I SA/Po 130/26 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-02-11	
Data wpływu	2026-01-02	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu	
Sędziowie	Piotr Ławrynowicz
Szymon Widłak /przewodniczący sprawozdawca/
Zbigniew Kruszewski	
Symbol z opisem	6539 Inne o symbolu podstawowym 653	
Hasła tematyczne	Osoby niepełnosprawne	
Skarżony organ	Samorządowe Kolegium Odwoławcze	
Treść wyniku	Uchylono zaskarżoną decyzję	
Powołane przepisy	Dz.U. 2015 nr 0 poz 926; par. 5 ust. 1 pkt 2; Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być  finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych - t. j.
Dz.U. 2024 nr 0 poz 572; art. 7, art. 8, art. 107 par. 3; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 nr 0 poz 935; art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)	
Sentencja
Dnia 11 lutego 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak (sprawozdawca) Sędziowie WSA Zbigniew Kruszewski WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: st. sekretarz sąd. Agnieszka Raczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2026 r. ze skargi D. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 września 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania ze środków PFRON uchyla zaskarżoną decyzję.	
Uzasadnienie
Decyzją z 25 września 2025 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO", "Kolegium"), działając na podstawie: art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 570), art. 104, 107 § 1, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze. zm. dalej "k.p.a."), art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. c, art. 35a ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn.: Dz.U z 2024 poz. 44) oraz § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków PFRON (Dz. U. z 2015 r. poz. 926 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez D. F., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. nr [...] z 15 kwietnia 2025 r. odmawiającej D. F. (dalej: "strona", "skarżąca") przyznania dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "PFRON") do zakupu urządzenia masująco - stymulującego [...] o wartości 24.900 zł, w ramach zadania dotyczącego zaopatrzenia osób niepełnosprawnych w sprzęt rehabilitacyjny.

W uzasadnieniu ww. decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że wnioskodawczyni zwróciła się o dofinansowanie na zaopatrzenie w sprzęt rehabilitacyjny dla osób niepełnosprawnych w oparciu o § 5 pkt 1 rozporządzenia. Dalej w części zważeniowej uzasadnienia decyzji organ II instancji wskazał, że stosownie do dyspozycji § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia - o dofinansowanie ze środków Funduszu zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny mogą ubiegać się - poza niepełnosprawnymi - jeden raz w roku - osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli prowadzą działalność związaną z rehabilitacją osób niepełnosprawnych przez okres co najmniej dwóch lat przed dniem złożenia wniosku oraz udokumentują posiadanie środków własnych lub pozyskanych z innych źródeł na sfinansowanie przedsięwzięcia w wysokości nieobjętej dofinansowaniem ze środków Funduszu, a zatem w związku z tym przepisem odwołująca się była, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego , osobą uprawnioną do złożenia wniosku o dofinansowanie. Organu odwoławczy stwierdził jednak, że zasadnie organ I instancji odmówił stronie dofinansowania, przyznając priorytet osobom niepełnosprawnym w sfinansowaniu sprzętu rehabilitacyjnego tj. wózki inwalidzkie, kule.

W skardze wniesionej do tut. Sądu D. F. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi zakwestionowała definicję sprzętu rehabilitacyjnego przyjętą przez organ w zakresie pojęcia "aktywnego uczestnictwa" rehabilitującego. Zdaniem skarżącej, w obecnych czasach, sprzęt rehabilitacyjny to nie tylko wózki inwalidzkie i kule, ale także łóżka rehabilitacyjne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych względów aniżeli wskazane w skardze.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2024 r. poz. 935 t.j. dalej "p.p.s.a.") Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w graniach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzona przez Sąd, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że decyzja organu II instancji narusza przepisy postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie i tym samym wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 8 k.p.a., organy administracji zobowiązane są również prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Nadto wydana decyzja powinna odpowiadać wymogom wynikającym z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zakresie uzasadnienia decyzji. W ocenie Sądu organ odwoławczy nie sprostał powyższym zasadom naruszając wskazane przepisy postępowania administracyjnego.

Z uzasadnienia decyzji organu II instancji wynika, że wniosek skarżącej został złożony w oparciu o § 5 pkt 1 rozporządzenia, co sugerowałoby przepis § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia zgodnie z którym o dofinansowanie ze środków Funduszu zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny mogą ubiegać się:

1) osoby niepełnosprawne stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności, jeżeli:

a) przeciętny miesięczny dochód, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych, podzielony przez liczbę osób we wspólnym gospodarstwie domowym, obliczony za kwartał poprzedzający miesiąc złożenia wniosku, nie przekracza kwoty:

– 50% przeciętnego wynagrodzenia, o którym mowa w art. 2 pkt 4 ustawy, zwanego dalej "przeciętnym wynagrodzeniem", na osobę we wspólnym gospodarstwie domowym,

– 65% przeciętnego wynagrodzenia w przypadku osoby samotnej,

b) zachodzi potrzeba prowadzenia rehabilitacji w warunkach domowych przy użyciu tego sprzętu.

