III OSK 2963/24 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-04-09	
Data wpływu	2024-12-19	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Tadeusz Kiełkowski
Tamara Dziełakowska /przewodniczący/
Zbigniew Ślusarczyk /sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6480	
Hasła tematyczne	Dostęp do informacji publicznej	
Sygn. powiązane	II SA/Wa 16/24	
Skarżony organ	Prezes Sądu	
Treść wyniku	Oddalono skargę kasacyjną	
Powołane przepisy	Dz.U. 2022 nr 0 poz 902; art. 5 ust. 2; Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.	
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (sprawozdawca) sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezesa Sądu Apelacyjnego [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 września 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 16/24 w sprawie ze skargi P. D. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego [...] z dnia 3 listopada 2023 r. nr Adm-0112-19/23 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.	
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 3 września 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 16/24, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. D. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego [...] z 3 listopada 2023 r. nr Adm-0112-19/23 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) zwanej dalej p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego [...] z 11 września 2023 r. nr 40/2023.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że wnioskiem z 24 lipca 2023 r. skarżący wystąpił do Prezesa Sądu Okręgowego [...]o udostępnienie informacji publicznej w zakresie postanowienia uchylającego decyzję Sądu Rejonowego w sprawie nieuwzględnienia wniosku Prokuratury Regionalnej [...] o areszt wobec L. C.. Po rozpoznaniu tego wniosku, decyzją z 11 września 2023 r. nr 40/2023 Prezes Sądu Okręgowego [...] odmówił udostępnienia żądanej informacji w zakresie postanowienia wraz z uzasadnieniem uchylającego decyzję Sądu Rejonowego w sprawie nieuwzględnienia wniosku Prokuratury Regionalnej [...] o areszt wobec L. C.. Jako podstawę prawną wskazał art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, z późn. zm.), dalej: "u.d.i.p.", w zw. z art. 104 § 1 i art. 107 § 1 i § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775, ze zm.), dalej "k.p.a." Następnie, wskazaną na wstępie decyzją Prezes Sądu Apelacyjnego [...], dalej zwany "organem" utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Uwzględniając skargę Sąd I instancji uznał, że organ zbyt ogólnie uzasadnił zaskarżoną decyzję, co świadczy o naruszeniu art. 107 § 1 i 3 k.p.a., skutkującym koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu, w uzasadnieniu decyzji organu brak jest jakichkolwiek argumentów wskazujących, iż orzeczenie, którego udostępnienia domagał się skarżący zawiera dane, które winny być chronione z uwagi na prywatność osoby fizycznej. Organ nie ustalił i nie wyjaśnił w uzasadnieniu wydanej decyzji, jakiego rodzaju dane orzeczenie to zawiera i nie ocenił, czy tego rodzaju dane podlegają ochronie ze względu na prywatność osoby fizycznej. Argumentacja organu ma charakter ogólny, nieodnoszący się do specyfiki tej konkretnej sprawy. Organ I instancji skupił się w istocie na tym, że osoba, której dotyczy wnioskowane orzeczenie nie jest osobą pełniącą funkcje publiczne oraz podniósł, że udostępnienie tego orzeczenia nawet w wersji zanonimizowanej pozwalałoby na jej identyfikację. Prezes Sądu Apelacyjnego [...]wyjaśnił co prawda, że wnioskowane orzeczenie zawiera dane, które umożliwiałyby ustalenie "sytuacji procesowej konkretnego podmiotu prywatnego". Organ ten nie wyjaśnił jednak co rozumie przez pojęcie "sytuacji procesowej", ani też dlaczego, jego zdaniem, winna ona być zaliczona do sfery prywatności osoby fizycznej podlegającej ochronie.

