Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca), Protokolant Stażysta Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 2 lipca 2009 r. sprawy ze skargi F. I. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu bezrobotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję wydaną z upoważnienia Starosty Znak: [...] z dnia [...] marca 2009 r.; 2. określa, że wymienione w punkcie 1. decyzje nie mogą być wykonane w całości.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynkach pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania skarżącego wniesionego od decyzji Starosty P. z dnia [...] marca 2009 r., orzekającej o utracie przez F. I. statusu osoby bezrobotnej z dniem 10 lutego 2009 r., Wojewoda L. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że na mocy decyzji organu I instancji z dnia [...] marca 2009 r. skarżący utracił status osoby bezrobotnej z dniem 10 lutego 2009 r. z powodu odmowy bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy wykonywanej w ramach robót publicznych.

Od decyzji tej skarżący wniósł odwołanie do Wojewody L., w którym jako przyczynę odmowy przyjęcia propozycji pracy podaje swoją chorobę i konieczność leczenia. Do odwołania skarżący dołączył kserokopię orzeczenia lekarskiego biegłych sądowych z dnia 27 października 2008 r.

Wojewoda L. uznał, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa i wskazał, że utrata statusu bezrobotnego jest konsekwencją odmowy bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia przez skarżącego, jako bezrobotnego propozycji odpowiedniej pracy. Z akt sprawy wynika bowiem, że w dniu 10 lutego 2009 r. skarżący otrzymał z Powiatowego Urzędu Pracy w P. propozycję wykonywania pracy w ramach robót publicznych w Urzędzie Miejskim w P. na stanowisku pracownika gospodarczego. W tym samym dniu skarżący złożył pisemne oświadczenie, że nie przyjmuje tej propozycji pracy z powodu choroby, lecz odmówił podpisania powyższego oświadczenia (adnotacja urzędowa z dnia 10 lutego 2009 r.).

Wobec powyższego organ I instancji zobowiązał skarżącego do przedłożenia zaświadczenia lekarskiego wystawionego na druku ZUS ZLA potwierdzającego niezdolność do pracy z powodu choroby.

Skarżący przedłożył w urzędzie pracy zaświadczenie lekarskie z dnia 30 czerwca 2008 r. wystawione na zwykłym blankiecie przez Samodzielny Publiczny Zakład Podstawowej Opieki Zdrowotnej w P., w którym lekarz pediatra zaświadczył, że w związku ze stanem zdrowia przeciwwskazana jest ciężka praca fizyczna.

Organ uznał, że skoro zaświadczenie to wystawione zostało 30 czerwca 2008 r., czyli ponad 7 miesięcy przed dniem przedstawionej propozycji pracy, nie odnosi się ono do pracy zaproponowanej w ramach robót publicznych.

Przedłożone przez skarżącego orzeczenie lekarskie biegłych sądowych z dnia 27 października 2008 r. również nie określa przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy zaproponowanej przez PUP w P.

Propozycja pracy w ramach robót publicznych na stanowisku pracownika gospodarczego obejmowała wykonywanie prac związanych z bieżącym utrzymaniem dróg na terenie gminy oraz prace porządkowe związane z utrzymaniem zieleni (adnotacja urzędowa z dnia 10 lutego 2009 r.) i w ocenie organu żaden z dowodów przedstawionych w sprawie nie wyklucza możliwości wykonywania przez skarżącego tego rodzaju pracy, ze względu na stan jego zdrowia. W związku z powyższym, przyczyna odmowy podjęcia pracy na stanowisku pracownika gospodarczego w ramach robót publicznych została uznana za nieuzasadnioną.

Na decyzję tę skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę, w której ogólnie wskazuje, że jego choroby wymagają dalszego leczenia w ramach ubezpieczenia zdrowotnego związanego ze statusem bezrobotnego. Skarżący dołączył do skargi dodatkowe zaświadczenia lekarskie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda L. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 oraz arat. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w ten sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.

Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, czy tez powołanej w niej podstawy prawnej.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania procesowego.

Skarga jest zasadna, a zatem zasługuje na uwzględnienie.

Organy obu instancji nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego, a ocenę stanu zdrowia skarżącego dokonały na podstawie samodzielnej interpretacji przedstawionych zaświadczeń lekarskich.

Nie zostało wyjaśnione, czy zaoferowana skarżącemu praca jest dla niego "odpowiednia" ze względów zdrowotnych. Jest to kluczowa kwestia, bowiem zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. jedn. Dz. U. z 2008 r. nr 69 poz. 415 ze zm.) – starosta pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie lub poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, mającym na celu ustalenie zdolności do pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie.

Tym samym – o ile stan zdrowia skarżącego nie pozwala na podjęcie zaoferowanego zatrudnienia – odmowa nie mogłaby stanowić podstawy do pozbawienia go statusu bezrobotnego.

Nie przesądzając na obecnym etapie, jaki jest rzeczywisty stan zdrowia skarżącego, uznać należy, że organy nie wyjaśniły tego w sposób prawidłowy.

