II SA/Gl 1209/25 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-02-19	
Data wpływu	2025-09-22	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach	
Sędziowie	Aneta Majowska
Beata Kalaga-Gajewska /sprawozdawca/
Krzysztof Nowak /przewodniczący/	
Symbol z opisem	6329 Inne o symbolu podstawowym 632	
Hasła tematyczne	Pomoc społeczna	
Skarżony organ	Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS	
Treść wyniku	Uchylono zaskarżoną decyzję	
Powołane przepisy	Dz.U. 2024 nr 0 poz 1576; art. 4 ust. 2, art. 28 ust. 1; Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j.)	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Asesor WSA Aneta Majowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 lutego 2026 r. sprawy ze skargi E.B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 lipca 2025 r. nr 010070/680/1395814/2023; 383888047 w przedmiocie zmiany okresu prawa do świadczenia wychowawczego 1. uchyla zaskrzoną decyzję, 2. zasądza od organu na rzecz skarżącej kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.	
Uzasadnienie
E. B. (dalej: "Skarżąca") w dniu 15 lutego 2025 r. drogą elektroniczną złożyła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na dziecko - L. K. (ur. [...] r.), na okres świadczeniowy trwający od dnia 1.06.2023 r. do dnia 31.05.2024 r. (k. 1-11 akt administracyjnych).

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Centrum Obsługi Świadczeń dla Rodzin (dalej w skrócie: "Zakład") informacją z dnia 1 marca 2023 r. przyznał Skarżącej prawo do wnioskowanego świadczenia wychowawczego w wysokości, tj. 500,- zł. miesięcznie.

Kolejną informacją z dnia 24 grudnia 2023 r. Zakład przyznał Skarżącej prawo do świadczenia wychowawczego, na okres od 1 stycznia do 31 maja 2024 r., w podwyższonej wysokości 800,- zł. miesięcznie.

Decyzją z dnia 6 marca 2024 r., znak [...], nr postępowania [...], Zakład ustalił, że Skarżącej z uwagi na opiekę nad dzieckiem przysługiwało świadczenie wychowawcze wyłącznie od dnia 1 czerwca do 31 grudnia 2023 r. w wysokości 500,- zł. miesięcznie oraz od dnia 1 do dnia 31 stycznia 2024 r. w podwyższonej wysokości 800,- zł. miesięcznie, ale nie od dnia 1 lutego do dnia 31 maja 2024 r., kiedy to ojciec D. K. sprawował nad nim opiekę. W uzasadnieniu powołał się na treść art. 4 ust. 2 w związku z art. 22 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz ustalenia wywiadów środowiskowych z dnia 3 kwietnia i z dnia 20 maja 2024 r., jak też wywiadów środowiskowych z dnia 18 i z dnia 25 marca 2024 r., przeprowadzonych z obydwojgiem rodziców przez kuratora sądowego dla Sądu Rejonowego w Z. do sprawy o wydanie zarządzeń opiekuńczych, na okoliczność warunków wychowawczo-bytowych dziecka, oraz treść postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] r. sygn. akt sygn. akt [...].

Kolejną decyzją z dnia 7 czerwca 2024 r,. znak [...], Zakład ustalił wysokość nienależnie pobranych przez Skarżącą świadczeń wychowawczych za okres od 1 lutego do 31 maja 2024 r. w kwocie 3 200,- zł. wraz z odsetkami za okres od 1 marca do 7 czerwca 2024 r. w kwocie 52,28 - zł.

W odwołaniu z dnia 20 czerwca 2024 r. od decyzji Zakładu z dnia 6 marca 2024 r. Skarżąca poinformowała, że córka od połowy stycznia do początku maja 2024 r. mieszkała u ojca, który nagle w sposób "wymuszony" uprowadził ją z przedszkola i przetrzymywał oraz odizolował od niej i jej rodziny. Wówczas, z uwagi na to, że ojciec jest człowiekiem przemocowym, złożyła do Prokuratury sprawę o znęcanie się psychiczne oraz zakaz zbliżania oraz podjęła działania prawne w celu odzyskania córki w postaci uregulowania władzy rodzicielskiej wraz z wnioskiem o zabezpieczenie nad nią pieczy. Dopiero z początkiem maja 2024 r. odzyskała córkę, ale nadal ponosiła wraz ze swoimi rodzicami koszty utrzymania córki, w tym opłaty za przedszkole. Postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] r. sygn. akt sygn. akt [...] opieka sprawowana jest nad córką w sposób naprzemienny. W związku z tym domagała się przyznania świadczenia wychowawczego za okres od dnia 1 lutego do dnia 31 maja 2024 r.