Podsumowując, zdaniem Sądu I instancji argumentacja zawarta w zaskarżonej decyzji jest niewystarczająca do uznania, że istotnie w niniejszej sprawie zachodziła konieczność odmowy udostępnienia informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej. Sąd dodał, że skarżący znał imię i nazwisko osoby, której dotyczy przedmiotowe orzeczenie, a także sytuację procesową tej osoby w postępowaniu karnym. W takiej sytuacji trudno stwierdzić, jakiego rodzaju dane zawarte w przedmiotowym postanowieniu, poza imieniem i nazwiskiem strony postępowania oraz wskazaniem, że uchylono postanowienie w przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania, zdaniem organu należą do sfery prywatności konkretnej osoby fizycznej i powodują konieczność wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

Skargę kasacyjną wniósł organ, zaskarżając powyższy wyrok w całości. Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 2 u.d.i.p. przez dokonanie błędnej wykładni przepisów, polegającej na uznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że żądanie udostępnienia na wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej w postaci postanowienia uchylającego decyzję Sądu Rejonowego w sprawie nieuwzględnienia wniosku Prokuratury Regionalnej [...] o areszt wobec L. C. zasługiwało na uwzględnienie i nie doszłoby do naruszenia prywatności osoby fizycznej, gdyż - zdaniem Sądu pierwszej instancji - dane zawarte w przedmiotowym postanowieniu, poza imieniem i nazwiskiem strony postępowania oraz wskazaniem, że uchylono postanowienie w przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania - nie należą do sfery prywatności konkretnej osoby fizycznej i nie powodują konieczności wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, podczas gdy zanonimizowanie ww. postanowienia byłoby pozorne i skarżący poznałby sytuację procesową osoby fizycznej, która nie pełni funkcji publicznej, a sama anonimizacja orzeczenia wraz z uzasadnieniem byłaby pozorna.

W oparciu o tak sformułowany zarzut organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Ponadto wniósł o zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania od skarżącego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że żądanie udostępnienia informacji dotyczyło osoby, która nie jest osobą pełniącą funkcje publiczne. Sam fakt, że dana osoba czy też informacje o niej występuje w przestrzeni publicznej nie czyni z tej osoby automatycznie osoby pełniącej funkcji publicznej. W przypadku ustalenia, że żądana informacja publiczna nie dotyczy osoby pełniącej funkcji publicznej (a tak jest w niniejszej sprawie) i nie ma ona związku z wykonywanymi przez nią zadaniami lub sprawowaną funkcją możliwe jest wydanie decyzji o odmowie udzielenia informacji z uwagi na ograniczenia wynikające z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Udostępnienie żądanej informacji mogłoby, w ocenie organu, stanowić naruszenie dóbr osobistych podejrzanego. Ponadto skarżący wprost wskazał, kogo żądane orzeczenie z uzasadnieniem dotyczy, a zatem uzasadnione jest twierdzenie, że wnioskodawca dążył do ustalenia sytuacji procesowej podmiotów prywatnych, chciał uzyskać informację o sprawach sądowych podmiotów prywatnych, nie zaś informacji o sprawach publicznych - o działalności organu władzy publicznej. Organ podniósł też, że żądana informacja nie była związana z funkcjonowaniem władzy publicznej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonej podstawy kasacyjnej.

W sprawie nie było sporne, że Prezes Sądu Okręgowego [...] jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania posiadanej informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 u.d.i.p. oraz to, że wnioskowane przez skarżącego postanowienie stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) tiret drugie u.d.i.p. Sporna między stronami jest natomiast kwestia ograniczenia dostępu do wnioskowanej informacji na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. ze względu na prywatność osoby fizycznej. Jednak ocena prawidłowości zastosowania prawa materialnego, w szczególności przepisu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. uzależniona jest od prawidłowego ustalenia okoliczności mających miejsce w sprawie (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.), ich oceny (art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnienia swojego stanowiska przez organ w wydanej decyzji zgodnie z wymogami art. 107 § 1 i 3 k.p.a.

