Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 stycznia 2014 r. sprawy ze skarg S. M. i P. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargi.

Decyzją z dnia [...] r., Nr[..] , wydaną na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), Starosta po rozpatrzeniu wniosku Spółka E. z siedzibą w [...] , zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla inwestycji pod nazwą "Farma wiatrowa - elektrownie wiatrowe, linie kablowe elektroenergetyczne 15 kV i teletechniczne drogi", na terenie działek nr [...] obręb [...] gm. [...] oraz na terenie działek nr[...] , obręb [...] , gm.[...] .

Odrębnymi pismami z dnia [...] r. o tożsamej treści, odwołanie od powyższej decyzji wniosło jedenastu właścicieli nieruchomości zlokalizowanych w obrębie [...] i[..] , gmina[...] , w tym S. M. i P. S.. Odwołujący się przedmiotowej decyzji zarzucili naruszenie przepisów, w szczególności:

- art. 10 § 1 w związku z art. 73 i art. 74 § 2 K.p.a., poprzez pozbawienie stron prawa czynnego udziału w postępowaniu,

- art. 28 i art. 29 w związku z art. 107 § 1 K.p.a. oraz art. 72 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko oraz art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez niewłaściwe ustalenie i oznaczenie stron wszczętego postępowania administracyjnego,

- art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 i art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a., poprzez oparcie rozstrzygnięcia na materiale niekompletnym i nierzetelnym,

z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów i brakiem rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący oraz pozbawienie strony prawa czynnego udziału w postępowaniu,

- art. 106 K.p.a., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, wynikające

z faktu, że uzgodnień z innymi organami dokonuje się w trybie tego przepisu, co tym samym oznacza, że do trybu wyrażania stanowiska przez inny organ, jak również zawiadamiania stron o rozstrzygnięciach zapadłych w następstwie zajęcia stanowiska przez właściwe organy winna mieć zastosowanie forma pisemna,

- art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak podania dowodów na potwierdzenie okoliczności stanowiących podstawę faktyczną podjęcia decyzji.

Według odwołujących się, w dokumentacji dotyczącej postępowania administracyjnego znajduje się wiele błędów formalnych, braków i nieścisłości, które powodują, że projekt budowlany oraz przygotowana dokumentacja są niezgodne

z obowiązującym planem miejscowym gminy [...] jak i wymaganiami ochrony środowiska, określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] r. Odwołujący powołali się m.in. na skutki wynikające z poruszania się pojazdów wielkogabarytowych i transportu materiałów budowlanych, co spowoduje wzrost niebezpieczeństwa w ruchu drogowym i uszkodzenie dróg. Zauważyli,

że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedmiotowej inwestycji została wydana w okresie obowiązywania (dla terenów zamierzonej inwestycji) planu miejscowego przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w Sianowie nr XLIII/182/96 z dnia

28 grudnia 1996 r., w którym to czasie nie obowiązywał jeszcze w ogóle plan miejscowy dla budowy elektrowni wiatrowych w gminie Sianów, w obrębach Skibno i Sucha Koszalińska. Po wydaniu decyzji środowiskowej, plan miejscowy został zmieniony uchwałą nr XII/98/11 z dnia 31 sierpnia 2011 r., w której dopiero przewidziano w obrębie Skibno i Sucha Koszalińska budowę elektrowni wiatrowych wraz niezbędną infrastrukturą towarzyszącą. Tym samym, zasadne jest ich zdaniem, aby przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, przeprowadzić ponowną ocenę oddziaływania inwestycji na środowisko. Odwołujący się podnieśli również, że w decyzji środowiskowej zupełnie inaczej został określony rodzaj inwestycji, niż w dokumentacji projektowej. Nie wyjaśniono wszystkich okoliczności istotnych w sprawie uznania za stronę postępowania przed wydaniem decyzji, a tym samym pozbawiono strony postępowania czynnego udziału w każdym stadium postępowania, uniemożliwiając stronom zapoznanie się z treścią wydanej decyzji oraz dokumentacją zgromadzoną w sprawie.

Decyzją z dnia [...] r., Nr [,...], wydaną

na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniami S.M., P. S. oraz pozostałych odwołujących się od decyzji Starosty z dnia [...] r.

