Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: WSA Mirosław Gdesz WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2013 r. sprawy ze skargi W. Z., B. A., E. W., M. B., Z. T., K. A. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia 22 sierpnia 2011 r. o przyznanie odszkodowania za część nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] oznaczonej nr hip. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz skarżących W. Z., B. A., E. W., M. B., Z. T., K. A. kwotę 442 (czterysta czterdzieści dwa złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W. Z., B. A., E. W., M. B., Z. T. i K. A. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku W. Z., B. A., E. W., M. B., Z. T. i K. A. z dnia [...] sierpnia 2011 r. o przyznanie odszkodowania za część nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] oznaczonej nr hip. [...]. W skardze zarzucili organowi naruszenie art. 8 , art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 Kpa w zakresie terminów do załatwienia sprawy. W skardze wnieśli o: 1) stwierdzenie, że bezczynność Prezydenta Miasta [...] w prowadzeniu postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2) zobowiązanie Prezydenta Miasta [...] do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, w terminie miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 3) zobowiązanie Prezydenta Miasta [...] do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie; 4) zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych; 5) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu podnieśli, że Prezydent Miasta [...] w punkcie 2 decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. odmówił skarżącym przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] - część o powierzchni [...] m2, położonego w [...] przy ul. [...]. Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2011 r. skarżący wnieśli o przyznanie im odszkodowania za nieruchomość o powierzchni [...] m2 położoną w [...] przy ulicy [...] oznaczoną jako działka nr [...] - część. W dniu 29 czerwca 2012 r. skarżący złożyli zażalenie do Wojewody [...] na niezałatwienie przez organ w terminie określonym w Kpa sprawy dotyczącej przyznania odszkodowania za nieruchomość. Postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. Wojewoda [...] uznał wniesione zażalenie za uzasadnione oraz wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 31 stycznia 2013 r. Pomimo upływu terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] do 31 stycznia 2013 r. do chwili obecnej nie zostało wydane merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie.

Skarżący wskazali, że w rozpoznawanej sprawie organ nie tylko przekroczył ustawowe terminy załatwienia sprawy, termin wyznaczony przez Wojewodę [...], ale także zaniechał wykonania obowiązku poinformowania stron niniejszego postępowania o przyczynach zwłoki, ani nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie wystąpiła zatem rażąca przewlekłość postępowania administracyjnego. Skarżący podkreślili, że w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...], w której organ odmówił przyznania prawa użytkowania wieczystego do działki nr [...] - część o pow. [...] m2, zostały zgromadzone wszelkie dokumenty niezbędne do rozpatrzenia sprawy z wniosku o przyznanie odszkodowania. Nawet jeśli organ uznał, że dokumentacja jest niekompletna, to winien w ustawowych terminach podjąć czynności zmierzające do jej uzupełnienia i załatwić sprawę w rozsądnym terminie. Tymczasem postępowanie organu świadczy o nienależytym prowadzeniu postępowania, które powoduje przewlekłość postępowania.

