Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak, Protokolant Karolina Niemiec, po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 1815/19 w sprawie ze skargi T. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 31 maja 2019 r., nr 1401-IEW1.4123.17.2019.EW w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki oddala skargę kasacyjną.

Zaskarżonym wyrokiem z 25 lutego 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 1815/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA"), oddalił skargę T. Z. (dalej: "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "Dyrektor") z 31 maja 2019 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego jako członka zarządu T. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka") wraz ze Spółką za jej zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do listopada 2013 r. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).

W skardze kasacyjnej wywiedzionej od tego wyroku, Skarżący żądając przeprowadzenia rozprawy, zaskarżył go w całości wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości a także decyzji organów obu instancji a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."):

- naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej jako: "o.p."), polegające na tym, że WSA badając legalność zaskarżonej decyzji nie uwzględnił, że organy podatkowe błędnie ustaliły stan faktyczny oraz oceniły materiał dowodowy w sposób dowolny, poprzez uznanie, iż Spółka nie posiada majątku wystarczającego do przeprowadzenia egzekucji należności podatkowych i przerzucenia odpowiedzialności za długi Spółki na Skarżącego, pomimo tego, iż Spółka wskazywała na mienie, z którego egzekucję taką można skutecznie przeprowadzić, a organ nie dokonał niezbędnej analizy wartości wskazywanego majątku celem ustalenia, czy majątek ten wystarczy na zaspokojenie zobowiązań Spółki;

- naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 197 § 1 o.p., poprzez zaniechanie przeprowadzenia przez organ dowodu z opinii biegłego w celu ustalenia wartości towarów znajdujących się w magazynie Spółki i tym samym prawidłowego zweryfikowania rzetelności dokonanego przez Skarżącego spisu z natury, w sytuacji, gdy ustalenie tej wartości wymagało wiadomości specjalnych, a zaniechanie przeprowadzenia tego dowodu uniemożliwiało organom obu instancji jednoznaczną ocenę, że mienie spółki nie pozwalało na zaspokojenie należności podatkowych w znacznej części;

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 116 o.p., polegające na tym, że WSA oceniając zasadność decyzji wydanych przez organy uznał, iż argumentacja organów podatkowych związana z sytuacją majątkową Spółki jest wystarczająca do przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania Spółki na Skarżącego, będącego członkiem zarządu Spółki, pomimo niewykazania przez organy spełnienia wymogów prawem wymacanych do przeniesienia takiej odpowiedzialności.

Dyrektor nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu, które w niniejszej sprawie nie wystąpiły.