W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy podał, że projektowane przedsięwzięcie zlokalizowane będzie na działkach w obrębie [..] : nr [...] (trzy elektrownie W4, W5 i W6), nr [...] (infrastruktura techniczna) oraz w obrębie [...] na działce nr [...] (elektrownia W1) i na działce nr [...] (elektrownia wiatrowa W2), nr [...] (infrastruktura techniczna). Działki, na których przewidziano lokalizację elektrowni wiatrowych znajdują się terenach oznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy Sianów, przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w Sianowie Nr XII/98/11 z dnia

31 sierpnia 2011 r., oznaczonych symbolami R/EW (działka nr [..]) oraz 14 R/EW (dz. nr[...] ). Dla przedmiotowego terenu obowiązuje zakaz zabudowy innej, niż związanej z lokalizacją elektrowni wiatrowych. Infrastruktura projektowanej farmy wiatrowej zlokalizowana jest na terenach w znacznej części objętych w ww. miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W pozostałej części inwestycja jest zgodna jest też z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Sianów uchwalonego uchwałą Nr XLIII/182/96 Rady Miejskiej

w Sianowie z dnia 28 grudnia 1996 r. (część działki nr [...] obręb [...] i część działki nr [...] , obręb [..] .

Organ powołał ustalenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia, wskazującej konieczność uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania pozwolenia na budowę, aby przy lokalizacji turbiny zachować odległość nie mniejszą niż 100 m od skraju lasu, alei przydrożnej doliny [...] oraz odległość minimum 400 m od zabudowań mieszkalnych, aby nie spowodować przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu w środowisku. Nie stwierdzono konieczności utworzenia obszaru ograniczonego oddziaływania, natomiast z ostrożności nakazano decyzją środowiskową przeprowadzenie kontrolnych poziomów hałasu, na terenach objętych ochroną akustyczną po uruchomieniu inwestycji. Zgodnie z przedłożonym projektem budowlanym, lokalizacja farmy nie ma wpływu na poziom hałasu na wysokości najbliższej istniejącej zabudowy oraz terenów planowanych pod taką zabudowę. Projektowane elektrownie nie emitują elektromagnetycznego promieniowania jonizującego, nie są źródłem emisji zanieczyszczeń gazowych i pyłowych. Na obszarze inwestycji nie stwierdzono występowania dzikich zwierząt objętych ochrona gatunkową. Planowana inwestycja nie spowoduje naruszenia obowiązujących norm ochrony środowiska, nie będzie wywierać negatywnego wpływu na środowisko.

W aktach sprawy znajduje się mapa poglądowa, na której oznaczono strefy odległości turbin wiatrowych, zakreślone dla odległości 400 m i 100 m od każdej z projektowanych turbin. Dodatkowo inwestor przedłożył analizy akustyczne dla projektu realizacji I-go etapu budowy farmy wiatrowej [...] – dla pięciu turbin oraz projektu uwzględniającego kumulację oddziaływania akustycznego kolejnych trzech elektrowni wiatrowych, przewidzianych do realizacji przez innego inwestora na działce nr [...] obręb [...] Budynki, jak również najbliższe przewidziane pod zabudowę tereny znajdujące się w sąsiedztwie planowanego zespołu elektrowni wiatrowych, znajdują się poza obszarem oddziaływania akustycznego, dla którego normy zostały przewidziane w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 4 czerwca 2007 r. w sprawie poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120, poz. 826 ze zm.).

Do opracowań dołączono mapy obrazujące dwie krzywe poziomów hałasu (najbardziej niekorzystne) w postaci izofony: 45 dB poziom hałasu dla pory nocnej, dla terenu zabudowy zagrodowej, mieszkaniowej z dopuszczeniem usługowej i mieszkaniowej wielorodzinnej – równoważny poziom dźwięku A, odniesiony do jednej najbardziej niekorzystnej godziny w nocy; w postaci izofony 40 dB dla pory nocnej dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, wg takiego samego kryterium godzinowego, jak wyżej. Uzyskany rozkłady hałasu od pracujących turbin w obu przypadkach potwierdził, że zarówno na terenach zabudowy zagrodowej i usługowej, jak również mieszkaniowej jednorodzinnej spełnione będą dopuszczalne normy wskazane ww. rozporządzeniem.

Uwzględniając powyższe, organ odwoławczy dokonał lokalizacji nieruchomości stanowiących własność osób wnoszących odwołania w stosunku do projektowanych turbin wiatrowych, pod kątem oddziaływania akustycznego. Wykorzystano dołączone przez organ pierwszej instancji mapy umożliwiające określenie położenia nieruchomości odwołujących się, wypisu z rejestru gruntów w celu wskazania nieruchomości odwołujących, zlokalizowanych w sąsiedztwie planowanej inwestycji, wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego o przeznaczeniu działek pod inwestycję oraz zlokalizowanych w sąsiedztwie projektowanej farmy wiatrowej.

Organ przedstawił szczegółową analizę, pod kątem oddziaływania akustycznego biorąc pod uwagę działki odwołujących się zlokalizowane najbliżej odległości od projektowanych turbin, w tym należące do S. M. (właściciel działki nr [...] , odległość od najbliżej turbiny W4 wynosi około 440 m, działki nr [...]i nr[..] – odległość 410 m, a dla działki nr [...] – 800 m), jak również do P. S. (współwłaściciel działki nr[..] , odległość od najbliższej z projektowanych turbin W5 wynosi 340 m, dla działki nr[...] – około 410 m, działka nr 196 r. położona w dalszej odległości).

W świetle ustaleń organu, działki nr [...] i nr [...] (współwłasność P. S.); działki nr [...] , nr [...] , (własność S. M.) oraz nr [...] (współwłasność G. B.) znajdują się w zasięgu izofony 40 dB i poza zasięgiem izofony 45 dB. Pozostałe działki odwołujących się zlokalizowane są poza terenem oddziaływania akustycznego turbin.

Jak zauważył organ odwoławczy, wszystkie ww. działki są terenami rolniczymi, dla których w rozporządzeniu w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu, nie określono wartości dopuszczalnych immisji hałasu. Skoro na działkach tych nie znajduje się, jak również nie jest dopuszczona ustaleniami planu miejscowego zabudowa przeznaczona na pobyt ludzi, to - zdaniem Wojewody - realizacja turbin wiatrowych nie wpływa na ograniczenie zagospodarowania tych działek. Nie występują ponadto inne, wynikające z przepisów prawa, ograniczenia możliwości zagospodarowana żadnej z działek stanowiących własność lub współwłasność odwołujących się, których źródłem mogłyby być projektowane turbiny.

W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, organ odwoławczy uznał, że brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do przyznania odwołującym się przymiotu strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę przedmiotowej farmy wiatrowej. Nieruchomości odwołujących się nie znajdują się bowiem w obszarze oddziaływania planowanego obiektu budowlanego, określonym w art. 3 ust. 20 ustawy Prawo budowlane.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, dotyczących bezpieczeństwa w ruchu drogowym i uszkodzenia dróg na etapie budowy farmy wiatrowej oraz konsekwencji wynikających z przeznaczenia terenu lub zakazu zabudowy wyprowadzonego ustaleniami miejscowego planu, organ odwoławczy uznał, że nie miały one wpływu na jego stanowisko. Odwołujący się nie przedstawili, poza własnymi twierdzeniami, jakiegokolwiek dowodu, z którego wynikałoby, że inwestycja spowoduje negatywne skutki, które mieściłyby się w pojęciu "ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich". Budowa farmy wiatrowej nie spowoduje ograniczeń w zakresie dysponowania nieruchomościami przez żadnego z odwołujących się, a ich subiektywne odczucia nie dają podstaw do uznania tych osób za strony postępowania. Niezależnie od powyższego, organ odwoławczy wyjaśnił, że w związku z podnoszonymi w odwołaniu argumentami, nie ma potrzeby przeprowadzania ponownej oceny oddziaływania na środowisko, charakter głównego zamierzenia nie zmienił się, liczbę projektowanych elektrowni wiatrowych ograniczono z 6 do 5. Cześć inwestycji zlokalizowanej na działkach nie objętych decyzją środowiskową, która stanowi infrastrukturę towarzyszącą, nie podlegała obowiązkowi oceny oddziaływania na środowisko.

