Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Renata Czeluśniak Sędziowie: WSA Hanna Knysiak-Sudyka WSA Bogusław Wolas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A sp. z o.o. sp. k. w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 14 sierpnia 2020 r., nr: [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.

Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego podjął próbę przeprowadzenia kontroli w siedzibie przedsiębiorcy Spółki A Sp. z o.o. Sp. k. w K, po uprzednim zawiadomieniu o zamiarze wszczęcia kontroli, w dniu 28 stycznia 2020 r. Do kontroli spółka okazała licencję nr [...] dotyczącą międzynarodowego autobusowego i autokarowego zarobkowego przewozu osób, wydaną w dniu 14.12.2015 r., ważną do dnia 14.12.2020 r. oraz zezwolenie nr [...] na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, udzielone w dniu 14.12.2015 r., ważne na czas nieoznaczony. Przedmiotem kontroli było przestrzeganie przez stronę obowiązków lub warunków przewozu drogowego wynikających z aktów prawnych wymienionych w art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym. Kontrolą objęto okres od 1.03.2019 r. do 31.12.2019 r. Przedsiębiorca nie poddał się kontroli w części dotyczącej analizy czasu pracy, uprawnień kierowców, prawidłowego zabezpieczenia i terminowego wczytywania danych cyfrowych oraz kontroli przepisów dotyczących Prawa o ruchu drogowym. Ustalenia kontroli utrwalono protokołem nr [...] z 7.02.2019 r.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z [...] 2020 r., nr [...], Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na A sp. z o.o. sp.k. w K (dalej: "skarżąca spółka", "strona") karę pieniężną w kwocie 12.000 zł w związku z naruszeniem określonym w Ip. 1.6 załącznika nr 3 do ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2140, dalej: "u.t.d."), tj. niepoddaniem się lub uniemożliwieniem przeprowadzenia kontroli w całości lub w części.

Pismem z dnia 4 kwietnia 2020 r. strona wniosła odwołanie od ww. decyzji, zarzucając naruszenie szeregu przepisów procesowych oraz art. 92b i 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Skarżąca spółka podniosła, że w trakcie kontroli wyjaśniała przyczynę uszkodzenia komputera oraz informowała, że zostały podjęte działania w celu odzyskania danych z komputera, który został mechanicznie uszkodzony. W ocenie strony pismo o zamiarze przeprowadzenia kontroli nie obliguje przedsiębiorcy do przygotowania dokumentów kontroli, a jedynie jest to pismo informacyjne. Stałe dokumenty, jak licencja czy certyfikat kompetencji zawodowych, są na bieżąco wykorzystywane dlatego też tylko one zostały okazane w chwili rozpoczęcia kontroli. Z uwagi na fakt, że prawie wszystkie pojazdy przedsiębiorcy były w trasie lub poza siedzibą przedsiębiorstwa, strona nie miała fizycznej możliwości pobrania danych z tachografów oraz kart kierowców, którzy w tym czasie przebywali poza granicami kraju. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Decyzją z dnia 14 sierpnia 2020 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego ("GITD") utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

Uzasadniając swoje stanowisko GITD wskazał na ustalenia dokonane w trakcie kontroli. Zaznaczył, że w zawiadomieniu o zamiarze wszczęcia kontroli, doręczonemu przedsiębiorcy, wskazano okres kontroli oraz wykaz dokumentów. Natomiast do kontroli, bez podania przyczyny, nie okazano m.in. danych z zapisu urządzeń rejestrujących czas jazdy i postoju, wykazu pojazdów, kopii dowodów rejestracyjnych, wykazu pracowników, w tym kierowców, kserokopii praw jazdy kierowców, jak i dokumentów z realizowanych przewozów. Organ stwierdził zatem, że przedsiębiorca nie poddał się kontroli w części dotyczącej analizy czasu pracy, uprawnień kierowców, prawidłowego zabezpieczenia i terminowego wczytywania danych cyfrowych oraz kontroli przepisów dotyczących Prawa o ruchu drogowym. Konsekwencją powyższego jest treść Ip. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, która niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części, sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 12.000 złotych.