Naczelny Sąd Administracyjny za nieusprawiedliwiony uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 o.p., polegające na tym, że WSA badając legalność zaskarżonej decyzji nie uwzględnił, że organy podatkowe błędnie ustaliły stan faktyczny sprawy oraz oceniły materiał dowodowy w sposób dowolny, poprzez uznanie, iż Spółka nie posiada majątku wystarczającego do przeprowadzenia egzekucji należności podatkowych. Nie można podzielić poglądu wyrażonego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że WSA nie pochylił się nad zarzutem Skarżącego, iż organ pomimo wskazania mu mienia Spółki, z którego możliwe był dokonanie egzekucji, bezpodstawnie przyjął, że mienie to nie było mieniem określonym w przepisie art. 116 § 1 pkt 1 o.p., z którego możliwe było przeprowadzenie egzekucji. Faktycznie w toku prowadzonego postępowania podatkowego Skarżący wskazywał na istnienie majątku Spółki, tj. towaru (tekstyliów) o znacznej wartości (ponad 653 546,70 zł). Słusznie jednak ocenił WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że w zaskarżonej decyzji prawidłowo przyjęto, że towar ten przedstawiał wartość dziesięciokrotnie niższą (ponad 60.763,70 zł). Powyższe zostało wykazane na podstawie danych wynikających z dokumentów finansowych samej spółki, t. sprawozdania finansowego za 2016 r. i 2017 r., uchwały z 30 grudnia 2016 r. Skarżący sformułował wnioski o przeprowadzenie dowodów z: oględzin wskazanego przez niego towaru, znajdującego się w magazynie pod adresem [...], na okoliczność posiadania majątku przez Spółkę, stanu i wartości rynkowej majątku; przeprowadzenie opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego - na okoliczność wartości rynkowej towaru znajdującego się w magazynie, uchwały z 30 grudnia 2016 r. w sprawie przeliczenia w magazynie ilości sztuk towaru na kilogramy na okoliczność posiadania majątku przez Spółkę, stanu i wartości rynkowej majątku; niezmienności stanu majątku od chwili sporządzenia spisu z natury 31 grudnia 2016 r., jak również przesłuchania Skarżącego i przesłuchania świadka J. J. na powyższą okoliczność. Wbrew zarzutowi Skarżącego, organ podjął próbę potwierdzenia istnienia majątku o wartości wskazywanej przez Skarżącego. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się bowiem adnotacja poborcy skarbowego sporządzona 13 grudnia 2018 r. wraz z dokumentacją fotograficzną (akta adm. k. 227-229), ze wskazaniem, że poborca ten udał się pod wskazany przez Skarżącego adres magazynu w celu dokonania oględzin miejsca składowania majątku Spółki i uzyskania informacji czy podmiot ten składuje tam towar, jednak próba ta okazała się nieskuteczna. Z wyjaśnień poborcy skargowego wynika, że pod wskazanym wyżej adresem magazynu, stoi budynek o powierzchni około 600 m², piętrowy z widocznymi pomieszczeniami mieszkalnymi. Na wskazanym budynku znajduje się szyld spółki P. sp. z o.o. Poborca stwierdził brak możliwości skontaktowania się za osobami uprawnionymi, pod wskazanymi numerami telefonicznymi umieszczonymi na szyldzie. Tym samym zasadnie wywodził WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że poza odwołaniem się do uchwały z 30 grudnia 2016 r. w sprawie przeliczenia w magazynie ilości sztuk towaru na kilogramy oraz przyjętych w sprawozdaniach finansowych kwot wartości towaru na ponad 60.763,70 zł, w sprawie podjęto próby oględzin towaru w magazynie, które to jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy adnotacji poborcy skarbowego, okazały się bezskuteczne. Właściwie zatem przyjął WSA, że organ odwoławczy w oparciu o zebrany materiał dowodowy ocenił go w granicach przysługujących mu uprawnień określonych w art. 191 o.p., a swoje stanowisko w sposób należyty uzasadnił. Przede wszystkim, za chybione należy uznać zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 o.p. Skuteczność wykazania, że WSA naruszył zasadę z art. 191 o.p. wymaga wykazania, że uchybił on zasadom logicznego rozumowania, wiedzy lub doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu WSA do niewłaściwej oceny naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów. W konsekwencji w sposób uprawniony przyjął WSA, że w sprawie dokonana przez organy ocena dowodów, nie wykracza także poza granice wynikające z art. 191 o.p., nie nosi cech dowolności. Nie ulega wątpliwości, że organ odwoławczy podjął wszelkie czynności dowodowe, także w celu weryfikacji twierdzeń Skarżącego o istnieniu majątku Spółki, z którego możliwe byłoby prowadzenia egzekucji. WSA prawidłowo przyjął, że ustalenia faktyczne organów podatkowych dokonane zostały w granicach wyznaczonych zasadami prowadzonego postępowania, o których mowa w art. 121, art. 122 i art. 187 § 1 oraz art. 191 o.p., w szczególności zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej, a także zasadą swobodnej oceny dowodów. Dlatego też, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że chybione były zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące nierzetelnego przeprowadzenia postępowania dowodowego i wydania nieprawidłowego wyroku przez WSA, tj. naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 o.p.

Naczelny Sąd Administracyjny za nietrafny uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisów postępowania, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 o.p., poprzez zaniechanie przeprowadzenia przez organ dowodu z opinii biegłego w celu ustalenia wartości towarów znajdujących się w magazynie Spółki i tym samym prawidłowego zweryfikowania rzetelności dokonanego przez Skarżącego spisu z natury. Na Skarżącym bowiem spoczywa obowiązek wskazania konkretnego mienia Spółki, jakie mogłoby być ocenione przez biegłego. Jak to wyżej podkreślono, podjęto próby oględzin towaru w magazynie wskazanym przez Skarżącego, które to jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy adnotacji poborcy skarbowego, okazały się bezskuteczne. Nie celowe było zatem, powoływanie na tą okoliczność ustalenia wartości towarów znajdujących się w magazynie Spółki, biegłego z wykorzystaniem wiedzy specjalistycznej.

Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny za chybione uznaje zarzuty naruszenia przez WSA przepisów prawa materialnego, tj. z art. 116 o.p., polegające na tym, że WSA oceniając zasadność decyzji wydanych przez organy uznał, iż argumentacja organów podatkowych związana z sytuacją majątkową Spółki jest wystarczająca do przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania Spółki na Skarżącego, będącego członkiem zarządu Spółki. Organy wykazały bowiem spełnienie wymogów prawem wymaganych do przeniesienia takiej odpowiedzialności na Skarżącego.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi kasacyjnej, jako nie mającej usprawiedliwionych podstaw, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a.

s. Bogusław Woźniak s. Jolanta Sokołowska s. Sławomir Presnarowicz (spr.)