Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz - Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 lipca 2026 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o. o. z siedzibą w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 kwietnia 2026 r. nr [...] w przedmiocie administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę w całości.

Decyzją dnia 22 kwietnia 2026 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 9g, art. 9zb ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 733) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1691), po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez [...] sp. z o.o. z siedzibą w L., reprezentowane przez fachowego pełnomocnika, od decyzji Zarządu Komunalnego Związku Gmin Regionu [...] z dnia 18 lutego 2026 r., nr [...] określającej wobec ww. spółki wysokości kary pieniężnej za nieosiągnięcie w 2022 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, dotyczących gminy [...] w kwocie [...]zł, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję

W uzasadnieniu decyzji SKO przedstawiło przebieg postępowania i stwierdziło, że odwołanie od decyzji organu i instancji okazało się nieuzasadnione.

Podstawę materialnoprawną w rozpoznawanej sprawie stanowią przepisy z ustawy z dnia 13 września 1996 r. o otrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j. Dz.U. z 2025 poz. 733), dalej: u.c.p.g. lub "ustawa", rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1530) oraz Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za korzystanie ze środowiska (Dz. U. 2017 r., poz. 2490). Zmiany stawek z załącznika 2 do tego rozporządzenia publikowane są w Monitorach Polskich. Roku 2022 dotyczy M.P.2021.960.

Zgodnie z art. 9e ustawy o otrzymaniu czystości i porządku w gminach:

1. Podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do przekazywania odebranych od właścicieli nieruchomości:

1) selektywnie zebranych odpadów komunalnych bezpośrednio lub za pośrednictwem innego zbierającego odpady do instalacji odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, zgodnie z hierarchią sposobów postępowania z odpadami, o której mowa w art. 17 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach;

2) niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych bezpośrednio do instalacji komunalnej. 1a. (uchylony). 1b. (uchylony).

1c. Dopuszcza się przekazywanie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych za pośrednictwem stacji przeładunkowej, o której mowa w art. 23 ust. 10 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.

1d. Dopuszcza się przekazywanie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych do termicznego przekształcania, jeżeli gmina, z której są odbierane te odpady, prowadzi selektywne zbieranie odpadów zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 4a.

2. Zakazuje się mieszania selektywnie zebranych odpadów komunalnych z niesegregowanymi (zmieszanymi) odpadami komunalnymi odbieranymi od właścicieli nieruchomości oraz selektywnie zebranych odpadów komunalnych różnych rodzajów ze sobą.

Dalej, zgodnie z art. 9g ww. ustawy:

Podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów:

1) przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1;

2) ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3c ust. 2 pkt 1;

3) nieprzekraczających poziomów składowania określonych w art. 3b ust. 2a.

Niewątpliwie przepis dotyczy również odwołującej, bowiem jest ona przedsiębiorcą odbierającym odpady komunalne na postawie umów z właścicielami nieruchomości (niezamieszkałych). Adresatem obowiązków wynikających z art. 9g jest bowiem podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości. Przedsiębiorca działający poza gminnym systemem gospodarowania odpadami jest zobowiązany do osiągnięcia tych samych wskaźników jak gmina. Kolejno, art. 3b powołanej ustawy:

1. Gminy są obowiązane osiągnąć poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości co najmniej:

1) 20% wagowo - za rok 2021;

2) 25% wagowo - za rok 2022;

3) 35% wagowo - za rok 2023;

4) 45% wagowo - za rok 2024;

5) 55% wagowo - za rok 2025;

6) 56% wagowo - za rok 2026;

7) 57% wagowo - za rok 2027;

8) 58% wagowo - za rok 2028;

9) 59% wagowo - za rok 2029;

10) 60% wagowo - za rok 2030;

11) 61% wagowo - za rok 2031;

12) 62% wagowo - za rok 2032;

13) 63% wagowo - za rok 2033;

14) 64% wagowo - za rok 2034;

15) 65% wagowo - za rok 2035 i za każdy kolejny rok.

1a. Poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych oblicza się jako stosunek masy odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddanych recyklingowi do masy wytworzonych odpadów komunalnych.

1b. Przy obliczaniu poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych nie uwzględnia się innych niż niebezpieczne odpadów budowlanych i rozbiórkowych stanowiących odpady komunalne.

2. (uchylony).

2a. Gminy są obowiązane nie przekraczać poziomu składowania w wysokości: 1) 30% wagowo - za każdy rok w latach 2025-2029;

2) 20% wagowo - za każdy rok w latach 2030-2034;

3) 10% wagowo - w 2035 r. i za każdy kolejny rok w latach następnych.

2b. Poziom składowania oblicza się jako stosunek masy odpadów komunalnych i odpadów pochodzących z przetwarzania odpadów komunalnych przekazanych do składowania do masy wytworzonych odpadów komunalnych. Dla potrzeb obliczania poziomu składowania do odpadów przekazanych do składowania zalicza się również odpady poddane odzyskowi na składowisku odpadów.

