Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Bąkowski (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant: starszy asystent sędziego Paweł Chyliński po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 26/23 w sprawie ze skargi M.S. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 listopada 2022 r., nr 1099/2022 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku polegającego na rozbiórce obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 20 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 26/23, oddalił skargę M.S. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 8 listopada 2022 r., nr 1099/2022 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku polegającego na rozbiórce obiektu budowlanego.

Zaskarżonym postanowieniem Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. (dalej: "PINB") nr 83/2022 z 27 września 2022 r., którym nałożono na M.S. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 190.659,60 zł oraz wezwano do wpłacenia nałożonej grzywny w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia postanowienia i do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr 4/2022 z 19 września 2022 r.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł M.S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Wyrok zaskarżono w całości, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego.

Wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 121 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r., poz. 479 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") wyrażające się w:

– niewłaściwym ustaleniu wysokości grzywny, tj. niezgodnie z przepisami ustawy,

– braku uzasadnienia nałożenia grzywny w maksymalnej możliwej wysokości,

– braku wyznaczenia realnego terminu na dokonanie rozbiórki,

gdyż powyższe uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadniając wskazano, że organy obu instancji w ogóle nie uzasadniły wysokości nałożonej kary, tj. nie uzasadniły z jakiego powodu zdecydowały się na nałożenie grzywny w maksymalnej dozwolonej przepisami wysokości, nadto nałożona grzywna jest rażąco wygórowana.

Ponadto, zdaniem skarżącego kasacyjnie, termin na wykonanie nałożonego obowiązku jest nierealny. W celu wykonania nałożonego obowiązku, tj. przeprowadzenia rozbiórki obiektu budowlanego niezbędne jest uzyskanie pozwolenia na rozbiórkę co musi być poprzedzone zleceniem na wykonanie projektu rozbiórki (co strona już uczyniła). Niemożliwe jest aby w terminie 1 miesiąca strona uzyskała projekt a także prawomocną decyzję o zezwolenie na wykonanie rozbiórki a także fizycznie przeprowadziła samą rozbiórkę (czego zdaje się oczekiwać PINB sam prowadząc postępowania o wydanie pozwolenia na budowę lub rozbiórkę przez wiele miesięcy). W ocenie strony prowadzi to do wniosku, iż wbrew deklaracjom zawartym w zaskarżonym postanowieniu, wysokość nałożonej grzywny oraz termin na jej wykonanie ma charakter represyjny a nie przymuszeniowy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności sprawę rozpoznano w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.

Stosownie do art. 193 zd. 2 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej formułowanej przez stronę skarżącą, organy administracji publicznej oraz Sąd I instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny został przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Podniesiony zarzut jest obciążony wadą konstrukcyjną, albowiem nie przywołuje odpowiednich przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, w powiązaniu z art. 121 u.p.e.a. Oparcie zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącej naruszenia prawa procesowego na bezpośrednim naruszeniu przez Sąd I instancji przepisów u.p.e.a. (które przecież nie mają zastosowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym) bez powiązania ich z odpowiednimi przepisami p.p.s.a., oznacza że zarzut ten został błędnie sformułowany. Wprawdzie w praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych w sytuacji, gdy zarzuty kasacyjne nie spełniają w pełni wymogów konstrukcyjnych określonych w art. 176 w zw. z art. 174 p.p.s.a., to jednak Naczelny Sąd Administracyjny nie jest umocowany do ich konkretyzowania, czy też korygowania.

Niezależnie od powyższego należało stwierdzić, że ocena zaskarżonego postanowienia była prawidłowa.

Prawną podstawą ustalenia wysokości grzywny w celu przymuszenia w niniejszej sprawie był art. 121 § 5 u.p.e.a., z który przewiduje że wysokość nakładanej grzywny dotyczącej obowiązku, wynikającego z przepisów prawa budowlanego, stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych.

Brzmienie tego przepisu jednoznacznie wskazuje na związany charakter treści postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w przypadku przymusowej rozbiórki budynku. Podany w art. 121 § 5 u.p.e.a. sposób obliczania wysokości nakładanej grzywny nie daje bowiem organowi żadnego luzu decyzyjnego. Tym samym, wbrew twierdzeniu skarżącego kasacyjnie, organ ustalił wysokość grzywny w sposób zgodny z wytycznymi wynikającymi z art. 121 § 5 u.p.e.a. i nie nałożył grzywny w maksymalnej możliwej wysokości, ale w wysokości jedynie możliwej, będącej iloczynem czynników wymienionych w tym przepisie. Wprawdzie, jak dostrzegł to również Sąd I instancji, określenie przez organ powierzchni zabudowy "około189.90 m2" było określeniem niefortunnym, to jednak materiały zawarte w aktach sprawy (w tym projekt budowlany zamienny) potwierdzają, że powierzchnia zabudowy przedmiotowego obiektu wynosi 189.90 m2.

Również kwestionowanie przez skarżącego kasacyjnie oceny przez Sąd I instancji zaskarżonego postanowienia, które utrzymało w mocy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, z powodu braku wyznaczenia realnego terminu na dokonanie rozbiórki, nie jest uzasadnione, ponieważ miesięczny termin wskazany w postanowieniu PINB nie dotyczy rozbiórki obiektu, ale wpłacenia nałożonej grzywny.

Mając powyższe na uwadze należało uznać za nieuzasadniony zarzut naruszenia art. 121 u.p.e.a.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.