W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o oddalenie skargi i o nierozpoznawanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu podniósł, że pełnomocnik stron został poinformowany o tym, że zwrócono się o dokumenty z Archiwum Państwowego [...] i nie było możliwe wydanie decyzji w terminie określonym w postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r., nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Rację mają skarżący twierdząc, że w niniejszej sprawie Prezydent [...] pozostaje w bezczynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa". Trzeba bowiem mieć na uwadze, że maksymalny ustawowy termin na załatwienie sprawy jaki przewiduje przepis art. 35 § 3 Kpa (termin dwóch miesięcy), nowe terminy wskazane przez organ w trybie art. 36 § 1 Kpa i dodatkowy termin na załatwienie sprawy wyznaczony przez Wojewodę [...] w trybie art. 37 § 2 Kpa zostały w niniejszej sprawie przekroczone. Poza sporem jest bowiem to, że wniosek W. Z., B. A., E. W., M. B., Z. T. i K. A. z dnia [...] sierpnia 2011 r. o przyznanie odszkodowania za część nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] oznaczonej nr hip. [...] (część działki nr [...] o pow. [...] m2) Prezydent [...] otrzymał w dniu 31 sierpnia 2011 r. (prezentata widniejąca na podaniu). Jak wynika z akt sprawy do chwili obecnej decyzja w sprawie nie została wydana.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie można jednak postawić organowi zarzutu, że pozostaje w bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Organ podejmował bowiem czynności procesowe, mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego. Pismami z dnia 10 października 2011 r. organ wystąpił do: 1) Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej o udzielenie informacji na temat tego kiedy zostały wytyczone linie rozgraniczające ul [...] według obecnego przebiegu na odcinku działki nr [...] oraz przedłożenia mapy wskazującej granice ul. [...] w latach 1958 lub 1959 r.; 2) Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] i Zarządu Dróg Miejskich o przedłożenie dokumentacji dotyczącej przejęcia części nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] pod inwestycję – poszerzenie ul. [...] po 1945 r. Pismem z dnia 19 kwietnia 2013 r. Prezydent [...] wystąpił do Dyrektora Archiwum Państwowego [...] o przesłanie kopii planu zabudowania z 1931 r., inwentaryzacji zniszczeń Biura [...], decyzji lokalizacyjnych lub innych dotyczących przekazania nieruchomości pod budowę budynku przy ul. [...].

Z akt sprawy wynika również, że organ realizował obowiązki wynikające z art. 36 § 1 Kpa w zakresie wskazywania nowych terminów załatwienia sprawy. Pismem z dnia 11 października 2012 r. Prezydent [...] skierował do pełnomocnika skarżących pismo informujące o niemożności rozpatrzenia sprawy o odszkodowanie w terminie ustawowym, z uwagi na konieczność uzupełnienia akt własnościowych o dokumenty lokalizujące na gruncie inwestycję oraz wskazujące termin załatwienia sprawy do 31 stycznia 2013 r. Pismem z dnia 19 kwietnia 2013 r. Prezydent [...] skierował do pełnomocnika skarżących pismo informujące o niemożności rozpatrzenia sprawy o odszkodowanie w terminie dodatkowym, z uwagi na konieczność zgromadzenia całości dokumentacji (kopii planu zabudowania z 1931 r.) oraz wskazujące termin załatwienia sprawy do 31 sierpnia 2013 r.

Wobec powyższego nie można uznać, że organ jest w sprawie zupełnie bezczynny. Z akt sprawy wynika bowiem, że organ podjął czynności procesowe, zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej nieruchomości i ustalenia wynikającej z przepisu art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) – zwanej dalej "ugn" przesłanki pozbawienia następców prawnych faktycznej możliwości władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r. oraz przeznaczenia planistycznego gruntu przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) – zwanego dalej "dekretem".

Mając na uwadze to, że sprawy dotyczące odszkodowań za nieruchomości warszawskie są sprawami szczególnie skomplikowanymi w rozumieniu art. 35 § 3 Kpa, Sąd uznał za właściwe zobowiązanie Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie 2 miesięcy, od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W ocenie Sądu termin 1 miesiąca wskazany w skardze byłby zbyt krótki. W sprawie tej należy bowiem dokonać ustaleń odnoszących się do innych przesłanek, niż przewidziane w art. 7 ust. 1 i 2 dekretu, dotyczących zdarzeń, które miały miejsce kilkadziesiąt lat temu. Jeżeli okaże się, że przesłanki materialnoprawne z art. 215 ugn są spełnione, czego na obecnym etapie sprawy Sąd nie mógł przesądzić, zajdzie potrzeba zlecenia biegłemu rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenia operatu szacunkowego.

Sąd nie mógł uwzględnić wniosku skarżących o zobowiązanie organu do dyscyplinarnego ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, ponieważ przepisy Ppsa, w szczególności art. 149 nie dają sądom administracyjnym kompetencji do orzekania w takim zakresie. Kwestie odpowiedzialności dyscyplinarnej pracowników organów administracji publicznej za niezałatwienie sprawy w terminie reguluje przepis art. 38 Kpa, którego sąd administracyjny nie stosuje.

Biorąc to pod uwagę Sąd, na podstawie art. 149 § 1 Ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie skarżącym kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Ppsa w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461).