Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) sędzia NSA Mirosław Gdesz Protokolant starszy asystent sędziego Beata Zborowska-Guziuk po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. T. i M. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 1605/22 w sprawie ze skargi B. T. i M.T. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 30 maja 2022 r. nr DOZ-OAiK.650.1268.2021.AJ w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza solidarnie od B. T. i M. T. na rzecz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 2 grudnia 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1605/22, oddalił skargę B. T. i M. T. (skarżący) na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (Minister) z 30 maja 2022 r., znak: DOZ-OAiK.650.1268.2021.AJ, w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych.

Powyższą decyzją Minister, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., zwana dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania skarżących od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] (WKZ) z 16 sierpnia 2021 r., znak: Ko.WN.5180.1273.6.2021 [wydanej w oparciu o art. 89 pkt 2, art. 91 ust. 4 pkt 4, art. 92 ust. 3-6, art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b i c, art. 7 pkt 1 oraz art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2021 r. poz. 710 ze zm., zwana dalej "u.o.z."), nakazującej A. S.A. z siedzibą w G. (Spółka) oraz skarżącym - współwłaścicielom dworu usytuowanego w granicach działki nr [...] w [...], gm. [...], wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...] decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] maja 1984 r., zlokalizowanego nadto w zespole dworu, w skład którego wchodzą poza wspomnianym dworem, park, wpisany do rejestru zabytków pod numerem [...] decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] maja 1984 r., wykonać przy tym zabytku nieruchomym: 1) w terminie do dnia 30.03.2022 r. działania obejmujące: a) usunięcie samosiewów krzewów rosnących w bezpośrednim sąsiedztwie dworu w promieniu 5 m, licząc od murów obwodowych tegoż dworu; b) usunięcie gruzów i zanieczyszczeń z wnętrza dworu; 2) w terminie do dnia 30.12.2022 r. działania i roboty budowlane obejmujące: a) remont stropów drewnianych segmentu południowego przylegającego do segmentu środkowego i segmentu południowego skrajnego wraz z wymianą niektórych ich elementów w zakresie koniecznym - według rozwiązań historycznych; b) odtworzenie stropów drewnianych segmentu środkowego i segmentu północnego - według rozwiązań historycznych; c) remont więźb dachowych segmentu południowego przylegającego do segmentu środkowego i segmentu południowego skrajnego wraz z wymianą niektórych ich elementów w zakresie koniecznym - według rozwiązań historycznych; d) odtworzenie więźb dachowych segmentu środkowego i segmentu północnego - według rozwiązań historycznych; e) wykonanie impregnacji ogniochronnej i przeciwko biologicznym szkodnikom drewna remontowanych i odtwarzanych więźb dachowych; f) remont kominów poprzez fragmentaryczne przemurowania i renowację wypraw tynkarskich, a w sytuacji uzasadnionej stanem zachowania poprzez rozbiórkę istniejących kominów i wykonanie nowych według rozwiązań historycznych; g) wykonanie nowego pokrycia dachowego na wszystkich połaciach dachowych - według rozwiązań historycznych; h) wykonanie nowych opierzeń blacharskich murów, rynien i rur spustowych - według rozwiązań historycznych; 3) w terminie do dnia 30.12.2024 r. roboty budowlane obejmujące: a) wykonanie izolacji przeciwwilgociowej w pełnym obwodzie murów; b) odtworzenie brakujących fragmentów murów obwodowych z użyciem cegieł o takich samych gabarytach, sposobie ułożenia i cechach fizyko-chemicznych jak cegły istniejące lub poprzez uzupełnienie ubytków w materiale ceramicznym; c) naprawę ścian obwodowych w partiach konstrukcji drewnianych poprzez wzmocnienie strukturalne elementów i wymianę części elementów w zakresie koniecznym; d) odkażenie murów preparatami grzybobójczymi; e) naprawę murów poprzez przemurowania z użyciem cegieł o takich samych gabarytach, sposobie ułożenia i cechach fizyko-chemicznych jak cegły istniejące lub poprzez uzupełnienie ubytków w materiale ceramicznym, przeszycia murów w zakresie koniecznym w systemie HELIFIX, BRUTT - bądź równoważnym; f) usunięcie zmurszałych spoin w murach, a po oczyszczeniu i zaimpregnowaniu wykonanie nowych spoin; g) skucie zmurszałych tynków zewnętrznych i wykonanie nowych tynków zewnętrznych na wszystkich elewacjach; h) odtworzenie zniszczonego i renowację istniejącego detalu architektonicznego na elewacjach; i) wykonanie nowej stolarki okiennej i drzwiowej zewnętrznej - według rozwiązań historycznych; j) wykonanie opierzeń blacharskich parapetów - według rozwiązań historycznych; 4) w terminie do dnia 30.12.2025 r. roboty budowlane obejmujące: a) malowanie elewacji; b) remont schodów zewnętrznych i tarasu przed wejściem głównym w elewacji frontowej; c) remont schodów i tarasu zewnętrznego w elewacji tylnej; d) remont schodów w elewacji południowej], uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nakazu "wykonania izolacji przeciwwilgociowej w pełnym obwodzie murów", określonego w pkt 3 lit. a) sentencji i w tym zakresie nakazał wykonanie poziomej izolacji przeciwwilgociowej w pełnym obwodzie murów; uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nakazu "wykonania nowej stolarki okiennej i drzwiowej zewnętrznej według rozwiązań historycznych", określonego w pkt 3 lit. i) sentencji i w tym zakresie nakazał zabezpieczenie otworów okiennych i drzwiowych zewnętrznych poprzez remont lub wymianę istniejącej stolarki oraz odtworzenie brakującej, według rozwiązań historycznych; uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nakazu "malowania elewacji", określonego w pkt 4 lit. a) sentencji i w tym zakresie umorzył postępowanie organu pierwszej instancji; uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania prac określonych w pkt 1 sentencji i w tym zakresie orzekł o wyznaczeniu nowego terminu do dnia 30 grudnia 2022 r.; w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli skarżący, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku, zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenie postępowania w całości, jak również o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący kasacyjnie zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organów administracji, które zostały wydane z naruszeniem art. 6, art. 7, art. 77 § 1, i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie i w rezultacie niepodjęcie przez organ wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego spraw, a w szczególności niewyjaśnienie: stanu zachowania zabytku w dniu jego wpisu do rejestru zabytków; tego czy i w jakim zakresie organy konserwatorskie w okresie od dnia wpisu zabytku do rejestru realizowały obowiązek ochrony tego zabytku oraz tego, czy nakazane prace budowlane znajdują swoje umocowanie prawne w art. 49 ust. 1 u.o.z., tj. czy zmierzają do zachowania zabytku z chwili wpisu do rejestru, czy też do jego odbudowy w kształcie jaki miał on przed wpisaniem go do rejestru i objęciem ochroną;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organów administracji, które zostały wydane z naruszeniem art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności ustalenia, że nakazane prace zmierzają do "stabilizacji konstrukcji obiektu" oraz "ogólnego zabezpieczenia i utrwalenia substancji zabytku oraz "zahamowania procesów jego destrukcji", podczas gdy stan budynku, stopień jego degradacji jest tego rodzaju, że nakazane czynności w "istotnie" zmierzają do jego całkowitej odbudowy (budowy od nowa);

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organów administracji, które zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 49 ust. 1 u.o.z., poprzez jego błędne zastosowanie i nałożenie na skarżących obowiązków prac restauratorskich, zmierzających w istocie do odtworzenia zabytku w całości według stanu sprzed wpisu do rejestru, w sytuacji, w której zabytek, a równocześnie obiekt budowlany - osiągnął już taki stan, który grozi całkowitym zawaleniem się budynku (zawalenie częściowe już nastąpiło) i gdy poszczególne elementy zabytkowe, po upływie prawie 40 lat od wpisu zabytku do rejestru, utraciły wartości zabytkowe.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżących kasacyjnie na jego rzecz "zwrotu kosztów postępowania, w tym również kosztów zastępstwa procesowego".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r. poz. 935 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.