Fakt zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie miał również wpływu na wynik sprawy. Zmiany planu jednoznacznie potwierdziły możliwość lokalizacji elektrowni wiatrowych na terenach oznaczonych w planie R, E, W. Decyzja środowiskowa jest ostateczna i wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę do czasu wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

S. M. oraz P. S., obaj reprezentowani przez radcę prawnego M. P., wnieśli skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody z dnia [...] r. umarzającą postępowanie odwoławcze w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę farmy elektrowni wiatrowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą, wnosząc o jej uchylenie w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ drugiej instancji.

Skarga S. M. została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Sz 996/13, zaś skarga P. S. pod sygn. II SA/Sz 998/13. Obie skargi zawierają tożsamą treść w zakresie zgłoszonych żądań, zarzutów i ich uzasadnienia.

Kwestionowanej decyzji skarżący zarzucili wydanie jej przez organ

z naruszeniem:

- art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 1 K.p.a., w związku z art. 3 pkt 20 i art. 35 ust. 1

i ust. 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez pominięcie w rozstrzygnięciu

i w uzasadnieniu wydanej decyzji, szczegółowej i zgodnej ze współczesną wiedzą techniczną i budowlaną analizy obszaru oddziaływania obiektu budowlanego w postaci farmy 5 elektrowni wiatrowych, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego odmówienia skarżącym przymiotu strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane) i do wydania decyzji o umorzeniu postępowania, zamiast merytorycznego rozpoznania wniesionego odwołania.

Skarżący zarzucili Wojewodzie, że dokonał wadliwej wykładni art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, poprzez ograniczenie możliwego oddziaływania elektrowni wiatrowych wyłącznie do kwestii hałasu, podczas gdy są to obiekty budowlane, oddziałujące na otoczenie na wiele sposobów, co zostało pominięte przez organ. Podstawową kwestią sporną było ustalenie w toku postępowania, czy przedłożony projekt budowlany jest zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi (art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane). Organ odwoławczy badając legalność i poprawność decyzji organu pierwszej instancji naruszył art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Organy obu instancji nie mogły dokonać oceny zgodności przedłożonego projektu planowanych elektrowni z przepisami prawa budowlanego, a w szczególności warunkami technicznymi jak dla obiektów budowlanych (art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane), lecz jak dla budowli (art. 3 pkt 3 ustawy). Organy nie mogły stwierdzić zgodności decyzji z prawem z uwagi na brak normatywnego miernika oceny w tym względzie. Brak warunków technicznych (norm technicznych dla budowli) uniemożliwia też prawidłowe ustalenie strefy oddziaływania planowanego obiektu, a w konsekwencji, rozstrzygnięcia, kto jest stroną postępowania.

Badanie strefy oddziaływania elektrowni wiatrowej, poza kwestią zasięgu hałasu powinno dotyczyć ustalania zasięgu możliwych negatywnych oddziaływań np. urwania się śmigieł, pożaru turbiny, migotania cienia, przewrócenia się obiektu, czy rozrzucania kawałków lodu. Dotyczy to zwłaszcza kilku obiektów stawianych w bezpośrednim sąsiedztwie, z uwagi na zachodzącą kumulację oddziaływań. Powyższa kwestia powinna być przedmiotem rzetelnej i wyczerpującej analizy, nie tylko na etapie postępowania o wydanie decyzji środowiskowej, ale przede wszystkim postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenia na budowę. Dopiero na tym etapie konieczne staje się wskazanie przez inwestora modelu turbiny i jej mocy znamionowej oraz dokładnej lokalizacji miejsca posadowienia obiektu, co umożliwia precyzyjne ustalenie strefy oddziaływania obiektu oraz warunków jakie powinien on spełniać. Nadto skarżący zarzucili, że przedłożone przez inwestora analizy akustyczne zostały wykonane niepoprawnie metodologicznie, według normy ISO. Ustalenie sposobu oddziaływania elektrowni wiatrowej na otoczenie, wymagało sprawdzenia, czy urządzenie spełniało wymagania z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane (bezpieczeństwo konstrukcji, pożarowe, użytkowania, warunki higieniczne i ochrony środowiska, poszanowanie interesów osób trzecich). W odniesieniu do elektrowni wiatrowych, kluczowe znaczenie będzie miało rzeczywiście oddziaływanie hałasu