W kwestii wystąpienia przesłanek egzoneracyjnych GITD stwierdził, że w sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania. Strona nie wskazała żadnych faktów, które uzasadniałyby zastosowanie art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym, a z ugruntowanej linii orzeczniczej sądów administracyjnych wynika zaś, że okoliczności uzasadniające zastosowanie tych przepisów, powinien wykazać przedsiębiorca.

Podsumowując powyższe, organ odwoławczy uznał, że kontrolowany przedsiębiorca nie poddał się kontroli w związku z wykonywaną działalnością gospodarczą.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, GITD wskazał, że nie zasługują one na uwzględnienie, podając przyczynę ich bezzasadności w ocenie organu.

W skardze do sądu administracyjnego strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 50 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 92b u.t.d. oraz art. 7 Konstytucji RP. W konsekwencji strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Strona w treści skargi koncentruje się na wykazaniu, że nie miała możliwości przedstawienia wszystkich wymaganych dokumentów do kontroli, ponieważ podczas przeprowadzki siedziby spółki uszkodzeniu uległ komputer, na którym znajdowały się wymagane przez organ informacje oraz dokumenty, nadto w czasie kontroli pracownik przedsiębiorstwa przebywał na urlopie, a kierowcy i pojazdy przebywały poza granicami kraju.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, stwierdził, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw.

Podstawą nałożenia kary pieniężnej na skarżąca spółkę był przepis art. 92a w zw. z art. 72 ustawy o transporcie drogowym. Chodziło o naruszenie prawa polegające na niepoddaniu się lub uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli w części (l.p. 1.6 załącznika nr 3 do powyższej ustawy).

Podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12.000 zł za każde naruszenie (art. 92a u.t.d.). Stosownie do art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa Ip. 1-9, popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa Ip. 10 załącznika nr 3 do ustawy.

Zgodnie z art. 72 ust. 1 u.t.d. kontrolowany jest obowiązany umożliwić inspektorowi dokonanie czynności kontrolnych, a w szczególności: udzielić ustnych lub pisemnych wyjaśnień, okazać dokumenty lub inne nośniki informacji oraz udostępnić dane mające związek z przedmiotem kontroli.

Stan faktyczny istotny dla sprawy został ustalony w oparciu o wyniki kontroli przeprowadzonej w siedzibie przedsiębiorcy A Sp. z o.o. Sp. k. w K, po uprzednim zawiadomieniu o zamiarze wszczęcia kontroli, w dniu 28 stycznia 2020 r. Do kontroli strona okazała licencję nr [...] dotyczącą międzynarodowego autobusowego i autokarowego zarobkowego przewozu osób, wydaną w dniu 14.12.2015 r., ważną do dnia 14.12.2020 r. oraz zezwolenie nr [...] na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, udzielone w dniu 14.12.2015 r., ważne na czas nieoznaczony. Przedmiotem kontroli było przestrzeganie przez stronę obowiązków lub warunków przewozu drogowego wynikających z aktów prawnych wymienionych w art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym. Kontrolą objęto okres od 1.03.2019 r. do 31.12.2019 r. Przedsiębiorca nie poddał się kontroli w części dotyczącej analizy czasu pracy, uprawnień kierowców, prawidłowego zabezpieczenia i terminowego wczytywania danych cyfrowych oraz kontroli przepisów dotyczących Prawa o ruchu drogowym.

Powyższych ustaleń nie kwestionuje sam przedsiębiorca, a koncentruje się na wskazaniu, że nie ponosi odpowiedzialności za powstałe naruszenia, wobec braku możliwości przedstawienia wszystkich wymaganych dokumentów do kontroli z powodu uszkodzenia komputera podczas przeprowadzki siedziby spółki, jak i fakt, że w czasie kontroli odpowiedzialny pracownik przedsiębiorstwa przebywał na urlopie, a kierowcy i pojazdy przebywały poza granicami kraju.

Oceniając tę kwestię, należy wskazać, że przedsiębiorca został prawidłowo zawiadomiony o zamiarze kontroli, jej zakresie, ramach czasowych, jak i wezwany do przedstawienia konkretnych dokumentów wymienionych w treści zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Jest to o tyle istotne, że dysponował zarówno czasem potrzebnym do przygotowania się do kontroli, jak i wiedzą jaki jest zakres kontroli i znał wymagania organu w tym względzie. Tymczasem awarię komputera zgłosił dopiero na etapie postepowania odwoławczego, zachowując na wcześniejszym etapie bierność w dowodzeniu braku swojej odpowiedzialności w związku z faktycznym brakiem możliwości przedłożenia żądanych dokumentów, jak twierdzi. Poza tym twierdzenia tego nie poparł żadnymi dowodami, choćby okolicznościami potwierdzającymi ta okoliczność.

Aby można było mówić o "niepoddaniu się lub uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli", konieczne jest podjęcie przez podmiot kontrolowany określonych działań, zmierzających do uchylenia się od kontroli, a więc odmowa poddania się kontroli, bądź świadome i ukierunkowane na uniknięcie kontroli zachowanie, którego ostatecznym efektem jest uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli. W katalogu tego rodzaju zachowań wymienić można ukrycie dokumentacji w całości lub w części, niewskazanie na wezwanie organu miejsca przechowywania dokumentów mających istotne znaczenie, uniemożliwienie kontaktu, odmowę dopuszczenia pracowników organu do siedziby przedsiębiorstwa, w przypadku gdy czynności kontrolne mają zostać podjęte w miejscu prowadzenia działalności (zob. wyrok WSA w Szczecinie z 14 lutego 2019 r. , sygn. akt II SA/Sz 1120/18, publik. LEX nr 2629718, także CBOSA). Przy czym ciężar dowodu obciąża tu zarówno organ, który musi wykazać świadome utrudnianie przez przedsiębiorcę kontroli, jak i samego skarżącego, który z kolei musi wykazać, że nieprzedłożenie przez niego wymaganych dokumentów było wynikiem okoliczności od niego niezależnych.

W badanej sprawie niestety przedsiębiorca nie wykazał powyższych okoliczności, wobec czego organy słusznie uznały, że nie poddał się kontroli zapowiedzianej przez organ w części dotyczącej analizy czasu pracy, uprawnień kierowców, prawidłowego zabezpieczenia i terminowego wczytywania danych cyfrowych oraz kontroli przepisów dotyczących Prawa o ruchu drogowym, co z kolei stanowi o naruszeniu przez niego art. 92 a u.t.d. i lp 1.6. załącznika nr 3 do u.t.d.

Nie zasługiwały na uwzględnienie również zarzuty naruszenia prawa procesowego podniesione przez stronę skarżącą. Organy bowiem, oparły swoje rozstrzygnięcia na kompletnym materiale dowodowym, który należycie oceniły zgodnie z zasadą prawdy materialnej, prawidłowo ustalając okoliczności faktyczne zaistniałe w sprawie. Dowody zostały ocenione w całokształcie, bez przekroczenia zasady swobodnej ich oceny, zaś uzasadnienia decyzji są w tym zakresie wyczerpujące. Zawierają bowiem przedstawienie stanu faktycznego, stanowiska organu odnośnie oceny dostępnych dowodów oraz wyjaśnienie podstawy prawnej zapadłych rozstrzygnięć. Postępowanie było zaś prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji, odnoszą się do istotnych w sprawie okoliczności i klarownie przedstawiają sposób rozumowania organów dokonujących oceny zaistniałych okoliczności oraz subsumcji.

Sąd nie stwierdził, aby w kontrolowanej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, ani przepisów postępowania w sposób, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), oddalił skargę.