Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Referent Stażysta Katarzyna Pisula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 23 lutego 2024 r. nr SKO.FD/41.4.23/2024/1774 w przedmiocie zwrotu dotacji oświatowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 4395 (słownie: cztery tysiące trzysta dziewięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotem skargi jest decyzja z dnia 23 lutego 2023 r. nr SKO.FD/41.4/23/2024/1774 Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowice (dalej powoływane jako: "organ odwoławczy", Sko, "Kolegium"), którą to organ ten po rozpoznaniu odwołania C Sp. z o.o. – dalej strona, skarżąca - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej zwanej "k.p.a."), od decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] (znak sprawy: [...], [...]) z dnia 22 grudnia 2023 r. w sprawie zwrotu dotacji oświatowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu przedstawiło stan faktyczny sprawy i argumentację prawną. Wyjaśniło, że decyzją Prezydent Miasta K. określił:

1) wysokość dotacji pobranej w nadmiernej wysokości przez C sp. z o. o. będącą organem prowadzącym Szkoły Policealnej Aktywizacji Zawodowej "[...]" w K. za 2018 rok w kwocie; 9.709,08 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych,

2) wysokość dotacji pobranej w nadmiernej wysokości przez C sp. z o. o. będącą organem prowadzącym Policealnej Szkoły Medycznej "[...]" w K. za 2018 rok w kwocie; 10.309,78 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych,

3) wysokość dotacji pobranej w nadmiernej wysokości przez C sp. z o. o. będącą organem prowadzącym Niepublicznego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych "[...]" w K. za 2018 rok w kwocie; 167,10 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych

4) wysokość dotacji pobranej w nadmiernej wysokości przez C sp. z o. o. będącą organem prowadzącym Policealnej Szkoły Opieki Medycznej "[...]" w K. za 2018 rok w kwocie: 3.187,80 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych,

5) wysokość dotacji pobranej w nadmiernej wysokości przez C sp. z o. o. będącą organem prowadzącym Policealnej Szkoły Bezpieczeństwa i Higieny Pracy "[...]" w K. za 2018 rok w kwocie: 3.110,52 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych,

6) wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przez C sp. z o. o. będącą organem prowadzącym Szkoły Policealnej Aktywizacji Zawodowej "[...]" w K. za 2018 rok w kwocie; 1.912,19 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych ,

7) wysokość dotacji pobranej w nadmiernej wysokości przez C sp. z o. o. będącą organem prowadzącym Policealnej Szkoły Medycznej "[...]" w K. za 2018 rok w kwocie: 479,28 zł wraz z odsetkami za zwłokę

8) wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przez C sp. z o. o. będącą organem prowadzącym Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące da Dorosłych "[...]" w K. za 2018 rok w kwocie; 279,32 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych,

9) wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przez C sp. z o. o. będącą organem prowadzącym Policealnej Szkoły Opieki Medycznej "[...]" w K. za 2018 rok w kwocie: 550,78 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych,

10) wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przez C sp. z o. o. będącą organem prowadzącym Policealnej Szkoły Bezpieczeństwa i Higieny Pracy "[...]" w K. za 2018 rok w kwocie; 150,85 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych,

Jednocześnie Prezydent Miasta K. nakazał stronie dokonanie zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w łącznej kwocie 26.484,28 zł wraz z odsetkami w terminie 15 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji.

Pismem z dnia 15 stycznia 2024 r., strona odwołała się od decyzji Prezydenta Miasta K., zarzucając naruszenie; art. 107 § 1 pkt 1 i pkt 3 k.p.a. poprzez brak oznaczenia organu administracji publicznej wydającego ją oraz adresata decyzji, art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych w zw. z art. 252 ust. 1 tej ustawy w zw. z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie przewidzianego przez Ordynację podatkową terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, stosowanych również co do zwrotu dotacji oświatowych, art. 7 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niepodjęcie działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, a nadto brak wezwania Strony do przedłożenia jakichkolwiek wyjaśnień czy dowodów i ograniczenie się wyłącznie do zawiadomienia Strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w celu wydania decyzji określającej kwotę dotacji oświatowej podlegającej zwrotowi

a) brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przedmiotowej sprawy, a następnie przyjęcie, iż część dotacji została przez Stronę pobrana w nadmiernej wysokości lub też wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem,

b) poczynienie ustaleń faktycznych w sprawie wyłącznie w oparciu o dane zebrane w postępowaniu kontrolnym, w sytuacji, gdy Strona nie miała możliwości skutecznego zakwestionowania ustaleń w nim dokonanych,

c) pominięcie podejmowanych przez Stronę starań w celu podjęcia aktywnego uczestnictwa w toczącym się postępowaniu, w szczególności poprzez brak odniesienia się do wniosku o udzielenie informacji co do konieczności przedłożenia dodatkowych wyjaśnień lub informacji, a także brak doręczenia Stronie odpisu metryki akt sprawy, co uniemożliwiło Stronie uzyskanie informacji o dokumentach wchodzących w skład zebranego materiału dowodowego.

Nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania Prezydent Miasta K. przekazał odwołanie wraz z aktami sprawy Sko, które decyzją z dnia 23 lutego 2024r. nie uwzględniło odwołania .

Sko w wydanej decyzji wskazało, iż do o spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 ustawy o finansach publicznych dalej u.f.p., w tym do kwot dotacji podlegających zwrotowi w przypadkach określonych w omawianej ustawie, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, natomiast decyzję w sprawie określenia dotacji do zwrotu wydaje wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta albo marszałek województwa (art. 67 w związku 2 art. 60 pkt 1 i art. 61 ust. 1 pkt 2 u.f.p.). Wobec powyższego, postępowanie w sprawie określenia do zwrotu do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nieprawidłowo wykorzystanej kwoty dotacji powinno być prowadzone przy zastosowaniu procedury wynikającej z k.p.a., ale z odpowiednim uwzględnieniem przepisów Działu III Ordynacji podatkowej.

Kolegium wskazało, iż przedmiotowa sprawa dotyczy zwrotu dotacji udzielonej na podstawie ustawy o finansowaniu zadań oświatowych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2082; zwanej dalej "u.f.z.o."), w brzmieniu obowiązującym w 2018 r. i przywołało treść art. 35 ust. 1 u.f.z.o.

Przywołało także przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, a w szczególności art. 10 ust. 1 tejże ustawy.

Wskazało, iż organ pierwszej instancji przeprowadził w ww. szkołach kontrolę prawidłowości rozliczania i wykorzystania dotacji pochodzącej z budżetu miasta K. za lata 2018 - 2021. Na potrzeby kontroli do próby przyjęto losowo wybranych słuchaczy ww. szkół "[...]" ujętych w dziennikach zajęć oraz listach obecności celem weryfikacji spełnienia przez nich warunku uzyskania 50% frekwencji na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych zgodnie z art. 26 ust. 2 u.f.z.o. i porównania ich z wykazem słuchaczy, na których organ prowadzący otrzymał dotację pochodzącą z budżetu miasta K. w wybranych losowo miesiącach w latach od 2018 do okresu bieżącego.

Ponieważ Spółka nie dokonała zwrotu dotacji do budżetu Miasta K., Prezydent Miasta K. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie określenia kwotę dotacji oświatowej podlegającej zwrotowi za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. w części pobranej w nadmiernej wysokości oraz wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przez szkoły "[...]" w K. Określając do zwrotu kwoty dotacji w nadmiernej wysokości organ zweryfikował zapisy w dziennikach zajęć szkól "[...]" porównując je z semestralnym planem zajęć, datami zajęć, listami obecności gdzie słuchacz podpisuje się na liście własnoręcznym podpisem przy danej godzinie zajęć). Wyliczenie frekwencji słuchaczy nastąpiło według podpisów przypadających na ilość godzin zajęć obowiązkowych przeprowadzonych zgodnie z obowiązującym planem zajęć .

Wyniki kontroli wykazały następujące nieprawidłowości: niezgodność harmonogramu zajęć widniejącego na stronie internetowej z faktycznym stanem przeprowadzenia zajęć, dokonywanie podpisu na listach obecności przez słuchaczy niezgodnie z faktycznym uczestnictwem na danych zajęciach (słuchacze już na pierwszych zajęciach w danym dniu podpisywali się na cały dzień), niezgodność liczby podpisów słuchaczy widniejących na listach obecności przekazanych przez prowadzących zajęcia w porównaniu z liczbą podpisów słuchaczy złożonych na listach kontrolnych przekazanych przez zespól kontrolny (słuchacze podpisywali się na liście obecności przekazanej przez prowadzącego zajęcia następnie opuszczali salę zajęć). Wykazane nieprawidłowości organ opisał szczegółowo odnosząc się do każdej z ww. szkół na str. 7-25 decyzji.

Z kolei gdy idzie o dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem Kolegium wskazało, iż organ I instancji zakwestionował odnośnie każdej ze szkół kwoty przeznaczone na wynagrodzenie pracownika zatrudnionego na stanowisku specjalista ds. prawnych. Organ stwierdził że nie zostało wykazane, w jaki sposób zatrudnienie pracownika na stanowisku specjalista ds. prawnych wpływ miało na realizację zadań wobec uczniów. Ponadto, gdy idzie o szkolę Policealną Aktywizacji Zawodowej "[...]" organ zakwestionował kwotę 727,68 zł poniesioną tytułem wydatków niestanowiących wydatków inwestycyjnych przeznaczonych na realizację zadań z zakresu kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej (delegacje w celu plakowania, prelekcji lub organizacji stanowiska na targach pracy). W ocenie Kolegium decyzja organu I instancji odpowiada prawu .

W pierwszej kolejności Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 67 u.f.p., do należności wskazanych w art. 60 tej ustawy (obejmujących również przedmiotową dotację) stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, w tym przepisy dotyczące przedawnienia. Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności danego podatku. W świetle utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego (między innymi: wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 3644/15, z dnia 18 maja 2017 r. sygn. akt II GSK 4503/16 oraz wyrok z dnia 5 września 2018 r. sygn. akt I GSK 2583/18, jak również wyroki WSA w Gliwicach z dnia 5 grudnia 2018 r. sygn. akt I SA/GI 831/18, z dnia 20 grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 344/17, z dnia 6 marca 2019 r. sygn. akt I SA/Gl 1076/18 oraz z dnia 3 września 2019 r. I SA/Gl 357/19 stwierdzić należy, że pięcioletni termin przedawnienia w przypadku  wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem lub w nadmiernej wysokości rozpoczyna swój bieg z końcem roku, w którym beneficjent otrzymał i miał wykorzystać dotację.

Kolegium stwierdziło ze skoro decyzja dotyczy zwrotu dotacji przyznanej i przekazanej Stronie za 2018 r., to termin ten powinien być liczony od końca 2018 r. do dnia 31 grudnia 2023 r., z tym jednak zastrzeżeniem, iż w okresie od 31 marca 2020r. do 31 grudnia 2023r . obowiązywał art. 15 zzr ust 1 pkt 3 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych .

Zgodnie z powołanym art. 15zzr ust. 1 pkt 3 w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg terminów, w tym terminów przedawnienia nie rozpoczyna się, albo ulega zawieszeniu na ten okres. Wspomniany przepis uchylony został przez art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-COVID-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 87 ), przy czym terminy zawieszone na mocy art. 15zzr ust. 1 ustawy o szczególnych zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 podjęły swój dalszy bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie noweli z dnia 14 maja 2020r co wynika z art. 68 ust. 2

Wspomniana nowela, weszła w życie z dniem następnym po dniu jej ogłoszenia, które nastąpiło 15 maja 2020r. Okres 7-dni liczony od dnia 16 maja 2020 r. upływał w dniu 23 maja 2020 r (sobota), Jeżeli chodzi o moment z jakim bieg terminów uległ zawieszeniu, to w art. 15zzr ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 ustawodawca użył zwrotu "w okresie stanu zagrożenia epidemicznego epidemii ogłoszonego z powodu COVID". Stan zagrożenia epidemicznego ogłoszony został dnia 14 marca 2020 r. rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. (Dz.U. r. poz. 433) i obowiązywał do dnia 20 marca 2020 r. kiedy to został uchylony, a rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii został wprowadzony stan epidemii. Konsekwencją powyższego było spoczywanie biegu terminu przedawnienia dotacji przez okres 72 dni od 14 marca 2020 r. to jest od ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego do dnia 23 maja 2020 r. to jest do dnia wskazanego w art 68 ust. 2 ustawy z dn 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-COVID-2 (Dz.U. z 2020 r. Poz. 875 ). Sko stwierdziło, iż pięcioletni termin przedawnienia dotacji za rok 2018 ustawowo upłynął w dniu 31 grudnia 2023 r. (art. 70 § 1). Analizowane powyżej regulacje spowodowały jednak, ze termin przedawnienia dotacji za rok 2018 uległ "przesunięciu" o 72 dni i upływa 13 marca 2023r.

Kolegium wskazało na treść uchwały z 27 marca 2023r. sygn. akt I FPS 2/22 jednak, w ocenie Kolegium, dotacja - w myśl art. 60 pkt 1 u.f.p., nie jest zobowiązaniem podatkowym, lecz niepodatkową należnością budżetową o charakterze publicznoprawnym, do której, zgodnie z art. 67 u.f.p. - stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i jedynie odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Stosowanie przepisów "odpowiednio" w praktyce oznacza, że niektóre z nich znajdują zastosowanie wprost, bez żadnych modyfikacji i zabiegów adaptacyjnych, inne tylko pośrednio, a więc z uwzględnieniem konstrukcji, istoty i odrębności postępowania, w którym znajdują zastosowanie, a jeszcze inne w ogóle nie będą mogły być wykorzystane. Tym samym, wbrew twierdzeniom Strony, w sprawie nie doszło w ocenie SKO do wydania skarżonej decyzji pomimo upływu pięcioletniego terminu przedawnienia.

Dalej Kolegium podniosło, iż ustalone w toku kontroli i opisane w decyzji nieprawidłowości, które legły u podstaw określenia kwot dotacji pobranej w nadmiernej wysokości są nie budzące żadnych wątpliwości. W toku kontroli organ zweryfikował zapisy w dziennikach zajęć kontrolowanych szkół, porównując je z semestralnym planem zajęć, datami przeprowadzenia zajęć oraz listami obecności. Wyliczając frekwencję organ uwzględnił podpisy przypadające na ilość godzin zajęć obowiązkowych przeprowadzonych zgodnie z obowiązującym planem zajęć, stanowiącym integralną część dziennika zajęć. Ustalono m.in., że słuchacze już na pierwszych zajęciach w danym dniu podpisywali się na cały dzień a ponadto stwierdzono niezgodność liczby podpisów słuchaczy widniejących na listach obecności przekazanych przez prowadzących zajęcia w porównaniu z liczbą podpisów słuchaczy złożonych na listach kontrolnych przekazanych przez zespół kontrolny (słuchacze podpisywali się na liście obecności przekazanej przez prowadzącego zajęcia następnie opuszczali salę zajęć).

Opisane w decyzji nieprawidłowości, jak np. nieukończenie przez uczniów szkoły w danym miesiącu, warunkujące otrzymanie dotacji za miesiąc kolejny, nieuczestniczenie w żadnych obowiązkowych zajęciach w danym miesiącu albo uczestniczenie w niewystarczającej liczbie zajęć (co stwierdzono na podstawie zapisów dziennika i listy obecności), nieodnotowanie obecności uczniów na żadnej liście obecności są, w ocenie Kolegium, oczywiste i stanowiły podstawę do zakwestionowania kwot pobranej dotacji. O powyższym zresztą informowany był Dyrektor, który potwierdził, iż ww. nieprawidłowości stanowią podstawę do zakwestionowania kwot pobranej dotacji, których wysokości wyszczególnione zostały w decyzji.

W ocenie Kolegium nie budzą ponadto zastrzeżeń zakwestionowane kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Trudno bowiem uznać, że zadania specjalisty ds. prawnych wpływają na realizację zadań wobec uczniów, wszak to uczeń jest beneficjentem dotacji, a nie organ prowadzący. Wynagrodzenia pracowników i inne należności na ich rzecz muszą mieć związek z realizacją zadań konkretnej placówki oświatowej w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w analizowanym stanie faktycznym związku takiego nie wykazano. Również rozliczone z dotacji delegacje w celu organizacji stanowiska na targach pracy czy też w celu plakatowania nie miały żadnego związku z kształceniem, wychowaniem i opieką słuchaczy uczęszczających do szkoły.

W skardze do WSA w Gliwicach pełnomocnik skarżącego zarzucił Kolegium; 1. naruszenie art. 156 §1 pkt 2 w zw. z art. 107 § 1 pkt 1 i pkt 3 k.p.a. a poprzez brak stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji w sytuacji gdy decyzja ta obarczona była brakiem oznaczenia organu administracji publicznej wydającego decyzję oraz adresata tejże decyzji, co pozbawiło ją waloru bycia decyzją administracyjną w rozumieniu k.p.a.,

2. naruszenie art. 138 §1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 60 ust. 1 i art. 67 u.f.p. poprzez ich niezastosowanie, pomimo, iż zobowiązanie objęte zaskarżoną decyzją uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2023r., co winno skutkować uchyleniem decyzji organu I instancji oraz umorzeniem postępowania w części dotyczącej zobowiązania za rok 2018;

3. naruszenie art. 15 k.p.a. poprzez bezkrytyczne przyjęcie stanowiska organu I instancji, bez przeprowadzenia odrębnego postępowania w tym zakresie, a w konsekwencji naruszenie zasady dwuinstancyjności i

5. naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie, iż :

a. organ I instancji poczynił ustalenia faktyczne w sprawie wyłącznie w oparciu o dane zebrane w postępowaniu kontrolnym w sytuacji, gdy strona nie miała prawnej możliwości zakwestionowania w sposób wiążący dla organu dokonanych podczas postępowania kontrolnego ustaleń zawartych we wnioskach pokontrolnych, a w konsekwencji dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, co znajduje odzwierciedlenie w wadliwym zatem uzasadnieniu decyzji;

b. w zw. z art. 10 k.p.a. przez brak uwzględnienia zarzutów skarżącego co do zaniechania organu I instancji polegającego na niepodjęciu wystarczających działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy oraz niewskazanie stronie w toku postępowania, czy zachodzi potrzeba przedkładania przez nią dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, a następnie przyjęcie, iż pobranie dotacji w części nie zostało udokumentowane, a tym samym brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego,

Organ I instancji nie udzielił odpowiedzi w zakresie wnioskowanym przez Stronę, tj. o doręczenie metryki postępowania prowadzonego przez Organ I instancji wraz z udzieleniem 14-dniowego terminu do zajęcia stanowiska i złożenia wyjaśnień, a tym samym brak było zapewnienia stronie udziału w postępowaniu co świadczyło o pozornym wykonaniu przez organ I instancji obowiązku określonego w art. 10 i 77 kpa.

W sprawie zdaniem strony doszło także do naruszenia art. 107 §1 pkt 8 k.p.a. w zw. z art. 258 a k.p.a. oraz art. 111 §1 b w zw. z art. 124 § 1 k.p.a. w zw. z art. 268 a k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji mimo, iż nie przedłożono upoważnienia do złożenia podpisu w imieniu Prezydenta Miasta K. w przewidzianej przepisami formie dla osoby podpisującej decyzję, a także brak było wskazania przy podpisie stanowiska służbowego osoby podpisującej decyzję.

Naruszono także art. 35 i art. 26 ust. 2 u.f.zo. poprzez błędne przyjęcie, iż wydatki poniesione przez skarżącą nie mieszczą się w katalogu wskazanym w ustawie, w sytuacji gdy stanowią wydatki związane z kształceniem, wychowaniem i opieką, co w konsekwencji doprowadziło do wydania wadliwego, sprzecznego ze stanem faktycznym rozstrzygnięcia;

Uchybiono także art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2 i ust 6 pkt 1 i 2 u.f.p. poprzez ich bezpodstawne zastosowanie co do zaistnienia przesłanek do zwrotu dotacji i uznanie, iż dotacje zostały wydatkowane niezgodnie z przeznaczeniem i pobrane w nadmiernej wysokości

W konsekwencji strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO z poprzedzającą ją decyzją Prezydenta Miasta K. z grudnia 2022r. oraz umorzenie postępowania administracyjnego, zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko, akcentując brak przedawnienia do wydania decyzji.

.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym badana jest legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje poprzez uchylenie decyzji lub postanowienia w całości albo w części w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Przeprowadzona w rozpoznawanej sprawie, według powyższych kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie odpowiada ona wymogom prawa naruszając normy procesowe w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy i wypełnia dyspozycję art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. - co skutkuje koniecznością uwzględnienia skargi.

Na wstępie rozważenia wymaga kwestia czy prawidłowo stwierdziło SKO, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do przedawnienia i udzielona dotacja za 2018 r. została pobrana w nadmiernej wysokości, (punkty od 1 do 5 spornej decyzji ) niezgodnie z przeznaczeniem ( punkty 8-10 spornej decyzji). Ta okoliczność otwiera bowiem drogę do oceny merytorycznej podjętej w sprawie decyzji nakładającej na stronę obowiązek zwrotu dotacji za 2018r. w łącznej kwocie 26.484,28 zł wraz z odsetkami za zwłokę .

Kwestia przedawnienia była już przedmiotem orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w uzasadnieniu wyroku z 12 października 2022 r. sygn. akt I GSK 2886/18 (publ.: CBOIS) orzekł, że: "przedawnienie zobowiązań podatkowych regulują przepisy Rozdziału 8 Działu III Ordynacji podatkowej. Wynika z nich, że sposób liczenia terminu przedawnienia jest uzależniony zasadniczo od sposobu powstania zobowiązań podatkowych, które mogą powstać albo na skutek zaistnienia zdarzenia, z którym ustawy podatkowe wiążą powstanie zobowiązań podatkowych (art. 21 § 1 pkt 1), albo na skutek doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego (art. 21 § 1 pkt 2).

Powszechnie przyjmuje się, że decyzja orzekająca o zwrocie dotacji ma charakter deklaratoryjny, a w związku z tym do obliczenia terminu przedawnienia, podobnie jak w przypadku zobowiązań powstających z mocy prawa, powinien mieć zastosowanie art. 70 § 1 O.p., w myśl którego – zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Okolicznością powodującą uruchomienie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych jest więc upływ terminu płatności podatku.

Zgodnie z art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. – dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości – podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2 (...). W myśl art. 252 ust. 5 u.f.p. – zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości. Stosowanie zaś do art. 252 ust. 6 pkt 2 u.f.p. – odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości.

Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, iż pięcioletni termin przedawnienia, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności, w przypadku wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem, rozpoczyna swój bieg od dnia otrzymania tych środków przez beneficjenta. W takich więc przypadkach wydanie i doręczenie decyzji winno nastąpić w ciągu pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym dotacja była przyznana i powinna zostać wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem (por. wyroki NSA: z 5 września 2018 r., sygn. akt I GSK 2583/18 i z 14 stycznia 2019 r., sygn. akt I GSK 2656/18).

Skoro zatem w przypadku wykorzystania środków niezgodnie z przeznacze-niem termin przedawnienia rozpoczyna swój bieg od dnia otrzymania tych środków przez beneficjenta, to tym bardziej w przypadku dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości termin ten powinien rozpocząć swój bieg od dnia otrzymania tych środków przez beneficjenta. Na podstawie powyższych rozważań przyjąć zatem należy, że termin przedawnienia dotacji oświatowej bieg swój rozpoczyna niezależnie od wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia obowiązku zwrotu i jedynie przed jego upływem możliwe jest jej skuteczne prawnie doręczenie beneficjentowi. W konsekwencji zastosowanie art. 70 § 1 O.p. prowadzi w tym wypadku do konkluzji, że pięcioletni termin przedawnienia, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności, w przypadku dotacji udzielonej z budżetu jednostki samorządu terytorialnego pobranej w nadmiernej wysokości, wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem rozpoczyna swój bieg od dnia otrzymania tych środków przez beneficjenta. W takich więc przypadkach wydanie i doręczenie decyzji winno nastąpić w ciągu pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym dotacja była przyznana i powinna zostać wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem.

Wskazać ponadto należy, że zobowiązanie podatkowe (w niniejszej sprawie zwrot dotacji) przedawnia się jeżeli termin przewidziany w art. 70 § 1 O.p. upłynął przed wydaniem decyzji organu odwoławczego (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z 6 października 2003 r., sygn. akt FPS 8/03). Stanowisko wyrażone w tej uchwale nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądowoadministracyjnym." Sąd w składzie orzekającym podziela to stanowisko. Sąd w tym miejscu podkreśla funkcję gwarancyjną instytucji przedawnienia w prawie. Na skutek upływu tego terminu następuje stabilizacja sytuacji prawnej strony postępowania. Nabywa ona pewność, że jej stosunek zobowiązaniowy w sferze publicznoprawnej nie ulegnie już zmianie. Z drugiej strony organy administracji publicznej, które w okresie biegu terminu przedawnienia nie podjęły stosownych działań prawnych pozbawione są możliwości w prawa i obowiązki strony. Następuje więc po obu stronach nieistniejącego już zobowiązania, stan pewności w zakresie wzajemnych zobowiązań i uprawnień. Istotne znaczenie tej instytucji w prawie publicznym, wiąże się z brakiem równości stron stosunku prawnego w tej dziedzinie prawa, a także możliwością dużej ingerencji organów administracji publicznej w prawa podmiotu, do którego kierowana jest decyzja np. określająca kwotę dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie dotacja była przyznana i przekazana w 2018 r. to termin przedawnienia winien być liczony od końca 2018 r. i winien upłynąć wraz z końcem 2023 r., stosownie do regulacji art. 70 § 1 O.p. Powyższa okoliczność zresztą jest bezsporna w sprawie.

W tym miejscu zauważyć przyjdzie także, że uchwałą z 27 marca 2023 r. sygn. akt I FPS 2/22 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Art. 15 zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, ze zm., dalej: ustawa COVID-19) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 568, ze zm.) nie dotyczy wstrzymania, rozpoczęcia i zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych" (publ.: CBOSA).

Oznacza to, że SKO nieprawidłowo uwzględniło w sprawie zawieszenie terminu przedawnienia w okresie obowiązywania stanu epidemii albo stanu zagrożenia epidemicznego, przez okres 72 dni, w oparciu o art. 15 zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID-19. Konstatując bowiem powyższe skład tut. Sądu orzekający w tym postępowaniu stoi na stanowisku, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania wyż. cyt. art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID-19, co przesądziła w/w uchwała NSA o sygn. akt I FPS 2/22, kładąc kres dotychczasowej rozbieżności orzecznictwa sądów administracyjnych i opierając się na poglądzie, że w ramach pojęcia "prawa administracyjnego", którym posłużył się ustawodawca w art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o COVID-19, nie mieszczą się przepisy prawa podatkowego. Podkreślić należy, że uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w danej sprawie (art. 187 § 2 p.p.s.a.), ma ona ponadto tzw. ogólną moc wiążącą, wynikającą z art. 269 § 1 p.p.s.a. Przepis ten nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć innej sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale powiększonego składu NSA. Skład, który nie podziela wspomnianego stanowiska, może jedynie ponownie przedstawić dane zagadnienie odpowiedniemu składowi powiększonemu (por. postanowienie NSA z 10 stycznia 2013 r. sygn. akt II FSK 824/10, jak też J. Rudowski, Znaczenie uchwał NSA dla jednolitości orzecznictwa sądów administracyjnych w sprawach podatkowych (w:) Orzecznictwo w sprawach podatkowych. Komentarze do wybranych orzeczeń. Edycja 2016, Warszawa 2017, s. 22).

Skoro zatem nie budzi wątpliwości, że do ustalania biegu terminów przedawnienia w prawie do orzekania w sprawach dotacji stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, a normy z art. 70 O.p. stanowią regulacje z zakresu prawa podatkowego i nie podlegają reżimowi art. 15 zzr ustawy COVID 19, co przesądziła w/w uchwała - to konsekwentnie należy przyjąć że w/w regulacja covidowa nie dotyczy wstrzymania, zawieszania terminu przedawnienia w sprawach dotacji, do których stosuje się przepisy podatkowe - Ordynacji podatkowej. Mając na uwadze powyższe, odnoszenie się do pozostałych zarzutów zawartych w skardze nie jest uzasadnione skoro warunkiem merytorycznego orzekania w sprawie jest aktualność możliwości dochodzenia roszczeń z tytułu dotacji oświatowej na skutek stwierdzenia iż nie uległa ona przedawnieniu. W tym zaś względzie, jak już nadmieniono jednoznacznie skład orzekający w sprawie zajął stanowisko, iż termin przedawnienia prawa do wydania decyzji w sprawie zwrotu dotacji oświatowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej wysokości upłynął z dniem 31 grudnia 2023r.

Z tych względów Sąd uchylił w całości zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku art. 205 § 2 p.p.s.a.

Z tych względów Sąd uchylił w całości zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.

Udzielając organowi odwoławczemu – w trybie art. 141 § 4 zd. 2 p.p.s.a. – wskazań co do dalszego postępowania należy podkreślić, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy SKO, uwzględniając odpowiednio uchwałę NSA z 27 marca 2023r., winien ocenić czy w sprawie doszło, czy też nie, do przedawnienia zobowiązania strony do zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej wysokości. Winien nadto rozważyć, czy w sprawie wystąpiły ewentualne zdarzenia mogące mieć wpływ na ich przerwanie, zawieszenie biegu przedawnienia, udokumentować jej i omówić w treści decyzji. Sąd nie może bowiem kontrolując sporną decyzje zastąpić organu w wyjaśnieniu i przedstawieniu przesłanek zastosowania art. 70 § 1 O.p. w zw. z art. 67 ust. 1, art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p., bowiem naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 k.p.a.