w zakresie: pasma słyszalnego przez człowieka, ale także infradźwięków

o częstotliwości poniżej 20 Hz, opisanych wyżej innych negatywnych oddziaływań,

a ponadto migotania cienia Słońca, czy też Księżyca, oraz zjawiska poruszania się

w nocy czerwonych świateł zainstalowanych na końcówkach śmigieł. Hałas emitowany przez elektrownię wiatrową nie ma charakteru jednorodnego (hałas mechaniczny, szum aerodynamiczny oraz tzw. infradźwięki). Szum aerodynamiczny dominuje w sąsiedztwie farmy wiatrowej i to on powinien być mierzony i dla niego prowadzone powinny być obliczenia, w oparciu o analizę wietrzności dla danego terenu. Natężenie emitowanego hałasu przez elektrownię uzależnione jest bowiem od wielu czynników. Model obliczeniowy (PN-ISO 9613-2-2000) przyjęty do obliczeń hałasu planowanych przedmiotowych elektrowni, dotyczy badania hałasu pochodzącego od budynków przemysłowych znajdujących się na zdecydowanie niższych wysokościach. Model ten nie uwzględnia specyfiki hałasu generowanego przez elektrownię wiatrową, z uwagi na brak ujmowania: planowanej wysokości turbiny, wysokości pracy śmigieł, prędkości kierunków wiatru na wysokości turbiny, zachmurzenia i pory dnia. Błędnie założono, że turbiny stanowią punktowe źródło dźwięku, z którego emisja rozchodzi się równomiernie we wszystkich kierunkach, gdyż ruchome elementy w postaci śmigieł (wytwarzające szum aerodynamiczny) uzależnione są od prędkości wiatru na wysokości pracy śmigieł oraz kierunku wiatru. Jedynie uwzględnienie w analizach obu rodzajów dźwięku pozwoliłoby na prawidłowe ustalenie zasięgu i strefy oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Konieczne jest także uwzględnienie takich uwarunkowań, jak prędkość i sposób rozchodzenia się dźwięku w środowisku atmosfery ziemskiej, współczynnik meteorologiczny, warunki meteorologiczne, charakterystykę częstotliwościową hałasu w skali C, G lub Lin, a nie jak przyjęto - skali A. Występują ponadto potencjalne niedogodności związane z eksploatacją elektrowni, tj. pożar, urwanie śmigieł, zużycie materiału z powodu obciążeń eksploatacyjnych, awarie systemu hamowania lub sterowania turbiny i wynikające z tego rodzaju sytuacji konsekwencje.

W odpowiedzi na skargi S. M. i P. S., Wojewoda wniósł o ich oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy podkreślił ponadto, że podnoszone skargami zarzuty z dziedziny akustyki negują zasady wiedzy z tego zakresu, specyfiki pracy turbin wiatrowych i ich konstrukcji, sposobów pomiarów i ustalania przez producentów poziomów mocy akustycznej turbin oraz interpretacji przepisów prawnych dotyczących akustyki, zarówno na etapie obliczeń projektowych, jak również kontrolnych pomiarów realizacyjnych. Nieuprawnione są również twierdzenia, że przedłożone przez inwestora analizy oddziaływania akustycznego są niepoprawne, nie spełniają normy ISO. Wbrew twierdzeniom skarżącego, na końcówkach śmigieł nie montuje się żadnych świateł. Natomiast do obliczeń z zakresu oddziaływania przyjmuje się hałas w całym paśmie częstotliwości słyszalnych. Przeanalizowany został hałas szerokopasmowy w zakresie słyszalnym w decybelach (A). Norma PN-ISO 9613-2:2000 dotyczy źródeł punktowych lub zbioru źródeł punktowych, a nie budynków. Błędne jest twierdzenie, że podawana przez producenta moc akustyczna obejmuje jedynie hałas mechaniczny. Turbinę traktuje się jako źródło punktowe. Sposób uwzględnienia warunków meteorologicznych określa ww. norma, która zakłada propagację fali dźwiękowej z wiatrem. Współczynnik meteorologiczny Cmet określa się zgodnie z wzorem 6 ww. normy. Zastosowany współczynnik korelacji krzywej A do badania dopuszczalnych poziomów hałasu wynika z rozporządzenia w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu, inne krzywe korelacji (B, Lin, G) nie mają zastosowania do przedmiotowych obliczeń.

