Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 585/14 oddalające wniosek J.K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi L.K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lutego 2014 r., [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 585/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek J.K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi L.K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lutego 2014 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji.

Sąd pierwszej instancji wskazał, iż referendarz sądowy WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2015 r. oddalił wniosek J.K., uznając, że prawo pomocy może być przyznane jedynie stronie postępowania sądowego, a nie pełnomocnikowi strony. J.K. złożyła sprzeciw (zatytułowany zażalenie) od powyższego postanowienia, podkreślając, że niniejsza sprawa dotyczy domu, w którym mieszka oraz wskazując, że nie stać ją na adwokata.

Sąd pierwszej instancji oddalając wniosek, przytoczył treść art. 243 § 1 i art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."). W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie skarga została wniesiona przez L.K., działającego przez pełnomocnika w osobie J.K. Zatem jedynie L.K. jest zobowiązany do uiszczenia kosztów sądowych i jemu przyznane może być prawo pomocy. Sąd wyjaśnił też, że pisma procesowe w niniejszej sprawie były kierowane do J.K. tylko z tego powodu, że jest ona pełnomocnikiem L.K.. To zaś nie sprawia, że J.K. stała się stroną postępowania sądowego. W konsekwencji Sąd przyjął, że J.K. nie może być w niniejszej sprawie podmiotem ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy. Natomiast sytuacja materialna J.K. mogłaby być rozpatrywana jedynie w kontekście wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego przez samego skarżącego, przy założeniu, że L.K. i J.K. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła J.K., wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o rozstrzygnięcie o zwolnieniu jej z kosztów i przydzieleniu jej adwokata z urzędu. W uzasadnieniu zażalenia J.K. podniosła, iż Sąd nie miał prawa oddalić wniosku, gdyż w sprawie tej wielokrotnie wzywał ją, a nie jej syna do składania pism i odpowiedzi. Podniosła, iż sprawa dotyczy jej domu, w którym mieszka, a nie domu syna i to jej nie stać na adwokata.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Przytoczone unormowanie nie pozostawia wątpliwości, że prawo pomocy może być przyznane jedynie stronie postępowania.

Natomiast stosownie do treści art. 35 § 1 p.p.s.a. pełnomocnikiem strony może być poza adwokatem i radcą prawnym inny skarżący lub uczestnik postępowania oraz rodzice, małżonek rodzeństwo, zstępni strony, osoby pozostające w stosunku przysposobienia osoby oraz inne o ile przepisy szczególne to przewidują. Ustawodawca dopuszcza w cytowanym przepisie występowanie w charakterze pełnomocników procesowych strony członków rodziny oraz osoby z nią spokrewnione a w konsekwencji wykonywanie przez te osoby w imieniu strony reprezentowanej czynności procesowych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu przez Sąd pierwszej instancji, iż J.K. nie posiadała w dacie orzekania przez Sąd pierwszej instancji przymiotu strony w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lutego 2014 r., w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji Starosty Krakowskiego z dnia września 2011 r. udzielającej pozwolenia na budowę i zatwierdzającej projekt budowlany złożył L.K., zaś J.K. nie brała udziału w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją. A zatem, wnioskodawczyni nie była uczestnikiem postępowania na prawach strony, o jakim mowa w art. 32 § 1 p.p.s.a.

Jeżeli zdaniem J.K. wynik niniejszego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, to może ona zgłosić (w każdym czasie) swój udział wnosząc o dopuszczenie przez Sąd do udziału w sprawie, w oparciu o art. 32 § 2 p.p.s.a. A skoro tego rodzaju wniosek nie został dotychczas złożony, to wniosek J.K. o przyznanie prawa pomocy, jako niepochodzący od strony postępowania został zasadnie oddalony przez Sąd pierwszej instancji. Z wyraźnej regulacji zawartej w art. 243 § 1 p.p.s.a. wynika bowiem, że prawo pomocy może być przyznane jedynie stronie postępowania.

Nadto podkreślić należy, iż pisma procesowe były kierowane przez Sąd pierwszej instancji do J.K., jedynie z tego powodu, że jest ona pełnomocnikiem L.K., co bezsprzecznie wynika z treści pełnomocnictwa znajdującego się w aktach sprawy (k. – 11).

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.