Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia WSA (del.) Marek Olejnik (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi Z. Z. o stwierdzenie, że nastąpiła przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 45/14 w sprawie ze skargi Z. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 21 listopada 2013 r. nr SKO 4121/570/2013 w przedmiocie stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: odrzucić skargę.

1.W dniu 12 października 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wpłynęła datowana na 4 października 2017 r. skarga Z. Z. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu (dalej "WSA we Wrocławiu"). Skarżący wskazując na art. 2 ust. 1, art. 3 pkt 6 oraz art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j Dz. U. z 2016 r., poz. 1259 ze zm., dalej także jako: "ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r."), wniósł o :"stwierdzenie przewlekłości postępowania prowadzonego obecnie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu, dotyczącego rozpatrzenia skargi na postanowienie SKO w Wałbrzychu z dnia 21 listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Wr 45/14".

Mając na uwadze powyższe Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania, zobowiązanie WSA we Wrocławiu do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki i zgodnie z zasadami Państwa Prawnego, przyznanie od Skarbu Państwa kwoty 20.000 zł oraz zasądzenie kosztów postępowania.

2. W uzasadnieniu Skarżący wskazuje, że sprawa toczy się ponad czas zakreślony w ustawie, a takie postępowanie narusza prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki i tym samym narusza art. 45 Konstytucji. W Jego ocenie WSA we Wrocławiu nie wskazał na jakiej podstawie wznowiono postępowanie zakończone prawomocnym wyrokiem pod tą sama sygnaturą. Podkreślił Skarżący, że nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie art.14 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r., choć składał On już skargę na przewlekłość postępowania przed WSA we Wrocławiu dotyczącego rozpatrzenia skargi na postanowienie SKO w Wałbrzychu z dnia 21 listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Wr 45/14. Rozpoznając ww. skargę z dnia 10 maja 2017 r w dniu 24 sierpnia 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny naruszył bowiem termin określony w art.11 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. co powoduje, że mamy do czynienia z bezwzględnie nieważną czynnością prawną. Podnosi także zarzuty merytoryczne dotyczące wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 30 lipca 2014 r. sygn. akt I SA/Wr 45/14.

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

W dniu 24 sierpnia 2017 r, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem o sygn. akt II FPP 12/17 odrzucił skargę Z. Z. z dnia 10 maja 2017 r. na przewlekłości postępowania prowadzonego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu, dotyczącego rozpatrzenia skargi na postanowienie SKO w Wałbrzychu z dnia 21 listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Wr 45/14. W uzasadnieniu stwierdził, że wyrokiem z dnia 30 lipca 2014 r. WSA we Wrocławiu skargę oddalił a wyrok ten uprawomocnił się w dniu 16 października 2014 r. W dacie wniesienia skargi w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 45/14, wobec jego prawomocnego zakończenia, nie było więc w toku, a co za tym idzie skarga o stwierdzenie przewlekłości złożona po prawomocnym zakończeniu postępowania którego dotyczy była niedopuszczalna. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 listopada 2017 r. o sygn. akt II FPP 29/17 odrzucił także skargę z dnia 5 października 2017 r. (data wpływu 13 października 2017 r.) na przewlekłość postępowania przed NSA, uznając, że na ww. postanowienie z dnia 24 sierpnia 2017 r. sygn. akt II FPP 12/17 nie przysługuje żaden środek zaskarżenia.

3.1. Skarżący pismem z dnia 4 października 2017 r. (data wpływu 12 października 2017 r.) złożył ponownie skargę wnosząc o stwierdzenie przewlekłości postępowania prowadzonego przed WSA we Wrocławiu, dotyczącego rozpatrzenia skargi na postanowienie SKO w Wałbrzychu z dnia 21 listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Wr 45/14.

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że w sprawie nie znajduje zastosowania art.14 ust.1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. ograniczający czasowo możliwość wystąpienia z nową skargą bowiem wcześniejsza skarga na przewlekłość postępowania przed WSA we Wrocławiu, jak wynika z treści uzasadnienia postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2017 r. sygn. akt II FPP 12/17 została odrzucona m.in. na podstawie art.9 ust.1 tej ustawy (art.14 ust.2).

Przechodząc zatem do oceny zasadności skargi datowanej na 4 października 2017 r. stwierdzić należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. strona może wnieść skargę na naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Pod używanym przez ten przepis sformułowaniem "rozstrzygnięcie sprawy" rozumie się prawomocne jej zakończenie, nie tylko z uwagi na przedmiot ustawy, ale także biorąc pod uwagę okoliczności podlegające ocenie z punktu widzenia naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (postanowienie Sądu Najwyższego z 27 października 2015 r., III SPP 24/15, LEX nr 2051082). Okolicznościami tymi są, w myśl art. 2 ust. 2 ustawy, terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania w sprawie rozstrzygnięcia co do istoty.

Dlatego w orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że przedmiotem postępowania wywołanego skargą na przewlekłość jest badanie podniesionego przez składającego skargę zarzutu, iż doszło do naruszenia przysługującego mu prawa do sądu przez przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie od chwili jego wszczęcia do prawomocnego zakończenia. Z takim stanowiskiem koresponduje treść art. 5 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym skargę wnosi się w toku postępowania w sprawie. Wniesienie skargi powinno zatem nastąpić w toku postępowania, po zaistnieniu stanu, który w ocenie skarżącego uzasadnia podniesione w niej zarzuty, nie później jednak niż do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. Postępowanie w sprawie trwa bowiem (jest w toku) dopóty, dopóki nie dojdzie do wydania w sprawie prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 2013 r., III SPZP 1/13, OSNP 2013 nr 23-24, poz. 292). Cel ustawy o skardze na przewlekłość nie może zostać zrealizowany w sytuacji, kiedy postępowanie zostało prawomocnie zakończone. Dlatego czynności podejmowane po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie nie mogą być objęte zakresem skargi na przewlekłość postępowania (postanowienia Sądu Najwyższego z 20 stycznia 2015 r., III SPP 234/14, LEX nr 1652401; z 15 grudnia 2015 r.; III SPP 28/15, LEX nr 1957324; z 27 października 2015 r., III SPP 24/15, LEX nr 2051082; z 24 września 2014 r., III SPP 205/14, OSNP 2016 Nr 7, poz. 96; z 12 sierpnia 2014 r., III SPP 159/14, LEX nr 1495945; z 12 czerwca 2012 r., III SPP 21/12, LEX nr 1274992; z 5 sierpnia 2011 r., III SPP 18/11, LEX nr 1101333; z 16 marca 2009 r., III SPP 3/09, OSNP 2010 nr 17-18, poz. 225). Uzyskanie przez orzeczenie rozstrzygające istotę sprawy przymiotu prawomocności oznacza zakończenie sprawy poddanej pod osąd (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 6 października 2000 r., III CZP 31/00, OSNC 2001 Nr 2, poz. 22).

3.2. Przenosząc te uwagi na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że w dniu 13 stycznia 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wpłynęła skarga Z. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 21 listopada 2013 r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela co do zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, która została zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Wr 45/14. Jak wynika z akt sprawy wyrokiem z dnia 30 lipca 2014 r. Sąd skargę oddalił a wyrok ten uprawomocnił się w dniu 16 października 2014 r. W dacie wniesienia skargi datowanej na 4 października 2017 r. w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 45/14, wobec jego prawomocnego zakończenia, nie było więc w toku, a co za tym idzie skarga o stwierdzenie przewlekłości złożona po prawomocnym zakończeniu postępowania którego dotyczy jest niedopuszczalna. Nie spełnienie wymogu określonego w art. 5 ust. 1 cyt. ustawy uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu merytoryczne rozpoznanie tak sformułowanej skargi, gdyż jako niedopuszczalna podlega ona odrzuceniu. Sprawa ze skargi Z. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 30 września 2013 r. (sygn. akt I SA/Wr 45/14) pozostaje zatem rozstrzygnięta prawomocnym wyrokiem. Okoliczności tej nie zmienia ani fakt wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, ani też toczące się po uprawomocnieniu wyroku postępowanie z wniosku skarżącego w przedmiocie prawa pomocy (analogicznie NSA w postanowieniu z dnia 24 sierpnia 2017 r. sygn. akt II FPP 12/17).

Podkreślić także należy, że przedmiot postępowania wywołanego skargą na przewlekłość postępowania nie jest tożsamy z przedmiotem postępowania w sprawie, na tle której składana jest skarga. Dlatego też przy rozpoznaniu skargi na przewlekłość postępowania niedopuszczalna jest merytoryczna ocena rozstrzygnięć sądu (por. postanowienie SN z dnia 8 lipca 2005 r., III SPP 119/05, OSNP 2006, nr 9-10, poz. 166, Lex, nr 180315). Celem skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki jest bowiem jedynie przeciwdziałanie przewlekłości w czasie trwania postępowania (por. postanowienie SN z dnia 12 maja 2005 r., III SPP 76/05, OSNP 2005, nr 21, poz. 345, Lex, nr 157068), a nie ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy.

3.3. Kierując się przedstawionymi motywami, Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że oceniana w niniejszym postępowaniu skarga na przewlekłość postępowania jako wniesiona po zakończeniu postępowania dotyczącego rozpatrzenia skargi na postanowienie SKO w Wałbrzychu z dnia 21 listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Wr 45/14 (wszczętego na skutek wniesienia przez Skarżącego skargi do WSA we Wrocławiu) jest niedopuszczalna, w związku z czym podlega odrzuceniu z mocy art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. w związku z art.178 oraz art.197 §1 i §2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.).