Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Ł. N. na postanowienie Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe – Nadleśnictwo [...] z dnia 18 kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie wniosku o wyłączenie od udziału w postępowaniu postanawia odrzucić skargę.

Pismem z dnia 15 lipca 2025 r. Ł. N. (dalej jako: skarżący) wniósł o do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienia Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe – Nadleśnictwo [...] z dnia 18 kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie wniosku o wyłączenie od udziału w postępowaniu oraz z dnia 18 kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wskazując na uchybienie terminowi do jej wniesienia, ewentualnie od jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 19 września 2025 r., sygn. akt IV SA/Po 750/25 odrzucił skargę na oba postanowienia organu. Na skutek rozpoznania zażalenia od powyższego postanowienia WSA w Poznaniu, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 11 grudnia 2025 r., sygn. akt I OZ 756/25, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania tutejszemu Sądowi.

Zarządzeniem z dnia 14 stycznia 2026 r. sprawa ze skargi Ł. N. na postanowienie nr [...] Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] z 18 kwietnia 2025 r. została wyłączona ze sprawy IV SA/Po 750/25 (aktualna sygn. akt III SA/Po 158/26) i zarejestrowana pod sygn. akt III 209/26. Niniejsza sprawy dotyczy zatem tylko skargi Ł. N. na postanowienie Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe – Nadleśnictwo [...] z dnia 18 kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia pracownika organu od udziału w postępowaniu administracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu.

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Stosownie zaś do art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;

4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.).

Ponadto, stosownie do art. 4 p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

Tak określona właściwość rzeczowa sądów administracyjnych oznacza, że w przypadku braku w tym zakresie szczególnych uregulowań ustawowych, sądy administracyjne nie są uprawnione do orzekania w sprawach, które nie zostały wymienione w przytoczonych regulacjach i wynikają z innych niż administracyjny stosunków prawnych. W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej, w zakresie wyznaczonym w art. 3 p.p.s.a., a także inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak wymienione w art. 4 p.p.s.a. spory o właściwość lub kompetencyjne, a także przekazane z mocy ustaw odrębnych.

Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że będące przedmiotem skargi postanowienie z dnia 18 kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie wniosku o wyłączenie od udziału w postępowaniu wydane na podstawie art. 24 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej "k.p.a.") nie mieści się w żadnej z kategorii aktów podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych. Jak wynika z cytowanych powyżej art. 3 § 2 pkt 2 i 3 p.p.s.a. możliwość uczynienia postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym przedmiotem skargi do sądu administracyjnego zależy od tego, czy na takie postanowienie służy zażalenie albo czy postanowienie takie kończy postępowanie lub rozstrzyga sprawę co do istoty.

Tymczasem na zaskarżone postanowienie zażalenie nie przysługiwało (zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a., o czym skarżący został pouczony przez organ). Nie sposób uznać go też za kończące postępowanie (w przeciwieństwie do np. postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania) czy rozstrzygające sprawę co do istoty (w przeciwieństwie do np. postanowienia o wznowieniu postępowania). Przedmiotowy akt nie został również wydany w postępowaniu zabezpieczającym. W związku z powyższym wskazać należy, że kontrola postanowienia o odmowie wyłączenia pracownika nie odbywa się w administracyjnym postępowaniu wpadkowym (zażalenie), lecz w administracyjnym postępowaniu głównym (odwołanie od decyzji administracyjnej – art. 142 k.p.a.), a następnie, ewentualnie, w postępowaniu sądowoadministracyjnym (skarga na decyzję administracyjną). Uzasadnieniem takiego rozwiązania jest szybkość i sprawność działania administracji. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia pracownika organu nie mieści się także w żadnej innej kategorii aktów podlegających kontroli sądów administracyjnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1911/12, Postanowienie WSA w Krakowie z 12 listopada 2025 r., sygn. akt: I SA/Kr 713/25, CBOSA).

Od postanowień wydanych na podstawie art. 24 i 25 k.p.a., a zatem dotyczących wyłączenia pracownika oraz organu administracyjnego, Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje prawa wniesienia zażalenia, a w konsekwencji niedopuszczalne jest także wniesienie na nie skargi do sądu (Postanowienie WSA w Krakowie z 8 czerwca 2022 r., III SA/Kr 570/22, LEX nr 3351327).

Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę na postanowienie Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe – Nadleśnictwa [...] nr [...] z 18 kwietnia 2025 r., jak orzekł w postanowieniu.