III SAB/Po 87/26 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-04-02	
Data wpływu	2026-02-05	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu	
Sędziowie	Józef Maleszewski
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Maciej Busz /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6480
658	
Skarżony organ	Burmistrz Miasta	
Treść wyniku	Zobowiązano do podjęcia czynności	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi K. W. na bezczynność Burmistrza Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. odrzuca skargę w części dotyczącej wniosku K. W. z dnia 10 października 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. zobowiązuje Burmistrza Miasta do rozpatrzenia wniosku K. W. z dnia 3 grudnia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; 3. stwierdza, że Burmistrz Miasta dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku opisanego w pkt 2 niniejszego wyroku; 4. stwierdza, że bezczynność Burmistrza Miasta opisana w pkt 3 nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 5. w pozostałym zakresie skargę oddala; 6. zasądza od Gminy na rzecz skarżącego K. W. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.	
Uzasadnienie
III SAB/Po 87/26

Uzasadnienie

K. W. pismem z 16.12.2025 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Burmistrza Gminy [...] w sprawie wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Skarżący wniósł o :

1. zobowiązanie Burmistrza do udostępnienia żądanej informacji,

2. stwierdzenie bezczynności Burmistrza,

3. stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

4. wymierzenie Burmistrzowi grzywny,

5. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że w dniu 04.10.2025 r. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej.

Pomimo upływu terminu określonego w art.13 ust.1 u.d.i.p. nie uzyskał żądanej informacji. Nie wydano także decyzji, a jedynie pismem z 10.12.2025 r. wezwano skarżącego do złożenia "czytelnej wersji wniosku".

Zarzucił organowi, że wezwanie dotyczy wniosku z 04.10.2025 r., który wpłynął dopiero 03.12.2025 r. Skarżący podniósł, że 03.12.2025 r. nie składał wniosku do organu. Owszem, napisał inny wniosek 03.12.2025 r., lecz nadał go w urzędzie pocztowym 04.12.2025 r.

Dalej zarzucił, że organ nie jest uprawniony do wzywania o uzupełnienie braków formalnych wniosku poprzez jego uzupełnienie lub doprecyzowanie pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. (IV SAB/Po 95/22).

Organ winien odnieść się do meritum żądanej informacji, a nie do aspektów kaligraficznych, estetycznych, czy stylistycznych wniosku.

Burmistrz Miasta w odpowiedzi na skargę K. W. z dnia 16 grudnia 2025 r. na bezczynność Burmistrza Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznych, wniósł o :

1. odrzucenie skargi, jako niedopuszczalnej;

2. w przypadku przyjęcia skargi do rozpoznania, wniósł o oddalenie skargi.

W uzasadnieniu swego stanowiska organ wskazał, że skarga w niniejszej sprawie podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 i pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona oraz jeżeli z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1-5a przepisu wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Ponadto, na podstawie art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność).

Treść art. 37 § 1 oraz art. 37 § 3 k.p.a. prowadzi do wniosku, że wniesienie ponaglenia ustawodawca łączy ze stanem zawisłości sprawy w danej instancji, skoro konstruując warunki jego wniesienia, wiąże je ze stanem "prowadzenia postępowania" (art. 37 § 1), zaś obowiązek wniesienia ponaglenia do właściwego organu łączy z charakterem (hierarchicznym usytuowaniem) organu "prowadzącego postępowanie" (art. 37 § 3). Użyty w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. zwrot "postępowanie jest prowadzone" wskazuje na chronologiczny aspekt wdrożenia środka z art. 37 § 1 k.p.a., stanowiąc jeden z elementów determinujących omawianą instytucję (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2020 r. II OSK 3732/18).

