Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędziowie: sędzia WSA Andrzej Nogal, asesor WSA Marcin Maszczyński (sprawozdawca), , Protokolant: referent Radosław Fijałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2026 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o. o. z siedzibą w W. na uchwałę Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 18 stycznia 2001 r. nr 405 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu W. I. stwierdza nieważność § 8 pkt 2 i 3; § 16 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz § 20 ust. 1 pkt 8 zaskarżonej uchwały w odniesieniu do działek nr ewid. [...] i [...] z obrębu [...] w W.; II. zasądza od Miasta Stołecznego Warszawy na rzecz M. Sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "skarżąca" lub "Spółka"), właściciel działki nr ewid. [...] z obr. [...] , położonej w W. przy ul. P. [...] oraz działki nr ewid. [...] obr. [...], położonej

w W. przy ul. M. (dalej: "nieruchomości"), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: "Sąd") skargę na uchwałę Rady Gminy W. W. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2001 r.

w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu W. Z. (dalej: "Plan" lub "m.p.z.p." lub "uchwała").

Skarżąca, po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa (pismem z dnia 14 czerwca 2025 r.), podniosła zarzuty naruszenia:

1) art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (dalej: "u.s.g.") w zw. z art. 2 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 1 w zw.

z art. 10 ust. 1 pkt 1, 5, 8, 9 i 10 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.

o zagospodarowaniu przestrzennym (dalej: "u.z.p.") w zw. z art. 7 w zw. z art. 87 ust. 1 w zw. z art. 94 Konstytucji RP w zw. z § 26 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r.

w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej: "Rozporządzenie"), poprzez przekroczenie przez organ ustawowych kompetencji gminy oraz zakresu dopuszczalnych ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przejawiające się we wprowadzeniu do uchwały postanowień bardziej restrykcyjnych niż te, uregulowane w akcie prawnym wyższego rzędu jakim jest rozporządzenie,

co skutkowało bezprawnym wyłączeniem możliwości wyposażenia nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych do czasu powstania miejskiej sieci kanalizacyjnej, mimo

że w obowiązujących w dacie uchwalania Planu przepisach prawa ww. możliwość istniała, a w konsekwencji do niedozwolonego ograniczenia prawa własności przysługującego Spółce względem nieruchomości i naruszenia zasady praworządności;

2) art. 2 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 1 w zw. z art. 33 u.z.p.

w zw. z art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks Cywilny (dalej: ,,k.c.") w zw. z art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej: "Pr.b.")

w zw. z art. 21 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 w zw. z art. 32 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z § 26 ust. 1 i 2 Rozporządzenia, poprzez pozbawienie Spółki na czas nieokreślony możliwości zabudowy nieruchomości zgodnie

z ustalonym w Planie przeznaczeniem, na skutek ustalenia, że ścieki komunalne z zabudowy mieszkaniowej oraz obiektów usługowych będą odprowadzane

w 100% do kanalizacji sanitarnej, co skutkuje wyłączeniem możliwości zastosowania przepisów Rozporządzenia i wyposażenia nieruchomości

w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków do czasu powstania miejskiej sieci kanalizacyjnej, której rozbudowa na terenie nieruchomości nie występuje w najbliższych latach w aktualnych planach inwestycyjnych Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodnego i Kanalizacyjnego (dalej: "MPWiK"), które to naruszenie stanowi o przekroczeniu przez organ granic władztwa planistycznego i nadmiernej, nieuprawnionej oraz nieproporcjonalnej ingerencji w uprawnienia Spółki, jako właściciela nieruchomości przyznane jej przepisami Rozporządzenia.

Przedmiotową uchwałę zaskarżono w części, tj. co do: § 8 pkt 2; § 8 pkt 3;

§ 16 ust. 1; § 16 ust. 2 pkt 1 oraz § 20 ust. 1 pkt 8 Planu, w odniesieniu do nieruchomości, których właścicielem jest skarżąca.