3. Minister właściwy do spraw klimatu określi, w drodze rozporządzenia, sposób obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu oraz warunki zaliczania masy odpadów komunalnych do masy odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddanych recyklingowi, kierując się koniecznością możliwości zweryfikowania osiągnięcia tych poziomów przez każdą gminę oraz przepisami Unii Europejskiej określającymi sposób obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu oraz warunki zaliczania masy odpadów komunalnych do masy odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddanych recyklingowi.

4. Minister właściwy do spraw klimatu określi, w drodze rozporządzenia, sposób obliczania poziomu składowania oraz warunki zaliczania masy składowanych odpadów komunalnych i odpadów pochodzących z przetwarzania odpadów komunalnych do masy odpadów komunalnych poddanych składowaniu, kierując się koniecznością możliwości zweryfikowania osiągnięcia tych poziomów przez każdą gminę oraz przepisami Unii Europejskiej określającymi sposób obliczania poziomu składowania oraz warunki zaliczania masy składowanych odpadów komunalnych i odpadów pochodzących z przetwarzania odpadów komunalnych.

Natomiast sposób obliczania poziomów określony jest w rozporządzeniu Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1530). Zgodnie z § ww. rozporządzenia poziomy przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych oblicza się zgodnie ze wzorem:

P = Mr / Mw x 100%

gdzie:

P - oznacza poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, wyrażony

w %,

Mr - oznacza łączną masę odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddanych recyklingowi, wyrażoną w Mg,

Mw - oznacza łączną masę wytworzonych odpadów komunalnych, wyrażoną w Mg.

Jednocześnie istotny jest art. 9n ustawy, który stanowi:

1. Podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do sporządzania rocznych sprawozdań.

2. Sprawozdanie jest przekazywane wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta w terminie do dnia 31 stycznia za poprzedni rok kalendarzowy.

3. Sprawozdanie zawiera:

1) imię i nazwisko lub nazwę, adres zamieszkania lub siedziby podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, numer rejestrowy, o którym mowa w art. 9b ust. 4 pkt 5, numer rejestrowy, o którym mowa w art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP), o ile został nadany;

2) informacje o miejscu prowadzenia działalności;

3) informacje o masie:

a) poszczególnych rodzajów odebranych od właścicieli nieruchomości odpadów komunalnych oraz sposobie zagospodarowania tych odpadów, wraz ze wskazaniem nazwy i adresu instalacji, do których zostały one przekazane,

b) pozostałości z sortowania odpadów komunalnych i pozostałości z procesu mechaniczno- biologicznego przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych, powstałych z odebranych od właścicieli nieruchomości odpadów komunalnych, przekazanych do składowania albo do termicznego przekształcania,

c) odpadów komunalnych przekazanych do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu.

d) (uchylona)

4. Podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany zamieścić w rocznym sprawozdaniu także informacje o osiągniętym poziomie przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, poziomie ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania oraz poziomie składowania.

5. Podmiot, o którym mowa w ust. 4, w sprawozdaniu podaje liczbę właścicieli nieruchomości, od których odebrał odpady komunalne, oraz dołącza do sprawozdania wykaz właścicieli nieruchomości, z którymi w okresie objętym sprawozdaniem zawarł umowy na odbieranie odpadów komunalnych, a także wykaz tych właścicieli nieruchomości, z którymi umowy te uległy rozwiązaniu lub wygasły. W wykazach zamieszcza się imię i nazwisko albo nazwę oraz adres właściciela nieruchomości, adres nieruchomości oraz w przypadku rozwiązania umowy - informację, do kiedy umowa obowiązywała.

6. Podmiot, o którym mowa w ust. 1, który w danym roku nie odbierał na terenie danej gminy odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, przekazuje wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, w terminie, o którym mowa w ust. 2, sprawozdanie zerowe.

7. Sprawozdanie jest przekazywane wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta za pośrednictwem Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami.

Ustawodawca zawarł wzór, na podstawie którego należy obliczać poziomy przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Korzystając z tego wzoru oraz z danych ujętych w sprawozdaniu o odebranych odpadach komunalnych za rok 2022 złożonym przez odwołującą organ pierwszej instancji dokonał wyliczeń, w wyniku których nałożył na odwołującą karę pieniężną w kwocie [...]zł.

Kolegium wskazało, że z ww. sprawozdania ([...]) odwołującej wynika, iż łączna masa odpadów komunalnych przekazanych do przygotowania do ponownego użycia recyklingu w tonach w 2022 roku wyniosła 0,4390 Mg, łączna masa odebranych odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w tonach wyniosła 16,6220 Mg, osiągnięty poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu (%), wyniósł 2,64%. Zatem do wymaganych 25% brakuje 22,36 %.

Biorąc pod uwagę łączną masę wytworzonych odpadów komunalnych w 2022 roku, poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych zostałby osiągnięty na wymaganym poziomie 25% przy masie odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddanych recyklingowi wynoszącej co najmniej 4,1550 Mg. Brakująca masa odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddanych recyklingowi wymagana do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynosi zatem 3,7160 Mg.

