Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kruppik- Świetlicka Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska- Wasilewicz (spr.) Sędzia WSA Jarosław Szulc Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Krenz- Winiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 października 2015r. sprawy ze skargi P. P. sp. z o.o. w T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w opłacie wniesionej w związku z wydaniem zezwolenia na urządzenie loterii promocyjnej oddala skargę

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w T. udzielił skarżącej Spółce zezwolenia na urządzanie loterii promocyjnej o nazwie "I.", w której wartość puli nagród wynosiła 522.000 zł.

W dniu [...]. strona zgodnie z dyspozycją art. 69 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1540

ze zm.), dalej: u.g.h., uiściła opłatę za udzielenie przedmiotowego zezwolenia na rachunek Izby Celnej w T. w wysokości 52.200 zł, tj. 10% wartości puli nagród.

Wskutek rozpoznania wniosku strony, Dyrektor Izby Celnej w T. decyzją

z dnia [...]. zatwierdził zmieniony regulamin loterii promocyjnej, w wyniku którego pula nagród została zmniejszona do wysokości 262.000 zł. Pismem z dnia

23 września 2014r. Spółka, w trybie art. 254 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r. poz. 613) - dalej: "O.p.", wniosła o zmianę decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...]. oraz

o stwierdzenie nadpłaty. Postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Izby Celnej w T. odmówił wszczęcia postępowania w zakresie zmiany decyzji ostatecznej. W ocenie organu, sam charakter decyzji, której zmiany domaga się strona (decyzja udzielająca zezwolenia na urządzanie loterii promocyjnej) uniemożliwia zastosowanie w sprawie przepisu art. 254 § 1 O.p.

W tym samym piśmie z dnia [...]. Spółka wystąpiła również

o zwrot nadpłaty w kwocie 26.000 zł w opłacie wniesionej w związku z wydaniem ww. zezwolenia na urządzenie loterii promocyjnej.

Decyzją z dnia [...]. Dyrektor Izby Celnej w T. odmówił skarżącej Spółce stwierdzenia nadpłaty w kwocie 26.000 zł w opłacie wniesionej

w związku z wydaniem przez Dyrektora Izby Celnej w T. zezwolenia numer [...] z dnia [...] na urządzenie loterii promocyjnej pod nazwą: "I.". Organ wskazał, że zezwolenie na urządzenie loterii zostało wydane i odebrane przez stronę w dniu

[...]., tj. przed datą faktycznego rozpoczęcia przedmiotowej loterii

(4 października 2013r.). W ocenie organu, wpłacona przez stronę opłata w wysokości 52.200 zł stała się należna za samo uzyskanie przez wnioskodawcę prawa do urządzania, na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej, we wskazanym wyżej okresie, loterii promocyjnej.

W złożonym odwołaniu Spółka wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez stwierdzenie nadpłaty zgodnie z jej wnioskiem w kwocie 26.000 zł zarzucając naruszenie art. 69 ust. 1 pkt 5 ustawy o grach hazardowych poprzez błędne uznanie, że opłata za udzielone zezwolenie nie przewyższa kwoty, którą strona była obowiązana uiścić na podstawie ww. przepisu.

Decyzją z dnia [...]. Dyrektor Izby Celnej w T. utrzymał

w mocy zaskarżoną decyzję. Organ przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie. Wskazał, że zagadnieniem spornym jest to, czy zmiana wydanego Spółce zezwolenia, dokonana po jego wydaniu (zatwierdzona decyzją z dnia 26 listopada 2013r.), w następstwie której nastąpiło zmniejszenie wartości puli nagród z kwoty 522.000 zł do kwoty 262.000 zł, powoduje, że różnica między tymi opłatami

w wysokości 26.000 zł stanowi nadpłatę w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 O.p.

Organ podkreślając fakt, że w przedmiotowej sprawie wniosek strony dotyczy stwierdzenia nadpłaty w opłacie, zwrócił uwagę na charakter prawny opłaty, tj. jej ekwiwalentność. Zatem za słuszne organ uznał stanowisko zaprezentowane

w zaskarżonej decyzji, że wpłacona przez stronę opłata w wysokości 52.200 zł stała się należna za samo uzyskanie przez wnioskodawcę prawa do urządzania na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej, we wskazanym wyżej okresie, loterii promocyjnej. Powołując się na treść art. 68 ust. 1 pkt 1 i art. 69 ust. 1 pkt 5 ustawy o grach hazardowych organ wskazał, że opłata pobierana jest za samo "udzielenie zezwolenia", zaś pozostałe okoliczności faktyczne powstałe po dokonaniu tej władczej czynności organu koncesyjnego są obojętne dla wysokości opłaty. W konsekwencji nawet w przypadku, gdy wnioskodawca wykorzystał udzielone mu zezwolenie w mniejszym niż maksymalnym rozmiarze, tj. nie urządzał loterii we wszystkich miejscach, w których zamierzał to czynić, to nie zmniejsza to automatycznie opłaty, którą winien uiścić.

Organ wskazał, że bezpośrednią przyczyną wniosku o zmianę regulaminu przedmiotowej loterii był fakt, że w jednym z miejsc zrezygnowano z jej urządzania.

Zdaniem organu, skarżąca Spółka jako podmiot profesjonalny, ponosi również ryzyko prowadzenia tej działalności, w tym ryzyko związane z brakiem możliwości zorganizowania loterii w danym miejscu, pomimo uzyskania zezwolenia organu na jej zorganizowanie. Jeśli zaś urządzający loterię czyni to na rzecz innego podmiotu,

z którego winy loteria nie mogła się odbyć, ustawodawca przewidział możliwość zastosowania przepisów dotyczących odpowiedzialności cywilnej.

W ocenie organu, bez wpływu na wysokość należnej opłaty pozostaje okoliczność, że Dyrektor Izby Celnej w T. decyzją z dnia [....]. zatwierdził zmieniony regulamin loterii promocyjnej. Dokonanie zmiany regulaminu w trakcie obowiązywania loterii nie zmienia bowiem faktu, że zezwolenie na urządzenie loterii promocyjnej pierwotnie zostało udzielone w żądanym przez wnioskodawcę zakresie, gdzie pula nagród wynosiła 522.000 zł.

W złożonej do tut. Sądu skardze Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 23 stycznia 2015r. zarzucając naruszenie art. 69 ust. 1 pkt 5 ustawy o grach hazardowych poprez błędne uznanie, że opłata za udzielone zezwolenie (20%) nie przewyższa kwoty, którą strona była obowiązana uiścić na podstawie ww. przepisu, a zgodnie z którym powinna wynosić 10% wartości puli. Zarzuciła także naruszenie art. 72 § 1 O.p. poprzez odmowę stwierdzenia istniejącej po stronie Spółki nadpłaty w podatku od gier hazardowych.

W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, że Dyrektor Izby Celnej zatwierdził zmieniony regulamin obejmujący mniejszą pulę nagród. Decyzja ta będąc czynnością władczą wywołała bezpośredni skutek w sferze obowiązków Spółki. Natomiast opłata za zezwolenie dwukrotnie przewyższała kwotę, którą strona była obowiązana świadczyć na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 5 ustawy o grach hazardowych. Skutkuje to, zdaniem strony, powstaniem nadpłaty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego

z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa.

Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy Dyrektor Izby Celnej zasadnie odmówił skarżącej Spółce stwierdzenia nadpłaty w kwocie 26.000 zł

w opłacie w związku ze zmniejszeniem wartości puli nagród z kwoty 522.000 zł do kwoty 262.000 zł. Zdaniem organu, brak jest podstaw do zwrotu części opłaty, bowiem opłata w wysokości 52.200 zł stała się w całości należna za samo uzyskanie przez Spółkę prawa do urządzania loterii promocyjnej. W ocenie natomiast strony skarżącej,

z uwagi na zmniejszenie puli nagród, która to pula została wymieniona w regulaminie loterii, a zmiana tego regulaminu została zatwierdzona przez organ, zaszły podstawy do zwrotu opłaty w kwocie 26.000 zł.

W zaistniałym sporze rację należy przyznać organowi.

W pierwszej kolejności podać należy, że na podstawie art. 8 ustawy o grach hazardowych do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodzić się należy, że do nadpłaty z tytułu opłaty za zezwolenie stosuje się odpowiednio przepisy o nadpłacie z Ordynacji podatkowej. Na podstawie art. 72 § 1

pkt 1 O.p. za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Przyjmuje się, że podatek nadpłacony to podatek zapłacony w kwocie wyższej niż należna. Natomiast podatek zapłacony nienależnie to kwota uiszczona przez podatnika w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej zapłacenia albo obowiązek ten istniał, ale wygasł. W obu przypadkach świadczenie podatnika dokonane na rzecz wierzyciela podatkowego przewyższa to, czego wymaga od niego przepis prawa. Ta nadwyżka świadczenia ponad świadczenie obowiązkowe jest nadpłatą. Pomimo istniejących sporów co do charakteru prawnego nadpłaty, w literaturze przedmiotu wskazuje się, że termin ten oznacza powiązanie skutków prawnych

z dokonaniem określonej oceny danej sytuacji prawnej, przy czym nadpłata jako zdarzenie prawne powstanie w chwili, w której można uznać sprecyzowane przez ustawodawcę przesunięcie majątkowe, za prawnie nieuzasadnione. Nadpłatę definiuje się również, jako nienależne świadczenie publicznoprawne, spełnione w związku

z realizacją zobowiązaniowego stosunku prawnego (zob. R. Mastalski, Prawo podatkowe, Warszawa 2006, s. 219).