Wobec powyższego skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały,

w zaskarżonej części i w odniesieniu do nieruchomości skarżącej opisanych powyżej. Ponadto wniosła o: wyznaczenie rozprawy; zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm prawem przepisanych; przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do niniejszej skargi: wydruków aktualnych treści KW nieruchomości; informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z rejestru przedsiębiorców KRS Spółki oraz informacji technicznych przyłączenia do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej z dnia 28 maja 2024 r.,

znak: PRO.DWP.669.2362.2024.153112.24.MŁ.AOP oraz z dnia 3 czerwca 2024 r., znak: PRO.DWP.669.2321.2024.150616.24.BP.AGS.

W szerokim uzasadnieniu skargi, opierając swoje stanowisko na licznym orzecznictwie sądów administracyjnych, skarżąca rozwinęła swoje zarzuty.

W odpowiedzi z dnia 12 września 2025 r. na skargę Rada m.st. Warszawa (dalej: "Rada" lub "organ") wniosła o jej oddalenie.

W szerokim uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił motywy, jakie nim kierowały, przy uchwalaniu kwestionowanych postanowień Planu.

W toku rozprawy przed Sądem profesjonalny pełnomocnik skarżącej oświadczył, że informacja techniczna MPWiK nie jest tożsama z warunkami technicznymi i w istocie oznacza odmowę udzielenia warunków technicznych.

Profesjonalny pełnomocnik organu oświadczył, że zapisy z pism MPWiK

z dnia 28 maja 2024 r. i 3 czerwca 2024 r. należy rozumieć w ten sposób, że pozwolenie na budowę będzie wydane dopiero po spełnieniu wymogów z pkt a) i b).

Pracownik organu oświadczył, że jeżeli inwestor wraz z informacją techniczną dołączy stosowne porozumienie zawarte w MPWiK dotyczące realizacji przez niego spełnienia warunków, które są podane, to wówczas możliwa będzie realizacja inwestycji.

Pismem z dnia 2 marca 2025 r. pełnomocnik skarżącej – jako załącznik do protokołu – przedstawił dodatkowe stanowisko w sprawie wraz z wydrukami ze strony internetowej MPWiK oraz odpis uchwały Rady Nr XV/375/2019 z dnia 4 lipca 2019 r. w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie m. W. , gmin: M. , N. , R. , S. , W. oraz miast P. i P. .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa

i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, wydając wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.).

Kontrola sądowa prawidłowości aktu prawa miejscowego, jakim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, musi być każdorazowo poprzedzona badaniem tzw. legitymacji skargowej podmiotu domagającego się od sądu administracyjnego stwierdzenia nieważności takiego aktu lub jego części.

W pierwszej kolejności, odnosząc się do argumentów organu podniesionych w odpowiedzi na skargę, co do ograniczonej możliwości kontroli przez Sąd zaskarżonej uchwały, to wskazać należy, iż przedmiotem kontroli Sądu jest uchwała Rady Gminy W. W. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. a więc uchwała, która została podjęta na podstawie przepisów u.z.p. z 1994 r.

Kontrola merytoryczna planów uchwalonych na podstawie przepisów tej ustawy następowała przed uchwaleniem planu, na etapie rozpatrzenia przez radę gminy protestów i zarzutów do planu miejscowego (art. 23 i 24 u.z.p.). Uchwała rady gminy o odrzuceniu zarzutu mogła być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego (art. 24 ust. 4 u.z.p.). Projekt planu przedstawiany radzie gminy do uchwalenia przez zarząd gminy, uwzględniał orzeczenia sądu administracyjnego wydane w związku ze złożonymi zarzutami (art. 18 ust. 2 pkt 11 u.z.p.). W związku z powyższym, rację ma co do zasady organ, że kontrola następcza sądu administracyjnego dokonywana już po uchwaleniu planu jest w znacznym stopniu ograniczona do badania naruszeń trybu postępowania oraz właściwości organów. Przepis art. 27 u.z.p. stanowi bowiem, iż naruszenie trybu postępowania oraz właściwości organów określonych w art. 18 powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.

W tej sprawie skarżący nie podnieśli żadnych zarzutów dotyczących naruszenia przez organ procedury planistycznej lub właściwości organu. Sąd rozpoznający tą sprawę również nie dopatrzył się naruszenia przez organ przepisów regulujących procedurę planistyczną, w szczególności art. 12, art. 18, art. 24 u.z.p.

