Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Sygn. akt I SA/Kr 861/12 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 grudnia 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Sędzia: WSA Ewa Michna (spr.), Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Protokolant: Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2012 r., sprawy ze skargi M. B., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 18 kwietnia 2012 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy uznania zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne I. skargę oddala, II. zasądza od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie) na rzecz radcy prawnego A.D. \kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55, 20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług.

Postanowieniem z dnia 17 lutego 2012 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił uznania za zasadne zarzutów M. B. (dalej "skarżąca") wniesionych do postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuły wykonawcze nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] wystawione przez wierzyciela – Burmistrza Miasta i Gminy N., obejmujące należności z tytułu nieuiszczonej opłaty za opróżnianie zbiornika bezodpływowego.

W zarzutach skarżąca zakwestionowała istnienie obowiązku objętego wymienionymi tytułami wykonawczymi. Według niej należności z tytułu opłat za opróżnienia zbiornika bezodpływowego, nie miały merytorycznej podstawy prawnej, gdyż wierzyciel nie wydał w tej sprawie decyzji administracyjnej.

Ustosunkowując się do zarzutu skarżącej, wierzyciel wydał w dniu 26 lipca 2010 r. postanowienie nr [...], w którym uznał zarzuty za nieuzasadnione. Postanowienie to zostało następnie utrzymane w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 stycznia 2012 r. [...]. Wskazano w nim, że wszystkie tytuły wykonawcze w rubryce 29 zawierają prawidłowe wskazanie aktu normatywnego stanowiącego podstawę do wydania orzeczenia, zaś w rubryce nr 30 wskazanie podstawy prawnej należności, a więc decyzji z dnia 24 grudnia 2008 r. nr [...] – odnośnie tytułów wykonawczych nr [...], nr [...], nr [...] i decyzji z dnia 28 grudnia 2009 r. nr [...] - odnośnie tytułu wykonawczego nr [...]. Wymienione decyzje przedłużały na okres od dnia 9 stycznia 2009 r. do dnia 8 stycznia 2010 r. (pierwsza decyzja) i na okres od dnia 9 stycznia 2010 r. do dnia 8 stycznia 2011 r. (druga decyzja) decyzję Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 9 stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia obowiązku uiszczania przez skarżącą opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego usytuowanego na nieruchomości położonej w S. i transport nieczystości ciekłych do punktu zlewnego.

W związku z powyższym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że niezasadny jest zarzut dotyczący braku decyzji administracyjnej stanowiącej podstawę egzekucji administracyjnej.

W uzasadnieniu wymienionego na wstępie postanowienia, Naczelnik Urzędu Skarbowego opisał dotychczasowy przebieg postępowania. Następnie wskazał, że zgodnie z art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.) zajęte przez wierzyciela stanowisko jest ostatecznie wiążące dla organu, zatem w parciu o przepis art. 34 § 4 wymienionej ustawy, należało stwierdzić, że przedstawione zarzuty były nieuzasadnione.

W zażaleniu skarżąca podniosła, że ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r. poz. 391 ze zm.) "nie daje podstaw prawnych do wydawania decyzji nakładających obowiązki określone w art. 5 ust 1 tej ustawy, na której to podstawie Burmistrz z naruszeniem prawa wydał decyzje bez podstawy prawnej i wystawił tytuły wykonawcze". Wymieniona ustawa zdaniem skarżącej nie przewiduje wydania decyzji w zakresie czyszczenia szamba usytuowanego na posesji, której jest właścicielką w 1/2 części, przyłączonej do sieci kanalizacyjnej w 2005 r. Skarżąca podała, że "ustawa w art. 5.1 przewiduje przyłącz do sieci lub przydomową oczyszczalnię ścieków, natomiast nie dopuszcza szamb i ich czyszczenia". Na poparcie swojego stanowiska skarżąca powołała wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 12 czerwca 2001 r., I SA/Rz 1593/99.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem wydanym w dniu 18 kwietnia 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Dalej organ wskazał na treść art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Odpowiadając na zarzut nieistnienia obowiązku (art.33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) organ wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, iż tytuły wykonawcze nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] zostały wystawione oparciu o podlegające wykonaniu decyzje z dnia 24 grudnia 2008 r., nr [...] i z dnia 28 grudnia 2009 r. nr [...] wydane przez Burmistrza Miasta i Gminy N. Podał również, że powołany przez skarżącą wyrok odnosi się do stanu sprzed nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i nie ma zastosowania w obecnej sprawie.