Organ I instancji z niezrozumiałych powodów wezwał skarżącego do przedstawienia zaświadczenia o niezdolności do pracy na formularzu ZUS ZLA.

Wymóg stosowania druku ZUS ZLA wynika ze znowelizowanej treści art. 80 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia ..., zgodnie z którym bezrobotni są obowiązani do przedstawiania zaświadczeń o niezdolności do pracy wskutek choroby na druku określonym w odrębnych przepisach. Nieprzedstawienie zaświadczenia w wymaganej formie skutkuje pozbawieniem statusu bezrobotnego z pierwszym dniem niezdolności do pracy.

Zgodnie zaś z art. 33 ust. 4 pkt 10 ustawy – starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie przedstawił zaświadczenia o niezdolności do pracy wskutek choroby, o którym mowa w art. 80 ust. 2.

Zaświadczenie o niezdolności do pracy wskutek choroby (ZUS ZLA), określone jest w treści załącznika do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wystawiania zaświadczeń lekarskich, wzoru zaświadczenia lekarskiego i zaświadczenia lekarskiego wydanego w wyniku kontroli lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. nr 65 poz. 741 ze zm.), wydanego na podstawie art. 59 ust. 14 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. Nr 60, poz. 636 ze zm.).

Konieczność wprowadzenia obowiązku stosowania formularza dla dokumentowania niezdolności do pracy została opisana w uzasadnieniu projektu zmiany ustawy w tej kwestii, gdzie wskazano, że zmiana ta ma na celu ograniczenie niekorzystnej praktyki przedkładania przez bezrobotnych przede wszystkim bez prawa do zasiłku długotrwałych zwolnień lekarskich, bądź też kilku następujących bezpośrednio po sobie, wystawianych np. na drukach recept lub zwykłych kartkach. Praktyka ta uniemożliwia bowiem aktywizację tych osób (nr druku 1196 Sejm RP VI Kadencji). Zmiana ta została wprowadzona ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia ...

Druk ZUS ZLA służy więc do wystawiania zaświadczeń o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby. Nie służy on natomiast do dokumentowania czasowej czy trwałej niezdolności do pracy określonego rodzaju. Domaganie się przez organ I instancji wylegitymowania się przez skarżącego takim drukiem, mającym dowodzić, że prace związane z bieżącym utrzymaniem dróg na terenie gminy oraz prace porządkowe związane z utrzymaniem zieleni są dla niego nieodpowiednie – pozbawione jest podstawy prawnej.

Wracając do treści art. 33 ust. 4 ustawy - starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który:

- albo odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej – art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy

- albo nie przedstawił zaświadczenia o niezdolności do pracy wskutek choroby, o którym mowa w art. 80 ust. 2 (ZUS ZLA) – art. 33 ust. 4 pkt 10 ustawy.

W danym wypadku organ niezasadnie więc powołuje się w uzasadnieniu decyzji na tę drugą przesłankę, mimo, że ma ona zastosowanie w innych przypadkach.

Organ nadto nie wyjaśnił, czy w świetle przedstawionych przez skarżącego kilku zaświadczeń lekarskich proponowana praca jest odpowiednia dla skarżącego, ani nie skierował go na badania lekarskie w celu ustalenia tego faktu, co mógł uczynić na podstawie tejże ustawy. Odmowa poddania się badaniom lekarskim bezspornie zaś uzasadniałaby pozbawienie bezrobotnego tego statusu na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy.

Organ odwoławczy, który nie dysponuje wiedzą medyczną, samodzielnie dokonał oceny zaświadczeń lekarskich przedstawionych przez skarżącego, uznając je za niewystarczające a nawet wskazując, że jedno z zaświadczeń nie odnosi się do pracy zaproponowanej w ramach robót publicznych.

Do omawianego postępowania stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a zgodnie z art. 84 § 1 kpa, – gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii.

Jeżeli wiec w aktach sprawy znajduje się zaświadczenie lekarskie wskazujące na niezdolność skarżącego do ciężkiej pracy, organ nie mógł uznać tego dowodu za nieistniejący z przyczyn formalnych, lub pominąć go bez żadnego uzasadnienia, lecz – o ile ma wątpliwości co do jego trafności - powinien zweryfikować taki dowód za pomocą innych badań lekarskich. Błędem było pochopne zdezawuowanie przedstawionych przez skarżącego zaświadczeń lekarskich w oparciu o to, że nie są one wystawione na drukach ZUS ZLA.

Podsumowując – organ nie wyjaśnił podstawowej okoliczności w tej sprawie, jaką jest to, czy zaproponowana skarżącemu praca w ramach robót publicznych jest dla niego odpowiednia ze względu na stan zdrowia, a więc czy odmowa podjęcia takiej pracy jest nieuzasadniona.

Z tych względów oraz na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 kpa należało orzec jak w sentencji.

Zgodnie z art. 152 ppsa, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Decyzje organów obu instancji jako wadliwe, nie będą wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku sądu.