W tym miejscu, odnosząc się do podniesionej wyżej argumentacji organu, należy jednak zaznaczyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażany jest pogląd, że w przypadku planów miejscowych uchwalonych na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym istnieje podstawa do poszerzenia zakresu kontroli takiego planu przewiedzianego w art. 27 u.z.p. na podstawie art. 91 ust. 1 i 4 ustawy o samorządzie gminnym, który stanowi,

że nieważna jest uchwała sprzeczna z prawem, jeżeli naruszenie prawa ma charakter istotny (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 stycznia 2021 r.,

IV SA/Wa 1529/20; wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 września 2020 r., IV SA/Wa 717/20; wyrok NSA z dnia 12 września 2012 r., II OSK 1422/12). Sąd orzekający

w niniejszej sprawie pogląd ten w pełni podziela i przyjmuje za własny. Z tego też powodu tutejszy Sąd przyjął skargę do merytorycznego rozpoznania.

Zgodnie więc z art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2025. r. poz. 1153, dalej: "u.s.g." - stan prawny na dzień kontroli) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Jak wynika z tego przepisu, warunkiem zaskarżenia do sądu administracyjnego uchwały rady gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest to, że musi ona naruszać interes prawny lub uprawnienie osoby wnoszącej skargę. Dlatego też, zaskarżeniu w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., podlega uchwała organu gminy nie tylko niezgodna z prawem, ale i jednocześnie godząca

w sferę prawną podmiotu, który wnosi skargę - wywołująca dla niego negatywne konsekwencje prawne np. zniesienia, ograniczenia, czy też uniemożliwienia realizacji jego uprawnienia lub interesu prawnego. Składający skargę musi wykazać naruszenie własnego aktualnego i realnego interesu prawnego, polegające na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a własną, indywidualną i prawnie chronioną sytuacją.

W przypadku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - co do zasady - podmiotami legitymowanymi do jego zaskarżenia na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. są właściciele (lub użytkownicy wieczyści) nieruchomości położonych na terenie objętym planem. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o planowaniu

i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1130, dalej: "u.p.z.p." – stan prawny na dzień kontroli) ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują bowiem, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Ponadto, stosownie do treści art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Przyjmowane więc w planie miejscowym ustalenia co do przeznaczenia i warunków zabudowy konkretnych nieruchomości oraz sposobu zagospodarowania określonego terenu pozostają w bezpośrednim związku

z uprawnieniami i obowiązkami właścicieli nieruchomości, chronionymi przepisem

art. 140 k.c., ale też art. 1 ust. 2 pkt 7 i art. 6 ust. 2 u.p.z.p., ustalenia planu miejscowego dotyczące sposobu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości sąsiednich mogą więc potencjalnie naruszać interes prawny właściciela nieruchomości, jeżeli będą miały wpływ na wykonywanie przez niego prawa własności (zob. wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2019 r., II OSK 1423/17).

Ciężar wykazania naruszenia interesu prawnego spoczywa na podmiocie wnoszącym skargę (podobnie wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r., II SA 2503/01). Wymóg zaistnienia naruszenia interesu prawnego (uprawnienia) nakłada na skarżącego obowiązek wykazania, że istnieje określony związek pomiędzy jego indywidualną, prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, skutkujący ograniczeniem lub pozbawieniem danego podmiotu konkretnych uprawnień lub nałożeniem konkretnych obowiązków (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia

29 czerwca 2009 r., II SA/Kr 560/09). Skarżący musi zatem wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia (por. wyrok NSA z dnia 4 lutego 2005 r., OSK 1563/04; wyrok NSA z dnia 22 lutego 2006 r.,

II OSK 1127/05). Musi to być zatem interes przekładający się na stwierdzenie,

że poprzez określoną regulację w uchwale nastąpi konkretne oddziaływanie na sytuację prawną skarżącego (nie faktyczną) poprzez uszczuplenie jego praw (pogorszenie jego sytuacji prawnej) lub wygenerowanie obowiązków (uciążliwości). Przy czym oddziaływanie to musi być rzeczywiste, a nie potencjalne, mogące wystąpić w przyszłości. Dopiero naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi. Sąd zatem najpierw bada legitymację skargową, a dopiero później, gdy stwierdzi, że ta legitymacja skarżącemu przysługuje, może przejść do oceny, czy wraz z naruszeniem tego interesu prawnego naruszony został obiektywny porządek prawny (por. postanowienie NSA z dnia

1 lipca 2021 r., II OSK 1105/21).