Skarga kasacyjna jest niezasadna, albowiem poniesione w niej zarzuty nie są w stanie skutecznie podważyć dokonanej przez Sąd Wojewódzki oceny zaskarżonej decyzji.

Środek zaskarżenia złożony w przedmiotowej sprawie został oparty na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a. tj. na naruszeniu prawa materialnego oraz naruszeniu przepisów postępowania. Ponieważ są one ściśle powiązane ze sobą będą rozpoznane łącznie.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 49 ust. 1 u.o.z., zgodnie z dyspozycją którego, wojewódzki konserwator zabytków może wydać decyzję nakazującą osobie fizycznej lub jednostce organizacyjnej posiadającej tytuł prawny do korzystania z zabytku wpisanego do rejestru, wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, trwałego zarządu albo ograniczonego prawa rzeczowego lub stosunku zobowiązaniowego, przeprowadzenie, w terminie określonym w tej decyzji, prac konserwatorskich lub robót budowlanych przy tym zabytku, jeżeli ich wykonanie jest niezbędne ze względu na zagrożenie zniszczeniem lub istotnym uszkodzeniem tego zabytku.

Poza sporem jest, że Dwór w [...] został wpisany decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z [...] maja 1984 r. do rejestru zabytków pod numerem [...], ponadto, decyzją tego organu z tej samej daty, pod numerem [...], do rejestru zabytków został wpisany Park dworski w [...], jak również to, że Spółka i skarżący są właścicielami nieruchomości zabudowanej zespołem dworsko-parkowym stanowiącym zabytek (KW nr [...]).

Z treści analizowanego przepisu wynika jednoznacznie, że jednym z obowiązków, który może zostać nałożony na właściciela obiektu jest wykonanie odpowiednich robót budowlanych przy zabytku w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy. Najistotniejsze znaczenie ma w takim przypadku cel, jakiemu służyć mają wykonane roboty budowlane, a jest nim zabezpieczenie i utrzymanie zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie, które to obowiązki ciążą na właścicielu. Nie ulega żadnej wątpliwości, że podstawowym obowiązkiem właściciela jest podjęcie wszelkich starań, aby przeciwdziałać dewastacji i pogorszeniu substancji zabytkowej obiektu wpisanego do rejestru zabytków. Dlatego, o ile konieczne jest wykonanie robót budowlanych w celu zabezpieczenia obiektu budowlanego przed dalszym pogorszeniem jego stanu technicznego, to taki obowiązek może zostać nałożony na właściciela obiektu, nawet gdy wiąże się z koniecznością zrekonstruowania (odbudowy) części obiektu. Dla zastosowania podstawy z art. 49 ust. 1 u.o.z. nie ma przy tym najmniejszego znaczenia, czy pogorszenie stanu technicznego obiektu nastąpiło z winy właściciela lub użytkownika obiektu. Obowiązki te wynikają z samego faktu dysponowania obiektem wpisanym do rejestru zabytków i wiążącą się z nim odpowiedzialnością za stan jego zachowania. Dyspozycja art. 49 ust. 1 u.o.z. jest jasna i klarowna, jest nią uchronienie zabytku przed jego całkowitą degradacją, w żadnej mierze nie wyklucza ona przeprowadzenia prac polegających na odtworzeniu części zabytkowego obiektu (zob. wyrok NSA z 4 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 1948/16). Art. 49 ust. 1 u.o.z. znajduje zastosowanie nawet w sytuacji gdy budynek zabytkowy nie nadaje się do odbudowy, bo jest to działanie zagrażające jego istnieniu. Taka zaś okoliczność nie powoduje, że organy ochrony zabytków mają odstąpić od naczelnej zasady ich ochrony przed zniszczeniem. Jeżeli mamy do czynienia ze zniszczonym zabytkiem i dopóki przedmiotowy budynek jest wpisany do rejestru zabytków i nie zostało przeprowadzone odpowiednie postępowanie, które potwierdzałoby, że