![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6329 Inne o symbolu podstawowym 632, Pomoc społeczna, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji, I OSK 726/24 - Wyrok NSA z 2025-04-08, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
I OSK 726/24 - Wyrok NSA
|
|
|||
|
2024-04-04 | |||
|
Naczelny Sąd Administracyjny | |||
|
Karol Kiczka Maria Grzymisławska-Cybulska Piotr Niczyporuk /przewodniczący sprawozdawca/ |
|||
|
6329 Inne o symbolu podstawowym 632 | |||
|
Pomoc społeczna | |||
|
II SA/Gl 1168/23 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2023-11-29 | |||
|
Samorządowe Kolegium Odwoławcze | |||
|
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji | |||
|
Dz.U. 2024 poz 935 art. 188 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) |
|||
|
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Karol Kiczka Sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/GI 1168/23 w sprawie ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 12 maja 2023 r. nr SKO.PSŚ/41.5/1255/2023/10192 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia 23 marca 2023 r. nr DSR-8252.57.A19.604.2023.0.DW; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz I. K. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. |
||||
|
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/GI 1168/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: "Sąd I instancji") oddalił skargę I. K. (dalej: "Skarżąca", "Strona") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej: "Kolegium") z 12 maja 2023 r. nr SKO.PSŚ/41.5/1255/2023/10192 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym: Po rozpatrzeniu wniosku Skarżącej Prezydent Miasta [...] (dalej: "Prezydent") decyzją z 23 marca 2023 r. nr DSR-8252.57.A19.604.2023.0.DW odmówił przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał w szczególności, że z przedłożonego orzeczenia wynika, ze niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała w 2015 r., tj. w wieku 58 lat. Na skutek odwołania Skarżącej, zaskarżoną decyzją Kolegium utrzymało rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Zgodziło się z argumentacją odwołania, że data powstania niepełnosprawności nie może stanowić przyczyny odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazało jednak, że w sprawie nie zaistniała podstawowa przesłanka uzasadniająca przyznanie wnioskowanego świadczenia. Wskazał, że Skarżąca zamieszkuje pod innym adresem niż jej wymagająca wsparcia matka. Ta ostatnia zamieszkuje zaś z drugą córką. W toku wywiadu środowiskowego Skarżąca wskazała, że dojeżdża codziennie do matki wykonywać czynności mające na celu udzielenie jej pomocy. Jak podkreśliło Kolegium świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Kolegium podniosło także, że Strona nie musi całodobowo i w takim zakresie wykonywać względem matki takich zabiegów opiekuńczych, które wymagałyby jej stałej obecności i nieustannego zaangażowania. Mogą być one realizowane także w warunkach zatrudnienia i nie wymagają rezygnacji z podejmowania pracy zarobkowej, choćby na część etatu. Niezależnie od tego z treści wywiadu środowiskowego wynika bowiem, że matka Skarżącej potrafi pewne czynności wykonywać samodzielnie np. samodzielnie spożywa posiłki. W okolicznościach niniejszej sprawy nie można także pominąć, że matka Strony posiada jeszcze inne dzieci zobowiązane również do alimentacji, a zatem rodzeństwo powinny wspólnie realizować obowiązek alimentacyjny. Skargę na powyższą decyzję do Sądu I instancji wniosła Skarżąca. Opisanym na wstępie wyrokiem z dnia 29 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/GI 1168/23 – Sąd I instancji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: "p.p.s.a."), oddalił wniesioną skargę. W uzasadnieniu Sąd I instancji przywołał przepisy prawa materialnego, w szczególności art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390, dalej: "u.ś.r."). W ocenie Sądu I instancji, zakres opieki świadczonej przez Skarżącą obejmuje podawanie matce posiłków i leków, pomoc w prowadzeniu gospodarstwa domowego, czy też zawożenie do lekarzy. W ocenie Sądu I instancji wymiar opieki, przy właściwej organizacji nie uniemożliwia skarżącej podjęcia zatrudnienia, przynajmniej w niepełnym wymiarze czasu pracy. Czynności podejmowane przez Skarżącą nie odbiegają swym zakresem od tych, wykonywanych powszechnie przez dzieci w celu pomocy starszym, często zniedołężniałym rodzicom. I ma znaczenie dla sprawy, wbrew twierdzeniom skargi, fakt zamieszkiwania osoby niepełnosprawnej, z drugą z córek. Ta ostatnia nie jest zwolniona z obowiązków względem wiekowej matki. Sąd I instancji nie zgadza się z koncepcją, iż można w rodzinie "wyznaczyć" jedno z dzieci, które będzie opiekowało się starszą osobą ("zwalniając" z obowiązków alimentacyjnych pozostałe) i twierdzić, że w związku z tym osobie opiekującej konieczne jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Skarżąca, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa materialnego: 