Mając na uwadze powyższe, wobec braku złożenia przez skarżącego K. W. ponagleń w toku postępowania uznać należy, że nie spełniono obowiązku wyczerpania środka zaskarżenia w niniejszej sprawie przed wniesieniem skargi do Sądu zgodnie z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. i jako taka skarga winna zostać odrzucona. Jednocześnie, wskazano, że przed tutejszym Sądem toczy się postępowanie w sprawie o sygn. akt sygn. akt IV SAB/Po 241/25 ze skargi K. W. z dnia 4 listopada 2025 r. na bezczynność Burmistrza Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznych w zakresie m.in. postępowania o sygn. akt [...] Z powyższego wynika, że sprawa objęta skarga pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku (w zakresie postępowania o sygn. akt [...]) i jako taka skarga winna zostać odrzucona. Organ pismem z dnia 5 grudnia 2025 r. przekazał akta ww. sprawy wraz z odpowiedzią na skargę.

Organ wyjaśnił, że twierdzenia skarżącego K. W. o bezczynności Burmistrza Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznych są bezzasadne. Skarżący K. W. w dniu 17 października 2025 r. oraz w dniu 9 grudnia 2025r. złożył do organu 2 wnioski o udostępnienie informacji publicznych, które były nieczytelne, a część wyrazów nie pozwalała na jednoznaczne określenie zakresu żądanych informacji. W związku z powyższym, pismami z dnia 27 października 2025 r. oraz z dnia 10 grudnia 2025 r. organ wezwał wnioskodawcę K. W. do przedłożenia wniosków w czytelnej formie. Wnioskodawca nie wykonał wezwań organu do dnia sporządzania niniejszej odpowiedzi na skargę. Wnioskodawca nie wniósł do ww. spraw żadnych ponagleń.

Mając na uwadze powyższe, organ odpowiedział na wszystkie złożone przez skarżącego wnioski, nie pozostając biernym, co czyni twierdzenia skarżącego o bezczynności organu bezzasadnymi.

Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że skarżący K. W. składał do organu szereg wniosków o udzielenie informacji publicznej, w tym. m.in w zakresie zameldowania danych osób na terytorium Gminy [...], udostępnienia listy osób wybranych do Zarządu Rady Osiedla [...], która istniała w latach dziewięćdziesiątych XX, wskazania numerów geodezyjnych działek przypisanych do danych osób, jak również wymiaru podatkowego ciążącego na tych właścicielach działek, wskazania wszystkich spraw sądowych o charakterze cywilnym toczących się z udziałem Gminy [...] przed Sądem Rejonowym w [...] od 2014 r. do dnia sporządzenia informacji (spraw w toku oraz zakończonych) wraz z podaniem: sygnatury akt, daty wszczęcia postępowań, charakteru sprawy, informacji o rozstrzygnięciu sprawy z wyjaśnieniem, w jaki sposób została zakończona, udostępnienia informacji w zakresie listy osób wybranych na funkcję ławnika w Sądzie Rejonowym w [...] 2002 r., przesłania kserokopii umowy dzierżawy zawartej między Gminą [...] a Konsystorzem [...] w stanie prawnym na rok 1999 r., pisma przewodniczącego z 1999 r. w przedmiocie wyrażenia zgody na demontaż ogrodzenia i przeniesienia w inne miejsce oraz pisma Konsystorza.

Ponadto, przed Sądem toczy się postępowanie w sprawie o sygn. akt IV SAB/Po 241/25 ze skargi K. W. z dnia 4 listopada 2025 r. na bezczynność Burmistrza Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznych w zakresie 4 innych postępowań oraz postępowania w sprawie o sygn. akt [...] z udziałem skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na częściowe uwzględnienie.

Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, w skrócie "p.p.s.a.").

Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4, tj. mających za przedmiot m.in. decyzje administracyjne (pkt 1) oraz inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4), w tym przybierające postać tzw. czynności materialno-technicznych.