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "Prezes Zakładu") decyzją z dnia 31 lipca 2025 r., znak 010070/680/1395814/2023, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 4 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, w skrócie: "k.p.a.") oraz art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1576 z późn. zm., w skrócie: "u.p.p.w.d."), po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję Zakładu z dnia 6 czerwca 2024 r. Uznał, że Zakład zasadnie zweryfikował uprawnienia Skarżącej do świadczenia wychowawczego, na podstawie art. 4 ust. 2 i art. 22 u.p.p.w.d., zgodnie z którym świadczenie wychowawcze w przypadku zbiegu świadczeń rodziców do świadczenia wychowawczego wypłacane jest temu rodzicowi, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Z przeprowadzonych przez Kuratora [...] Zespołu Kuratorskiej Służby Sądowej w Z. wywiadów środowiskowych, datowanych na dzień 18 i 22 marca 2024 r. oraz ustaleń wywiadów środowiskowych przeprowadzonych przez MOPS w Z. na wniosek Zakładu wynika, że od połowy stycznia 2024 r. miejscem zamieszkania córki Skarżącej jest miejsce zamieszkania jej ojca. Odnosząc się do postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] r. sygn. akt [...], iż stało się ono prawomocne po oddaleniu zażaleń obu stron postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia [...] r. sygn. akt [...], czyli już po zakończeniu okresu świadczeniowego 2023/2024.

Na powyższą decyzję, Skarżąca reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, złożyła skargę z dnia 27 sierpnia 2025 r., w której zarzuciła naruszenie art. 4 ust. 1, art. 13a ust. 1 i 4, art. 5 ust 2a oraz art. 22 u.p.p.w.d. w związku z art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez brak rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego i błędną jego ocenę, oraz wadliwe uznanie, że do czasu wydania prawomocnego wyroku Sądu w zakresie opieki naprzemiennej, nie sprawowała jako jedyny opiekun prawny opieki faktycznej nad małoletnią córką. W uzasadnieniu skargi podała, że postanowienie o zabezpieczeniu kontaktów z córką na czas trwania postępowania nie stanowi o przyznaniu jej ojcu stałej opieki. Z tego powodu, wnioskowała o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa Zakładu i decyzji Zakładu, do czasu rozpoznania skargi oraz przesłuchania jej w charakterze świadka na okoliczność sprawowania opieki oraz ponoszenia kosztów utrzymania córki. Akcentowała, że przyznane za okres od dnia 1 lutego do dnia 31 maja 2024 r. świadczenie wychowawcze zostało spożytkowane na potrzeby córki.

Prezes ZUS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej w skrócie: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. , rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 p.p.s.a., z uwagi na zawarty w treści odpowiedzi na skargę wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym a Skarżąca nie sprzeciwiła się temu w przepisanym terminie.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest wydana na podstawie ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1576, dalej w skrócie, jak dotychczas: "u.p.p.w.d."), decyzja utrzymująca w mocy odmowę przyznania Skarżącej świadczenia wychowawczego z tytułu sprawowania opieki nad małoletnią córką, w okresie od dnia 1 lutego do dnia 31 maja 2024 r., kiedy to jej ojciec sprawował nad nią opiekę.

Przystępując do rozważań wskazać przyjdzie, że w myśl art. 4 ust. 1 u.p.p.w.d. celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych.

Ustawodawca jednocześnie w art. 4 ust. 2 u.p.p.w.d. określił osoby, które mogą ubiegać się o to świadczenie. Zgodnie z tym przepisem przysługuje ono:

1) matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a, albo

2) opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu opiekuna faktycznego, albo

3) opiekunowi prawnemu dziecka, albo

4) dyrektorowi domu pomocy społecznej, albo

5) rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego, o których mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2024 r. poz. 177 z późn. zm.).

Przepis art. 28 ust. 1 u.p.p.w.d. wskazuje, że w przypadku, gdy przepisy tego aktu nie regulują danej kwestii związanej z postępowaniem w sprawach o świadczenie wychowawcze stosuje się wprost przepisy k.p.a.

Na mocy art. 18 u.p.p.w.d. prawo do świadczenia wychowawczego ustala się na okres od 1 czerwca do 31 maja roku następnego.

Ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego oraz jego wypłata następuje odpowiednio na wniosek matki, ojca, opiekuna faktycznego dziecka, opiekuna prawnego dziecka, dyrektora domu pomocy społecznej, rodziny zastępczej, osoby prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektora placówki opiekuńczo wychowawczej, dyrektora regionalnej placówki opiekuńczo-wychowawczej, albo dyrektora interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego. Przy czym, zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 1 u.p.p.w.d., świadczenie wychowawcze przysługuje matce lub ojcu jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki i ojca z zastrzeżeniem przypadku, gdy dziecko zgodnie z orzeczeniem sądu jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców.

Jednocześnie, zgodnie z treścią art. 5 pkt 2a u.p.p.w.d. w przypadku, gdy dziecko zgodnie z orzeczeniem sądu jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzalnych okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego.

W tym miejscu zaznaczyć należy, że zarówno przed nowelizacją, jak i po nowelizacji u.p.p.w.d. nie zmieniła się zasada, że świadczenie wychowawcze przysługuje na dane dziecko matce lub ojcu tego dziecka, o ile odpowiednio matka lub ojciec zamieszkują z danym dzieckiem i dziecko pozostaje na utrzymaniu odpowiednio - matki lub ojca.

Tymczasem, co istotne w niniejszej sprawie, przepisy u.p.p.w.d. nie zawierają definicji opieki naprzemiennej, jednakże w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że pod tym pojęciem należy rozumieć opiekę wykonywaną na podstawie orzeczenia sądu powszechnego, a ponadto wykonywaną przez oboje rodziców w następujących po sobie porównywalnych okresach zakładającą naprzemienne zamieszkiwanie dzieci bądź dziecka u każdego z rodziców.

Wymóg porównywalnych okresów nie może być utożsamiany z postawieniem warunku równego podziału obowiązku, czy czasu wykonywania opieki przez rodziców. Dziecko pozostaje pod opieką naprzemienną obojga rodziców nie tylko wówczas, gdy zwrot "opieka naprzemienna" znajduje się wprost w sentencji orzeczenia sądu. Kwestię tę trzeba oceniać z uwzględnieniem cech i celów tej instytucji, przy wykorzystaniu odpowiednich metod wykładni. Dowodem na zaistnienie opieki naprzemiennej może być odpis orzeczenia sądu powszechnego a w sytuacji, gdy nie zawiera on stosownego zwrotu, rzeczą organów jest samodzielne ustalenie charakteru zawartych tamże zapisów dla zobrazowania i wyłożenia treści pojęcia "opieka naprzemienna" w konkretnej sprawie (por. wyroki NSA z dnia: 3 lutego 2022 r. sygn. akt I OSK 844/20 i 1 kwietnia 2022 r. sygn. akt I OSK 1327/21).

W ocenie składu orzekającego Sądu dokonana w sprawie wykładnia art. 5 ust. 2a u.p.p.w.d. jest błędna.

Opieka naprzemienna odmiennie niż władza rodzicielska jest pojęciem odnoszącym się do sfery faktycznej. Można ją określić jako pewny sposób sprawowania pieczy nad dzieckiem przez oboje rodziców, którzy nie zamieszkują razem. Pod tym pojęciem należy przy tym rozumieć taką opiekę, której cechą jest między innymi: bieżące dbanie o dziecko, pilnowanie go i troszczenie się o nie. Chodzi tu o stworzenie sytuacji, w której mimo, że - zgodnie zobowiązującym prawem - dziecko ma formalnie jedno miejsce zamieszkania, to de facto "ma dwa domy".

Zgodnie z art. 22 u.p.p.w.d., w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Zatem art. 22 u.p.p.w.d. ma zastosowanie tylko wówczas, gdy równocześnie oboje rodzice sprawują opiekę nad dzieckiem.

