Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

II OZ 1289 / 14 POSTANOWIENIE Dnia 2 grudnia 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 1816/14 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J. W. i W. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: oddalić zażalenie.

Sygn. akt II OZ 1288 / 14

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącej J. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Podejmując powyższe rozstrzygnięcie, Sąd pierwszej instancji wskazał, iż z skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, z którym utrzymuje się z uzyskiwanych emerytur w łącznej wysokości 3086,15 zł. Ponadto mąż wnioskodawczyni otrzymuje dodatek pielęgnacyjny w wysokości 206,76 zł. Nadto, skarżąca posiada mieszkanie o pow. 60 m2, dom drewniany na wsi z 1947- 48 r., dwie działki na wsi o łącznej powierzchni 3500 m. W złożonym wniosku skarżąca wskazała, że w miesiącu sierpniu poniosła następujące wydatki: czynsz 584,80 zł, telefon 190,27 zł, energia elektryczna 28,39 zł, leki 275,94 zł, koszenie trawy 190 zł, usługi pocztowe 44,40 zł, opłaty bankowe 22,03 zł, koszty podróży na rozprawę 46 zł, życie, środki czystości, drobne artykuły odzieżowe oraz kosmetyki 1350 zł, transport na wieś zbytecznych mebli z załadunkiem i rozładunkiem 220 zł, spłata długu u sąsiadki 200 zł, leki dla córki 260 zł. Wskazała też na zadłużenie z tytułu kredytu na kwotę 1412,15 zł oraz na dług wobec adwokata w wysokości 3000 zł. Skarżąca dodała, że musi wspomagać rodzinę oraz że wraz z mężem są osobami schorowanymi i zmuszeni są wynajmować do cięższych prac fizycznych osoby trzecie. Ponosi również wysokie koszty związane z kserowaniem dokumentów, przesyłkami pocztowymi, rozmowami telefonicznymi i zakupami materiałów piśmienniczych, zakupem literatury prawnej. W sprzeciwie od postanowienia z dnia 6 października 2014 r. skarżąca podkreśliła, że w sierpniu wzrosło jej zadłużenie kredytowe o kwotę 345,31 zł na skutek konieczności wywiezienia zbędnych mebli na wieś i skoszenia trawy na działce wiejskiej. Przedstawiła wydatki, jakie poniosła we wrześniu 2014 r., zaliczając do nich: czynsz - 559,38 zł, telefon - 150,08 zł, energia elektryczna - 56,84 zł, lekarstwa - 629,13 zł, usługi pocztowe - 31,30 zł, opłaty bankowe - 23,48 zł, wydatki na żywność, środki czystości, fryzjera i drobne artykuły odzieżowe - 1250 zł, leki rodziny córki - 200 zł, spłata kredytu - 93,43 zł, podróż na rozprawę - 44 zł, tusz do drukarki - 60 zł. Skarżąca wskazała, że w miesiącu październiku mniejsze będą wydatki na leki, ale będzie musiała opłacić składki ubezpieczeniowe - 142,77 zł, opłatę za internet - 111 zł, wyjazd na groby rodziny - 100 zł.

Oceniając zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd pierwszej instancji wskazał na sposób rozumienia pojęcia "uszczerbek dla utrzymania koniecznego", a następnie stwierdził, że dla oceny zasadności wniosku istotna jest nie tyle wysokość deklarowanych przez stronę wydatków, co kwota wydatków uznawanych za niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny i zapewnienia jej prawidłowego funkcjonowania. Koszty związane z prowadzonym postępowaniem sądowym, zainicjowanym przez stronę, nie mogą być stawiane jako ostatnie w kolejności do zaspokojenia. Zdaniem Sądu, za wydatki konieczne uznać należy koszty zakupu żywności, leków, czynsz za mieszkanie, opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę. Do wydatków niezbędnych do zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny nie można już natomiast zaliczyć np. opłat za internet, telefon, wydatków na usługi pocztowe, kserograficzne, zakup tuszu do drukarki, kosztów dojazdów na rozprawy sądowe, kosztów wywiezienia zbędnych mebli czy skoszenia trawy. Również zobowiązania cywilnoprawne, w tym kredytowe, nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego.

W tym stanie Sąd pierwszej instancji uznał, że sytuacja finansowa skarżącej nie uzasadnia uwzględnienia złożonego przez nią wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca uzyskuje wraz z mężem emerytury w łącznej wysokości 3086,15 zł, mąż skarżącej otrzymuje ponadto dodatek pielęgnacyjny w kwocie 206,76 zł. Biorąc pod uwagę sytuację finansową skarżącej uznano, że jest ona w stanie z uzyskiwanych dochodów zgromadzić środki na pokrycie kosztów sądowych.

W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 246 § 1 w związku z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) orzekł jak na wstępie.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła J. W., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zdaniem skarżącej Sąd błędnie przyjął, że skarżąca spłaciła kredyt w wysokości 526,01 zł i usługę adwokacją z kwocie 800 zł, nie wziął też pod uwagę, że kolejnym wydatkiem będzie koszt sporządzenia kasacji oraz pominął całkowite zadłużenie, które wyniosło 4088,87 zł. Nadto skarżąca złożyła wyjaśnienia odnośnie limitu zadłużenia kredytowego oraz wskazała na wielość prowadzonych spraw.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie jest niezasadne.

Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest przy tym obowiązek ponoszenia kosztów sądowych przez wnoszącego skargę. Zwolnienie od tegoż obowiązku ma charakter wyjątkowy i muszą za nim przemawiać uzasadnione okoliczności faktyczne wskazujące, że obiektywna sytuacja finansowa strony nie daje jej możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Z konstrukcji powołanego powyżej przepisu art. 246 § 1 P.p.s.a. wynika, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strona, zatem powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby Sąd, co do zasadności przyznania jej prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy, bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane.

W przedmiotowej sprawie, co prawidłowo ustalił Sąd pierwszej instancji, nie zostało wykazane przez skarżącą, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Jak trafnie przyjął Sąd pierwszej instancji z osiąganych wraz z małżonkiem dochodów jest ona w stanie pokryć koszty sądowe niniejszego postępowania. Ocena ta nie została skutecznie zakwestionowana w rozpoznawanym zażaleniu. Stwierdzić trzeba, iż za koniecznością przyznania prawa pomocy nie może również przemawiać duża ilość spraw prowadzonych przez skarżącą w sądach administracyjnych. Zważywszy na to, iż przyznanie prawa pomocy wymaga całościowej analizy sytuacji materialnej skarżącej, uznać należy, że ta nie przemawia za koniecznością przyznania jej we wnioskowanym zakresie.

Mając powyższe względy na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie.