Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, , Sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2010 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2008 r. znak [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zamiaru wykonania urządzenia reklamowego skargę oddala

Prezydent [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm., zwanej Prawo budowlane) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm., zwanej dalej K.p.a.) oraz art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1592, ze zm.) w związku z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku inwestora A. S.A. z siedzibą w P. z dnia 18 grudnia 2007 r. wniósł sprzeciw do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na montażu jednostronnego nośnika reklamowego jednostronnego typu BLW 32 o wysokości słupa 8,0 m i o wymiarach ekranu ekspozycyjnego 8,0 m x 4,0 m na terenie działki nr ew.[...] i [...] z obrębu [...] , położonej przy ul. [...] w W. (lokalizacja kierunek P.).

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że przedmiotem zgłoszenia jest zamiar realizacji nośnika reklamowego typu BLW 32 o wymiarach ekranu ekspozycyjnego 8,0 m x 4,0 m na fundamencie trwale związanym z gruntem.

Załączony do zgłoszenia projekt budowlany obejmuje wsporczą konstrukcję dla gotowego kasetonu reklamowego BLW 32 o wymiarach zewnętrznych 8,40 m x 4,40 m oraz posadowienie słupa na żelbetowej stopie fundamentowej trwale związanej z gruntem. Przedmiotem zgłoszenia jest zatem budowa konstrukcji wsporczej, a nie tablicy reklamowej albo urządzenia reklamowego. Jest to wolno stojący trwale związany żelbetowym fundamentem z gruntem obiekt, w pełni samodzielny, niepowiązany technicznie z innym obiektem budowlanym. Realizacja tego urządzenia posiada wszelkie cechy budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Robót tych nie można uznać za instalowanie urządzenia reklamowego w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego.

Tym samy zgłoszona inwestycja jest budowlą, o której mowa w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, tj. wolno stojącym trwale związanym z gruntem urządzeniem reklamowym i wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.

Decyzja Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2008 r., nadana w placówce pocztowej w dniu 4 stycznia 2008 r., została doręczona inwestorowi A. S.A. z siedzibą w P. w dniu 8 stycznia 2008 r. oraz pełnomocnikowi inwestora w dniu 22 stycznia 2008 r.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył inwestor A. S.A. z siedzibą w P.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2008 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta [...] z dnia z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że z posiadanej dokumentacji wynika, że inwestor zgłosił zamiar przystąpienia do robót budowlanych na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane. Jak wynika z akt sprawy realizacja przedmiotu zgłoszenia spowoduje funkcjonowanie urządzenia reklamowego o składającego się ze stopy fundamentowej o wymiarach 2,6 x 4,4 x 1,5 m posadowionej 1,45 m poniżej poziomu terenu, trwale związanej z gruntem, słupa stalowego wysokości 8,0 m, stanowiącego podstawę kasetonowego nośnika reklamowego o wym. 4,4 m x 8,4 m, wysokość całkowita obiektu wynosi 12,40 m powyżej poziomu terenu. Dla tak zaprojektowanej konstrukcji nie można mówić o "instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych" w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. W wyniku działań inwestora powstanie samodzielna konstrukcja posadowiona na własnym fundamencie, niepowiązana z innym obiektem budowlanym, o znacznej wielości tablicy reklamowej (18 m2) umieszczonej na wysokości 4,67 – 7,67 m nad poziomem terenu i znacznej masie całkowitej.

Przepisy art. 3 pkt 3 i art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego mówią o dwóch różnych rodzajach urządzeń reklamowych. Pierwsze z nich jako wolno stojące i trwale związane z gruntem wymagają pozwolenia na budowę.

O tym czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy też nie, nie decyduje metoda i sposób związania z gruntem, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Ponadto, jeżeli nie wynika to wprost z ustawy, to z jej logiki wynika, że niewłaściwy jest pogląd, że ustawodawca nie uwzględnił w żaden sposób wymogu uzyskania pozwolenia na budowę urządzeń reklamowych od ich wielkości, konstrukcji czy też sposobu związania z gruntem. Dokonując kwalifikacji prawnej, czy dane urządzenie reklamowe wymaga pozwolenia na budowę czy jedynie zgłoszenia, powinno się brać pod uwagę również przepis art. 5 Prawa budowlanego, w świetle którego nie jest obojętna jego wielkość i cechy konstrukcyjne.