1. art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez uznanie, że stan zdrowia osoby niepełnosprawnej oraz zakres sprawowanej nad nią opieki nie wymaga rezygnacji z zatrudnienia przez Skarżącą oraz w sprawie nie występuje związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia przez skarżącą a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną; 2. art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że Skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na fakt, że żyją jeszcze inne osoby na których ciąży obowiązek alimentacyjny w stopniu pierwszym, które jednak są osobami nie dającymi rękojmi sprawowania należytej opieki nad osobą niepełnosprawną oraz żaden przepis prawa nie przewiduje kryteriów wyboru opiekuna z grupy osób na których ciąży obowiązek alimentacyjny w tym samym stopniu. Wobec powyższego Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Nadto, wniosła o zasądzenie kosztów oraz zrzekła się przeprowadzenia rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Kolegium wniosło o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy, zatem podlegała uwzględnieniu. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., ponieważ Skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a organ, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. W środku zaskarżenia sformułowano zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego jak i procesowego, przy czym za sporne w sprawie uznać należy zaistnienie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy koniecznością rezygnacji przez Skarżącą z zatrudnienia a potrzebą sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką. Rozstrzygnięcia również wymaga kwestia, czy podstawą odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego może być okoliczność, że rodzeństwo strony (w równym stopniu zobowiązane do alimentacji względem matki) opieki takiej nie podejmuje. Stosownie do art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej; 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Powołany przepis u.ś.r. określa przesłanki podmiotowe i przedmiotowe, których spełnienie jest konieczne, by danej osobie mogło być przyznane świadczenie pielęgnacyjne. Opisywana norma formułuje warunek rezygnacji (zaprzestania) lub niepodejmowania zatrudnienia (bądź innej pracy zarobkowej), który należy brać pod uwagę przy ocenie spełnienia przesłanek koniecznych do ustalenia prawa do ww. świadczenia. W jej świetle przyjąć należy, że strona ubiegająca się o ustalenie tego prawa powinna sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną w wymiarze, który obiektywnie zmusza ją do rezygnacji z dotychczasowego zatrudnienia, bądź wyklucza możliwość podjęcia zatrudnienia (lub innej pracy zarobkowej). Istotną jest tu także ocena, czy zakres sprawowanej opieki wypełnia ustawowe przesłanki, warunkujące ustalenie tego prawa i stwierdzenie związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy sprawowaną opieką a możliwością pogodzenia jej z pracą zarobkową. Podkreślenia wymaga, że okoliczności rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia oraz brak możliwości jego podjęcia powinny być oceniane na moment rozpoznawania wniosku o przyznanie tej formy pomocy. Niewątpliwie świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za sam fakt opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, czy też za pozostawanie w gotowości do świadczenia czynności opiekuńczych. Za zasadne uznać w tym kontekście należy prezentowane w orzecznictwie stanowisko, że powinno ono stanowić ekwiwalent za faktyczny brak możliwości podjęcia przez opiekuna zatrudnienia wobec konieczności sprawowania czynności opiekuńczych, bądź za rezygnację z zatrudnienia w celu ich sprawowania. Norma art. 17 ust. 1 u.ś.r. odnosi się więc wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Prawodawca wymaga bowiem, by brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z niego przez osoby wymienione w ww. normie pozostawały w bezpośrednim związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Spełnienie przesłanek określonych w art. 17 ust. 1 u.ś.r. oznacza, że czynności opiekuńcze muszą w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej, a związek pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia (jego niepodejmowaniem) a opieką musi być bezpośredni i ścisły. Oceny takiej powinien dokonać organ administracji, biorąc pod uwagę okoliczności konkretnej sprawy i ustalając, czy istotnie osoba sprawująca opiekę nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia lub zmuszona jest z niego zrezygnować. Kluczowym jest, że w przywołanej regulacji brak jest wskazania dotyczącego sprawowania opieki w sposób nieprzerwany, całodobowy, codzienny, samodzielny, jak też przebywania stale w pobliżu osoby, która pomocy tego typu wymaga. Jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie, opieka powinna mieć charakter stały, długotrwały w sensie rozciągłości w czasie i powtarzalny, zaś jej zakres wyznaczony być powinien niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki, czyli koniecznością wykonywania czynności w związku z ograniczoną możliwością podopiecznego do samodzielnej egzystencji, w warunkach dnia codziennego. Tak określony zakres opieki, uprawniający do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, zależny jest więc od całokształtu okoliczności konkretnej sprawy, a przede wszystkim indywidualnej sytuacji osoby wymagającej wsparcia, w tym: rodzaju niepełnosprawności, stanu zdrowia, sprawności ruchowej i intelektualnej, trybu życia, warunków mieszkaniowych, itp. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, zgodzić się należy ze Skarżącą kasacyjnie, że jej matka, u której stwierdzono nowotwór złośliwy oskrzeli i płuca, napadowe migotanie przedsionków, niedoczynnośc tarczycy, torbiel nerki prawej i zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa – nie może zostać uznana za osobę, która nie wymaga stałej i długotrwałej opieki innej osoby. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że podopieczna to osoba, która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, przy czym znaczny stopień niepełnosprawności Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia 15 października 2022 r. W aktach sprawy znajduje się również wywiad środowiskowy z 31 stycznia 2023 r., opisujący wykonywane przez stronę w ramach opieki nad matką czynności oraz złożone pod odpowiedzialnością karną oświadczenie wnioskodawcy z tej samej daty. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Skarżąca zamieszkuje pod innym adresem niż jej wymagająca wsparcia matka. Ta ostatnia zamieszkuje zaś z drugą córką. W toku wywiadu środowiskowego Skarżąca wskazała, że dojeżdża codziennie do matki wykonywać czynności mające na celu udzielenie jej pomocy. Matka strony względu na stan zdrowia oraz typ schorzenia nie może funkcjonować samodzielnie (wymaga pomocy przy czynnościach samoobsługowych i higienicznych, przy spożywaniu posiłków, itp.). Większość czynności opiekuńczych wykonywanych jest przez wnioskodawczynię codziennie lub klika razy dziennie – co wynika tak z wywiadu środowiskowego, jak i ze złożonych w sprawie oświadczeń – stan ten nie jest kwestionowany przez organy. Twierdzenia ww. wywiadu, treść orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji oraz złożonych do akt sprawy oświadczeń, jednoznacznie wskazują na szeroki zakres czynności opiekuńczych wykonywanych przez stronę wobec matki, ich czasochłonność oraz bezpośredni związek z aktualnym brakiem podejmowania przez nią aktywności zawodowej. Z tych względów, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można zaakceptować stanowiska Sądu I instancji oraz organów, odnośnie braku związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez stronę zatrudnienia a koniecznością sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawną. Z akt sprawy wynika bowiem, że podopieczna ze względu na stan zdrowia i typ schorzenia, wymaga całodobowej opieki oraz obecności osoby, która będzie stale w pobliżu, gotowa do stałego świadczenia pomocy. Częstotliwość z jaką Skarżąca pomaga matce w czynnościach niezbędnych do zaspokojenia jej podstawowych życiowych potrzeb (szczególnie higienicznych, czy dotyczących poruszania się, czy przyjmowania posiłków) w istotny sposób ogranicza czasowo możliwość podjęcia przez nią pracy. W analizowanej bowiem aktualnie sprawie, organy i następnie Sąd I instancji miały za zadanie dokonać walidacji spełnienia warunków koniecznych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w odniesieniu do opieki sprawowanej przez Skarżącą nad niepełnosprawną matką. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko wyrażone przez WSA i organy nie znajduje oparcia w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie. Trudno bowiem przyjąć, że matka Skarżącej, która wymagaj pomocy przy wielu czynnościach oraz jej stan zdrowia nie rokuje poprawy, nie jest osobą wymagającą stałej obecności opiekuna i długotrwałej opieki. W ocenie Sądu kasacyjnego aktualna sytuacja zawodowa Skarżącej, jest niewątpliwie bezpośrednio związana ze stanem zdrowia i sprawnością jej matki, a więc również zakresem faktycznej opieki, który zależy bezpośrednio od kondycji podopiecznej. Nieuprawnione w związku z tym było stanowisko Kolegium, podzielone następnie przez Sąd I instancji, że zakres czynności opiekuńczych wykonywanych przez Skarżącego nie koliduje z możliwością podjęcia przez niego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W opisanym wyżej stanie faktycznym sprawy uznać należy, że kwestionowany przez organy i Sąd I instancji związek pomiędzy rezygnacją przez stronę z zatrudnienia i brak możliwości ponownego podjęcia aktywności zawodowej, pozostawały w związku z koniecznością opieki nad matką. Organy oraz Sąd I instancji w swoich rozważaniach dotyczących ww. związku przyczynowo-skutkowego skupiły na hipotetycznej możliwości sprawowania opieki przez pozostałe rodzeństwo wnioskującej. Zdaniem Sądu kasacyjnego, ocena całokształtu sprawy nie