Skarżąca złożyła skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której domagała się uchylenie zaskarżonego postanowienia organu pierwszej i drugiej instancji podnosząc zarzut naruszenia:

- art. 29 §1, art 33 pkt 6, art. 34, art. 35a. art.1, art. 1a, art.7 § 1 i § 3 oraz art.27 § 1 pkt.3 i 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,

- art 5.1. pkt. 2, a także art. 5.1. pkt 3-3b oraz art. 7-9 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, na okoliczność wykonania przez skarżącą obowiązku, bowiem posesja nr 358 w Staniątkach, której skarżąca jest współwłaścicielką została podłączona do sieci kanalizacyjnej w 2005 r., protokołem odbioru technicznego,

- art.7, art. 77, art.80, art. 81, art. 107 § 3, art. 138 § 1 pkt.1 oraz art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminie nie przewiduje wydania decyzji administracyjnych w zakresie czyszczenia szamba, jeżeli posesja podłączona jest do kanalizacji - co jest bezsporne w rozpatrywanej sprawie. Zdaniem skarżącej zastosowana przydomowa oczyszczalnia ścieków zwalnia właściciela od obowiązku przyłączenia do sieci kanalizacyjnej, co wynika ze spisanego w dniu 8 kwietnia 2005 r. protokołu odbioru.

Protokół ten jest zgodny z warunkami technicznymi nr [...], w których wskazano, że po przeprowadzeniu odbioru może nastąpić przyłączenie budynku do sieci kanalizacyjnej przy równoczesnej likwidacji zbiornika wybieralnego (szamba). Natomiast do likwidacji tego szamba nie doszło. Podała, że wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 29 ust 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ nie zbadał dopuszczalności egzekucji. Wierzyciel z kolei mimo treści art. 35a ww. ustawy i toczącego się przed sądem powszechnym postępowania I C 245/10 nie wstrzymał postepowania egzekucyjnego. Podała, że swój zarzut opiera na treści art. 34 § 1 pkt 6 ww. ustawy zatem wypowiedź wierzyciela w tym zakresie nie jest wiążąca, o czym stanowi art. 34 § 1 tej ustawy.

Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Odpowiadając na pierwszy z zarzutów skarżącej organ zauważył, że w zarzutach egzekucyjnych z dnia 24 czerwca 2010 r. sprecyzowanych w protokole z dnia 5 lipca 2010 r. skarżąca nie podnosiła zarzutu niedopuszczalności egzekucji (art. 33 pkt 6 ustawy), a jedynie zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 ustawy). Dalej organ wskazał na treść art. 29 § 1 i art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Natomiast odpowiadając na zarzuty zawarte w punkcie drugim skargi, organ zwrócił uwagę, że powinny one być skierowane pod adresem wierzyciela, a nie organu egzekucyjnego.

Odpowiadając na zarzuty zawarte w punkcie trzecim skargi, odnoszące się do art. 7 i 77, art. 80 i art. 81 i art. 107 § 3 ustawy kodeks postępowania administracyjnego organ zwrócił uwagę, że zgodnie z art.17 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego w pierwszej kolejności mają zastosowanie przepisy procedury egzekucyjnej w administracji, a jako uzupełniające przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. W związku z powyższym skarżąca będąca uczestnikiem postępowania egzekucyjnego może uczestniczyć w każdym jego stadium i w ten sposób monitorować postępowanie organu egzekucyjnego. Dalej podał, że organ egzekucyjny informuje zobowiązanego o dokonanych czynnościach tylko w sytuacji, gdy ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nakłada na organ taki obowiązek. To po stronie zobowiązanego, a nie organu egzekucyjnego spoczywa inicjatywa w tym zakresie, stąd naruszenia przez organ egzekucyjny i organ nadzoru ww. przepisów należało uznać za bezzasadny.

Na rozprawie w dniu 7 grudnia 2012 r. skarżąca, odpowiadając na pytanie Sądu, wyjaśniała, że żadna z decyzji, których dotyczyły tytuły wykonawcze, nie została uchylona ponieważ nadal twa postępowanie zmierzające do ich skutecznego wyeliminowania z obrotu prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem zarzutów skargi jest w istocie domaganie się przez Burmistrza Miasta i Gminy N. opłat "w zakresie czyszczenia szamba", w sytuacji gdy skarżąca posiada podłączenie do sieci kanalizacyjnej. Innymi słowy, skarżąca kwestionuje przede wszystkim zasadność decyzji wydanych w sprawie opłat za opróżnianie zbiorników bezodpływowych przez Burmistrza Miasta i Gminy N.

Zdaniem Sądu, zarzuty skargi w tej części nie mogły być przedmiotem rozpoznania przez sąd administracyjny kontrolujący sposób załatwienia przez organy egzekucyjne wniesionych przez skarżącą zarzutów na postępowanie administracyjne.

Czym innym jest bowiem kontrola podstaw prawnych wydania przez organy gminy decyzji wydanych na podstawie art. 6 ust.7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a czym innym kontrola rozstrzygnięć organów egzekucyjnych w przedmiocie wniesionych przez zobowiązanego zarzutów.

Skarżąca sama przyznała, że nadal trwa postępowanie co do prawidłowości wydanych przez Burmistrza Miasta i Gminy N. decyzji, a egzekwowanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Przyznała również, że decyzje te nadal nie zostały uchylone. Sąd nie mógł więc kontrolować więc tych decyzji w postępowaniu sądowym dotyczącym prawidłowości postępowania egzekucyjnego. Sąd będzie mógł kontrolować takie decyzje, ale dopiero kiedy skarżąca wniesie do sądu skargę na ewentualną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego rozpatrującego odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. wydanych w przedmiocie opłat za opróżnianie zbiorników bezodpływowych.

Podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 5 ust.1 pkt 2, pkt 3-3b oraz art. 7-9 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie mogły być w ogóle rozpatrywane ponieważ dotyczyły ww. decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. w sprawie opłat za opróżnianie zbiorników bezodpływowych, a jak już to Sąd uzasadniał powyżej, w rozpatrywanej sprawie decyzje te nie były przedmiotem zaskarżenia.

Natomiast co do zarzutów na postępowanie egzekucyjne to zgodnie z art. 6 ust. 8 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach decyzji, o której mowa w ust. 7, nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Oznacza to, że decyzja taka, nawet jeśli ją zaskarżono (a tak było, jak twierdzi skarżąca), może być natychmiast egzekwowana. Rację więc miały organy, że zobowiązane były do wszczęcia egzekucji, a postanowienie wierzyciela (Burmistrza Miasta i Gminy N.) było dla nich wiążące.

Organ egzekucyjny zgodnie z art. 29 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji bada z urzędu dopuszczalność egzekucji, ale obowiązek ten oznacza jedynie sprawdzanie czy wymienione w tytule wykonawczym należności mogą być egzekwowane w drodze egzekucji administracyjnej. Oznacza to, że administracyjny organ egzekucyjny (tu: Naczelnik Urzędu Skarbowego w W.) powinien zająć stanowisko czy np. egzekwować taką należność powinien komornik sądowy, a nie administracyjny organ egzekucyjny. Nie jest natomiast jego obowiązkiem (a nawet nie posiada takiego prawa), żeby sprawdzać, czy wierzyciel miał prawo domagać się od skarżącej należności (tu: czy decyzje w sprawie opłat za opróżnianie zbiorników bezodpływowych były prawidłowe).

Zgodnie z art. 2 §1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji egzekucji administracyjnej podlegają następujące obowiązki podatki, opłaty i inne należności, do których stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Opłaty za opróżnianie zbiorników bezodpływowych, ustalane w decyzji, o której mowa w art. 6 ust. 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zgodnie z art. 6 ust. 12 są takimi właśnie opłatami, do których stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

W konsekwencji, opłaty te (nawet jeżeli nadal trwało postępowanie zmierzające do wyeliminowania z obrotu decyzji nakładających te opłaty) mogły być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej. Organy egzekucyjne nie naruszyły wiec art. 29 §1, art.33 pkt 6 oraz art. 34 i art.35a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie naruszyły też przepisów dotyczących postępowania administracyjnego. Rację miały organy egzekucyjne, że zgodnie z art.17 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w pierwszej kolejności mają w postępowaniu zastosowanie przepisy procedury egzekucyjnej w administracji, a dopiero później, jako uzupełniające, przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Skarżąca będąca uczestnikiem postępowania egzekucyjnego mogła i uczestniczyła w każdym stadium postępowania. Nie można przy tym traktować negatywnego dla skarżącej stanowiska w przedmiocie zarzutów jako równoznacznego z naruszeniem wymienionych w skardze przepisów proceduralnych.

W związku z powyższym Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne i skargę oddalił na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270). Przepis ten stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.