W ocenie tutejszego Sądu skarżąca wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że – jako właściciel działki nr ewid. [...] z obr. [...], położonej

w W. przy ul. P. [...] oraz działki nr ewid. [...] obr. [...] , położonej w W. przy ul. M. j, a więc nieruchomości położonych na terenie ujętym w przedmiotowym planie miejscowym – przysługuje jej interes prawny do wniesienia skargi z uwagi na rzeczywiste oddziaływanie uchwały w jej zaskarżonej części na prawo skarżącej. Spełnione też zostały pozostałe wymogi formalne skargi do sądu administracyjnego na akt planistyczny (przede wszystkim wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa).

Jednocześnie Sąd podziela przeważające poglądy sądów administracyjnych, zgodnie z którymi podmioty posiadające odpowiedni interes są uprawnione do wniesienia skargi na uchwałę w każdym czasie, tj. zarówno niezwłocznie po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak również

w późniejszym, dowolnym okresie (zob. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia

5 listopada 2021 r., VII SA/Wa 961/21). W przedmiotowej sprawie, wbrew argumentacji Rady, bez znaczenia jest to, że w trakcie wyłożenia planu poprzednicy prawni skarżącej nie zgłaszali do niego uwag, gdyż w ocenie Sądu nowi właściciele czy użytkownicy wieczyści nieruchomości objętej planem nie mogą ponosić odpowiedzialności za działanie lub brak działania swoich poprzedników.

Dokonując natomiast sądowoadministracyjnej kontroli zaskarżonej w części uchwały, dokonywanej w granicach wyznaczonych prawnym interesem skarżącej, Sąd doszedł do wniosku, że § 8 pkt 2; § 8 pkt 3; § 16 ust. 1; § 16 ust. 2 pkt 1 oraz

§ 20 ust. 1 pkt 8 uchwały zostały uchwalone z istotnym naruszeniem zasad sporządzania planu miejscowego, co powoduje nieważność uchwały Rady w tej części – zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.z.p.

Sąd dopuścił przy tym – na wniosek skarżącej - na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., uzupełniające dowody z dokumentów wskazane w skardze, natomiast dokumenty przestawione przy piśmie skarżącej z dnia 2 marca 2026 r. zostały złożone jako załącznik do protokołu.

Przedmiotową uchwałę zaskarżono w części, dotyczącej następujących ustaleń:

1) § 8 pkt 2 Planu, zgodnie z którym w zakresie struktury przestrzennej plan ustala, że "realizacja zabudowy na działce może nastąpić po uzbrojeniu terenu,

co najmniej w sieć kanalizacyjną i po podłączeniu jej do czynnej sieci miejskiej";

2) § 8 pkt 3 Planu, zgodnie z którym w zakresie struktury przestrzennej plan ustala, że "przepis § 8 pkt 2 nie dotyczy zabudowy jednorodzinnej wolnostojącej

w strefach ME i O";

3) § 16 ust. 1 Planu, zgodnie z którym "Ustala się, że obszar Wilanowa Zachodniego będzie obsługiwany przez kanalizację miejską systemu rozdzielczego";

4) § 16 ust. 2 pkt 1 Planu, zgodnie z którym ustala się, że "ścieki komunalne

z zabudowy mieszkaniowej oraz obiektów usługowych odprowadzane będą

w 100% do kanalizacji sanitarnej";

5) § 20 ust. 1 pkt 8 Planu, zgodnie z którym, w zakresie ochrony środowiska ustala się "nakaz podłączenia wszystkich realizowanych obiektów do miejskiej sieci uzbrojenia, w zakresie i na zasadach określonych w Rozdziale 4".