W konsekwencji organ uznał, że zgłoszone urządzenie reklamowe kwalifikuje się do budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego i wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Stanowisko takie, wynikające z analizy technicznej zaprojektowanego urządzenia reklamowego, znajduje oparcie w przepisach ustawy Prawo budowlane i szeregu wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego, między innymi wyroków: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2007 r., w sprawie sygn. akt II OSK 1509/06 i w sprawie II OSK 754/04.

Ponadto organ drugiej instancji odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu w kwestii niezachowania przez organ pierwszej instancji terminu do wniesienia sprzeciwu, podniósł, że zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1156/07 termin do zgłoszenia sprzeciwu zostanie zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo, a w tym przypadku decyzja, którą zgłoszono sprzeciw, zostało nadane np. w polskiej placówce pocztowej. Ustawodawca bowiem nie uzależnił skuteczności sprzeciwu od jego doręczenia lub ogłoszenia, ale od jego zgłoszenia, a nie są to pojęcia tożsame. W przedmiotowej sprawie zgłoszenie robót budowlanych złożone zostało do właściwego organu w dniu 18 grudnia 2007 r., zaś skarżona decyzja została nadana na poczcie polskiej w dniu 4 stycznia 2008 r. Odbiór skarżonej decyzji inwestor potwierdził w P. już dnia 8 stycznia 2008 r., natomiast na miejscu w W. pełnomocnik dopiero w dniu 22 stycznia 2008 r., co świadczyć może o celowym unikaniu korespondencji.

Na powyższą decyzję A. S.A. z siedzibą w P. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji administracyjnej zarzuciła naruszenie:

"-art. 30 ust.5 ustawy Prawo budowlane poprzez zaakceptowanie przez Oran drugiej instancji, że organ pierwszej instancji wniósł sprzeciw po upływie 30 dni od dnia dokonania zgłoszenia,

-art.30 ust. 6 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie, że istnieje podstawa do wniesienia sprzeciwu z uwagi na to, że wykonanie zgłoszonych robót budowlanych nie jest instalacją urządzenia reklamowego w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt. 6,

-art.7, 77 § 1 i 107 § K.p.a. poprzez niewłaściwe prowadzenie postępowania dowodowego i niewłaściwe uzasadnienie decyzji".

Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 października 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 959/08, uchylił zaskarżoną decyzje oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że "W kontekście zastosowanej w sprzeciwie podstawy prawnej, błędne są również twierdzenia organów, że instalowanie tablicy reklamowej – wymagało pozwolenia na budowę ze względu na jej skalę i gabaryty. Przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego zwalnia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie tylko tablice reklamowe, ale również urządzenia reklamowe, co niewątpliwie oznacza całość urządzenia reklamowego, a więc także elementów konstrukcyjnych do mocowań samej tablicy reklamowej. Jeżeli natomiast organ administracyjny uzna, że realizacja planowanej tablicy reklamowej czy urządzenia reklamowego ze względu na powierzchnię, ciężar, rozmiary itp. zagraża np.: bezpieczeństwu ludzi lub mienia albo zwiększa ograniczenia lub uciążliwość dla sąsiadów, może na podstawie art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego nałożyć na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę co do robót budowlanych objętych z zasady obowiązkiem zgłoszenia. Możliwość ta ma charakter uznaniowy i wymaga uzasadnienia przyczyn zastosowania. Jeżeli zatem w sprawie niniejszej organ stwierdziłby zaistnienie, któregokolwiek z zagrożeń lub wymagań przewidzianych ww. przepisem może nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Jednakże organ musi szczegółowo wykazać z jakimi konkretnie zagrożeniami może wiązać się podjęcie realizacji zgłoszonych robót budowlanych oraz powołać konkretne przepisy lub ustalenia planu dające podstawę do przyjęcia prawdopodobieństwa ich wystąpienia. Niedopuszczalnym jest opieranie decyzji administracyjnej na przypuszczeniach, iż realizacja zamierzeń budowlanych może coś spowodować. Organ może nałożyć na inwestora obowiązek uzupełnienia braków w określonym terminie poprzez załączenie do zgłoszenia odpowiednich dokumentów i dopiero w przypadku niewykonania nakreślonego obowiązku w wyznaczonym terminie spowoduje wniesienie przez organ sprzeciwu e drodze decyzji. (...). Celem wyjaśnienia, co do zarzutu naruszenia art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt II OSK 79/06 stwierdził, iż termin 30 – dniowy, o jakim mowa w art. 30 ust. 2 w zw. z art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane jest przez organ wnoszący sprzeciw do zgłoszenia budowy zachowany, o ile w terminie 30 dni od daty przyjętej za początek biegu tego terminu nastąpi wniesienie sprzeciwu zgodnie z zasadą przewidzianą w art. 57 § 5 K.p.a.".

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Wojewoda Mazowiecki.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 10/09, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazanego wyroku Sąd stwierdził, że "Wielkość przedmiotowego urządzenia reklamowego (kaseton reklamowy o wymiarach zew. 8,40 m x 4,40 m, słup o wysokości 8 m) jak i sposób osadzenia w gruncie (fundament zagłębiony, trwale związany z gruntem) świadczą o tym, że jest to wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, o którym mowa art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Tym samym do tego typu budowli nie może mieć zastosowania przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego.(...) Wskazane cechy konstrukcyjne oraz wielkość pozwalają zatem uznać ten obiekt jako konstrukcję przestrzenną stanowiącą budowlaną i techniczno – użytkową całość, co odpowiada zatem ogólnym cechom budowli, o jakich mowa w art. 3 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego. Prawidłowo zatem przyjęły organy administracji, iż jest to budowla w postaci wolno stojącego urządzenia reklamowego trwale związanego z gruntem. Z opisu technicznego konstrukcji wynika bowiem, iż posadowienie przedmiotowego obiektu wymagało przygotowania określonego nośnika (słupa posadowionego na stopie fundamentowej) i wiązało się z koniecznością zadziałania w określony sposób na istniejący w miejscu jego ustawienia grunt, aby zapewnić wystarczająco stabilną podstawę dla słupa z tablicą. (...) W konsekwencji powyższym rozważań, nie można przyjąć, iż przedmiotowy obiekt nie jest budowlą w postaci wolno stojącego urządzenia reklamowego trwale związanego z gruntem, o jakim mowa w przepisie art. 3 pkt 1 lit. b i pkt 3 Prawa budowlanego. Zwarty układ konstrukcyjny, który tworzą stopa fundamentowa, słup oraz tablica stanowią bowiem służącą jednemu celowi, techniczno – użytkową całość stabilnie zamontowaną w gruncie".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 190 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed

sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a) "Sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny". Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 10/09 wiążą organ, jak i wiążą w niniejszej sprawie Sąd. Zauważyć należy, że w uzasadnieniu wskazanego wyroku Sąd drugiej instancji przesądził, że wielkość objętego zgłoszeniem urządzenia reklamowego i jego cechy konstrukcyjne pozwalają uznać ten obiekt jako konstrukcję przestrzenną stanowiącą budowlaną i techniczno – użytkową całość, co odpowiada ogólnym cechom budowli, o jakich mowa w art. 3 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego. Prawidłowe jest zatem w tej mierze stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, że istniała podstawa prawna do wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia przez inwestora zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na realizacji urządzenia reklamowego w postaci tablicy reklamowej, wymagających pozwolenia na budowę na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Zakres robót objętych zgłoszeniem wykraczał poza granice wyznaczone dla zgłoszenia przez art. 30 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego.

Wbrew zarzutom skargi decyzja zawierająca sprzeciw została wydana w terminie 30 dni od dnia zgłoszenia ([...] grudnia 2008 r.) organowi zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych i w tym terminie weszła do obrotu prawnego, bowiem doręczono ją w dniu 8 stycznia 2009 r. inwestorowi. Przewidziana w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego instytucja sprzeciwu z punktu widzenia prawa materialnego reguluje przesłanki materialnoprawne uprawniające inwestora do wykonywania robót budowlanych, do których może przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, właściwy organ nie wniesie w drodze decyzji sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu do ich rozpoczęcia.

Cechą właściwą decyzji administracyjnej, będącej kwalifikowanym aktem administracyjnym, jest uzewnętrznienie oświadczenia woli kompetentnego organu administracji publicznej. Uzewnętrznienie oświadczenia woli kompetentnego organu administracji publicznej następuje przez zakomunikowanie woli inwestorowi, którego uprawnienia kształtuje decyzja administracyjna zawierająca sprzeciw.

Doręczenie decyzji zawierającej sprzeciw wcześniej samej stronie niż jej pełnomocnikowi wywarło jedynie skutek materialnoprawny, polegający na wejściu decyzji do obrotu prawnego (art. 110 K.p.a.). Nie ograniczyło natomiast jej praw jako strony w postępowaniu administracyjnym, bowiem wszystkie terminy procesowe rozpoczęły swój bieg dopiero od doręczenia przedmiotowej decyzji (22 stycznia 2009 r.) jej pełnomocnikowi.

Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji.