Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor sądowy WSA - Tomasz Grzybowski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 września 2022 r. sprawy ze sprzeciwu M. spółka z o.o. spółki komandytowej z siedzibą w R.Ś. od decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie nakazania zaprzestania prowadzenia reklamy aptek ogólnodostępnych oraz ich działalności 1) uchyla zaskarżoną decyzję w całości, 2) zasądza od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz M. spółka z o.o. spółki komandytowej z siedzibą w R. Ś. kwotę 597 (słownie: pięciuset dziewięćdziesięciu siedmiu) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżoną decyzją z 30 czerwca 2022 r. Główny Inspektor Farmaceutyczny uchylił w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z 9 grudnia 2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Ostatnio wymienioną decyzją z kolei organ pierwszej instancji umorzył postępowanie w sprawie nakazania przedsiębiorcy ([...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w R. ) zaprzestania prowadzenia reklamy trzech aptek o nazwie "[...]" zlokalizowanych we W..

Z decyzji kasacyjnej, wydanej w następstwie rozpatrzenia odwołania [...] Izby Aptekarskiej we W., wynika że wg organu odwoławczego organ pierwszej instancji nieprawidłowo zakwalifikował baner wielkoformatowy o treści " [...]+ T. N. S. pawilon [...]" i opatrzony zdjęciem dwóch osób jako dozwoloną informację, mieszczącą się w wyłączeniu wskazanym w art. 94a ust. 1 zdanie drugie Prawa farmaceutycznego. Zdaniem organu, baner ten zawierał treści wykraczające poza informacje dozwolone zgodnie z ww. ustawą. Opatrzenie baneru "wysoce perswazyjnym elementem graficznym, jakim jest zdjęcie dwójki uśmiechniętych farmaceutów ... może stanowić reklamę apteki". Ma bowiem na celu "budowanie pozytywnego, ciepłego wizerunku danej placówki i w podświadomości klientów buduje obraz apteki wyróżniającej się na tle konkurencji", jak też poziomem profesjonalizmu, czy jakością obsługi. W związku z powyższym brak wyczerpującego uzasadnienia rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania, przy nasuwających się wątpliwościach co do kwalifikacji opisanego działania przedsiębiorcy, organ odwoławczy uznał za podstawę wydania decyzji kasacyjnej. Zdaniem GIF, organ pierwszej instancji powinien "szczegółowo przeanalizować zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w celu jednoznacznego ustalenia, czy działania prowadzone przez stronę miały charakter reklamowy" (s. 3-5 spornej decyzji).

W sprzeciwie od omówionej wyżej decyzji spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: "Kpa") przez bezpodstawne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, mimo braku przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej.

W motywach skargi wskazano, że organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające mające na celu określenie charakteru informacji zamieszczonej w ramach baneru wielkoformatowego, w tym w związku z umieszczonym w niej wizerunkiem uśmiechniętych osób (s. 3 i n.). Jednocześnie podkreślono, że opisane działanie spółki nie naruszało zakazu reklamy aptek (s. 4).

W odpowiedzi na sprzeciw GIF wniósł o jego oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany dotychczasowego stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Na wstępie przypomnieć należy, że granice kognicji Sądu, w świetle art. 64e Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zakreśla dokonana w spornej decyzji analiza przesłanek ustanowionych w art. 138 § 2 Kpa, zgodnie z którym podstawą wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego jest ustalenie, że "decyzja pierwszo-instancyjna została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie." Przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organ odwoławczy powinien wobec tego "wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy."

Odnosząc się w tym kontekście do treści zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że warunki powyższe, uprawniające do wydania decyzji kasacyjnej, nie zostały w przedmiotowej sprawie spełnione. Z przywołanych motywów decyzji organu odwoławczego wynika, że stan faktyczny zasadniczo nie jest sporny. Nie budzi zwłaszcza wątpliwości stwierdzone przez organ pierwszej instancji umieszczenie w przestrzeni publicznej baneru wielkoformatowego o treści i formie wyżej opisanej. Ze spornej decyzji nie wynika na tym tle, jakie ustalenia nie zostały poczynione, jakie są braki materiału dowodowego, a wreszcie jakie jeszcze okoliczności pozostały do ustalenia. Jako wątpliwa jawi się natomiast kwalifikacja normatywna wskazanego działania spółki w optyce art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego. W zasadzie w decyzji organu odwoławczego wskazano explicite na reklamowy charakter działania spółki (s. 4).

Przypomnieć wobec tego należy, że ustalenie, czy dane działanie stwierdzone przez organ nadzoru farmaceutycznego, stanowi zabronioną reklamę, czy też dozwoloną informację o lokalizacji i godzinach pracy apteki, dokonywane jest w ramach subsumpcji ustalonego w sprawie stanu faktycznego pod właściwą normę prawa farmaceutycznego. Innymi słowy, jest to działanie w obszarze kwalifikacji prawnej przyjętego w sprawie stanu faktycznego, obejmujące po pierwsze wykładnię ww. art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego, a następnie ocenę – z uwzględnieniem tzw. testu przeciętnego konsumenta (vide np. wyrok tut. Sądu o sygn. V SA/Wa 2739/21, CBOSA) – czy przyjęte w sprawie ustalenia odpowiadają normie wynikającej ze zdania pierwszego (zakaz reklamy), bądź drugiego (dozwolona informacja) ww. przepisu.

Nie jest to natomiast element ustaleń faktycznych sprawy, a tym samym postępowania wyjaśniającego w rozumieniu przepisów o postępowaniu administracyjnym, w szczególności rozdziału 4, do czego nawiązuje treść art. 138 § 2 w zw. z art. 136 Kpa. Podobnie nie wszystkie braki argumentacyjne w ujęciu art. 107 § 3 ww. ustawy (zwłaszcza w zakresie uzasadnienia prawnego) świadczą per se o niekompletnym wyjaśnieniu sprawy.

W związku z powyższym wypowiedź organu odwoławczego, z której wynika konieczność szerszego umotywowania decyzji pierwszo-instancyjnej, a to wobec dostrzeżonego przez GIF reklamowego charakteru działania spółki, nie mieści się w przyjętej kasacyjnej formule rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu stanowisko zajęte w spornej decyzji stanowi w istocie merytoryczną ocenę co do zapatrywania wyrażonego przez wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego. Jako takie wykracza poza kompetencję przewidzianą w art. 138 § 2 Kpa.

Podnoszona przez stronę akcesoryjnie kwestia charakteru działania polegającego na zamieszczeniu w przestrzeni publicznej baneru wielkoformatowego o treści i formie wyżej opisanej wykracza poza granice niniejszej sprawy w rozumieniu art. 64e Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Z tych powodów orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 151a § 1 zdanie pierwsze ww. ustawy.

Rozpatrując ponownie sprawę organ odwoławczy rozpatrzy co do istoty odwołanie złożone przez [...] Izbę Aptekarską we W..

Strona nie wniosła o wymierzenie organowi grzywny, o której mowa w przywołanym ostatnio przepisie (zdanie drugie). Podstaw do takiego działania nie dostrzegł też z urzędu skład orzekający na obecnym etapie postępowania.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto, mając na względzie treść art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 w zw. z art. 64b § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.