W myśl art. 21 in principio ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm.; w skrócie "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 24.05.2006 r., I OSK 601/05; w braku odmiennego zastrzeżenia, wszystkie orzeczenia sądowe przywołane w niniejszym wyroku są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, w skrócie "CBOSA", ze strony internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zasady tej nie zmieniło wprowadzenie do art. 37 k.p.a. – a w ślad za tym także do art. 52 § 2 p.p.s.a. – z dniem 1 czerwca 2017 r., mocą ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), nowego środka zaskarżenia bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji, w postaci ponaglenia (w miejsce dotychczas stosowanych w takich przypadkach: zażalenia albo wezwania do usunięcia naruszenia prawa). W konsekwencji w odniesieniu do skarg na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie znajduje zastosowania wymóg z art. 53 § 2b in fine p.p.s.a. w postaci uprzedniego wniesienia ponaglenia do właściwego organu (por. wyrok NSA z 28.01.2020 r., I OSK 2433/18).

Tym samym, na gruncie rozpoznawanej sprawy nie było wymagane wniesienie ponaglenia do organu przed wywiedzeniem skargi na bezczynność. Zatem żądanie organu odrzucenia skargi z uwagi na brak ponagleń był niezasadny.

Wypada jeszcze zaznaczyć, że do skarg na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z 11.05.2011 r., I OSK 716/11; z 26.05.2011 r., I OSK 857/11). Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z 29.04.2011 r., I FSK 249/10; por. też wyrok WSA z 27.10.2011 r., II SAB/Po 60/11). Trafność takiej wykładni potwierdza obecnie, dodany z dniem 1 czerwca 2017 r., przepis art. 53 § 2b p.p.s.a., zgodnie z którym skargę na bezczynność można wnieść "w każdym czasie", które to określenie musi być postrzegane w aspekcie trwającego w dacie składania skargi i naruszającego czas załatwienia sprawy stanu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 17.11.2020 r., II OSK 973/19).

Zasadne natomiast było częściowe odrzucenie skargi z innej przyczyny. Zgodnie bowiem z art.58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Wyłączona jest zatem dopuszczalność skutecznego wniesienia kolejnej skargi na ten sam akt administracyjny, bądź to samo działanie czy bezczynność lub przewlekłość organu administracji.

Pomiędzy niniejszą sprawą, a sprawą osądzoną już prawomocnym wyrokiem z 04.03.2026 r. o sygn. III SAB/Po 33/26 (dawniej o sygn. IV SAB/Po 241/25) zachodzi częściowo tożsamość podmiotowa i przedmiotowa, co czyni skargę w niniejszej sprawie niedopuszczalną w części na podstawie art.58 § 1 pkt 4 p.p.s.a.

Istotne znaczenie w niniejszej sprawie ma fakt, że K. W. wcześniej, bo w dniu 07.11.2025 r., pismem z 04.11.2025 r. do tutejszego Sądu wniósł skargę na bezczynność Burmistrza Gminy [...], którą to skargę tut. Sąd rozpoznał prawomocnym wyrokiem z 04.03.2026 r. o sygn. III SAB/Po 33/26 (dawniej o sygn. IV SAB/Po 241/25).

Organ zasadnie podniósł zarzut, że toczy się postępowanie w sprawie o sygn. akt sygn. akt IV SAB/Po 241/25 ze skargi K. W. z dnia 4 listopada 2025 r. na bezczynność Burmistrza Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznych (już prawomocnie zakończone) w zakresie m.in. postępowania o sygn. akt [...] Zdaniem organu z powyższego wynika, że sprawa objęta skarga pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku (w zakresie postępowania o sygn. akt [...]) i jako taka skarga winna zostać odrzucona.

W sprawie o sygn. III SAB/Po 33/26 skarżący m.in. wniósł o stwierdzenie bezczynności Burmistrza Gminy [...] w zakresie jego wniosku z 10.10.2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, który to wniosek wpłynął do organu w dniu 16.10.2025 r.