W skardze kasacyjnej podniesiono tylko jeden zarzut, naruszenia prawa materialnego tj. art. 5 ust. 2 u.d.i.p. przez dokonanie błędnej jego wykładni. Odnosząc się do uzasadnienia tego zarzutu, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie organu, Sąd I instancji nie uznał, "że żądanie udostępnienia na wniosek skarżącego P. D. o udostępnienie informacji publicznej w postaci postanowienia uchylającego decyzję Sądu Rejonowego w sprawie nieuwzględnienia wniosku Prokuratury Regionalnej [...] o areszt wobec L. C. zasługiwało na uwzględnienie i nie doszłoby do naruszenia prywatności osoby fizycznej". Sąd I instancji nie stwierdził również, że "dane zawarte w przedmiotowym postanowieniu, poza imieniem i nazwiskiem strony postępowania oraz wskazaniem, że uchylono postanowienie w przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania - nie należą do sfery prywatności konkretnej osoby fizycznej i nie powodują konieczności wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej". Sąd I instancji nie wypowiadał się także odnośnie do pozorności zanonimizowania w.w. postanowienia i jego uzasadnienia. Zarówno podniesiony zarzut jak i uzasadnienie skargi kasacyjnej nie odnoszą się do stanowiska i argumentacji Sądu I instancji zawartego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, które były podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia tego Sądu. Sąd I instancji w zasadzie nie przeprowadził wykładni art. 5 ust. 1 u.d.i.p. ani nie wypowiedział się co do prawidłowości jego zastosowania.

Autorka skargi kasacyjnej podnosząc zarzut naruszenia art. 5 ust. 2 u.d.i.p. nie dostrzega, że Sąd I instancji nie zarzucił organom sądowym naruszenia prawa materialnego. Sąd I instancji uchylił na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. zaskarżoną decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego, bowiem wydając te decyzje naruszono art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przypomnieć zatem należy, że Sąd I instancji wskazał, że uzasadnienie decyzji wydanej w oparciu o art. 5 ust. 2 u.d.i.p., ze względu na prywatność osoby fizycznej, powinno zawierać konkretną, przekonującą argumentację wskazującą na konieczność zastosowania ograniczenia dostępu do informacji publicznej z tej przyczyny. Brak, ogólność lub pozorność takiej argumentacji świadczy o naruszeniu art. 107 § 1 i 3 k.p.a., skutkującym koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu I instancji, taka właśnie sytuacja ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, bowiem zarówno w zaskarżonej decyzji jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji brak jest adekwatnego rozważenia, czy żądana informacja publiczna winna być chroniona z uwagi na prywatność osoby fizycznej. Zdaniem Sądu I instancji organy również dopuściły się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. albowiem stan faktyczny sprawy nie został prawidłowo ustalony. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji brak jest jakichkolwiek argumentów wskazujących, iż orzeczenie, którego udostępnienia domagał się skarżący zawiera dane, które winny być chronione z uwagi na prywatność osoby fizycznej. Organ nie ustalił i nie wyjaśnił w uzasadnieniu wydanej decyzji, jakiego rodzaju dane orzeczenie to zawiera i nie ocenił, czy tego rodzaju dane podlegają ochronie ze względu na prywatność osoby fizycznej. Argumentacja organu I instancji ma charakter ogólny, nieodnoszący się do specyfiki tej konkretnej sprawy. Organ I instancji skupił się w istocie na tym, że osoba, której dotyczy wnioskowane orzeczenie nie jest osobą pełniącą funkcje publiczne oraz podniósł, że udostępnienie tego orzeczenia nawet w wersji zanonimizowanej pozwalałoby na jej identyfikację. Na stronie 4 decyzji w akapicie drugim od góry jest wprawdzie stwierdzenie wskazujące, że "Ta konkretna sprawa, której dotyczy wniosek złożony przez skarżącego, jest sprawą indywidualną odnoszącą się do określonej osoby prywatnej, jej praw oraz obowiązków, a także penalizacji niezgodnego z prawem zachowania. Wnioskowane informacje dotyczą wyłącznie tej konkretnej prywatnej sprawy D. M., stąd wskazana przez skarżącego we wniosku czynność anonimizacji nie jest w stanie zapobiec naruszeniu dóbr osobistych tej konkretnej i znanej już osoby, przeciwko której prowadzone jest to postępowanie." Stwierdzenie to jest jednak cytatem zaczerpniętym z wyroku WSA w Gdańsku z 13 grudnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Gd 68/17, a organ I instancji nie zaznaczył wyraźnie, że cytat ten zawiera stwierdzenia aktualne także w niniejszej sprawie.