Z powyższych ustaleń Planu wynika, że aby w ogóle móc przystąpić do realizacji zabudowy na działce należy uprzednio uzbroić teren w miejską sieć kanalizacyjną (system rozdzielczy) i podłączyć ją do czynnej sieci miejskiej. Ustalenia Planu, w tym zakresie, nie dopuszczają żadnych innych rozwiązań technicznych.

W tym miejscu dostrzec należy, że na dzień uchwalenia Planu (18 stycznia 2001 r.) obowiązywało Rozporządzenie.

Zgodnie z § 26 ust. 1 Rozporządzenia działka budowlana, przewidziana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, powinna mieć zapewnioną możliwość przyłączenia uzbrojenia działki lub bezpośrednio budynku do

zewnętrznej sieci wodociągowej, kanalizacyjnej i elektroenergetycznej oraz scentralizowanego zaopatrzenia w ciepło bądź korzystania z indywidualnych źródeł ciepła.

Stosownie zaś do § 26 ust. 2 Rozporządzenia w razie braku warunków przyłączenia do zewnętrznej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, działka,

o której mowa w ust. 1, może być wykorzystana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, pod warunkiem zapewnienia możliwości korzystania z indywidualnego ujęcia wody, urządzenia do oczyszczania ścieków w sposób określony w odrębnych przepisach lub szczelnego zbiornika do czasowego gromadzenia nieczystości ciekłych, jeżeli ich ilość nie przekracza 2 m3 na dobę. Jeżeli ilość nieczystości ciekłych odprowadzanych do zbiornika przekracza 2 m3 na dobę, niezbędna jest pozytywna opinia właściwego terenowo państwowego inspektora sanitarnego.

Z brzmienia powyższych przepisów wynika jednoznacznie, że ustawodawca –co do zasady – nakazuje korzystanie z zewnętrznej sieci wodociągowej

i kanalizacyjnej ale dopuszcza – w sytuacji braku warunków przyłączenia do zewnętrznej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej – możliwość korzystania

z indywidualnego ujęcia wody, urządzenia do oczyszczania ścieków w sposób określony w odrębnych przepisach lub szczelnego zbiornika do czasowego gromadzenia nieczystości ciekłych.

W realiach niniejszej sprawy poza sporem pozostaje to, że na terenie nieruchomości – pomimo wprowadzenia obowiązku korzystania z miejskiej sieci kanalizacyjnej – sieć kanalizacyjna jeszcze nie powstała. Oczywistym jest również i to, że przepisy Rozporządzenia są korzystniejsze niż ustalenia Planu.

Sporne w sprawie jest zaś to, czy ww. ustalenia Planu naruszają ww. przepisy Rozporządzenia (skarżąca twierdzi, że rozporządzenie to akt wyższego rzędu niż uchwała; organ uważa, że oba akty są sobie równe). Ponadto skarżąca podnosi,

że uzyskana przez nią informacja techniczna MPWiK nie jest tożsama z warunkami technicznymi i w istocie oznacza odmowę udzielenia warunków technicznych. Rada jest zaś zdania przeciwnego i twierdzi, że taka informacja techniczna jest wystarczająca, choć pod warunkiem spełnienia wskazanych w niej wymogów.

W związku z powyższym Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 87 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa RP są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia (ust. 1). Źródłami powszechnie obowiązującego prawa RP są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego (ust. 2).

Odnosząc się do relacji pomiędzy Planem (akt prawa miejscowego)

a Rozporządzeniem, to orzecznictwo sądów administracyjnych nie jest jednolite.

Z jednej strony podnosi się, że nie można podzielić stanowiska co do wyższości hierarchicznej rozporządzenia Rady Ministrów nad aktem prawa miejscowego (rozporządzeniem wojewody). Akty prawa miejscowego, podobnie jak rozporządzenia, wydawane są na podstawie delegacji ustawowej, a więc zajmują analogiczną pozycje w hierarchii źródeł prawa (zob. wyrok NSA z dnia 29 grudnia 2011 r., II FSK 1077/10). Z drugiej jednak strony wskazuje się, że skoro miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest przepisem gminnym (art. 7 u.p.z.p.),