budynek ten utracił już cechy zabytku, to dopóty brak jest podstaw w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 49 ust. 1 ustawy do skutecznego kwestionowania, że przedmiotem postępowania nie jest już zabytek. Właściciel zabytku musi posiadać świadomość, że w odniesieniu do zabytku jego uprawnienia właścicielskie są ograniczone bo nastawione na ochronę zabytku nawet jeżeli wymaga to dużych nakładów finansowych (art. 71 ust. 1 u.o.z.) - zob. wyroki NSA: z 10 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 1723/21; z 16 maja 2023 r., sygn. akt II OSK 1662/20. Celem prac z art. 49 ust. 1 u.o.z. jest ochrona zastanego stanu zabytku przed jego postępującą degradacją właśnie przez zastosowanie działań (prac konserwatorskich i robót budowlanych), które uchronią substancję zabytku przed jego zniszczeniem lub uszkodzeniem. Nie ma tu znaczenia koszt, opłacalność czy techniczne uzasadnienie bowiem pierwszeństwo ma zasada ochrony zabytku. Organy ochrony zabytków powinny czuwać, aby dziedzictwo narodowe, które uosabia wartość zabytkowa, zostało zachowane (zob. wyrok NSA z 9 stycznia 2024 r., sygn. akt II OSK 694/21).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, mając na uwadze powyższe, należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy warunki dla zastosowania art. 49 ust. 1 u.o.z. zostały dochowane. Materiał dowodowy stanowią m.in.: karta ewidencyjna zabytku, wkładki do karty ewidencyjnej zabytku; protokół z kontroli z 17 czerwca 2021 r. oraz załącznik do tego protokołu, dokumentacja fotograficzna. Stan zachowania zabytku - Dworu w [...] - ustalony w sprawie na podstawie materiałów zgromadzonych w aktach nie budzi wątpliwości co do tego, że dla zachowania jego substancji i ochrony przed dalszą degradacją trzeba było podjąć działania, które uchroniłyby zabytek przed całkowitym zniszczeniem. Wobec tego organy ochrony zabytków miały podstawę by wydać stosowne nakazy w trybie art. 49 ust. 1 u.o.z. Nie kłóci się to z art. 4 pkt 2 i 3 i art. 6 u.o.z. bowiem z treści tych przepisów wynika, że ochrona zabytków odbywa się bez względu na stan ich zachowania i polega na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań mających na celu: zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków, udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków. Dopóki dany zabytek istnieje i jego walory jako zabytku mogą być utrzymane, dopóty podmiot posiadający prawo do dysponowania takim obiektem ma obowiązek utrzymywać dany zabytek w odpowiednim stanie technicznym. Wykaz prac objętych decyzją oraz uzasadnienie decyzji wskazuje, że nie można tych prac zakwalifikować jako prac polegających na stricte odbudowie zabytku, wbrew odmiennemu zapatrywaniu skarżących kasacyjnie, a wyłącznie za prace konserwatorskie i roboty budowlane, które mają na celu zabezpieczenie zabytku przed jego całkowitym zniszczeniem, nawet jeżeli de facto polegają m.in. na odtworzeniu elementów obiektu (np. odtworzenie stropów, więźb dachowych, fragmentów murów, wymiana niektórych elementów w zakresie koniecznym, wykonanie nowego pokrycia dachowego). Sąd I instancji słusznie podzielił stanowisko Ministra o zasadności wydania zaskarżonej decyzji bowiem nie miał tu znaczenia aktualny stan zachowania określony przez organ jako zły, a przez skarżących kasacyjnie jako tragiczny (stan "śmierci technicznej"), tylko potrzeba ustrzeżenia obecnego "złego" stanu zabytku przed dalszą degradacją i zniszczeniem. Nie można kwestionować tego, że jego zły czy katastrofalny stan zachowania, wobec zasady ochrony zabytków bez względu na stan ich zachowania, wymagał podjęcia takich działań, które