Bezspornie kwestię opieki nad dzieckiem co do zasady mogą regulować sami rodzice. Po wydaniu orzeczenia sądowego możliwy jest przypadek, że rodzice na nowo ustalą zasady opieki nad dzieckiem. Czym innym jest jednak sytuacja, kiedy oboje mają pełnię władzy rodzicielskiej, a czym innym, kiedy władza rodzicielska jednego z nich jest ograniczona i w świetle orzeczenia sądowego nie może on podejmować się stałej opieki nad dzieckiem.

Stosownie do treści art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 1568, dalej w skrócie: "k.p.c.") orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Moc wiążącą prawomocnego orzeczenia należy rozpatrywać w dwóch aspektach. Pierwszy z nich odnosi się do faktu pozostawania w obrocie prawnym prawomocnego orzeczenia, drugi natomiast przejawia się w mocy wiążącej jako określonym walorze rozstrzygnięcia (osądzenia) zawartego w treści orzeczenia. Zatem, w przypadku, gdy opieka nad dzieckiem, czy miejsce jego pobytu (zamieszkania) zostały uregulowane na mocy orzeczenia sądu, to jego treść ma znaczenie dla prawa do świadczenia wychowawczego.

Stosownie do treści art. 578 § 1 k.p.c. postanowienia sądu opiekuńczego są skuteczne i wykonalne z chwilą ich ogłoszenia, a gdy ogłoszenia nie było, z chwilą ich wydania. Z przepisu tego bezsprzecznie wynika, że dla skuteczności i wykonalności postanowień sądu opiekuńczego nie jest konieczne uzyskanie przez nie przymiotu prawomocności.

Art. 578 k.p.c. jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 521 k.p.c., stwarzającym regułę funkcjonującą w odniesieniu do postanowień sądu opiekuńczego (vide: T. Ereciński (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom IV. Postępowanie rozpoznawcze. Postępowanie zabezpieczające, wyd. V). Aczkolwiek ustawodawca przewiduje od tej reguły kilka wyjątków, to żaden z nich nie ma zastosowania w rozpoznanej sprawie.

Podnieść należy, że art. 521 § 1 k.p.c. jest zamieszczony w Księdze drugiej normującej postępowanie nieprocesowe, w Tytule I "Przepisy ogólne". Natomiast art. 578 k.p.c. jest zawarty w Tytule II tej Księgi, nazwanym "Przepisy dla poszczególnych rodzajów spraw", w Dziale II "Sprawy z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli", w Rozdziale 2 "Inne sprawy rodzinne oraz sprawy opiekuńcze", w Oddziale 1 "Przepisy ogólne".

Mając powyższe na uwadze zarówno systematyka ustawy Kodeks postępowania cywilnego, jak i treść obu przepisów, wskazują w sposób niebudzący wątpliwości, że w sprawach dotyczących postanowień sądu opiekuńczego stosowany powinien być art. 578 § 1 a nie art. 521 § 1 k.p.c.

W tym miejscu należy podkreślić, że Prezes Zakładu odnosząc się do postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] r. sygn. akt [...], zgodnie z którym opieka ma być sprawowana w sposób naprzemienny od niedzieli 5 maja 2024 r., zauważył, iż stało się ono prawomocne po oddaleniu zażaleń postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia [...] r. sygn. akt [...], oraz w związku z tym uznał, że nastąpiło to już po zakończeniu okresu świadczeniowego 2023/2024 (por. art. 18 u.p.p.w.d.).

W rozpatrywanej sprawie Zakład w dniu 3 czerwca 2024 r. wezwał Skarżącą o doręczenie klauzuli prawomocności postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] r. sygn. akt [...].

W odpowiedzi na powyższe w dniu 5 czerwca 2024 r. Skarżąca doręczyła wskazane postanowienie i oświadczyła, że z końcem stycznia 2024 r. ojciec zabrał dziecko i odizolował je od niej i jej rodziny. Z uwagi na to, że ojciec dziecka jest człowiekiem przemocowym złożyła do Prokuratury sprawę o znęcanie się psychiczne oraz zakaz zbliżania, a z początkiem maja 2024 r. odzyskała córkę. W dalszej kolejności Skarżąca w dniu 5 czerwca 2025 r. doręczyła postanowienie Sądu Okręgowego w G. z dnia [...] r. sygn. akt [...], w którym Sąd oddalił zażalenia obydwu stron na postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z [...] r. sygn. akt [...].

