Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Protokolant specjalista Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia przez Gminę z dniem 27 maja 1990 r. prawa własności nieruchomości oddala skargę.

I SA/Wa 209/19

UZASADNIENIE

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Gminy [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...], odmawiającej nabycia z mocy prawa przez Gminę [...] z dniem 27 maja 1990 r. własności nieruchomości oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków, w obrębie [...] jako działki [...], o powierzchni [...] ha oraz nr [...], o powierzchni [...] ha – stanowiącej w dniu 27 maja 1990 r. jedną działkę nr [...], o powierzchni [...] ha – utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:

Wojewoda [...] ustalił, że w dniu 27 maja 1990 r, przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa na podstawie art. 2 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich ( Dz. U. Nr 13, poz. 87 ze zm. ), co potwierdza zaświadczenie Kierownika Urzędu Rejonowego we W. z dnia [...] sierpnia 1998 r.

W dniu 27 maja 1990 r., to jest w dniu wejścia w życie powołanej na wstępie ustawy, w operacie ewidencji gruntów i budynków, w obrębie [...], ujawniona była działka nr [...], o powierzchni [...] ha, wykazana jako własność Skarbu Państwa we władaniu [...] we W.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę Miejską [...] własności przedmiotowej nieruchomości.

Prezydent [...] w dniu 29 czerwca 2011 r. odwołał się od powyższej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r.

Decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] listopada 2012 r. utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r.

W wyniku skargi wniesionej przez Gminę [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 września 2013 r. sygn. akt. I SA/Wa 291/13, uchylił zaskarżoną decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie

podlega wykonaniu, albowiem w niniejszej sprawie organy obu instancji nie wykazały w sposób nie budzący wątpliwości, że obydwie działki służyły wykonywaniu konkretnych zadań publicznych przez ówczesną [...] we W.

W związku z powyższym Wojewoda [...] przeprowadził ponowne postępowanie wyjaśniające, w wyniku którego ustalił ,że przedmiotowa nieruchomość gruntowa oznaczona jako działka nr [...],o powierzchni [...] ha, w dniu 27 maja 1990 r. zabudowana była dwoma domami studenckimi: "[...]" i "[...]" oraz budynkiem biurowo-mieszkalnym. Zabudowania te tworzyły wspólnie jeden kompleks budynków zarządzany przez [...] we W.

W wyniku odnowienia operatu ewidencji gruntów i budynków w 1992 r. działkę nr [...], oznaczono jako działkę nr [...].

Następnie decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2000 r. nr [...], zatwierdzono podział nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], na działki nr [...],i nr [...].

W dniu [...] października 1998 r. reprezentant Skarbu Państwa umową darowizny zawartą w formie aktu notarialnego repertorium [...] nr [...], oddał nieodpłatnie w użytkowanie wieczyste do dnia 21 października 2097 r. [...] we W., między innymi, przedmiotową działkę nr [...], oraz darował na jej rzecz wszystkie znajdujące się na tym gruncie budynki, w tym domy studenckie: "[...]" i "[...]" oraz budynek mieszkalny. Nabyte prawa do przedmiotowej nieruchomości [...] we W. ujawniła w księdze wieczystej nr [...].

Ponadto Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...], wydaną w trybie art. 256 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym ( Dz. U. Nr 164, poz.1365 ze zm. ), potwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 września 2005 r. przez [...] we W., prawa własności gruntu pozostającego w użytkowaniu wieczystym tej uczelni, oznaczonego w operacie ewidencji gruntów i budynków, jako działka nr [...], o powierzchni [...] ha. Na działce tej posadowione są domy studenckie: "[...]" i "[...]".

Odnośnie budynku biurowo-mieszkalnego posadowionego na działce nr [...], organ ustalił, że zgodnie z wyjaśnieniami przedłożonymi przez Kanclerza Uniwersytetu [...] we W. przy piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r. parter tego budynku był do dnia 31 października 1991 r. wykorzystywany na biura Dyrekcji Rolniczych Zakładów [...], natomiast w lokalach mieszkalnych zamieszkiwało dziesięciu pracowników uczelni.