zapobiegłyby jego zniszczeniu. Takim rozwiązaniem było wykonanie określonych w decyzji prac konserwatorskich i robót budowlanych zabezpieczających przed zniszczeniem. Zaskarżona decyzja nie wykracza poza dyspozycje art. 49 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 6 i 8 u.o.z., czyli prac konserwatorskich i robót budowlanych. Z akt sprawy nie wynika, aby właściciele nieruchomości zabudowanej zespołem dworsko-parkowym stanowiącym zabytek podjęli działania zmierzające do wykreślenia Dworu w [...] z rejestru zabytków. Nałożone obowiązki wynikają z faktu dysponowania obiektem wpisanym do rejestru zabytków i wiążącą się z nim odpowiedzialnością za stan jego zachowania. Jak wyżej zaznaczono, dla zastosowania podstawy z art. 49 ust. 1 u.o.z. nie ma najmniejszego znaczenia, czy pogorszenie stanu technicznego obiektu nastąpiło z winy właściciela lub użytkownika obiektu. Stan faktyczny niniejszej sprawy jest zgoła odmienny niż występujący w sprawie, w której zapadł wyrok WSA z 11 marca 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 2403/19 (prawomocny w następstwie wyroku tutejszego Sądu z 21 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2273/20 - dopisek NSA), na który powołują się skarżący kasacyjnie. W tamtej sprawie organy konserwatorskie nałożyły na dysponenta zabytku obowiązki, które były de facto porównywalne do prac restauratorskich zmierzających w istocie nie tyle do ratowania zagrożonego zabytku (zahamowania procesu niszczenia lub istotnego uszkodzenia zabytku), ale odtworzenia zabytku według stanu sprzed wpisu do rejestru. Sąd przyjął, że organy muszą uwzględnić to, że wpis zabytku do rejestru nastąpił w jego określonym stanie zachowania (po ingerencji strony w jego substancję) i poprzez uprawnienia płynące z art. 49 ust. 1 u.o.z. nie mogą wymagać odtworzenia zabytku w jego pierwotnym kształcie. Wyrok ten nie ma przełożenia na niniejszą sprawę. Ponadto, skoro niniejsza sprawa nie dotyczy wykreślenia obiektu z rejestru zabytków, nieuprawnione jest odwoływanie się w uzasadnieniu skargi kasacyjnej do orzecznictwa w tym przedmiocie. Irrelewantne są zatem ustalenia, których przeprowadzenia oczekuje strona, jaki był stan zachowania Dworu w [...] w chwili obejmowania go ochroną prawną w maju 1984 r., jak kształtował się stan zabytku na przestrzeni 38 lat objęcia go ochroną, czy i w jaki sposób organy ochrony zabytków wywiązały się z obowiązków określonych aktualnie w art. 4 pkt 2, 3 i 5 u.o.z. Na marginesie, porównanie stanu zachowania obiektu z daty wpisu do rejestru zabytków i przeprowadzenia czynności kontrolnych, świadczy o znacznej degradacji substancji obiektu zabytkowego. Zauważyć także należy, że strona skarżąca kasacyjnie nie wskazała, kiedy stała się właścicielem zabytku, jaki był wówczas stan zachowania obiektu, a także czy była świadoma obowiązków ciążących na niej z tego tytułu (decyzja o wpisie do rejestru zabytków zawiera pouczenie o skutkach wpisu zabytku nieruchomego do rejestru zabytków - art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury - Dz.U. nr 10, poz. 48). Było to zaś pożądane, skoro domagała się czynienia ustaleń w ww. zakresie. Zaakcentowania także wymaga, że oprócz skarżących kasacyjnie, podmiotem zobowiązanym do wykonania określonych działań i robót budowlanych jest również Spółka, która nie kwestionuje zasadności wydania zaskarżonej decyzji.

Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny za nieusprawiedliwione uznał zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. i art. 49 ust. 1 u.o.z.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono w oparciu o art. 204 pkt 1 p.p.s.a.