III OSK 449/23 - Wyrok

Data orzeczenia	2025-12-10	
Data wpływu	2023-03-03	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Artur Kuś
Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/
Mirosław Wincenciak /przewodniczący/	
Symbol z opisem	6145 Sprawy dyrektorów szkół
6402 Skargi organów nadzoru na uchwały rady powiatu w przedmiocie ... (art. 81 ustawy o samorządzie  powiatowym)	
Hasła tematyczne	Samorząd terytorialny
Oświata	
Sygn. powiązane	II SA/Op 97/22	
Skarżony organ	Zarząd Powiatu	
Treść wyniku	Uchylono zaskarżony wyrok i stwierdzono, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa	
Powołane przepisy	Dz.U. 2020 nr 0 poz 920; art.79 ust.1 i 4, art.83 ust.1; Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym - t.j.
Dz.U. 2021 nr 0 poz 1082; art.68 ust.9; Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
Dz.U. 2024 nr 0 poz 935; art.147 §1; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)	
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie: Sędzia NSA Artur Kuś Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant: asystent sędziego Marita Sukiennik-Sikora po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zarządu Powiatu w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 12 grudnia 2022 r. sygn. akt II SA/Op 97/22 w sprawie ze skargi Wojewody Opolskiego na uchwałę Zarządu Powiatu w [...] z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie wyznaczenia nauczyciela do zastępowania dyrektora szkoły 1. uchyla zaskarżony wyrok i stwierdza wydanie zaskarżonej uchwały z naruszeniem prawa, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.	
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 12 grudnia 2022 r. sygn. akt II SA/Op 97/22, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Wojewody Opolskiego (dalej skarżący lub Wojewoda) na uchwałę Zarządu Powiatu w [...] (dalej Zarząd Powiatu) z dnia [...] września 2021 r., nr [...] w przedmiocie wyznaczenia nauczyciela do zastępowania dyrektora szkoły, stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał w pierwszej kolejności, że Zarząd Powiatu w [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2021 r. w sprawie wyznaczenia nauczyciela Zespołu Szkół [...] w [...] do zastępowania dyrektora szkoły, podjętą na podstawie art. 68 ust. 9 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1082 z późn. zm.), wyznaczył w § 1 nauczyciela Zespołu Szkół [...] w [...] B. M. do zastępowania dyrektora Zespołu Szkół [...] w [...] od dnia 1 września 2021 r. do chwili powierzenia przez Zarząd Powiatu w [...] pełnienia obowiązków dyrektora wyznaczonej przez Zarząd osobie. W § 2 uchwały zobowiązał B. M. do zwołania na dzień 1 września 2021 r. posiedzenia Rady Pedagogicznej w celu wydania opinii przez Radę, na wniosek organu prowadzącego złożony 24 sierpnia 2021 r., w sprawie zamiaru powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora Zespołu Szkół [...] w [...] B. S. na okres od 1 września 2021 r. do 31 sierpnia 2022 r. Następnie w § 3 powierzył wykonanie uchwały Staroście [...] i wskazał w § 4, że uchwała wchodzi w życie z dniem 1 września 2021 r.