Organ ustalił w oparciu o dokumentację znajdującą się w aktach administracyjnych dokumentacji, że Rolnicze Zakłady [...] stanowiły pozawydziałowe - finansowo wyodrębnione - jednostki organizacyjne [...] we W., nie posiadające odrębnej podmiotowości prawnej. Nadzór nad nimi sprawował Prorektor do spraw Współpracy z Gospodarką Narodową i RZD poprzez Dyrekcję Rolniczych Zakładów [...], natomiast roczne i wieloletnie plany gospodarczo-finansowe zakładów zatwierdzał Rektor [...] we W. Majątek, w oparciu o który działały zakłady, należał zatem do uczelni. Jednostki te powołano w celu zapewnienia właściwej bazy materialnej dla realizacji istotnych dla Uczelni oraz gospodarki narodowej badań naukowych w zakresie rolnictwa, w tym badań związanych z realizacją prac magisterskich, doktorskich i habilitacyjnych; tworzenia właściwych warunków do prowadzenia ćwiczeń terenowych i praktyk studenckich; wdrażania do produkcji wyników badań naukowych oraz prowadzenia wzorowej produkcji rolnej wpływającej na podnoszenie poziomu gospodarki regionu.

Natomiast w oparciu o dokumentację Działu Technicznego [...] przesłanej przy piśmie Kanclerza [...] we W. z dnia [...] grudnia 2015 r. organ wskazał, że budynek biurowo-mieszkalny posadowiony na działce nr [...], został w wyniku remontu przeprowadzonego w 1985 r. przyłączony do instalacji grzewczej kotłowni domu studenckiego "[...]". Budynek biurowo-mieszkalny oraz dom studencki "[...]" stanowiły w dniu 27 maja 1990 r. zabudowę zwartą, posiadały wspólne media oraz pozostawały w faktycznym władaniu [...] we W. Lokale mieszkalne mieszczące się na wyższych piętrach omawianego budynku biurowo-mieszkalnego, służące zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych pracowników uczelni, stanowiły zatem część mienia [...] we W., nierozerwalnie związaną ze znajdującym się obok domem studenckim "[...]". Grunt w granicach istniejącej obecnie działki nr [...], w dniu 27 maja 1990 r. był funkcjonalnie związany z pozostałymi gruntami Uczelni - wchodzącymi w skład działki nr [...].

Organ przywołał tezę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 1998 r. sygnatura akt I SA 133/98 iż "w pojęciu "służą wykonywaniu zadań publicznych" należących do właściwości organów administracji rządowej mieści się także stan wykorzystania mienia ogólnonarodowego /państwowego/ do celów inwestycyjnych dla powiększenia istniejącej bazy materialnej szkolnictwa wyższego, bez której to bazy realizacja takich celów jak działalność oświatowa, naukowa, dydaktyczna, kulturalna itp. nie byłaby możliwa."

Wojewoda [...] na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych ( Dz. U. nr 32, poz. 191 ze zm. ), w związku z art. 5 ust. 1 tej ustawy, decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...], odmówił nabycia z mocy prawa przez Gminę [...] z dniem 27 maja 1990 r. własności nieruchomości oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków, w obrębie [...] jako działki [...], o powierzchni [...] ha oraz nr [...], o powierzchni [...] ha – stanowiącej w dniu 27 maja 1990 r. jedną działkę nr [...], o powierzchni [...] ha.

Po rozpatrzeniu odwołania gminy [...] od wskazanej decyzji Wojewody Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa po ponownym przenalizowaniu sprawy, nie znalazła podstaw do podważenia ustaleń faktycznych Wojewody, wskazując jedynie dodatkowo, że jak wynika z pisma [...] we W. ([...]) z dnia [...] grudnia 2015 r. sporna nieruchomość została przekazana temu uniwersytetowi (wówczas pod nazwą Wyższej Szkoły [...] we W.) poleceniem Ministra Szkolnictwa Wyższego o sygn. [...] z dnia [...] października 1954 r., którego to dokumentu uczelnia ta nie posiada.

W ocenie organu odwoławczego, sprawa sprowadza do kwestii interpretacji przepisów pod kątem konieczności posiadania - dla spełnienia przesłanki z art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej - tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości (np. w postaci zarządu) oraz co do uznania działalności socjalno-bytowej uczelni publicznej za okoliczność wyłączającą komunalizację spornej nieruchomości, co było przedmiotem orzecznictwa powoływanego przez Wojewodę i odwołującego.