Prezes Zakładu, dowodząc swych racji zupełnie pominął omówioną powyżej regulację zawartą w art. 578 § 1 k.p.c.

W rozpoznawanej sprawie, wydane na posiedzeniu niejawnym postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] r. sygn. akt [...], stało się skuteczne i wykonalne z chwilą podpisania sentencji, tj. w dniu [...] r. i zgodnie z jego sentencją dopiero od niedzieli dnia 5 maja 2024 r. ustalono z urzędu opiekę naprzemienną w stosunku do małoletniej córki Skarżącej. Prezes ZUS był tym orzeczeniem związany.

Nie mniej jednak mając na uwadze szczególny charakter stosunków łączących Skarżącą z ojcem córki, w okresie od dnia 1 lutego do dnia 31 maja 2024 r., nie sposób uznać, że Zakład odmawiając Skarżącej przyznania w tym okresie świadczenia wychowawczego postąpił prawidłowo. Dysponował bowiem materiałem dowodowym wskazującym, że Skarżąca sprawuje faktyczną opiekę nad córką (por. wywiad środowiskowy Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Z. z dnia 20 maja 2024 r., k. 35 akt administracyjnych).

Również w treści odwołania Skarżąca podkreślała okoliczności istotne z punktu widzenia przedmiotu sprawy, a odnoszące się do zakresu sprawowanej przez nią opieki nad córką oraz jej wymiaru w ujęciu miesięcznym (córka od połowy stycznia do początku maja 2024 r. mieszkała u ojca i została uprowadzona w sposób "wymuszony"). Prezes Zakładu całkowicie pominął ustosunkowanie się do nich i ich rozważenie.

Powyższe świadczy o naruszeniu art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., jak również art. 5 ust. 2a u.p.p.w.d.

Przyjdzie dostrzec, że zaskarżona decyzja utrzymała w mocy całość decyzji Zakładu (część korzystną i niekorzystną dla Skarżącej), stąd też nie sposób było uchylić ją tylko w części, jak również uchylić w całości decyzję Zakładu (por. art. 134 § 2 w związku z art. 135 p.p.s.a.).

W kwestii wniosków skargi dotyczących przesłuchania Skarżącej w charakterze świadka na okoliczność sprawowania przez nią opieki oraz ponoszenia kosztów utrzymania córki, wyjaśnienia wymaga, że Sąd nie prowadzi postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, a jedynie weryfikuje legalność wydanych przez organy administracji aktów oraz o ile jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, jak też nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w konkretnej sprawie, może na wniosek stron lub z urzędu przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów (por. art. 106 § 3 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność), zostało uznane za błędne. Natomiast wskazania, co do dalszego postępowania, stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (por. A. Kabat "Komentarz do art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz.", publ. LEX nr 99935).

Ponownie rozpoznając sprawę, Prezes Zakładu uwzględni rozważania poczynione przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu. W szczególności ustali, jaki był charakter opieki w spornym okresie od dnia 1 lutego do dnia 31 maja 2024 r., co w konsekwencji pozwoli ocenić, czy jest to opieka naprzemienna, w rozumieniu art. 5 ust. 2a u.p.p.w.d., oraz wnikliwie uzasadni zajęte w sprawie stanowisko w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.

W tym stanie rzeczy, Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w związku z art. 5 ust. 2a u.p.p.w.d., orzekł jak w punkcie 1 sentencji, natomiast w kwestii zwrotu kosztów postępowania, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.), orzekł w punkcie 2 sentencji. Zasądzona kwota obejmuje koszty zastępstwa procesowego (wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem w kwocie 480,- zł.) i zwrot faktycznie uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17, -zł., która nie była wymagana w związku z ustawowym zwolnieniem z kosztów sądowych spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych (por. art. 239 § 1 pkt 1 lit. e) p.p.s.a.). Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: www.orzeczenia.nsa.qov.pl.