W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu stwierdził, że Wojewoda w trafny sposób zarzucił uchwale rażące naruszenie Prawa oświatowego a to art. 68 ust. 9. Przepis ten jak słusznie wskazał organ nadzoru znajduje zastosowanie wyłącznie w takich sytuacjach, gdy stanowisko dyrektora szkoły jest obsadzone a jedynie jest on nieobecny w pracy. Zatem żadne inne względy, czy też okoliczności nie mogą stanowić podstawy do zastosowanie tej regulacji, która w związany sposób kreuje powinności jej adresata. Gdyby przyjąć za usprawiedliwione jakimikolwiek innymi okolicznościami niż wskazanymi w ustawie zastosowanie tej normy doszłoby do sytuacji, w której za legalne uznawałoby się na etapie stosowania prawa normy związanej jako niezwiązanej. Zgodnie z art. 68 ust. 9 Prawa oświatowego w przypadku nieobecności dyrektora szkoły lub placówki zastępuje go wicedyrektor, a w szkołach i placówkach, w których nie utworzono stanowiska wicedyrektora – inny nauczyciel tej szkoły lub placówki, wyznaczony przez organ prowadzący. W sprawie jest poza sporem, że dokonane zaskarżoną uchwałą wyznaczenie nauczyciela Zespołu Szkół [...] do zastępowania dyrektora tej placówki oświatowej nastąpiło w czasie kiedy stanowisko dyrektora nie było obsadzone. Dostrzec przy tym należy, że stanowisko wicedyrektora w tym Zespole na czas podejmowania zaskarżonej uchwały było obsadzone, albowiem w odpowiedzi na skargę wyeksponował Starosta wespół z członkiem Zarządu – działający imieniem Zarządu – iż w skierowanym piśmie do Opolskiego Kuratora Oświaty zawierającym prośbę o wydanie pozytywnej opinii co do powierzenia B. S., "wicedyrektorowi" Zespołu Szkół [...] w [...], funkcji pełnienia obowiązków dyrektora Zespołu Szkół [...] na wskazany okres. Przy czym w sprawie nawet nie ta okoliczność jest istotna jak ta odnosząca się do nieobecności dyrektora szkoły lub placówki, a nie nieobsadzenia stanowiska, co reguluje art. 63 ust. 10 Prawa oświatowego stanowiący, że w przypadku gdy stanowisko dyrektora szkoły pozostaje nieobsadzone, niezbędne jest jego powierzenie osobie wyłonionej w drodze konkursu. Sąd przychylił się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organ wykonawczy art. 68 ust. 9 Prawa oświatowego i motywów, które przedstawi Wojewoda na ich poparcie. Art. 68 ust. 9 ustawy jednoznacznie stanowi, że w pierwszej kolejności nieobecnego dyrektora zastępuje wicedyrektor, a dopiero w razie braku wicedyrektora, zastępstwo może pełnić inny nauczyciel tej szkoły wyznaczony przez organ prowadzący. Przy czym możliwości te odnoszą się wyłącznie do sytuacji "nieobecności", a nie – jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie – w ogóle nieobsadzenia stanowiska dyrektora. Nie mógł 1 września 2021 r. być nieobecny dyrektor, skoro w ogóle w tej dacie nie było obsadzonego tego stanowiska.

W ocenie Sądu wykładnia powyższego przepisu jest jasna – w sposób enumeratywny i kompletny wskazano w nim nie tylko kolejności osób, które mogą zastępować nieobecnego dyrektora, ale nade wszystko w sposób związany określono sytuację prawną, w której ma on zastosowanie, określając ją wyłącznie jako "nieobecność" dyrektora. Co istotne, strona skarżąca nie podnosi zarzutów dotyczących błędnej wykładni tego przepisu, a wskazuje na względy pozaprawne, jak np. "zapobieżenie paraliżowi organizacyjnemu". Sąd rozumiejąc przy tym intencje i sytuacje organu prowadzącego szkołę zauważył jednakże, że wobec jednoznacznej redakcji art. 68 ust. 9 ustawy uznać należało, że jest to przepis jasny, nie podlegający zasadom wykładni. Sąd uznał przy tym argumentację strony skarżącej dotyczącą konieczności zapewnienia prawidłowego funkcjonowania szkoły nie zmienia to jednak faktu, że działania jakie może podejmować organ prowadzący szkołę mają swoje ograniczenia w obowiązujących przepisach prawa, w tym w art. 68 ust. 9 ustawy. Oznacza to, że organ prowadzący szkołę nie jest uprawniony do modyfikowania, czy też zmiany powszechnie obowiązujących przepisów prawa, a działanie takie, jak słusznie zauważył Wojewoda stanowi rażące naruszenie prawa. Brak jest bowiem podstaw do przyjęcia, aby działanie w sprzeczności z jasną oraz bezwarunkową normą kompetencyjną określoną w art. 68 ust. 9 ustawy mogło być zakwalifikowane jako "nieistotne naruszenia prawa". Istotnym naruszeniem prawa jest bowiem w każdym przypadku naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał. Zdaniem Sądu należy stwierdzić, że zaskarżona uchwała wykroczyła poza kompetencje organu wykonawczego, czym rażąco naruszyła regulacje prawne.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Zarząd Powiatu w [...], zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie tj.:

a) art. 79 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1526) zwanej dalej u.s.p. poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że uchwała nr [...] Zarządu Powiatu w [...] z dnia [...] września 2021 r. została wydana z istotnym naruszeniem prawa, co spowodowało wydanie orzeczenia w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały nr [...] Zarządu Powiatu w [...] z dnia [...] września 2021 r., podczas gdy Zarząd Powiatu w [...] wyznaczył nauczyciela do zastępowania dyrektora szkoły zgodnie z obowiązującymi przepisami, unikając w ten sposób paraliżu organizacyjnego szkoły;

b) art. 68 ust. 9 Prawa oświatowego - poprzez błędną wykładnię i uznanie, że przepis ten ma zastosowanie tylko w przypadku kiedy stanowisko dyrektora szkoły nie zostało obsadzone, podczas gdy taka interpretacja przepisu - zaprzeczająca skorzystaniu z art. 68 ust. 9 Prawa oświatowego w sytuacji niniejszej sprawy, mogłaby doprowadzić do paraliżu działania szkoły;

c) art. 82 ust. 1 u.s.p. poprzez jego niezastosowanie, tj. stwierdzenie nieważności uchwały po upływie roku od dnia jej podjęcia;

2) mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania naruszenie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.) zwanej dalej P.p.s.a. poprzez uwzględnienie przez Sąd skargi Wojewody Opolskiego i stwierdzenie nieważności uchwały Zarządu Powiatu w [...] nr [...] z dnia [...] września 2021 r. w wyniku uznania przez Sąd, że Wojewoda w trafny sposób zarzucił uchwale rażące naruszenie prawa oświatowego, a to art. 68 ust. 9, a tym samym uznał, że należy stwierdzić jej nieważność, podczas gdy brak przepisu normującego postępowanie w sytuacji z jaką miał do czynienia skarżący, uzasadnia przyjęcie stanowiska, że skarga Wojewody nie powinna zostać uwzględniona, jak również poprzez stwierdzenie nieważności uchwały w sytuacji, gdy przepis art. 82 ust. 1 u.s.p. wyłącza taką możliwość.

W oparciu o powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i wydanie wyroku reformatoryjnego w trybie art. 188 P.p.s.a., poprzez oddalenie skargi, względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa prawnego za postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, a także wydanie wyroku na rozprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda Opolski wniósł o jej oddalenie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie o niezgodności z prawem uchwały nr [...] Zarządu Powiatu w [...] z dnia [...] września 2021 r. w sprawie wyznaczenia nauczyciela Zespołu Szkół [...] w [...] do zastępowania dyrektora szkoły, a także zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w tej sprawie nie zaistniała.

Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.

W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z 27 czerwca 2012 r. sygn. akt II GSK 819/11; wyrok NSA z 26 marca 2010 r. sygn. akt II FSK 1842/08; wyrok NSA z 4 czerwca 2014 r. sygn. akt II GSK 402/13; wyrok NSA z 17 lutego 2023 r. sygn. akt II GSK 1458/19; wyrok NSA z 1 marca 2023 r. sygn. akt I FSK 375/20). Tym niemniej okoliczności danej sprawy mogą przemawiać za koniecznością rozpoznania w pierwszej kolejności zarzutów naruszenia prawa materialnego. Powyższe może mieć miejsce szczególnie wówczas, gdy prawidłowa wykładnia przepisów prawa materialnego determinuje zakres postępowania dowodowego, jakie winno zostać przeprowadzone przez organ administracji, albo gdy interpretacja ta w inny sposób rzutuje na wywiązanie się przez organ z obowiązków o charakterze procesowym (wyrok NSA z 12 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 597/11. Sytuacja taka ma miejsce w niniejszej sprawie.

Skarga kasacyjna jest częściowo zasadna.

Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 79 ust. 1 i 4 u.s.p. polegającej na przyjęciu, że uchwała nr [...] Zarządu Powiatu w [...] z dnia [...] września 2021 r. została wydana z istotnym naruszeniem prawa, podczas gdy Zarząd Powiatu w [...] wyznaczył nauczyciela do zastępowania dyrektora szkoły zgodnie z obowiązującymi przepisami, unikając w ten sposób paraliżu organizacyjnego szkoły.

Zarząd ten bezpośrednio związany jest z kolejnym zarzutem skargi kasacyjnej dotyczącym naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 68 ust. 9 Prawa oświatowego poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że przepis ten ma zastosowanie tylko w przypadku kiedy stanowisko dyrektora szkoły nie zostało obsadzone, podczas gdy taka interpretacja przepisu - zaprzeczająca skorzystaniu z art. 68 ust. 9 ww. ustawy w sytuacji niniejszej sprawy mogącej doprowadzić do paraliżu działania szkoły. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny łącznie oceni zasadność tych zarzutów w zakresie kontroli zaskarżonego wyroku.

Zgodnie z powołanym art. 68 ust. 9 Prawa oświatowego w przypadku nieobecności dyrektora szkoły lub placówki zastępuje go wicedyrektor, a w szkołach i placówkach, w których nie utworzono stanowiska wicedyrektora - inny nauczyciel tej szkoły lub placówki wyznaczony przez organ prowadzący. Nie budzi wątpliwości prawidłowość dokonania wykładni normy prawnej zawartej w tym przepisie przez Sąd pierwszej instancji, zgodnie z którą w stanie faktycznym obejmującym nieobecność dyrektora szkoły (hipoteza), organ prowadzący wyznacza innego niż wicedyrektor szkoły nauczyciela do zastępowania nieobecnego dyrektora, jeżeli w danej szkole nie ma stanowiska wicedyrektora (dyspozycja). W tej sprawie zarówno Sąd pierwszej instancji jak i Wojewoda Opolski dokonali prawidłowej wykładni art. 68 ust. 9 Prawa oświatowego. Warunkiem zastosowania tego przepisu jest bowiem pełnienie obowiązków dyrektora przez konkretną osobę i tylko podczas jej nieobecności obowiązki dyrektora przejmuje inny nauczyciel wyznaczony uprzednio przez organ prowadzącym jeżeli w szkole nie ma stanowiska lub nie zostało obsadzone stanowisko wicedyrektora. Taka sytuacja w tej sprawie nie miała miejsca, co zgodnie podnosi zarówno strona skarżącą przed Sądem pierwszej instancji (Wojewoda Opolski), jak i strona skarżąca kasacyjnie (Powiat [...]). Obie strony wskazują, że w chwili podjęcia uchwały nr [...] w sprawie wyznaczenia nauczyciela do zastępowania dyrektora Zespołu Szkół [...] w [...], stanowisko dyrektora nie było obsadzone.

Tym samym nie została spełniona hipoteza normy prawnej wynikającej z art. 68 ust. 9 Prawa oświatowego. Przepisu tego nie można stosować w przypadku, gdy w danej szkole żadna osoba nie pełni obowiązków dyrektora (tak też w doktrynie M. Pilich, komentarz do art. 68, teza nr 19, [w:] Prawo oświatowe. Komentarz, wyd. III, red. M. Pilich, WKP 2022) oraz w orzecznictwie (wyrok NSA z 4 lipca 2023 r. sygn. akt III OSK 1243/22).

Tym samym Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził w tej sprawie oczywiście wadliwą wykładnię art. 68 ust. 9 Prawa oświatowego dokonaną przez Zarząd Powiatu w [...] w wydanej uchwale z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w sprawie wyznaczenia nauczyciela Zespołu Szkół [...] w [...] do zastępowania dyrektora szkoły. Wada ta ma charakter istotny w rozumieniu art. 79 ust. 1 u.s.p. Tym samym nie można było uznać, że było to tylko nieistotne naruszenia prawa skutkiem czego powinno być jedynie poinformowanie o takim naruszeniu Zarządu Powiatu w [...] stosownie do treści art. 79 ust. 4 u.s.p.