Organ odwoławczy wskazał że jest przy tym świadomy rozbieżności w orzecznictwie w ww. zakresie, gdzie zarówno uznaje się, że służenie celom ponadlokalnym jest przesłanką samoistną niezależną od tytułu prawnego, jak i uzależnioną od istnienia tego tytułu. Podobnie w orzecznictwie występują rozbieżności w zakresie prawnej doniosłości dla włączeń z komunalizacji prowadzenia w danej nieruchomości lub jej części działalności socjalno-bytowej uczelni publicznych.

KKU w świetle art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej przychyla się do stanowiska, że pojęcia "służenia wykonywaniu zadań publicznych" nie można interpretować zawężająco jako przeznaczenia wprost na realizację konkretnie wskazanego zadania ustawowego, tj. z pominięciem wykorzystania mienia w sposób,

który wykonywaniu tak zdefiniowanego zadania publicznego właśnie jedynie ale w sposób bezpośredni "służy".

Organ odwoławczy podkreślił, że obowiązująca w dacie komunalizacji ustawa z dnia 4 maja 1982 r. o szkolnictwie wyższym w art. 6 ust. 1 stanowiła, że Minister Edukacji Narodowej realizuje politykę państwa w dziedzinie szkolnictwa wyższego, koordynuje w tym zakresie działalność szkół wyższych oraz nadzoruje i kontroluje podległe szkoły wyższe. Nie ulega więc wątpliwości, że w analizowanym przypadku uczelnia w dniu 27 maja 1990 r. podlegała nadzorowi i kontroli Ministra Edukacji Narodowej. Z kolei zakres zadań szkoły wyższej określał art. 3 ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym. Wśród podstawowych zadań szkoły wyższej, wymienionych w tym przepisie, nie zostało ujęte zapewnienie zamieszkania pracownikom, jak również studentom uczelni. Natomiast art. 4 ust. 2 pkt 12 powołanej ustawy o szkolnictwie wyższym stanowił, że szkoła wyższa ma prawo m.in. do prowadzenia działalności socjalno-bytowej stosownie do potrzeb studentów i pracowników. Ustawodawca traktuje więc te kategorie osób w analizowanym zakresie łącznie. Tak więc zaspokajanie potrzeb lokalowych ww. osób, w ocenie KKU bezpośrednio służy wykonywaniu podstawowych zadań szkoły wyższej. Toteż, w ocenie KKU, nieruchomość, której dotyczy zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja, wobec powyższych rozważań, służyła wykonywaniu zadań Obowiązująca w dacie komunalizacji ustawa z dnia 4 maja 1982 r. o szkolnictwie wyższym w art. 6 ust. 1 stanowiła, że Minister Edukacji Narodowej realizuje politykę państwa w dziedzinie szkolnictwa wyższego, koordynuje w tym zakresie działalność szkół wyższych oraz nadzoruje i kontroluje podległe szkoły wyższe. Nie ulega więc wątpliwości, że w analizowanym przypadku uczelnia w dniu 27 maja 1990 r. podlegała nadzorowi i kontroli Ministra Edukacji Narodowej. Z kolei zakres zadań szkoły wyższej określał art. 3 ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym. Wśród podstawowych zadań szkoły wyższej, wymienionych w tym przepisie, nie zostało ujęte zapewnienie zamieszkania pracownikom, jak również studentom uczelni. Natomiast art. 4 ust. 2 pkt 12 powołanej ustawy o szkolnictwie wyższym stanowił, że szkoła wyższa ma prawo m.in. do prowadzenia działalności socjalno-bytowej stosownie do potrzeb studentów i pracowników. Ustawodawca traktuje więc te kategorie osób w analizowanym zakresie łącznie. Tak więc zaspokajanie potrzeb lokalowych ww. osób, w ocenie KKU bezpośrednio służy wykonywaniu podstawowych zadań szkoły wyższej. Toteż, w ocenie KKU, nieruchomość, której dotyczy zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja, wobec powyższych rozważań, służyła wykonywaniu zadań publicznych w rozumieniu art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej.

Zdaniem organu za takim wnioskiem przemawia nie tylko interpretacja odnośnych przepisów, ale także wykazany w sprawie ścisły związek pomiędzy funkcjami poszczególnych części budynku na spornej nieruchomości, tj. związanymi mniej lub bardziej bezpośrednio z realizacją zadań uczelni publicznej. W związku z tym za słuszne należy uznać stanowisko, że przedmiotowa nieruchomość podlega wyłączeniu spod komunalizacji i należało odmówić jej komunalizacji w trybie art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej.

W ocenie KKU skoro dla zastosowania art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej nie ma znaczenia tytuł prawny, to nie sposób zakwestionować akurat w odniesieniu do Akademii wyłączenia z komunalizacji akademików (gruntów pod nimi), ponieważ konsekwentnie należałoby uczynić tak w przypadku wszystkich uczelni publicznych w analogicznej sytuacji. Co więcej skoro określająca zadania szkół wyższych ustawa z dnia 4 maja 1982 r. o szkolnictwie wyższym w art. 4 ust. 2 odnosi się do jej działalności socjalno-bytowej stosownie do potrzeb w stosunku do traktowanej łącznie kategorii studentów i pracowników, to w ocenie KKU nie można stwierdzić komunalizacji spornej nieruchomości lub jej braku odmiennie w stosunku do części przypadającej na studentów oraz odmiennie w zakresie pracowników.

Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina [...].

Zaskarżonej decyzji zarzucała naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 1990 r. nr 32, poz. 191 z poźn. zm.) poprzez błędne uznanie, że przedmiotowa nieruchomość nie podlega komunalizacji.

Wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że przedmiotowa nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] w dniu 27 maja 1990 r. pozostawała w faktycznym władaniu [...] we W., służąc jej na prowadzenie dwóch domów studenckich oraz budynku biurowo-mieszkalnego, lecz podmiot ten korzystał z niej bez podstawy prawnej w postaci prawa zarządu, ustanowionego zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. nr 14, poz. 74 z poźn. zm.).

Zdaniem skarżącej przyjmując nawet, że część budynku biurowo-mieszkalnego była wykorzystywana przez jednostkę organizacyjną [...] we W. tj. Dyrekcję Rolniczych Zakładów [...] prowadzących badania naukowe, to nie przesądza to o wyłączeniu całej nieruchomości oznaczonej w dniu 27 maja 1990 r. jako działka nr [...] z komunalizacji, z mocy prawa, na rzecz Gminy [...].

Skarżąca Gmina [...] wskazała, że zadania szkół wyższych w dniu 27 maja 1990 r. określał art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 4 maja 1982 r. o szkolnictwie wyższym i wśród wymienionych zadań szkoły wyższej nie ma mowy o prowadzeniu domów studenckich oraz budynków, w których znajdują się mieszkania dla pracowników uczelni. Natomiast z art. 4 ust. 2 pkt 12 cyt. wyżej ustawy z dnia 4 maja 1982 r. wynikało wyłącznie uprawnienie szkoły wyższej do prowadzenia działalności socjalno-bytowej stosownie do potrzeb pracowników i studentów, na co zwrócił uwagę w treści uzasadnienia Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 marca 2010 r. sygn. akt I OSK 668/09.

Skarżąca wskazała, odnosząc się do art. 98 ust 1. cyt. wyżej ustawy z dnia 4 maja 1982 r., stanowiącym o obowiązku zapewnienia przez organy szkoły warunków materialnych i socjalnych dla realizacji prawa do nauki, że należy mieć na uwadze rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 października 1989 r. w sprawie warunków oraz rodzajów i wysokości świadczeń pomocy materialnej dla studentów studiów dziennych (Dz. U. z 1989r., nr 56, poz. 334) określające jaki jest ich zakres, tj. że jest ona świadczona m. in.: poprzez stypendia, dodatki do stypendiów, ulgi w opłatach: za miejsce w domu studenckim, za wyżywienie w stołówce studenckiej, zapomogi oraz że pomoc materialna przyznawana jest na wniosek studenta tzn. nie jest ona przyznawana wraz z przyjęciem na listę studentów danej szkoły wyższej, a tym samym nie jest ona przyznawana automatycznie w związku z realizacją zadań podstawowych szkół wyższych, o których mowa w art. 3 cyt. wyżej ustawy z dnia 4 maja 1982 r.

Gmina [...] podniosła w skardze ,że to studenci potrzebujący pomocy materialnej muszą wystąpić o tą pomoc jak również pracownicy naukowi uczelni wyższych w zakresie zaspokajania potrzeb socjalno-bytowych, gdyż pomoc ta nie jest przyznawana automatycznie w związku z zatrudnieniem.

Zatem zaspokajanie potrzeb socjalno-bytowych studentów i pracowników nie stanowi warunku sine qua non do tego, aby szkoła wyższa realizowała swoje zadania podstawowe, do których została powołana.

Wskazała ponadto, że w związku z tym, że przepis art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej ma charakter szczególny, określający jakie składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego),o których mowa w art. 5 ust. 1-3, nie stają się mieniem komunalnym, niedopuszczalna jest jego rozszerzająca wykładnia.

W odpowiedz na skargę organ wnosił o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację przedstawioną w uzasadnianiu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.

Przedmiotem kontroli niniejszego postępowania jest ocena prawidłowości wydanej w dniu [...] grudnia 2018 r. decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2018 r. W powołanych decyzjach organy odmówiły komunalizacji nieruchomości z uwagi na wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr 32, poz. 191). Powołany przepis, będący materialnoprawną podstawą wydanych rozstrzygnięć stanowi, że składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego), o których mowa w art. 5 ust. 1 - 3 nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli służą wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów administracji rządowej. Przepis art. 11 ust. 1 ustawy zakłada więc, że w dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, czyli w dniu 27 maja 1990 r., sporna nieruchomość ma służyć wykonywaniu zadań publicznych należących do organu administracji rządowej.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że służenie, w rozumieniu tego przepisu oznacza stan faktyczny istniejący w dniu 27 maja 1990 r., na który nie ma wpływu posiadanie lub nieposiadanie tytułu prawnego do korzystania z mienia oraz charakter korzystania stały lub przejściowy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 1996 r., sygn. akt I SA 317/95, publ. ONA 1997 r., nr 2, poz. 79).

Zgodnie ze stanowiskiem orzecznictwa ocena, czy dana nieruchomość służyła wykonywaniu konkretnych zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej winna być dokonana według stanu na dzień wejścia w życie ustawy, to jest na 27 maja 1990 r. Nie może więc mieć znaczenia w sprawie faktyczny sposób wykorzystywania mienia w dacie wydawania decyzji, ani na przyszłość (por. wyrok NSA z 2 VII 2006 r., I OSK 1905/06, Lex 490147).

W rozpoznawanej sprawie sporne jest, czy prowadzenie na przedmiotowej nieruchomości przez [...] we W. domów studenckich "[...]" i "[...]" oraz wykorzystanie budynku biurowo-mieszkalnego na biura Dyrekcji Rolniczych Zakładów [...] i mieszkania dla dziesięciu pracowników uczelni mieści się w pojęciu "służenia" tego mienia wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości centralnego organu administracji rządowej, w rozumieniu art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

Obowiązująca w dacie komunalizacji ustawa z dnia 4 maja 1982 r. o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz. U. z 1985 r., Nr 42, poz. 201 ze zm.) w art. 6 ust. 1 stanowiła, że Minister Edukacji Narodowej realizuje politykę państwa w dziedzinie szkolnictwa wyższego, koordynuje w tym zakresie działalność szkół wyższych oraz nadzoruje i kontroluje podległe szkoły wyższe. Nie ulega więc wątpliwości, że [...] w dniu 27 maja 1990 r. podlegała nadzorowi i kontroli Ministra Edukacji Narodowej.

Z kolei zakres zadań szkoły wyższej określał art. 3 ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym. Wśród podstawowych zadań szkoły wyższej, wymienionych w tym przepisie, nie zostało ujęte prowadzenie domów studenckich. Jednakże do realizacji podstawowych zadań szkoły wyższej konieczne jest stworzenie szerokiej bazy, która umożliwia lub ułatwia realizację tych zadań. Pomocne więc dla realizacji podstawowych zadań szkoły wyższej jest zaspokajanie również potrzeb bytowych studentów oraz pracowników naukowych a zaspokajanie takich potrzeb realizowane może być właśnie przez prowadzenie domu studenckiego.

