Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 219/15 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową postanawia: oddalić zażalenie

P. K. pismem z dnia 29 stycznia 2015 r. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową.

Następnie Skarżący złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku oświadczył, że pozostaje sam w gospodarstwie domowym i utrzymuje się z wynagrodzenia w wysokości 10.400 zł brutto (od 1 czerwca 2015 r.). Skarżący ujawnił, że posiada majątek w postaci nieruchomości rolnej o powierzchni 1,5 ha i innych nieruchomości o powierzchni 5 ha. Posiada również zgromadzone oszczędności w kwocie 175.000 zł i środki ulokowane w funduszu inwestycyjnym w kwocie 494.000 zł. Wyjaśnił, że co miesiąc uiszcza na rzecz syna alimenty w wysokości 1.500 zł, podał także, że posiada zadłużenie wobec Skarbu Państwa w wysokości 210.00 zł z tytułu zapłaty za zakupioną nieruchomość. Oświadczył, że nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Uzasadniając wniosek wskazał, że wszystkie dotychczas zgromadzone środki materialne są mu niezbędne na spłatę wymaganych zobowiązań i zakup lub budowę domu.

Postanowieniem z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 219/15 referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

W dniu 22 czerwca 2015 r. P. K. złożył sprzeciw od wyżej wymienionego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 2 lipca 2015 r., na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarżący dysponuje znacznymi kwotami (nie tylko dochodem, ale również zgormadzonymi oszczędnościami i lokatami), z których bez jakichkolwiek wątpliwości jest w stanie uiścić zarówno koszty sądowe jak i wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru. Odnosząc się do stwierdzenia, iż wykazane środki są mu niezbędne na budowę lub zakup domu, należy zaznaczyć, że skoro strona inicjuje postępowanie sądowe, to musi liczyć się z koniecznością partycypowania w kosztach procesu i zabezpieczyć na ten cel odpowiednie środki. W niniejszej sprawie to ugruntowane stanowisko sądów administracyjnych jest o tyle aktualne, że budowa domu lub jego zakup nie są podstawową potrzebą bytową skarżącego.

Zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 2 lipca 2015 r. złożył P. K. W uzasadnieniu zażalenia poniósł, że przed WSA w Warszawie toczą się trzy sprawy z jego skargi i we wszystkich niezbędne jest ponoszenie kosztów postępowania co wpłynie na majątek skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Należy podkreślić, że zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 p.p.s.a., ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.

Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Przy ocenie czy sytuacja materialna strony kwalifikuje go do przyznania prawa pomocy Sąd bierze nie tylko pod uwagę wysokość uzyskiwanych dochodów ale również stan majątkowy strony.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, iż znajduje się w takiej sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby go do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Jak zasadnie zauważył Sąd I instancji, ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika bowiem, że stan majątkowy nie pozwala zaliczyć go do osób rzeczywiście ubogich, których środki do życia są ograniczone. Wskazać należy, że koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. W takiej sytuacji należy uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie uznał, że skarżący nie wskazał okoliczności, które mogłyby świadczyć o jego trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Odnosząc się do argumentów zażalenia należy podnieść, że wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się do konkretnej sprawy, zatem w każdej sprawie odrębnie powinno być prowadzone postępowanie w tym zakresie i odrębnie dokonana ocena stanu majątkowego.

Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.