W rozpoznawanej w niniejszej sprawie skardze na bezczynność zawartej w piśmie z 16.12.2025 r. skarżący m.in. wniósł o stwierdzenie bezczynności organu w zakresie jego wniosku o udzielenie informacji publicznej "z dnia odpowiadającego wezwaniu (organu przyp. Sądu) z dnia 27.10.2025 r. nr [...]". W uzasadnieniu skargi wprawdzie skarżący podniósł, że "w dniu 4 października w datach odpowiadających puźniejsze czynności związane z pismem z dnia 27.10.2025 r. nr [...] złożyłem wniosek o udostępnienie o udostępnienie informacji publicznej.". Jednak w petitum skargi skarżący powołuje się na wezwanie organu z dnia 27.10.2025 r. nr [...], które dotyczy wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z 10.10.2025 r., gdyż skarżący odnosi się do wniosku objętego tym wezwaniem. Ponieważ występuje niespójność pomiędzy petitum skargi, a jej uzasadnieniem, Sąd przyjął, że decyduje petitum skargi, a nie jej uzasadnienie. Tym bardziej, że skarżący w obydwu przypadkach powołuje się na sprawę o nr [...] Poza tym petitum skargi zbieżne jest ze stanowiskiem organu co do tego, czego skarga dotyczy. Sąd przyjął więc, że w tym zakresie żądanie skargi dotyczy postępowania oznaczonego przez organ nr [...] Z analizy akt tut. Sądu o sygn. III SAB/Po 33/26 wynika, że postępowanie o tym numerze dotyczyło wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z 10.10.2025 r. w zakresie którego organ pismem z dnia 27.10.2025 r. nr [...] wzywał skarżącego do usunięcia braków formalnych (k.8 akt o sygn. III SAB/Po 33/26).

Podkreślić należy, że skarżący wnosi do tut. Sądu kolejne skargi, których treść jest chaotyczna, niejednoznaczna i wielowątkowa, co utrudnia jednoznaczną ocenę czego domaga się skarżący.

Z analizy akt tut. Sądu o sygn. III SAB/Po 33/26 wynika, że tamta skarga dotyczyła również żądania stwierdzenia bezczynności w zakresie wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z 10.10.2025 r. w zakresie którego organ pismem z dnia 27.10.2025 r. nr [...] wzywał skarżącego do usunięcia braków formalnych (k.8 akt o sygn. III SAB/Po 33/26).

Organ istotnie pismem z dnia 27.10.2025 r. nr [...] wzywał skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 10.10.2026 r. (k.17,48 i 61 akt o sygn. III SAB/Po 33/26).

Wobec powyższego skargę należało odrzucić w części dotyczącej wniosku skarżącego z dnia 10.10.2025 r. o udostępnienie informacji publicznej (o czym orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku), gdyż w myśl art.58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami została już prawomocnie osądzona. Wyłączona jest bowiem dopuszczalność skutecznego wniesienia kolejnej skargi na ten sam akt administracyjny, bądź to samo działanie czy bezczynność lub przewlekłość organu administracji. A niewątpliwie w tym zakresie skarga skarżącego została już prawomocnie osądzona.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał jedynie skargę na bezczynność wniesioną w niniejszej sprawie w zakresie wniosku skarżącego wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 03.12.2025 r. dotyczącego okoliczności i zmian kadrowych w jednostkach organizacyjnych gminy za okres 1996-1998, w szczególności w GOK i w bibliotece, w tym podstaw prawnych zatrudnienia (k.48-52 akt o III SAB/Po 87/26 za dopuszczalną i przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania.

W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje, że Burmistrz Miasta jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne.

Prawo dostępu do informacji publicznej wynika wprost z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, która w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, w tym informacji o działalności samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji RP). Tryb udzielania informacji, o jakich mowa w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, określają ustawy (zob. art. 61 ust. 4 ab initio Konstytucji RP).

Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. precyzuje pojęcie informacji publicznej, przedstawiając przykładowy katalog danych mających walor informacji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej, co podyktowane jest transparentnością życia publicznego i zwiększaniem świadomości prawnej społeczeństwa. Podkreślić też należy, że informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Zatem informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, jak również wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów. Informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich, i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. organ obowiązany jest udostępnić informację publiczną bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie mogła być udostępniona w tak ustalonym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnym z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w myśl art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Na gruncie u.d.i.p. przyjmuje się, że stan bezczynności może mieć miejsce w przypadku podmiotu, który będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w odpowiedni sposób i formie, wbrew przepisom prawa, w okolicznościach w nich przewidzianych ani nie udostępnia w nakazanym terminie, w drodze czynności materialno-technicznej, żądanej informacji, ani też nie podejmuje innego działania mającego na celu załatwienie wniosku. W szczególności nie wydaje decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej (np. z uwagi na ograniczenia wynikające z art. 5 u.d.i.p. lub – w przypadku informacji przetworzonej – ze względu na brak szczególnie istotnego interesu publicznego) albo o umorzeniu postępowania (w przypadku określonym w art. 14 u.d.i.p.), względnie nie informuje pisemnie wnioskodawcy, że żądana informacja znajduje się w Biuletynie Informacji Publicznej, bądź że jest udostępniana w odrębnym (szczególnym) trybie albo że informacji tej nie posiada, bądź że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. W każdym z tych przypadków zakreślony w cytowanym art. 13 ust. 1 u.d.i.p. czternastodniowy termin wyznacza podstawowe czasowe ramy, w których organ powinien przeprowadzić działania związane z oceną wniosku o udostępnienie informacji publicznej i jego załatwieniem.

Przeciwko stwierdzeniu bezczynności organu w udzieleniu odpowiedzi na wniosek z 03.12.2025 r. nie stała okoliczność, że w dniu 10.12.2025 r. organ wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez przedłożenie czytelnej wersji wniosku, pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania.

Wyjaśnienia wymaga, że czynność ta była niezgodna z prawem i nie mogła prowadzić do wydłużenia terminu rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 04.02.2026 r., sygn. akt: III OSK 1314/25, wskazał, że ustawa o dostępie do informacji publicznej zawiera dość niewielki zakres regulacji procesowej. Wynika z niej, że postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym i uproszczonym, w którym przepisy kodeksu postępowania administracyjnego znajdują zastosowanie wyłącznie na etapie wydania decyzji w trybie art. 16 u.d.i.p. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej musi spełniać minimalne wymogi formalne pozwalające na określenie przedmiotu i zakresu żądania. Jeśli wniosek nie pozwala na prawidłowe odczytanie i załatwienie sprawy, nie jest możliwe skorzystanie z instytucji uregulowanej w art. 64 § 2 k.p.a., gdyż zakres stosowania kodeksu postępowania administracyjnego do spraw z zakresu informacji publicznej został w sposób jednoznaczny zakreślony w art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Prowadzi to zatem do konkluzji, że wezwanie z dnia 10.12.2025 r. do usunięcia braków formalnych nie miało umocowania w prawie i nie mogło prowadzić do przedłużenia terminu rozpoznania wniosku, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Oznacza to, że termin załatwienia wniosku z 03.12.2025 r., który wpłynął do organu w dniu 08.12.2025 r., upłynął w dniu 22.12.2025 r.

Jeżeli chodzi o wspomniany wniosek z 03.12.2025 r., to na obecnym etapie sprawy kwestią drugorzędną dla oceny bezczynności organu pozostaje, czy żądana informacja stanowi informację publiczną. Bezspornie bowiem organ do dnia orzekania przez Sąd nie załatwił sprawy z wniosku skarżącego w żaden przewidziany przepisami u.d.i.p. sposób. Przypomnieć należy, że organ pozostaje w bezczynności, jeżeli w przewidzianym terminie nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia informacji publicznej (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), bądź też, że wnioskowana informacja nie posiada waloru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Jedyną reakcją organu na wniosek z 03.12.2025 r. było nieuprawnione - jak już zostało wyżej wyjaśnione - wezwanie z 10.12.2025 r. do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez przedłożenie czytelnej wersji wniosku, pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. Dodać przy tym wypada, że w ocenie Sądu treść wniosku z 03.12.2025 r. była na tyle czytelna, że pozwalała na jego dalsze procedowanie.