Strona skarżąca kasacyjnie zasadniczo także nie kwestionuje ww. wykładni art. 68 ust. 9 Prawa oświatowego ale podnosi, że w stanie faktycznym tej sprawy nie było innej możliwości wyjścia z impasu związanego z funkcjonowaniem Zespołu Szkół [...] w [...] w dniu [...] września 2021 r. Podnosi, że koniecznym było upoważnienie innego nauczyciela do zastępowania dyrektora tej Szkoły tylko po to, aby ten nauczyciel zwołał posiedzenie rady pedagogicznej Szkoły, która wyraziłaby opinię co do powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora Zespołu Szkół [...] w [...] wicedyrektor B. S.. Dopiero bowiem wyrażenie opinii przez radę pedagogiczną i wcześniejszej pozytywnej opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny umożliwiało Zarządowi Powiatu w [...] powierzenie na okres jednego roku pełnienia obowiązków dyrektora Szkoły B. S., co nastąpiło uchwałą z daty [...] września 2021 r. nr [...].

Zgodnie z § 11ha ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. poz. 493 z późn. zm.) w przypadku konieczności obsadzenia stanowiska dyrektora jednostki systemu oświaty przed dniem 2 września 2021 r. organ prowadzący mógł powierzyć pełnienie obowiązków dyrektora jednostki systemu oświaty wicedyrektorowi, a w jednostce, w której nie ma wicedyrektora - nauczycielowi tej jednostki, po uzyskaniu pozytywnej opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny oraz po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej i rady szkoły lub placówki, jednak nie dłużej niż do dnia 31 sierpnia 2022 r. Tym samym także i na tej podstawie prawnej Zarząd Powiatu w [...] przed powierzeniem pełnienia obowiązków dyrektora Szkoły jej wicedyrektor musiał uzyskać uprzednią opinię rady pedagogicznej tej Szkoły.

Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega złożoność stanu faktycznego w tej sprawie, jaka zaistniała w dniach 31 sierpnia 2021 r. i 1 września 2021 r. Zarząd Powiatu w [...] wskazuje na zawinione działanie osoby pełniącej funkcje dyrektor tej Szkoły, która mimo prośby pismem z dnia 23 sierpnia 2021 r. o wyrażenie opinii przez radę pedagogiczną Zespołu Szkół [...] w [...], ponowionej kolejnym pismem z dnia 27 sierpnia 2021 r., nie wprowadziła pod obrady rady pedagogicznej w dniu 30 sierpnia 2021 r. wniosku o wyrażenie opinii w zakresie powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora Zespołu Szkół [...] w [...] wicedyrektor B. S.. Niewątpliwie brak współdziałania ze strony osoby pełniącej funkcję dyrektora Szkoły utrudnił spełnienie przesłanek z art. 68 ust. 9 Prawa oświatowego. Tym niemniej nie można pominąć i tego, że sam Zarząd Powiatu w [...] miał wiedzę co do konieczności powierzenia stanowiska dyrektora tej Szkoły osobie po dniu 31 sierpnia 2021 r. Dotychczasowa Dyrektor tej Szkoły A. G. miała roczny okres powierzenia jej pełnienia tego stanowiska do dnia 31 sierpnia 2021 r. Tym samym Zarząd Powiatu powinien znacząco wcześniej niż 23 sierpnia lub 27 sierpnia 2021 r. podjąć czynności zmierzające do prawidłowego powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora Zespołu Szkół [...] w [...] po dniu 31 sierpnia 2021 r. Zaniechanie wcześniejszych czynności nie może skutkować uznaniem, że nieprzestrzeganie prawa jest uzasadnione.

Natomiast zasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 82 ust. 1 u.s.p. poprzez jego niezastosowanie, tj. stwierdzenie nieważności uchwały po upływie roku od dnia jej podjęcia. Zgodnie z jego treścią nie stwierdza się nieważności uchwały organu powiatu po upływie jednego roku od dnia jej podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały w terminie 7 dni od daty jej podjęcia (a przepisów porządkowych w terminie 2 dni od daty podjęcia) albo jeżeli uchwała jest aktem prawa miejscowego. Nie budzi żadnych wątpliwości, że unieważniona zaskarżonym wyrokiem uchwała Zarządu Powiatu w [...] z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie wyznaczenia nauczyciela do zastępowania dyrektora szkoły nie była aktem prawa miejscowego i żaden przepis nie zobowiązywał Starostę do przekazania jej w terminie 7 dni Wojewodzie Opolskiemu.

Art. 82 ust. 2 u.s.p. stanowi zaś, że w przypadku braku stwierdzenia nieważności uchwały z powodu upływu terminu jednego roku od daty jej podjęcia, a przy tym istnienia przesłanek stwierdzenia jej nieważności, sąd administracyjny orzeka o niezgodności uchwały z prawem i taka uchwała traci moc prawną z dniem orzeczenia o jej niezgodności z prawem.

Skoro w tej sprawie zaistniała przesłanka do stwierdzenia wydania zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji z istotnym naruszeniem prawa, ale minął okres jednego roku od daty jej podjęcia, to Sąd ten powinien na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. stwierdzić, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ przepis szczególny jakim jest art. 82 ust. 1 u.s.p. wyłączał stwierdzenie jej nieważności. W związku z powyższym także zasadnym jest i ten zarzut strony skarżącej kasacyjnie, zgodnie z którym Sąd pierwszej instancji w istotnym zakresie naruszył art. 147 § 1 P.p.s.a. mający wpływ na wynik sprawy poprzez unieważnienie zaskarżonej uchwały zamiast orzeczenia o jej niezgodności z prawem.

Wskazane wyżej przez Naczelny Sąd Administracyjny motywy i przyjęte oceny stanowią wystarczającą podstawę do uwzględnienia skargi kasacyjnej Powiatu Nyskiego i uchylenia zaskarżonego wyroku. Ponieważ sama istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, to działając na podstawie art. 188 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę Wojewody Opolskiego na uchwałę Zarządu Powiatu w [...] z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w sprawie wyznaczenia nauczyciela Zespołu Szkół [...] w [...] do zastępowania dyrektora szkoły.

Kontrolując zaskarżoną uchwałę Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga jest zasadna, ponieważ zaskarżona uchwała zawierała istotne naruszenie prawa polegające na tym, że została ona wydana w sytuacji, w której nie było obsadzone stanowisko dyrektora tej Szkoły, a więc w trybie określonym art. 68 ust. 9 Prawa oświatowego żaden nauczyciel nie mógł zastępować dyrektora.

Naruszenie prawa w tej sprawie ma charakter istotny, ponieważ uchwała Zarządu Powiatu w [...] z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie wyznaczenia nauczyciela do zastępowania dyrektora szkoły została podjęta bez zaistnienia wymaganego do jej podjęcia stanu faktycznego.

Naruszenie to powinno prowadzić do unieważnienia ww. uchwały z [...] września lipca 2021 r. nr [...]. Tym niemniej skoro zaskarżona uchwała nie stanowi aktu prawa miejscowego, a od daty jej wydania upłynął okres jednego roku, a przy tym nie istniał obowiązek przekazania jej organowi nadzoru, to uzasadnionym jest na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 188 P.p.s.a. i w związku z art. 193 P.p.s.a. oraz art. 82 ust. 1 u.s.p. uchylenie w punkcie pierwszym zaskarżonego wyroku i stwierdzenie wydania zaskarżonej uchwały Zarządu Powiatu w [...] z dnia [...] września 2021 r. nr [...] z naruszeniem prawa.

W punkcie drugim Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości na rzecz którejkolwiek ze stron. W tej bowiem sprawie wyłączną przyczyną sprawiającą, że skarga kasacyjna została częściowo uwzględniona było wadliwe orzeczenie Sądu pierwszej instancji, który nie dostrzegł upływu terminu jednego roku od dnia podjęcia zaskarżonej uchwały. Tym samym brak jest dostatecznych podstaw do zasądzenia na rzecz którejkolwiek ze stron zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.