pozwala na przyjęcie, żeby stan zdrowia osoby podlegającej opiece był na tyle dobry, aby mogła ona przez większość czasu funkcjonować samodzielnie, bez wsparcia i pomocy innej osoby w wymiarze, który umożliwiałby opiekunowi równoczesne podjęcie pracy zarobkowej. Analizując i poddając ocenie stan sprawy, należy każdorazowo brać pod uwagę indywidualną sytuację podopiecznego, determinowaną jego stanem zdrowia i warunkami bytowymi. Istotnym jest tu nie tylko związek przyczynowo–skutkowy pomiędzy opieką a rezygnacją przez opiekuna z zatrudnienia, ale przede wszystkim potencjalna możliwość świadczenia, czy podjęcia pracy – bezpośrednio związana z potrzebami osoby niepełnosprawnej podlegającej opiece – a określona ramami jej możliwości samodzielnego funkcjonowania, również w aspekcie radzenia sobie z czynnościami dnia codziennego. Ponownego podkreślenia wymaga, że pod pojęciem opieki stałej rozumie się stałą pieczę nad osobą wymagającą opieki, gotowość i możliwość udzielenia pomocy w sytuacji, gdy tylko taka potrzeba w danym momencie zaistnieje. Konsekwencją powyższego stanu jest brak faktycznej możliwości podjęcia zatrudnienia przez osobę zainteresowaną przyznaniem świadczenia. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w analizowanej sprawie, bowiem opieka sprawowana przez Skarżącą nad matką nosi cechy opieki stałej i długotrwałej. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela również poglądu Sądu I instancji postulującego akceptację dla stanowiska, że strona wnioskująca, przed wystąpieniem o ustalenie prawa do świadczenia z u.ś.r. ma obowiązek rozważyć alternatywne scenariusze opieki nad osobą niepełnosprawną – a w szczególności kwestie angażujące osoby w tym samym stopniu zobowiązane do alimentacji podopiecznego (w analizowanej sprawie: rodzeństwa). Podkreślić w tym miejscu należy, że norma art. 17 ust. 1 u.ś.r. jasno wylicza przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Niedopuszczalne jest w tej sytuacji wprowadzanie przez organy administracyjne i sanowanie przez Sąd Wojewódzki, dodatkowych negatywnych przesłanek ustalenia prawa do tego rodzaju pomocy. Przyczyną odmowy przyznania świadczenia nie może być więc posiadanie przez wnioskodawcę rodzeństwa, na równi obciążonego obowiązkiem alimentacyjnym wobec niepełnosprawnej siostry. Stanowisko takie wyrażane jest aktualnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wskazuje ono, że jeżeli jest kilka osób zobowiązanych w równym stopniu do alimentacji, można przyznać świadczenie jednej z nich, pod warunkiem, gdy spełnia ona przewidziane prawem przesłanki (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 sierpnia 2023 r., akt I OSK 1661/22; z dnia 12 grudnia 2023 r., I OSK 2057/22; z dnia 6 lutego 2024 r., I OSK 157/23, wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http:/orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny nie kwestionuje tym samym obowiązku alimentacyjnego rodzeństwa Skarżącej wobec matki, jednak wskazuje na konieczność rozróżnienia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy obok wnioskującej osoby (spełniającej warunki do jego przyznania) są jeszcze inne osoby spokrewnione w tym samym stopniu z osobą wymagającą opieki od sytuacji złożenia wniosku o przyznanie świadczenia przez osobę potencjalnie uprawnioną, a zobowiązaną w dalszej kolejności – gdy istnieją osoby bliżej spokrewnione. Podkreślenia wymaga, że u.ś.r. w sytuacji, gdy jest kilka osób zobowiązanych do alimentacji w tym samym stopniu, nie przewiduje pierwszeństwa względem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla jednej z nich w możliwości wywiązania się z obowiązku alimentacyjnego łącznie przez wszystkich zobowiązanych. Skoro zatem Skarżąca, jako córka osoby wymagającej opieki znajduje się wraz z rodzeństwem wśród osób wymienionych w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., którym przy spełnieniu pozostałych warunków ustawowych przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, to do niej należy wybór czy wypełni swój obowiązek alimentacyjny względem matki poprzez sprawowanie opieki osobistej (nie podejmując, bądź rezygnując z zatrudnienia), czy też zapewni jej opiekę w inny sposób, np. podejmując zatrudnienie i dzieląc się obowiązkami opiekuńczymi z rodzeństwem, czy przekazując stosowną kwotę na zatrudnienie profesjonalnego opiekuna. Ponownie rozpoznając wniosek Skarżącej kasacyjnie organy uwzględnią wskazaną powyżej wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r., ocenę okoliczności niepodejmowania przez niego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a także charakteru opieki i pomocy udzielanej niepełnosprawnej. Będą również zobowiązane rozważyć zmiany stanu prawnego wprowadzone ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1429). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną i na podstawie art. 188 w zw. z art. 193 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...]. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. |
||||