Skoro wniosek z 03.12.2025 r. wpłynął do organu w dniu 08.12.2025 r., to termin na jego załatwienie upłynął z dniem 22.12.2025 r. W przewidzianym terminie organ nie zareagował w uprawniony sposób (w istocie nie zareagował w ogóle) na ww. wniosek, a zatem stwierdzić należało, że Burmistrz dopuścił się bezczynności w tym zakresie. Stosownie bowiem do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno - technicznej, w sposób i w formie określonych we wniosku i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).

W zakresie wniosku z 03.12.2025 r., Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do jego rozpoznania w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, o czym orzeczono w punkcie 2 sentencji wyroku.

Oceniając charakter zaistniałej bezczynności należało przede wszystkim wziąć pod uwagę, że wynikała ona z niedbalstwa organu, który - co należy podkreślić - podejmował czynności, które nie miały umocowania w przepisach u.d.i.p. Wobec tego Sąd stwierdził, że organ był wprawdzie bezczynny, jednak bez rażącego naruszenia prawa z uwagi na brak złej woli, a jedynie niedbałość w rozpoznaniu wniosku z 03.12.2025 r. i niedostateczną znajomość przepisów u.d.i.p. Wobec wadliwego przekonania organu, że nie pozostawał bierny w zakresie wniosków skarżącego i równie wadliwego przekonania, że podejmowane przez organ czynności nie miały miejsca z przekroczeniem terminu, nie można uznać, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Choć wystosowane przez organ do skarżącego wezwania do usunięcia braków formalnych wniosków nie miały umocowania w przepisach prawa, co w konsekwencji doprowadziło do upływu terminów załatwienia sprawy, to jednak w działaniu organu próżno doszukiwać się złej woli.

Należy wskazać, że każda bezczynność i przewlekłość w postępowaniu jest naruszeniem prawa, godzi bowiem w zasady prowadzenia postępowania wskazane w k.p.a., jednak nie każda bezczynność i przewlekłość powoduje, że mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do tego stanu, który może być podstawą stwierdzenia bezczynności i przewlekłości.

Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., pozostaje stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, nie zasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie.

Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., OSK 468/13; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., II SAB/Wr 14/14; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., II SAB/Po 69/13 i z dnia 11 marca 2015 r., IV SAB/Po 19/15; dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu, mimo niewątpliwego przekroczenia terminu ustawowego, bezczynność organu nie może być oceniona jako rażąca przede wszystkim z uwagi na podjętą przez organ (nieskuteczną) próbę przedłużenia terminu na załatwienie sprawy. Niewątpliwie organ po wpływie tego wniosku podejmował czynności zmierzające do jego załatwienia, choć wadliwe. Świadczy to o braku złej woli ze strony organu, a jednocześnie o jego złej organizacji - co jednak nie zwalnia organu z konieczności dobrej znajomości przepisów u.d.i.p.

W związku z powyższym Sąd uwzględnił skargę w tym zakresie, że na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności co do załatwienia wniosku z 03.12.2025 r. (pkt 3 sentencji wyroku), która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a. – pkt 4 sentencji wyroku).

Nie znajdując uzasadnionych podstaw by wymierzyć organowi grzywnę, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt 5 sentencji wyroku). Ustawodawca pozostawił Sądowi ocenę czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się bezczynności. Zarówno więc wymierzenie grzywny czy przyznanie sumy pieniężnej - nie jest obligatoryjne. Już te same względy, jakie legły u podstaw oceny, że stwierdzenie bezczynności nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, przemawiały za uznaniem, iż brak jest dostatecznych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o wymierzenie grzywny. Postawa organu nie nosi znamion celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. W konsekwencji brak jest obawy, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa.

O kosztach postępowania sądowego, obejmujących wpis od skargi w wysokości 100 złotych, orzeczono w punkcie 6 sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a.