Mając na uwadze powyższe regulacje prawne oraz dokonane rozważania należy zatem ustalić, czy skarżąca Spółka nienależnie uregulowała opłatę z tytułu udzielonego zezwolenia na urządzenie loterii promocyjnej. Z decyzji z dnia [...] wynika, że skarżącej Spółce udzielono zezwolenia na urządzenie loterii promocyjnej. Decyzja została doręczona dnia [...]r., a datę rozpoczęcia loterii ustalono na 4 października 2013r. W uzasadnieniu decyzji podano, że wartość puli nagród w loterii wynosi 522.000 zł, zatem opłata wynosi 10% wartości tej puli, czyli - 52.200 zł, która to kwota została zapłacona. Nie budzi zatem wątpliwości, że udzielone zezwolenie rozstrzygało w przedmiocie loterii promocyjnej i odnosiło się do ww. puli nagród, co miało odzwierciedlenie w regulaminie tej loterii zatwierdzonym przez organ. W tej sytuacji należna była opłata w wysokości 52.200 zł. Uiszczenie tej kwoty było wówczas uprawnione. Skarżąca Spółka była, zgodnie z przepisami prawa (art. 69 ust. 1 pkt 5 u.g.h.), obowiązana do jej zapłaty. Wpłacona zatem kwota tytułem opłaty nie była nienależną, czy też nadpłaconą, jak wymaga tego dla stwierdzenia nadpłaty art. 72 § 1 O.p. Okoliczność, że w późniejszym terminie doszło do zmiany wartości puli nagród

z 522.000 zł do 262.000 zł, a zmiana regulaminu loterii została zatwierdzona przez organ, nie oznacza, iż automatycznie uiszczona kwota stała się nienależną. Okoliczność, że w markecie O. w K. zrezygnowano z urządzania loterii, co spowodowało konieczność zmiany regulaminu loterii, nie oznacza zniesienia skutków prawnych udzielonego wcześniej zezwolenia. Ustawa o grach hazardowych oraz Ordynacja podatkowa nie przewidują zwrotu części opłaty w takiej sytuacji, jak

w przedmiotowej sprawie. Zgodzić się należy z organem, że opłata ta była należna za samo wydanie zezwolenia. Nie była także kwotą nadpłaconą, bowiem uiszczono tyle, ile wynika z przepisów prawa. Skoro pierwotnie stronie skarżącej udzielono zezwolenia, gdy pula nagród wynosiła 522.000 zł, to opłata w wysokości 52.200 zł (10% od puli nagród) była należną i zasadnie uiszczoną. Zdarzenia, które miały miejsce po fakcie wydania zezwolenia skutkujące zmianą puli nagród, nie uczyniły bezprzedmiotową wpłaty i to z datą wstecz.

Niewykorzystanie przez osobę uprawnioną udzielonego jej zezwolenia w takich granicach, jak ustalone zostały w zezwoleniu oraz w regulaminie może nastąpić

z różnych przyczyn np. likwidacji podmiotu, rezygnacji z takiej działalności, cofnięcia lub wygaśnięcia zezwolenia z innych przyczyn. Przyczyny te mogą być zawinione bądź niezawinione, niezależne od osoby, na rzecz której zezwolenie zostało wydane. Obowiązek uiszczenia opłat za zezwolenia na urządzenie loterii ma charakter publicznoprawny. Dla dokonania zwrotu takiej opłaty niezbędne jest istnienie ustawowej regulacji przesłanek zwrotu, sposobu i trybu zwrotu opłaty. Tryb i zasady oraz sposób obliczania wysokości opłaty uregulowane są ustawowo. Nie ma jednak przepisów ustawowych określających przypadki, gdy może nastąpić zwrot opłaty za zezwolenie, jeżeli nastąpi zmniejszenie wartości puli nagród w stosunku do pierwotnych założeń.

Zezwolenie niewątpliwie uzyskuje się i uiszcza opłatę po to, by z niego korzystać. Nie ma podstaw do zwrotu uprzednio uiszczonej opłaty za zezwolenie, skoro jej zapłata była zgodna z prawem. Zwiększenie natomiast puli nagród, powoduje obowiązek uiszczenia opłaty, bowiem wówczas mamy do czynienia z rozszerzeniem zezwolenia, na co trafnie wskazał organ w odpowiedzi na skargę.

Organy administracji publicznej są zobowiązane do działania na podstawie

i w granicach prawa. Obligatoryjny lub uznaniowy zwrot części opłaty za zezwolenie na urządzenie loterii, w zakresie której doszło do zmiany wartości puli nagród, nie ma oparcia w prawie. W konsekwencji nie można też podzielić zarzutu naruszenia art. 72

§ 1 pkt 1 i art. 121 O.p.

Za nietrafne należy ocenić także zarzuty dotyczące braku odniesienia się przez Dyrektora Izby Celnej do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 254 § 1 O.p., bowiem tę okoliczność organ wskazał i do niej się odniósł. Zauważyć należy, że postanowienie z dnia 24 listopada 2014r. podlegało odrębnemu zaskarżeniu, stąd stronie przysługiwało prawo do jego zaskarżenia.

Z odpowiedzi na skargę wynika, że Spółka z prawa tego nie skorzystała. Obecnie brak jest podstaw do oceny zasadności tego postanowienia przez tut. Sąd, bowiem byłoby to wykroczenie poza granice niniejszej sprawy.

W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.