Art. 9x ust. 2 u.c.p.g. przewiduje odpowiedzialność przedsiębiorców odbierających odpady komunalne. Stanowi on, że przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu:

1) przygotowania do ponownego użycia i recyklingu;

2) ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania;

3) składowania.

Stosownie do treści art. 9x ust. 3 ww. ustawy, karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania.

Kara pieniężna za niewykonanie obowiązku określonego w art. 9g ustawy polegającego na osiągnięciu odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu przewidziana w art. 9x ust. 3 tej ustawy należy przy tym do kategorii bezwzględnie określanych, a jej wysokość zależy m.in. od brakującej masy odpadów komunalnych, wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Jak wcześniej wskazano przesłanką jej wymierzenia jest zatem obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna polegająca na braku realizacji obowiązków wynikających z obowiązku wynikającego z art. 9g ustawy. Potwierdza to treść art. 9zc ust. 1 ustawy, który przy nakładaniu kar pieniężnych nakazuje uwzględniać stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność podmiotu - z tym jednak, że nie ma on zastosowania do kar wymierzanych na podstawie art. 9x ust. 3 ustawy. Zakładając racjonalność ustawodawcy pominięcie w tym artykule kary wymierzanej na podstawie art. 9x ust. 3 ustawy uznać należy za celowe działanie, potwierdzające, że nieosiągnięcie przez przedsiębiorcę poziomu recyklingu w danym roku kalendarzowym prowadzi do konsekwencji w postaci nałożenia na ten podmiot kary pieniężnej bez możliwości jej miarkowania ze względu na takie okoliczności, jak stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasowa działalność podmiot (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 5 marca 2025 r., sygn. akt II SA/GI 1483/24).

Wysokość stawek opłat za korzystanie ze środowiska w 2022 r. zawiera Obwieszczenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 11 października 2021 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2022 r. (M.P. 2021 poz. 960).

Ustawa w art. 9x ust. 3 nakazuje stosować stawkę jak dla odpadów niesegregowanych, a nie dla odpadów z danym kodem. Dla niesegregowanych odpadów komunalnych jednostkowa stawka opłaty wynosiła za 2022 rok - [...] zł/Mg. Stąd wyliczenie kary: [...] Mg x [...] zł = [...] zł. Kara w sprawie została przez organ I instancji prawidłowo obliczona.

Kolegium podkreśliło, że nałożenie kary, o której mowa w art. 9x ust. 3 u.c.p.g. jest ściśle związane z treścią obowiązku nałożonego na przedsiębiorcę odbierającego odpady, określonego w art. 9g u.c.p.g. Z powyższej regulacji wynika zatem, że podmiot odbierający odpady, o którym mowa w art. 9g, który nie wykonuje określonego tam obowiązku, w tym osiągnięcia wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, podlega karze obliczonej na podstawie art. 9x ust. 3 u.c.p.g.

Kolegium zbadało, czy w sprawie zachodzą przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej wynikającej z art. 189f k.p.a.

Zgodnie z art. 189f k.p.a.:

§ 1. Organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli:

1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub

2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.

§ 2. W przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających:

1) usunięcie naruszenia prawa lub

2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia.

§ 3. Organ administracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia.

Kolegium, powołując wyrok WSA w Poznaniu z dnia 12 lutego 2025 r., sygn. akt IV SA/Po 943/24, wskazało, że celem art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. jest niedopuszczenie do wymierzenia kary, która byłaby rażąco nieproporcjonalna do wagi naruszenia. Ocena wagi naruszenia prawa wymaga ustalenia, czy konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) skutki faktyczne lub prawne w obszarze konkretnych dóbr prawnie chronionych, tj. dóbr chronionych przez naruszoną normę sankcjonowaną. Jeżeli zatem konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) poważne negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znaczna. Istotne jest przy tym, że im wyższa wartość naruszonego lub zagrożonego dobra, tym większe prawdopodobieństwo zakwalifikowania naruszenia prawa jako znacznego. Jeżeli natomiast naruszenie prawa wywołało jednostkowe i nieznacznie negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych lub skutków tych w ogóle nie wywołało i wywołać nie mogło, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znikoma (por. wyrok WSA w Poznaniu z 20.10.2023 r., III SA/Po 576/23, L.EX nr 3621941). W celu odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 2 i 3 k.p.a. niewystarczające jest ustalenie, że podmiot, na który kara miała zostać nałożona, usunął naruszenie prawa lub powiadomił właściwe podmioty o stwierdzonym naruszeniu prawa, co może nastąpić w ramach postępowania w przedmiocie przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Przepis art. 189f § 2 k.p.a. wymaga bowiem wprost ustalenia przez organ nakładający karę, że odstąpienie od jej nałożenia pozwoli na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona. Dopiero stwierdzenie tej okoliczności umożliwia organowi skierowanie do strony postępowania postanowienia, w którym wyznaczy stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa lub powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa. (por. wyrok NSA z 10.05.2023 r., I OSK 957/22, LEX nr 3600056).