Na rozprawie w dniu 30 stycznia 2014 r., Sąd postanowił połączyć sprawę ze skargi S. M. (sygn. akt II SA/Sz 996/13) z sprawą ze skargi P. S. (sygn. akt II SA/Sz 998/13), do ich łącznego rozpoznania i rozstrzygania i prowadzić sprawę pod sygn. akt. II SA/Sz 996/13.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje :

Na skutek skarg wniesionych przez P. S. i S. M. przedmiotem kontroli sądu administracyjnego stała się decyzja Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego od decyzji Starosty z dnia [...] r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu Spółce E.. z siedzibą w [...] pozwolenia na budowę dla inwestycji pod nazwą "Farma wiatrowa [...] - elektrownie wiatrowe, linie kablowe elektroenergetyczne 15 kV i teletechniczne drogi", na terenie działek nr [..] i nr [...] obręb [...] gm. [..] oraz na terenie działek nr [...] obręb [...].

gm.[...] . Inwestycja obejmuje budowę pięciu turbin wiatrowych (na terenie działki

nr[...] – trzy elektrownie wiatrowe, a na działkach nr[...] – dwie elektrownie wiatrowe) wraz z infrastrukturą techniczna.

Z uwagi na przedmiot sprawy, istotą sądowej kontroli była ocena, czy organ odwoławczy zasadnie uznał, że skarżący nie posiadają uprawnienia do kwestionowania decyzji Starosty rozstrzygającej merytorycznie wniosek inwestora Spółka E. w [...] o pozwolenie na budowę opisanej powyżej inwestycji.

Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a zatem ww. skargi – jako niezasadne - podlegały oddaleniu.

Organ II instancji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i prawnych

w zakresie legitymacji procesowej skarżących do złożenia odwołania od ww. decyzji, co z kolei doprowadziło do wydania niewadliwego rozstrzygnięcia w oparciu o art. 138 § 1 pkt 3 Kpa i art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia z dnia 7 lipca 1994 r.

- Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.).

Podkreślić należy, że art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, stanowi podstawę prawną do ustalania kręgu stron postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę i jest regulacją szczególną, o węższym zakresie w stosunku do art. 28 K.p.a., zawierającego "ogólną" definicję strony w postępowaniu administracyjnym.

W myśl art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. To ostatnie pojęcie zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, zgodnie z którym "obszar oddziaływania obiektu" oznacza teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Do przepisów odrębnych, w rozumieniu cytowanego przepisu, należą m.in. przepisy rozporządzeń określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz przepisy z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, ochrony przyrody, prawo wodne i przepisów wykonawczych do ustaw.

Zgodzić się zatem należy ze stanowiskiem Wojewody, że celem przywołanego art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego jest zawężenie kręgu stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę do wymienionych w tym przepisie podmiotów, dla których planowana inwestycja może powodować ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomości, przy czym ograniczenie to, wynikające z konkretnych przepisów prawa, musi godzić w konkretne uprawnienia tych podmiotów w zakresie zagospodarowania ich nieruchomości. Tylko takie ograniczenia dają właścicielom, użytkownikom wieczystym i zarządcom nieruchomości położonych w sąsiedztwie planowanej inwestycji podstawę do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym z zakresu Prawa budowlanego. Przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę nie przysługuje zatem według kryterium geograficznego, z samej racji bycia właścicielem nieruchomości położonej w sąsiedztwie działki, na której ma być prowadzona inwestycja, lecz dla uzyskania statusu strony tego postępowania, konieczne jest wykazanie, że planowana inwestycja będzie oddziaływać na ową nieruchomość w sposób ograniczający jej zagospodarowanie (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego).

Kluczową zatem kwestią dla rozstrzygnięcia tej sprawy, było ustalenie na gruncie obowiązujących przepisów prawa, czy sporny obiekt budowlany (farma wiatrowa) będzie oddziaływać na nieruchomości skarżących w sposób ograniczający ich zagospodarowanie, a więc konieczne było wskazanie konkretnych norm prawa, które mogą stanowić źródło ewentualnych ograniczeń w zagospodarowaniu działek skarżących.

