niemożność wykorzystania gruntu nie jest i nie może być wykorzystywany, ale o immanentną cechę tego gruntu, uniemożliwiającą jego wykorzystanie w ogóle. Słusznie zatem ocenił organ w zaskarżonej decyzji, że zajęcie gruntu pod budynek w złym stanie technicznym nie jest tożsame z przyjęciem, że względy techniczne gruntu uniemożliwiają jego wykorzystanie w działalności gospodarczej".

Dlatego też należy przyjąć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sposób właściwy odczytał sens przywołanego przepisu i słusznie uznał, iż w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy, warunek o którym mowa w końcowej jego części należy odnieść wyłącznie do gruntu, nie zaś wywodzić o jego właściwościach technicznych, ze budynków znajdujących się na tym gruncie.

Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FSK 174/07, "Tam gdzie ustawodawca zamierzał powiązać sytuację prawną budynku z gruntem z nim związanym, uczynił to w sposób wyraźny, jak to ma odniesienie do budynków mieszkalnych (pkt 3 art. 1a ust. 1 wyżej powołanej ustawy)."

10. Z tych przyczyn, wobec bezzasadności zgłoszonego zarzutu skargę kasacyjną należało oddalić na podstawie art. 184 p.p.s.a.