Podkreślenia wymaga, że zgodnie z przepisem wynikające z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa.

Zatem unormowanie zawarte w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. umożliwia odstąpienie od nałożenia kary, jeżeli kumulatywnie zostaną spełnione dwie wymienione w nim przesłanki - waga naruszenia prawa jest znikoma oraz strona zaprzestała naruszania prawa. Niespełnienie choćby jednej z tych przesłanek uniemożliwia zastosowanie art. 189f 1 pkt 1 k.p.a.

Kolegium wskazało, iż nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu przez każdego przedsiębiorcę ma wpływ na osiągnięcie całościowo przez gminę wymaganych poziomów. Poziomy liczone są przez gminy w stosunku do całości zebranych odpadów - powstających w nieruchomościach zamieszkałych objętych systemem gminnym oraz niezamieszkałych - na podstawie indywidualnych umów zawartych z przedsiębiorcą wpisanym do Rejestru działalności regulowanej. Jeśli gmina nie osiągnie wymaganego poziomu recyklingu czy ograniczenia masy bioodpadów przekazywanych do recyklingu podlega karze. Natomiast kosztami kary zostaną w istocie obciążeni mieszkańcy, którzy będą musieli płacić coraz więcej za odpady - stąd waga naruszenia przepisów, w ocenie Kolegium, jest znacząca. Wpływa bowiem bezpośrednio na stawki jakie gmina (tu: Związek) pobiera od mieszkańców. Ponadto należy mieć na uwadze, że kwestia dotyczy nieosiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu, a zatem kwestii ochrony środowiska i zdrowia ludzi, co tylko dodatkowo potwierdza, iż waga naruszenia przepisów jest znaczna. Wartość, jaką jest ochrona środowiska realizowana przez selektywną zbiórkę odpadów wymaga szczególnej opieki ze strony gmin. Dodatkowo wskazać należy, iż brakujący poziom recyklingu (22,36%) nie jest znikomy.

Waga naruszenia prawa w rozumieniu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. musi być oceniana z punktu widzenia zagrożenia dla realizacji tego celu jakim jest w rozpatrywanej sprawie efektywnego i skutecznego systemu gospodarowania odpadami opartego o selektywną zbiórkę odpadów. Egzekwowanie segregowania odpadów ma służyć ochronie środowiska i zdrowia ludzi. Wobec tego nieosiągnięcie wymaganych prawem poziomów recyklingu nie może jawić się jako znikome. Zatem pierwsza przesłanka zawarta w przepisie art. 189f § pkt 1 k.p.a. nie została spełniona, bowiem waga naruszenia przepisów jest znacząca.

Odnosząc się do spełnienia przez odwołującą drugiej przesłanki wskazanej w ww. art. 189f k.p.a. Kolegium wskazało w tym miejscu na stanowisko WSA w Białymstoku, wyrażone w wyroku z dnia 22 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Bk 912/23: "Zdaniem sądu w sprawie niniejszej skoro rok 2022 jest okresem zamkniętym, a działalność skarżącej jest oceniana za konkretny, roczny przedział czasowy a nie jako ciągłość jej zachowania w okresie dłuższym niż rok (w związku z czym niedotrzymanie poziomu recyklingu uległo de facto skonsumowaniu) - trudno mówić o zaprzestaniu naruszenia prawa w przypadku ukarania na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. Tym bardziej że zaprzestanie to musiałoby nastąpić w wyniku własnej, samodzielnej decyzji skarżącej a nie wskutek zastosowania sankcji. Przepis art. 189f ust. 1 pkt 1 k.p.a. stanowi o tym, że "strona zaprzestała naruszenia prawa" a nie o tym, że obiektywnie doszło do zaprzestania naruszeń. Natomiast skarżąca została ukarana w roku 2020 karą pieniężną za ten sam delikt administracyjny co w sprawie niniejszej i dopiero w kolejnym roku 2021 osiągnęła wymagany poziom recyklingu. W następnym z kolei, będącym przedmiotem sprawy niniejszej roku 2022 - znowu wymaganego poziomu nie osiągnęła. Nawet więc gdyby hipotetycznie przyjąć "znikomą wagę naruszenia" - nie byłoby podstaw do zastosowania odstąpienia z art. 189f ust. 1 pkt 1 k.p.a. z uwagi na "niezaprzestanie przez stronę naruszenia" czyli nieziszczenie się drugiej przesłanki zastosowania spornej ulgi."

Przenosząc niniejsze rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy zatem wskazać, że Strona w latach 2022-2024 nie osiągnęła wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w całym tym okresie. Nie spełniła się zatem druga przesłanka dla zastosowania wobec odwołującej art. 189f §1 pkt 1 k.p.a, tj. Odwołująca nie zaprzestała naruszania prawa.

Wobec powyższego w rozpatrywanej sprawie nie zostały spełnione łącznie dwie przesłanki powołane www. przepisie. Tym samym nie jest możliwe zastosowanie przepisu art. 189f §1 pkt 1 k.p.a.