Jak wynika z ustaleń organu, do S. M. należą działki nr [...] oraz nr [...] położone w obrębie [...] w odległości od najbliższej turbiny W4 odpowiednio około[...] , a dla działki nr [..] m. Do P. S., na zasadzie współwłasności, należą działki: nr [...] granicząca z działką inwestycji nr[...] , położona w odległości [..] m od granicy działki do najbliższej z projektowanych turbin W5, nr [...] położona w odległości ok. [...] m od najbliższej z projektowanych turbin oraz nr [...] położona w dalszej odległości. Działki

nr [..] (własność P.S.) oraz działki nr[...] , nr [..] (własność S. M.) znajdują się w zasięgu izofony 40 dB i poza zasięgiem izofony 45 dB, zaś pozostałe działki skarżących zlokalizowane są poza terenem oddziaływania akustycznego turbin, co wynika z analizy akustycznej projektu realizacji budowy farmy wiatrowej – pięć turbin wiatrowych.

Przedmiotowe działki objęte są ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Sianów uchwalonego uchwałą Nr XII/98/11 Rady Miejskiej w Sianowie z dnia 31 sierpnia 2011 r. Zgodnie z planem, działki P. S. zlokalizowane są na terenie oznaczonym symbolem "2R"

o przeznaczeniu rolniczym, na którym dopuszcza się obiekty i sieci infrastruktury technicznej nie związane z terenami rolniczymi, oraz na którym obowiązuje zakaz zabudowy związanej ze stałym pobytem ludzi. Działki nr [...] należące do S. M. zlokalizowane są na terenach oznaczonych na rysunku planu symbolem " 6R" i "9R" z określonym przeznaczeniem – tereny rolnicze z zakazem zabudowy związanej ze stałym pobytem ludzi. Działka nr [...] to teren wód powierzchniowych. Działka nr [...] stanowi teren upraw rolnych w części z zabudową mieszkaniową i rolniczą.

Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, w obowiązującym prawie brak jest regulacji dotyczących odległości lokalizacji wież elektrowni wiatrowych w stosunku do innych obiektów budowlanych, w tym do obiektów przeznaczonych na pobyt ludzi.

W tym zakresie, ze względu na specyfikę urządzeń elektrowni wiatrowych, decydujące znaczenie, dla wyznaczenia obszaru oddziaływania takich obiektów na tereny sąsiednie, ma czynnik hałasu emitowanego przez pracujące turbiny wiatrowe.

Dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku określone zostały w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120, poz. 826 ze zm.). Zgodnie z tym rozporządzeniem, ochroną akustyczną zostały objęte między innymi tereny przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i wielorodzinną, mieszkaniowo - usługową oraz zabudowę zagrodową. Tereny rolne nie są objęte prawną ochroną przed hałasem. Tak więc, w stosunku do tych działek skarżących, które mają przeznaczenie rolnicze (działki nr[‘...] ), i co należy podkreślić, obowiązuje na tych terenach zakaz wszelkiej zabudowy, a zatem normy poziomu hałasu, nie mają zastosowania. Z kolei działka S. M. nr[...] , która jest częściowo zabudowana, jako oddalona o [...] m od turbiny W 4, pozostaje poza zasięgiem izofon 45 i 40 dB. Jej położenie w stosunku do projektowanych turbin wiatrowych spełnia warunek minimalnej odległości [...] m dla nieruchomości zabudowanych, zawarty w decyzji Burmistrza Gminy i Miasta z dnia [...] r. o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. W tym miejscu należy wyjaśnić, że organ architektoniczno-budowlany w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę jest związany ustaleniami decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji. Oznacza to, że organ nie może badać i oceniać kwestii orzeczonych tą decyzją. Rozstrzygnięcie w kwestii oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko w zakresie wymagań ochrony środowiska zawartych w przepisach prawa, pozostaje w kompetencji organu wydającego decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Zarzuty skarżących w powyższym zakresie nie podlegają ponownej weryfikacji organu budowlanego orzekającego w sprawie o pozwoleniu na budowę.