to jako taki jest częścią systemu prawnego państwa. Ustawodawca nie przyznał organom gminy kompetencji do stanowienia wszelkich norm prawnych, lecz jedynie kompetencję do precyzowania rozwiązań zawartych w ustawach. Tym samym organy gminy nie mogą zmieniać lub uchylać przepisów zawartych w źródłach prawa powszechnie obowiązującego, o jakich mowa w art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, w tym też w rozporządzeniach. Wyjście poza katalog spraw określonych w przepisie kompetencyjnym oznacza wydanie aktu normatywnego z przekroczeniem granic ustawowego upoważnienia i powoduje, że taki plan dotknięty jest w tej części wadą nieważności, o której mowa w art. 27 u.p.z.p. (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia

9 kwietnia 2019 r., IV SA/Wa 3029/18). Ustawa jest aktem prawnym hierarchicznie wyższym od rozporządzeń i aktów prawnych organów samorządu terytorialnego. Ustanowiony w ustawie zasadniczej, zamknięty katalog źródeł prawa skonstruowany jest jednocześnie w oparciu o zasadę hierarchiczności. Z zasady tej wynika, że umocowanie do wydawania aktów niższego rzędu musi wynikać z aktów wyższego rzędu, przy czym przepisy zawarte w aktach niższego rzędu nie mogą naruszać przepisów zamieszczonych w aktach wyższego rzędu. Hierarchiczna budowa systemu źródeł prawa obliguje do przyjęcia dyrektywy interpretacyjnej, w myśl której, w razie kolizji między normami prawnymi, przepisy prawa zawarte w akcie wyższego rzędu stosuje się przed przepisami prawa zawartymi w akcie niższego rzędu. Hierarchiczność źródeł prawa wyklucza możliwość stosowania norm hierarchicznie niższych regulujących te same kwestie w sposób odmienny. (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 6 lipca 2016 r., II SA/Bd 629/16). Sąd w składzie rozpoznającym skargę podziela ten drugi pogląd i przyjmuje go za własny.

W związku z powyższym racje ma skarżąca, że wskazane przez nią ustalenia Planu są bardziej restrykcyjne niż te, uregulowane w akcie prawnym wyższego rzędu jakim jest rozporządzenie, co skutkowało bezprawnym wyłączeniem możliwości wyposażenia nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub

w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych do czasu powstania miejskiej sieci kanalizacyjnej, mimo że w obowiązujących w dacie uchwalania Planu przepisach prawa ww. możliwość istniała. Dlatego zasadne okazały się zarzuty skargi,

że kwestionowane przez Spółkę ustalenia Planu naruszają przepisy prawa, tj.: art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 2 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 1, 5, 8, 9 i 10 u.z.p. w zw. z art. 7 w zw. z art. 87 ust. 1 w zw. z art. 94 Konstytucji RP w zw. z § 26 ust. 1 i 2 Rozporządzenia. Sąd podkreśla, że bez znaczenia przy tym są motywy, na które powołuje się organ w odpowiedzi na skargę (zagrożenie powodziowe, stan środowiska, niezabudowane tereny objęte Planem, koszty inwestycji itd.). Nawet najbardziej szczytne cele jakie przyświecały (lub mogły przyświecać) Radzie w trakcie sporządzania Planu nie mogły uzasadniać naruszenia przepisów prawa powszechnie obowiązującego, jakim na gruncie tej sprawy było Rozporządzenie.

Mając więc na uwadze, że Rozporządzenie jest aktem wyższego rzędu niż Plan, należy na gruncie przedmiotowej sprawy ustalić w dalszej kolejności,

czy przedłożone przez skarżącą informacje techniczne MPWiK nie są – jak twierdzi Spółka - tożsame z warunkami technicznymi i w istocie oznaczają odmowę udzielenia warunków technicznych.