Kolegium zwróciło też uwagę, iż w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. mowa jest o zaprzestaniu naruszenia prawa, natomiast w art. 189f § 2 pkt 1 k.p.a. mowa jest o usunięciu naruszenia prawa. W ocenie Kolegium, usunięcie naruszenia prawa nie jest możliwe, gdyż odwołująca wstecznie nie osiągnie wymaganego w 2022 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych.

Wobec powyższego, w ocenie Kolegium, w rozpatrywanej sprawie nie ma podstaw do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.

Kolegium podkreśliło, że nałożenie kary, o której mowa w art. 9x ust. 3 u.c.p.g. jest ściśle związane z treścią obowiązku nałożonego na przedsiębiorcę odbierającego odpady, określonego w art. 9g u.c.p.g. zacytowanym powyżej. Z powyższej regulacji wynika zatem, że podmiot odbierający odpady, o którym mowa w art. 9g, który nie wykonuje określonego tam obowiązku, w tym osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu, podlega karze obliczonej na podstawie art. 9x ust. 3 u.c.p.g.

Spółka, jako przedsiębiorca podejmujący się konkretnego rodzaju działalności, powinna liczyć się z wymaganiami wynikającymi z obowiązujących przepisów, w tym brać m.in. pod uwagę rodzaj odbieranych odpadów. Obowiązek zapewnienia poziomu recyklingu wynika z przepisów rangi ustawowej. Podmiot, który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo, aby uzyskać wymagany poziom recyklingu. W celu zabezpieczenia swoich interesów, a zarazem dochowania ustawowych nakazów, winien w taki sposób konstruować umowy, aby zapewnić sobie możliwość zachowania poziomu recyklingu, określonego w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Powinien też mieć świadomość, że powodzenie w osiąganiu wymaganego poziomu recyklingu możliwe jest w przypadku selektywnego zbierania odpadów, (podobnie: WSA w Gdańsku z dnia 18 października 2023r., sygn. akt II SA/Gd 365/23, WSA w Poznaniu z dnia 16 marca 2022r., sygn. akt IV SA/Po 69/22, WSA w Poznaniu z 12 lutego 2025r., sygn. aky IV SA/Po 943/24, WSA w Szczecinie z dnia 10 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 826/21, dostępny w CBOSA).

Kolegium dostrzegło, że obowiązująca uchwała Zgromadzenia KZGRL nr [...] z dnia 18 grudnia 2019r. w sprawie określenia górnych stawek opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości, którzy nie są zobowiązani do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz Komunalnego Związku Gmin Regionu [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. 2020, poz. [...]) pozwala na ukształtowanie umów w sposób mobilizujący kontrahenta do segregacji odpadów (podwójne stawki za odpady komunalne, które nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny). Wyżej wymieniona uchwała daje narzędzie do egzekwowania poprawności segregacji odpadów. Zdaniem Kolegium można od profesjonalisty "rozsądnie wymagać", by ukształtował swoje umowy w sposób minimalizujący ryzyko nieosiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu. Niemniej jednak zapisanie którejkolwiek sankcji w umowach i niezastosowanie jej w przypadku braku segregacji odpadów nie przynosi efektu w postaci poprawnej segregacji odpadów, a co za tym idzie, poprawy lub osiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu. Spółka nie dostarczyła żadnych dowodów na stosowanie zapisów sankcyjnych w praktyce, nie dostarczono żadnych dokumentów potwierdzających przypadki poniesienia konsekwencji błędnej segregacji przez właścicieli nieruchomości niezamieszkałych.

Wskazać należy, że obowiązujące przepisy nie pozwalają na możliwość miarkowania wysokości kary, o której mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 ustawy z 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Dodać jeszcze należy, że zasady, o jakich mowa w art. 9zc u.c.p.g., nie mają zastosowania do kary, o jakiej mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g., ponieważ art. 9zc tej ustawy ma zastosowanie do innych kar enumeratywnie wymienionych w treści tego przepisu. Jak wskazał NSA (sygn. akt III OSK 740/23) Należy pamiętać, że odpowiedzialność za delikt administracyjny nie jest co do zasady odpowiedzialnością opartą na zasadzie winy, ale odpowiedzialnością o charakterze obiektywnym. Karę pieniężną na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. oblicza się w ściśle ustalonego wzoru. Wynika to wprost z art. 9x ust. 3 u.c.p.g. W odniesieniu do tego rodzaju kary pieniężnej organ nie stosuje nawet art. 9zc ust. 1 u.c.p.g., który pozwala organowi wziąć pod uwagę stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność podmiotu, ponieważ przepis ten dotyczy ściśle określonych kar pieniężnych i nie obejmuje kar pieniężnych za nieosiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu. Zatem, organ I instancji prawidłowo zastosował art. 9x ust. 2 i 3, naliczając karę pieniężną w wysokości [...] zł za nieosiągnięcie w 2022 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, dotyczących gminy [...].