Z kolei w kwestii zarzutów strony odnośnie wadliwie przyjętych metod i norm pomiarów hałasu, należy wyjaśnić, że tego rodzaju argumenty mogłyby być podnoszone skutecznie ewentualnie na etapie postępowania w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji inwestycji. Niemniej jednak organ odwoławczy szczegółowo wyjaśnił w odpowiedzi na skargę, że analizy oddziaływania akustycznego przeprowadzone zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Sąd zgadza się również ze stanowiskiem organu, że w tej sprawie nie ma potrzeby przeprowadzania ponownej oceny oddziaływania spornego przedsięwzięcia na środowisko z uwagi na zmianę rozmiaru inwestycji, albowiem istotne jest to,

że zmniejszono liczbę wiatraków z 6 na 5, a zatem ustalenia ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy i Miasta z dnia [...] r. o środowiskowych uwarunkowaniach pozostają jak najbardziej aktualne dla planowanej inwestycji.

Tak samo zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] po wydaniu ww. decyzji nie ma wpływu na określenie obszaru oddziaływania spornej farmy wiatrowej na potrzeby ustalenia legitymacji procesowej skarżących.

Nie mógł być również skutecznie podnoszony, na tym etapie postępowania, zarzut naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, gdyż przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego, nie zaś decyzja organu pierwszej instancji rozstrzygająca merytorycznie wniosek inwestora o pozwolenie na budowę. Wszelkie zatem zarzuty odnoszące się do tej decyzji nie mogły być przedmiotem rozważań Sądu w toku niniejszego postępowania. Dopiero posiadanie przez skarżących przymiotu strony ww. postępowania warunkowałoby merytoryczne rozpoznanie wniesionych odwołań.

W ocenie Sądu, organ zasadnie rozstrzygnął, że nieruchomości skarżących pozostają poza obszarem oddziaływania akustycznego przedmiotowych elektrowni wiatrowych, a tym samym, wobec braku innych szczególnych regulacji prawnych dotyczących elektrowni wiatrowych, tereny te pozostają poza strefą oddziaływania spornego obiektu, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Skarżący również nie przedstawili jakiegokolwiek dowodu, poza własnymi stwierdzeniami, że inwestycja ta będzie negatywnie oddziaływać na ich nieruchomości. Odwołujący się nie wskazali też żadnego konkretnego przepisu prawa, który wprowadzałby ograniczenia w zagospodarowaniu ich terenu w związku z projektowaną farmą wiatrową, zaś powoływane w skargach argumenty o charakterze hipotetycznym, dotyczące zagrożeń związanych z eksploatacją wiatraków (typu pożar turbiny, urwanie śmigła), nie mają swojego źródła w normach prawnych.

Niezasadny jest również zarzut dotyczący wydawania pozwolenia na budowę

w warunkach braku przepisów ustalających warunki techniczne dla tego rodzaju budowli.

Podkreślić należy, że zarówno organy orzekające w sprawie pozwolenia na budowę jak i sądy administracyjne badające legalność tych rozstrzygnięć wiążą wyłącznie te akty prawne, które stanowią konstytucyjne źródła prawa, obowiązujące

w dacie wydania zaskarżonego aktu. Skoro ustawodawca nie przewidział dla farm wiatrowych odrębnych regulacji odnoszących się do warunków technicznych jakie winny spełniać i z tego powodu w obowiązującym prawodawstwie taki akt nie funkcjonuje, to zarzut braku legalności decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowych ze względu na brak wskazanych i jednocześnie pożądanych przez skarżących uregulowań prawnych jest co najmniej nieuzasadniony.

Reasumując, Sąd stwierdził, że organ odwoławczy w sposób wyczerpujący wykazał i uzasadnił brak obiektywnych przesłanek do uznania odwołujących się za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę dla inwestycji pod nazwą "Farma wiatrowa - elektrownie wiatrowe, linie kablowe elektroenergetyczne 15 kV i teletechniczne drogi". Analiza zgromadzonego materiału dowodowego wykazała również, że organ prawidłowo wyznaczył obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane. Powyższa ocena, stosownie do której odwołujący się nie mają statusu strony w niniejszym postępowaniu, skutkowała umorzeniem postępowania odwoławczego.

Zarzuty skarżących dotyczące naruszenia zasad procedury administracyjnej nie znajdują potwierdzenia w aktach niniejszej sprawy. Zebrany i oceniony w sposób wyczerpujący, kompletny i rzetelny materiał dowodowy w pełni uzasadnia podjęte rozstrzygnięcie, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Mając na względzie powyższe Sąd oddalił obie skargi na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.