Jak już wyżej wskazano pełnomocnik skarżącej na rozprawie przed Sądem

w dniu 27 lutego 2026 r. wskazał, że wydane przez MPWiK "informacje techniczne" nie są tożsame z warunkami technicznymi i w istocie oznaczają odmowę udzielenia warunków technicznych. Powyższe potwierdza pkt 2a ww. informacji technicznych

z dnia 28 maja i 3 czerwca 2024 r. dla obu działek skarżącej wynika, że "W chwili obecnej nie ma możliwości odprowadzania ścieków i wód opadowych z ww. obiektu do miejskiej sieci kanalizacyjnej". Wprawdzie pkt 2b ww. informacji technicznych stanowi, że odbiornikiem ścieków bytowych może być istniejący kanał sanitarny

w ul. M. , jednak pod warunkiem:

a) wybudowania i włączenia do eksploatacji sieci kanalizacji sanitarnej przechodzącej poprzez Południową Obwodnicę W. oraz przepompowni ścieków,

b) zaprojektowania, wybudowania i włączenia do eksploatacji kanału sanitarnego

w ul. W. na odcinku od istniejącego kanału sanitarnego w drodze serwisowej równoległej do P. Obwodnicy W. do złączenia

z istniejącym kanałem sanitarnym w ul. Wiedeńskiej oraz sieci kanalizacji sanitarnej na dalszym odcinku ul. M. i na terenie przedmiotowej inwestycji.

Z powyższego wynika, że choć rację ma pełnomocnik organu, że informacje techniczne należy rozumieć w ten sposób, że pozwolenie na budowę będzie wydane dopiero po spełnieniu wymogów z pkt a) i b), to jednak pomija ona fakt, że realizacja ww. obiektów musiałaby się odbyć na koszt inwestora (skarżącej). Przypomnieć więc wyraźnie należy, że sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych to zadanie własne gminy, wynikające z art. 7 ust. 1 pkt 3 u.s.g. Nakładanie na obywateli obowiązków należących do gminy bez wyraźnej podstawy ustawowej lub wykraczające poza nią należy uznać za niedopuszczalne i oznacza naruszenie ww. przepisów u.s.g. Jednocześnie w demokratycznym państwie prawa musi to powodować reakcję Sądu poprzez stwierdzenie nieważności stosownych przepisów Planu.

Słuszność powyższego potwierdza dołączony jako załącznik do protokołu regulamin MPWiK, z którego wynika, że informacja techniczna nie może być podstawą do projektowania przyłączy wodociągowych lub kanalizacyjnych ani do uzyskania uzgodnień z MPWiK. Tym samym choć teoretycznie rację ma pracownik organu, który twierdzi, że jeżeli inwestor wraz z informacją techniczną dołączy stosowne porozumienie zawarte w MPWiK dotyczące realizacji przez niego spełnienia warunków, które są podane, to wówczas możliwa będzie realizacja inwestycji, to jednak pomija to, że zawarcie takiego porozumienia oznaczałoby wydanie przez MPWiK warunków technicznych.

Jednocześnie, jak wynika z informacji technicznych, rozbudowa miejskiej sieci kanalizacyjnej na terenie nieruchomości skarżącej nie występuje w najbliższych latach w aktualnych planach inwestycyjnych MPZK, co pozbawia Spółkę

w najbliższych latach możliwości zabudowy należących do niej nieruchomości.

Dlatego też zasadne okazały się zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 2 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 1 w zw. z art. 33 u.z.p. w zw. z art. 140, k.c. w zw. z art. 4 Pr.b. w zw. z art. 21 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 w zw. z art. 32

i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z § 26 ust. 1 i 2 Rozporządzenia. Z jednej strony wprowadzenie w Planie obowiązku uzbrojenia (i do tego przed przystąpieniem do realizacji zabudowy na działce) terenu w miejską sieć kanalizacyjną (która przez

20 lat obowiązywania Planu w ogóle nie została zrealizowana) i podłączenia jej do czynnej sieci miejskiej, a z drugiej strony nie dopuszczenie żadnych innych alternatywnych rozwiązań technicznych i brak możliwości ustalenia warunków technicznych takiego podłączenia zgodnego z przepisami Rozporządzenia, pozbawiło skarżącą prawa do zabudowy należących do niej nieruchomości, a tym samym doprowadziła Radę do przekroczenia władztwa planistycznego.

Dokonując bowiem oceny rozwiązań planistycznych i kontrolując legalność

§ 8 pkt 2; § 8 pkt 3; § 16 ust. 1; § 16 ust. 2 pkt 1 oraz § 20 ust. 1 pkt 8 Planu,

Sąd zauważa, że kompetencja do ustalania przez gminy przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu w planie miejscowym składała się na przysługujące gminie tzw. "władztwo planistyczne". Jak trafnie wskazał NSA w wyroku z dnia 15 grudnia 2011 r., II OSK 2081/11, badając granice ww. władztwa: "Prawo własności w RP jest chronione konstytucyjnie (art. 21 ust. 1 Konstytucji RP), lecz prawo to nie jest prawem bezwzględnym, doznając w określonych sytuacjach ograniczeń. Możliwości tych ograniczeń dopuszcza wskazywana w kasacji Konstytucja RP w art. 64 ust. 3 stanowiąc, że własność może być ograniczana, tyle że tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności, a więc

z poszanowaniem zasady proporcjonalności (...)". I dalej, jak słusznie zaznaczył NSA w przywołanym wyroku: "Stosownie do regulacji art. 32 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, w tym prawa własności, mogą być ustanawiane tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i wolności publicznej albo wolności i praw innych osób. Ingerencja w sferę prawa własności musi zatem pozostawać w racjonalnej

i odpowiedniej proporcji do ww. celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia, przy czym ograniczenia te winny być dokonane wyłącznie

w formie przepisów ustawowych."

Takimi przepisami ustawowymi były zarówno przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, jak i też obecnie obowiązującej ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przepisy te należy uznać więc za podstawę dla gmin do uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w których gminy ustalają przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu (art. 2 ust. 1 ww. u.p.z.p.), w konsekwencji ograniczając sposób wykonywania prawa własności. Ograniczenia te mają zatem swe źródło

w ustawie, tak jak tego wymaga Konstytucja RP.

We wspomnianym wyroku NSA zaznaczył w efekcie, że gmina ma oczywiście prawo do wprowadzania na jej obszarze określonych ograniczeń w wykonywaniu prawa własności poprzez ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu, jednak pod warunkiem, że ograniczenia te wprowadza w odpowiedniej proporcji do celów koniecznych dla zapewnienia racjonalnej gospodarki przestrzennej, stanowiącej element szeroko rozumianego porządku publicznego. To, że gmina dysponuje zespołem uprawnień w tym zakresie, doktrynalnie określanym władztwem planistycznym, nie oznacza, że gmina może to władztwo wykonywać dowolnie, a jej samodzielność w tym zakresie jest nieograniczona. Zatem, uprawnienia gminy do ustalania przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu nie mogą być nadużywane, a prawnie wadliwymi będą nie tylko te ustalenia planu, które naruszają przepisy prawa, ale także te, które będą wynikiem ewentualnego nadużycia przysługujących gminie uprawnień.

Z tych powodów Sąd przyjął, że przy uchwalaniu kwestionowanych ustaleń Planu - § 8 pkt 2; § 8 pkt 3; § 16 ust. 1; § 16 ust. 2 pkt 1 oraz § 20 ust. 1 pkt 8 – doszło z jednej strony do naruszenia przepisów prawa powszechnie obowiązującego – Rozporządzenia – co stanowiło samodzielną przesłankę do stwierdzenia nieważności przepisów Planu, a z drugiej strony do przekroczenia przez Radę władztwa planistycznego, polegającego na nadużyciu przysługujących gminie uprawnień i przerzuceniu na obywateli obowiązków, które w świetle art. 7 ust. 1 pkt 3 u.s.g. należą do gminy. Dlatego też podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa okazały się zasadne, w stopniu uzasadniającym stwierdzenie nieważności wskazanych w skardze ustaleń Planu, w odniesieniu do nieruchomości skarżącej.

Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. Sąd orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku.

O kosztach, na które składa się zwrot uiszczonego wpisu sądowego od skargi (300 zł), koszty zastępstwa prawnego profesjonalnego pełnomocnika (480 zł) wraz

z kwotą uiszczonej opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa (2 x 17 zł), na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964), Sąd orzekł, jak w pkt II sentencji wyroku.