Kolegium stwierdziło, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Organ I instancji właściwie zastosował przepisy prawa materialnego i nie dopuścił się uchybień proceduralnych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. W szczególności organ I instancji ustalił prawidłowo wszystkie istotne w sprawie okoliczności faktyczne, kierując się zasadami wynikającymi z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., jak również - stosownie do art. 80 k.p.a. - wnikliwie ocenił dowody zgromadzone w sprawie, a sporządzone uzasadnienie wypełnia kryteria sformułowane w art. 107 § 3 k.p.a.

[...] sp. z o.o. z siedzibą w L., reprezentowane przez fachowego pełnomocnika, zaskarżyło w całości decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

Organowi II instancji zarzucono naruszenie:

1) art. 63 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w zw. z art. 9zf .u.c.p.g. poprzez niedokonanie zaokrąglenia nałożonej na skarżącą administracyjnej kary pieniężnej, zgodnie z wymogami wskazanych przepisów,

2) art. 15 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nieustosunkowanie się przez organ II instancji do zarzutu dotyczącego art. 189e k.p.a., jak i do zarzutu o charakterze proceduralnym, podniesionego w odwołaniu,

3) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez to, że organ II instancji nie rozpatrzył wyczerpująco materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie, w efekcie czego dokonał błędnego ustalenia stanu faktycznego; niedokonanie prawidłowych ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie uniemożliwiło prawidłową, merytoryczną ocenę tego, czy w sprawie wystąpiła okoliczność egzoneracyjna w postaci siły wyższej,

4) art. 189e k.p.a. w zw. z art. 9x ust. 2 w zw. z art. 9z ust. 2a pkt 1 u.c.p.g. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., poprzez nałożenie na stronę administracyjnej kary pieniężnej w sytuacji, gdy naruszenie miało miejsce na skutek okoliczności od niej niezależnych, na które obiektywnie nie mogła mieć wpływu, a zatem miało miejsce w warunkach siły wyższej, co wyłącza możliwość ukarania skarżącej,

5) z art. 9zc ust. 1 w zw. z art. 9x ust. 2 u.c.p.g. oraz art. 20, art. 22 i art. 64 ust. 1 i 3 w zw. z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej poprzez pominięcie niekonstytucyjności art. 9zc ust. 1 u.c.p.g. w zakresie, w jakim wyłączono zastosowanie wymogów przewidzianych tym przepisem w odniesieniu do niektórych przepisów sankcyjnych wskazanej ustawy (podważenie mechanizmu automatycznego wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w sztywno określonej wysokości, bez względu na okoliczności ocenianego przypadku, wynika z opublikowanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2022 r., SK 66/21).

W związku z powyższym wniesiono o

1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie od zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, a to w związku z wnioskiem organu odwoławczego oraz brakiem żądania przeprowadzenia rozprawy przez skarżącą. Stosownie bowiem do art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026r. poz. 143 ze zm. - dalej p.p.s.a.) sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyższych kryteriów nie wykazała, aby zaskarżona decyzja została podjęta z takim naruszeniem prawa, które skutkowałoby koniecznością jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Zarządu Komunalnego Związku Gmin Regionu [...] określającej wobec skarżącej administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł za nieosiągnięcie w 2022 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych dotyczącego gminy [...].

Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy u.c.p.g. Stosownie do dyspozycji art. 9g pkt 1 u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1. Natomiast zgodnie z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 2, oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania (art. 9x ust. 3 u.c.p.g.).

Z kolei poziom osiągniętego recyklingu w odniesieniu do masy odebranych odpadów komunalnych ustalany jest na podstawie sprawozdań składanych przez podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości stosownie do art. 9n ust. 4 u.c.p.g. Zgodnie z art. 3b ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. wymagany w 2022 r. poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynosił co najmniej 25%. Natomiast obowiązująca w roku 2022 jednostkowa stawka opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, zgodnie z lp. 1051 załącznika nr 2, II do obwieszczenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 11 października 2021 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2022 (M.P. z 2021 r. poz. 960), wynosiła 285,60 zł/Mg.

Podstawą faktyczną wydania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji było ustalenie na podstawie sprawozdania skarżącej, że nie osiągnęła ona w 2022 r. w odniesieniu do masy odebranych przez nią odpadów komunalnych wymaganego co najmniej 25% poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, tylko 2,64%. Skarżąca ustaleń tych nie kwestionuje. Według skarżącej nie powinna on jednak podlegać ukaraniu, bowiem nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu było od niej niezależne.

Wskazać zatem należy, że kara pieniężna za niewykonanie obowiązku określonego w art. 9g u.c.p.g. polegającego na osiągnięciu odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, przewidziana w art. 9x ust. 3 u.c.p.g. należy do kategorii bezwzględnie określonych, a jej wysokość zależy m. in. od brakującej masy odpadów komunalnych, wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Wykładnia językowa powyższej normy prowadzi do wniosku, że ustawodawca w art. 9g u.c.p.g. w sposób kategoryczny, poprzez użycie sformułowania "jest obowiązany", nakłada na przedsiębiorcę obowiązek osiągnięcia w danym roku kalendarzowym wskazanych poziomów recyklingu. Z przepisem tym koresponduje art. 9x pkt 2 u.c.p.g., który określa wysokość kary pieniężnej za niewykonanie tego obowiązku stanowiąc łącznie jedną normę prawną.

Podkreślić należy, że przywołane przepisy u.c.p.g. nie uzależniają nałożenia kary od stopnia zawinienia przedsiębiorcy odbierającego odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości czy też ilości i rodzaju zawartych umów, a jedynie od poziomu wykonania obowiązku określonego w art. 9g u.c.p.g.

Obowiązek osiągnięcia wynikających z przepisów poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, obciąża przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości niezależnie od takiego samego obowiązku ciążącego na gminie czy innych przedsiębiorcach również odbierających odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości. Odpowiedzialność za osiągnięcie wynikających z przepisów poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych jest zatem indywidualną odpowiedzialnością przedsiębiorcy odbierającego odpady komunalne, niezależną od tego, czy wymagany poziom udało się ostatecznie w gminie osiągnąć oraz czy gmina podejmowała działania informacyjne czy też kontrolne w zakresie segregacji odpadów.

Sąd zauważa również, co słusznie sygnalizuje się w orzecznictwie sądowym, że podmiot taki jak skarżąca, co do zasady, zawierając umowy w zakresie odbioru odpadów komunalnych miał możliwość oszacowania, w kontekście własnych możliwości technicznych i wymagań prawnych, w tym dotyczących poziomów odzysku, czy osiągnie w danym roku, przy określonej ilości podmiotów, wymagany poziom recyklingu. Obowiązek zapewnienia poziomu recyklingu wynika z przepisów rangi ustawowej. Podmiot, który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swoje przedsiębiorstwo, aby uzyskać wymagany poziom recyklingu. Ponadto przepisy stanowiące podstawę wydania decyzji w sprawie nałożenia kary za nieosiągnięcie określonego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu mają na celu osiągnięcie jak najwyższego tzw. poziomu ekologicznego poprzez zmotywowanie przedsiębiorców odbierających odpady do prowadzenia działalności nastawionej przede wszystkim na osiągnięcie tych celów. W innym przypadku podmiot odbierający odpady nie byłby w ogóle zainteresowany ich segregowaniem i recyklingiem. Należy podkreślić, że podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej, a więc zorganizowanej i zarobkowej działalności, wykonywanej we własnym imieniu w sposób ciągły, jest wolne dla każdego na równych prawach (art. 2 i art. 3 Prawa Przedsiębiorców). Przepis art. 8 Prawa przedsiębiorców wskazuje ponadto, iż przedsiębiorca na podstawie przepisów prawa może być obowiązany do określonego zachowania. Podkreślić należy również, że skarżąca jako podmiot profesjonalny, prowadzący działalność regulowaną, zawarła umowy w sposób świadomy i dobrowolny. Przyjęcie zatem argumentacji przedstawionej przez skarżącą o braku możliwości segregacji odpadów prowadziłoby w konsekwencji do wyłączenia stosowania art. 9x ust. 2 u.c.p.g., albowiem podmioty odbierające odpady zawsze mogłyby powoływać się na brak możliwości uzyskania wymaganego poziomu recyklingu (tak m. in. WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 17 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 1326/21 - dostępne w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl dalej CBOSA).

Jednocześnie, w ocenie Sądu, w sprawie nie zaistniały przesłanki do odstąpienia od wymierzenia skarżącej kary za nieosiągnięcie poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2022 r. na podstawie przepisu art. 189f k.p.a. Z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. wynika, że dla odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki: waga naruszenia prawa jest znikoma i strona zaprzestała naruszania prawa. W sprawie nie zaistniała przesłanka opisana w art.189f § 1 pkt 2 k.p.a. ani w art. 189f § 2 k.p.a.

Zarzucane w skardze naruszenia prawa nie mogą mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd stwierdza, że wydając zaskarżoną decyzję organ ustalił w sposób niewadliwy wszystkie okoliczności stanu faktycznego istotne dla podjęcia rozstrzygnięcia, dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego i nie naruszył przepisów postępowania w stopniu, który uzasadniałby uwzględnienie skargi. Sam fakt, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z oczekiwaniami skarżącej nie oznacza, że jest ona wadliwa.

W szczególności brak w sprawie okoliczności, które mogłyby uzasadniać zastosowanie regulacji z art. 189e k.p.a.