Z kolei Rolnicze Zakłady [...] stanowiły pozawydziałowe jednostki organizacyjne [...] we W., działające w oparciu o majątek Uczelni. Jednostki te, co podkreślał organ, powołano w celu zapewnienia właściwej bazy materialnej dla realizacji istotnych dla Uczelni oraz gospodarki narodowej badań naukowych w zakresie rolnictwa, w tym badań związanych z realizacją prac magisterskich, doktorskich i habilitacyjnych; tworzenia właściwych warunków do prowadzenia ćwiczeń terenowych i praktyk studenckich; wdrażania do produkcji wyników badań naukowych oraz prowadzenia wzorowej produkcji rolnej wpływającej na podnoszenie poziomu gospodarki regionu.

Z tych względów zdaniem Sadu nie budzi wątpliwości, ze prowadzenie i finansowanie budynku biurowo-mieszkalnego na biura Dyrekcji Rolniczych Zakładów [...] i mieszkania dla dziesięciu pracowników uczelni mieści się w pojęciu "służenia" tego mienia wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości centralnego organu administracji rządowej, w rozumieniu art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.

Natomiast art. 4 ust. 2 powołanej ustawy o szkolnictwie wyższym stanowił, że szkoła wyższa ma prawo m.in. do prowadzenia działalności socjalno-bytowej stosownie do potrzeb studentów i pracowników. Tak więc prowadzenie domów studenckich w ocenie Sądu służyło również wykonywaniu podstawowych zadań szkoły wyższej jaką jest [...]. Z kolei nieruchomość, której dotyczy zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja, i na której znajdują się prowadzone przez [...] domy studenckie, wobec powyższych rozważań, służyła wykonywaniu zadań publicznych w rozumieniu art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. W związku z tym za słuszne należy uznać stanowisko organów orzekających w niniejszej sprawie, że przedmiotowa nieruchomość podlega wyłączeniu spod komunalizacji i należało odmówić jej komunalizacji w trybie art. 5 ust 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko zaprezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 14 października 1998r sygn. akt I SA 133/98, w którym Sąd stwierdził, że zadania Ministra Edukacji Narodowej według stanu prawnego na dzień komunalizacji, skonkretyzowane w ustawie z dnia 23 października 1987 r. o utworzeniu zarządu Ministra Edukacji Narodowej (Dz.U. nr 33, poz. 178) zostały określone dość szeroko i obejmowały m.in. prognozowanie i planowanie rozwoju oświaty i szkolnictwa wyższego, w tym także rzeczowych i finansowych środków niezbędnych do działalności tych jednostek oraz współdziałania z właściwymi organami w zakresie kształtowania i rozwoju bazy materialnej szkolnictwa (art. 2 pkt 1 lit. a i c ustawy). Przy tak rozumianych zadaniach w zakresie szkolnictwa wyższego przedmiotowe mienie służyło wykonywaniu zadań publicznych, gdyż przeznaczone było pod budowę domów studenckich, a w dniu wejścia w życie ustawy budowa ta już była rozpoczęta. Na przedmiotowej działce znajdowały się drewniane domy stanowiące akademiki, które zostały wyburzone pod koniec lat 80-tych w związku z przygotowaną inwestycją budowy nowych domów studenckich, na którą przygotowywano dokumentację projektową i wydawano decyzje. W tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w

pojęciu "służenia wykonywaniu zadań publicznych" należących do właściwości organów administracji szkolnictwa wyższego mieści się także stan wykorzystania mienia ogólnonarodowego (państwowego) do celów inwestycyjnych dla powiększenia istniejącej bazy materialnej szkolnictwa wyższego, bez której to bazy realizacja takich celów jak działalność oświatowa, naukowa, dydaktyczna, kulturalna itp. nie byłaby możliwa.

Tym samym za niezasadne Sąd uznał zarzuty naruszenia wskazanego w skardze przepisu prawa materialnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.