Dalej Sąd I instancji stwierdził, że nieco bogatsze w konkretne argumenty jest uzasadnienie decyzji organu II instancji. Organ ten wyjaśnił bowiem, że wnioskowane orzeczenie zawiera dane, które umożliwiałyby ustalenie "sytuacji procesowej konkretnego podmiotu prywatnego". Organ ten nie wyjaśnił jednak co rozumie przez pojęcie "sytuacji procesowej", ani też dlaczego, jego zdaniem, winna ona być zaliczona do sfery prywatności osoby fizycznej podlegającej ochronie. Zarówno organ I jak i II instancji zauważa, że skarżący zna imię i nazwisko osoby, której dotyczy przedmiotowe orzeczenie. Zdaniem Sądu I instancji, w świetle treści wnioskowanego przez skarżącego orzeczenia zarówno argumentacja zawarta w decyzji organu I jak i II instancji jest niewystarczająca do uznania, że istotnie w niniejszej sprawie zachodziła konieczność odmowy udostępnienia informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej. Fakt wydania postanowienia, którego dotyczył wniosek o udostępnienie informacji publicznej był komentowany w mediach, wraz z podaniem imienia i nazwiska osoby, wobec której zostało ono wydane, z podaniem treści jego rozstrzygnięcia i powodów wydania. Skarżący znał zatem imię i nazwisko osoby, której dotyczy przedmiotowe orzeczenie. Znał również poniekąd sytuację procesową tej osoby w postępowaniu, w którym wydane zostało to orzeczenie. W treści wniosku wskazał bowiem, że wnosi o udostępnienie "scanu postanowienia po anonimizacji uchylającego decyzję Sądu Rejonowego w sprawie nieuwzględnienia wniosku Prokuratury Regionalnej [...] o areszt wobec L. C.." Ponadto w rozstrzygnięciu decyzji organu I instancji odmawiającej udostępnienia skarżącemu informacji publicznej ujawniona została częściowo sytuacja procesowa L. C.. W decyzji tej wskazano bowiem, że organ "odmawia udostępnienia informacji publicznej w zakresie postanowienia wraz z uzasadnieniem uchylającego decyzję Sądu Rejonowego w sprawie nieuwzględnienia wniosku Prokuratury Regionalnej [...] o areszt wobec L. C..". Z powyższego Sąd I instancji wyciągnął wniosek, że trudno stwierdzić, jakiego rodzaju dane zawarte w przedmiotowym postanowieniu, poza imieniem i nazwiskiem strony postępowania oraz wskazaniem, że uchylono postanowienie w przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania, zdaniem organu należą do sfery prywatności konkretnej osoby fizycznej i powodują konieczność wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Z uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji kwestie te nie wynikają. W skardze kasacyjnej do przedstawionego stanowiska Sądu I instancji w ogóle się nie odniesiono, chociaż to była podstawa uchylenia decyzji organów obu instancji. Bez prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, prawidłowej jego oceny i wyczerpującego przedstawienia swojego stanowiska w uzasadnieniu decyzji, niemożliwe jest zaakceptowanie tej decyzji jako nienaruszającej prawa materialnego i oddalenie skargi przez Sąd I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny dodatkowo zauważa, że z dostępnej mu treści wnioskowanego postanowienia wynika, że ma ono charakter wyłącznie formalny i zawiera pogląd Sądu II instancji, mogący sam w sobie budzić zainteresowanie społeczeństwa co do prawidłowości działalności sądów powszechnych - nawet po odpowiednio szerokiej anonimizacji danych osób prywatnych, w tym nieupublicznionej dotychczas sytuacji procesowej oskarżonego.

Z przedstawionych względów zarzut naruszenia art. 5 ust. 2 u.d.i.p. nie mógł być uwzględniony.

Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. ją oddalił.