Zgodnie z art. 189e k.p.a. w przypadku, gdy do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej strona nie podlega ukaraniu. W świetle dominującej koncepcji obiektywnej siły wyższej rozumianej jako - zdarzenie zewnętrzne w stosunku do ruchu przedsiębiorstwa, o charakterze nadzwyczajnym, przejawiającym się w nieznacznym stopniu prawdopodobieństwa jego wystąpienia oraz o charakterze przemożnym, polegającym na niemożności jego "opanowania" i zapobieżenia jego skutkom na istniejącym w danej chwili poziomie rozwoju wiedzy i techniki - przyjmuje się, że przejawem takiego właśnie jej rozumienia są katastrofy żywiołowe (trzęsienia ziemi, powodzie lub huragany), a ponadto, że mogą być za nią uznane także zdarzenia wywołane przez człowieka (np. działania wojenne lub gwałtowne rozruchy) oraz - co należy podkreślić wobec istoty spornej w sprawie kwestii - akty władzy publicznej, którym należy się podporządkować pod groźbą sankcji. W każdym przypadku powoływania się na działanie siły wyższej - w tym również w rodzaju aktu władzy publicznej, niezbędne jest wskazanie oraz opisanie tego konkretnego zdarzenia w relacji do braku możliwości przewidzenia oraz przeciwdziałania temu zdarzeniu, dla potrzeb jego zindywidualizowania, a co za tym idzie możliwości jego kwalifikowania, jako siły wyższej w przedstawionym powyżej rozumieniu (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2025 r. w sprawie II GSK 2418/24, CBOSA). Okoliczności powoływane przez skarżącą jako przyczyna nieosiągnięcia w 2022 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w żaden sposób nie odpowiadają katalogowi zdarzeń mogących być klasyfikowane jako przejawy siły wyższej.

Nie sposób też podzielić stanowiska skarżącej, że spółka w zasadzie nie posiada narzędzi wpływu na konkretnych wytwórców odpadów. Zgodnie z art. 6ka u.c.p.g.:

1. W przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości.

2. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

3. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b, za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3.

Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 kwietnia 2026 r. w sprawie III OSK 1356/25 (CBOSA): "...w prawie polskim wprowadzono uregulowanie w postaci art. 6ka u.c.p.g., które pozwala w sposób skuteczny na osiągnięcie zamierzonych rezultatów, wymaganych regulacjami prawa UE w zakresie stworzenia zachęty do selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Argumentem przemawiającym za zawieszeniem postępowania w niniejszej sprawie nie może być to, co zostało przedstawione w uzasadnieniu postanowienia WSA w Gliwicach z 14 listopada 2025 r., sygn. akt. II SA/Gl 931/25, w którym zawieszono postępowanie i skierowano pytanie prawne do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej podnosząc, że przepis art. 6ka u.c.p.g. po pierwsze, często nie jest stosowany, bowiem przedsiębiorcy odbierający odpady komunalnie niejednokrotnie nie wypełniają tego obowiązku. Należy wyraźnie podkreślić, że przepis ten obowiązywał w okresie za który nałożono na skarżącą karę pieniężną za niewykonanie obowiązku osiągnięcia w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, na podstawie umowy zawartej pomiędzy przedsiębiorcą, a właścicielem nieruchomości. Skarżąca kasacyjnie Spółka działa na podstawie umowy, o której mowa w art. 9g u.c.p.g.

Art. 6ka u.c.p.g. nakłada na podmiot odbierający odpady komunalne ściśle określone obowiązki, które powinny być wykonywane przez ten podmiot. Nie można zgodzić się poglądem z WSA w Gliwicach, który skierował pytanie prejudycjalne że "wprowadzony przepisami krajowymi system ostrzegania nie jest skuteczny, a przede wszystkim nie stworzono wymaganego przez dyrektywę 2018/851 z dnia 30 maja 2018 r. »systemu sprawozdań wczesnego ostrzegania« (motyw 51 jej preambuły)". Zgodnie z treścią motywu 51 tej dyrektywy "Aby zapewnić lepsze, bardziej terminowe i jednolite wdrożenie przepisów niniejszej dyrektywy oraz przewidzieć wszelkie niedociągnięcia we wdrażaniu, należy utworzyć system sprawozdań wczesnego ostrzegania, umożliwiający wykrycie uchybień i podjęcie działań przed upływem terminów osiągnięcia celów".

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w tym składzie w prawie polskim na podstawie art. 6ka u.c.p.g. ustawodawca stworzył system zgodny z motywem 51 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/851 z dnia 30 maja 2018 r. zmieniająca dyrektywę 2008/98/WE w sprawie odpadów (Dz. U. UE. L. z 2018 r. Nr 150, str. 109)."

Dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej bez znaczenia pozostają także, przytoczone w skardze, rozważania Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 66/21, jako że – jak wskazuje sama skarżąca – wyrok Trybunału nie dotyczył regulacji znajdujących zastosowanie w sprawie niniejszej.

Odnośnie do zarzutu niedokonania zaokrąglenia nałożonej na skarżącą kary pieniężnej, Sąd orzekający w sprawie niniejszej podziela zdanie wyrażone w cytowanym wyżej wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego w sprawie III OSK 1356/25, że "ominięcie odesłania z art. 9zf u.c.p.g. do art. 63 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm., dalej: o.p.) nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy i w konsekwencji nie powinno skutkować uchyleniem decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a."

Z powyżej wskazanych względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.