Następnie organ odwoławczy zarówno w sentencji, jak i w treści decyzji powołał jako podstawę prawną przepis § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków PFRON (Dz. U. z 2015 r. poz. 926 ze zm. dalej "rozporządzenie) zgodnie z którym o dofinansowanie ze środków Funduszu zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny mogą ubiegać się jeden raz w roku - osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli prowadzą działalność związaną z rehabilitacją osób niepełnosprawnych przez okres co najmniej dwóch lat przed dniem złożenia wniosku oraz udokumentują posiadanie środków własnych lub pozyskanych z innych źródeł na sfinansowanie przedsięwzięcia w wysokości nieobjętej dofinansowaniem ze środków Funduszu. Z treści przepisu § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia wynika jednoznacznie, że adresatem normy wyrażonej w tym przepisie jest m.in. osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, związaną z rehabilitacją osób niepełnosprawnych przez okres co najmniej dwóch lat przed dniem złożenia wniosku.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że w świetle przepisu § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia odwołująca się była osobą uprawnioną do złożenia wniosku o dofinansowanie. Jednocześnie nie wyjaśnił z jakich względów, zdaniem organu, skarżąca wypełniła przesłanki z § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, aby móc ubiegać się o przyznanie dofinansowania z PFRON, w szczególności czy faktycznie prowadzi działalność gospodarczą, związaną z rehabilitacją osób niepełnosprawnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie analizowało również czy w sprawie została spełniona którakolwiek z przesłanek przepisu § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wskazanego jako podstawa prawna złożonego wniosku.

Nadto treść decyzji, w zakresie odwołania się do przepisu § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, jest jednocześnie sprzeczna z sentencją decyzji, z której wynika, że decyzja organu I instancji o odmowie przyznania dofinansowania ze środków PFRON zapadła cyt. "w ramach zadania dotyczącego zaopatrzenia osób niepełnosprawnych w sprzęt rehabilitacyjny", a nie osób prowadzących działalność gospodarczą związaną z rehabilitacją osób niepełnosprawnych. Także w uzasadnieniu decyzji organu I instancji jest mowa o rehabilitacji osób niepełnosprawnych, a nie o przyznaniu dofinansowania osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą związaną z rehabilitacją osób niepełnosprawnych.

Tym samym doszło do naruszenia przepisów postępowania w tym art. 7, art. 8 oraz art 107 § 3 k.p.a. przez nieustalenie przez organ odwoławczy stanu faktycznego w sprawie tj. w szczególności w zakresie podmiotu uprawnionego do ubiegania się o dofinansowanie. Wyżej wskazane przepisy postępowania administracyjnego znajdują zastosowanie także w postępowaniu odwoławczym. Zadaniem bowiem organu odwoławczego, co wynika z treści przepisu art. 15 k.p.a., jak również zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy. Tymczasem z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego nie wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze przeprowadziło samodzielne ustalenia faktyczne i dokonało na ich podstawie ponownej oceny materiału dowodowego z zastosowaniem odpowiednich przepisów prawa.

Powyższe uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do uniemożliwienia Sądowi przeprowadzenie kontroli sądowoadministracyjnej.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy powinien zastosować się do wskazań wynikających z powyższych rozważań tj. w oparciu o zebrany materiał dowodowy ustalić stan faktyczny w sprawie. Organ powinien przy tym jednoznacznie ustalić do której kategorii podmiotów zalicza się skarżąca, w szczególności czy jest osobą niepełnosprawną składającą wniosek o dofinansowanie do sprzętu rehabilitacyjnego w warunkach domowych (§ 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia), czy też osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą związaną z rehabilitacją osób niepełnosprawnych (§ 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia). W sytuacji natomiast stwierdzenia, że skarżąca to osoba niepełnosprawna to organ powinien ustalić, który z dwóch podpunktów lit. a), czy b) § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia znajduje zastosowanie w sprawie i z jakich względów. Po jednoznacznym ustaleniu podmiotu uprawnionego do ubiegania się o przyznanie dofinansowania, w zależności od poczynionych ustaleń, organ odwoławczy powinien dokonać ponownej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie z zastosowaniem odpowiednich przepisów prawa. Po dokonaniu subsumcji przepisów prawa do ustalonego stanu faktycznego organ powinien rozstrzygnąć sprawę wydając stosowną decyzję.

Ze względu na wskazane naruszenie przepisów postępowania administracyjnego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 p.p.s.a., uchylił decyzję organu II instancji, o czym orzekł w sentencji wyroku.