Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Haberka, Sędziowie sędzia WSA Jarosław Horobiowski, asesor WSA Iwona Solatycka (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 listopada 2023 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 20 kwietnia 2023 r. nr 0201-IEE.7192.19.2023.2.JB w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną, oddala skargę w całości.

Przedmiotem skargi H. K. (strona, zobowiązana) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: DIAS, organ odwoławczy, organ II instancji) z dnia 20 kwietnia 2023 . nr 0201-IEE.7192.19.2023.2.JB utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław - Psie Pole (dalej: organ I instancji) z dnia 7 lutego 2023 r. nr 0226-SEE.711.922.2022.7.AP oddalające skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia nieruchomości z 13 grudnia 2023 r. nr 0226-SEE.711.6491614.2022.1.CZEF 20.

Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław-Psie Pole prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec składników majątkowych zobowiązanej na podstawie 25 tytułów wykonawczych. Zawiadomieniem z 13 grudnia 2022 r. nr 0226-SEE.711.64910614.2022.l.CZEF organ egzekucyjny dokonał zajęcia 1/2 udziału w nieruchomości dla której Sąd Rejonowy dla W. [...] IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o nr [...]. Jednocześnie wezwał zobowiązaną do zapłaty w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania należności pieniężnych wraz z odsetkami (z tytułu braku zapłaty w terminie) i kosztami egzekucyjnymi pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości zajętej nieruchomości. Na dokonane zajęcie nieruchomości pismem z 8 grudnia 2023 r. zobowiązana złożyła skargę na czynność egzekucyjną zarzucając niedołączenie do zawiadomienia tytułów wykonawczych, brak dokładnego sprecyzowania w zawiadomieniu o zajęciu 1/2 udziału nieruchomości, czego dochodzona należność dotyczy, a rubryka określona jako "dane dotyczące dochodzonych należności" pozostała pusta; wskazanie w zawiadomieniu należności za 2017 rok, które przedawniły się z końcem 2022 roku; bezpodstawne i naruszające prawo wszczęcie egzekucji, pomimo że zobowiązana występowała o umożliwienie spłaty zobowiązań w ratach.

Organ egzekucyjny postanowieniem z 7 lutego 2023 r. nr 0226-SEE.711.922.2022.7.AP oddalił skargę na dokonaną czynność egzekucyjną w postaci zajęcia nieruchomości z 13 grudnia 2022 r. dot. tytułów wykonawczych, gdzie postępowanie egzekucyjne było wszczęte przed 30 lipca 2020 r. (tytuły wykonawcze wyszczególnione w zajęciu nieruchomości od poz. 1 do 4).

W tym samym dniu postanowieniem nr 0226-SEE.711.922.2022.8.AP organ egzekucyjny oddalił skargę na dokonaną czynność egzekucyjną dot. tytułów wykonawczych, gdzie postępowanie egzekucyjne było wszczęte w nowym stanie prawnym po 30 lipca 2020 r. (tytuły wykonawcze wyszczególnione w zajęciu nieruchomości od poz. 5 do 25). Na to postanowienie Strona nie wniosła zażalenia.

Dyrektor Izby po rozpoznaniu zażalenia postanowieniem z 20 kwietnia 2023 r. nr 0201- IEE2.7192.19.2023.2.JB utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu.

Skarżąca pismem z 8 czerwca 2023 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zarzucając dokonanie zajęcia egzekucyjnego na podstawie tytułów egzekucyjnych dotyczących nieprawomocnych i przedawnionych roszczeń, umieszczenie w zawiadomieniu o zajęciu lakonicznych informacji bez załączników, naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez wydanie aktu, który nie mógł być wykonalny nawet w dniu jego wydania, co trwa do chwili obecnej, gdyż w przedmiotowej sprawie organ nie zawiadomił o zajęciu nieruchomości współwłaściciela i nie poinformował go o powodach zajęcia oraz możliwości zaskarżenia postanowienia, co powinno skutkować stwierdzeniem nieważności postanowienia.

Skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i stwierdzenie nieważności postanowienia w całości, zaś z ostrożności procesowej w przypadku nieuwzględnienia przez WSA wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia, uwzględnienie skargi i uchylenie postanowienia w całości oraz aktu pierwszej instancji

Dodatkowo skarżąca wniosła o zwrot kosztów postępowania według norm przewidzianych.

W treści skargi strona wskazała, że współwłaściciel nieruchomości nie jest jej domownikiem od kilkunastu lat i posiada zameldowanie na pobyt stały pod innym adresem. Strona skarżąca zarzuciła również brak umożliwienia jej spłaty należności w ratach, a dokonanie zajęcia nieruchomości naraziło ją na dodatkowe wysokie koszty.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sad Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Wskutek takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie w razie naruszenia prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). W przypadku kwalifikowanego naruszenia prawa sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie.

Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowi art. 54 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm.), dalej jako u.p.e.a., zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy (pkt 1) lub zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej (pkt 2). Organ egzekucyjny wydaje postanowienie, w którym: 1) oddala skargę na czynność egzekucyjną; 2) uwzględnia skargę na czynność egzekucyjną: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala skargę (§ 4). W przypadku uwzględnienia skargi na czynność egzekucyjną organ egzekucyjny: 1) uchyla zaskarżoną czynność egzekucyjną w całości albo w części; 2) usuwa stwierdzoną wadę czynności egzekucyjnej (§ 6).

Skarga na czynność egzekucyjną, która została uregulowana w art. 54 u.p.e.a., stanowi środek służący kontroli prawidłowości stosowania w postępowaniu egzekucyjnym czynności egzekucyjnych, które zmierzają do bezpośredniego wyegzekwowania należności. Definicję legalną pojęcia "czynności egzekucyjnych" zawiera przepis art. 1a pkt 2 u.p.e.a. W świetle tego unormowania są to wszelkie działania podejmowane przez organ egzekucyjny, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Ustawowa definicja środka egzekucyjnego zawarta jest w art. 1a pkt 12 u.p.e.a.

W ramach postępowania zainicjowanego skargą na czynności egzekucyjne możliwe jest zbadanie zgodności z prawem oraz prawidłowości dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej, w tym tego, czy zastosowany środek egzekucyjny jest dopuszczalny w świetle przepisów u.p.e.a. W postępowaniu zainicjowanym skargą na czynności egzekucyjne nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego (np. z powodu wadliwości wystawienia tytułów wykonawczych, czy też nieistnienia obowiązku), ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia (por. wyrok NSA z 5 marca 2015 r., sygn. akt II FSK 290/13). Nie ma podstaw, aby skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania (por. wyrok NSA z 2 kwietnia 2015 r. sygn. akt II FSK 749/13).

Skarga na czynności egzekucyjne nie jest zatem środkiem prawnym, za pomocą którego zobowiązany mógłby kwestionować wszelkie czynności oraz zdarzenia mające miejsce w toku postępowania egzekucyjnego. Przysługuje ona wyłącznie na czynności o charakterze wykonawczym i tylko takie, które nie mogą być zaskarżone innym środkiem prawnym przewidzianym w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zarzuty, zażalenie, wyłączenie spod egzekucji, wniosek o umorzenie postępowania np. z uwagi na wygaśnięcie obowiązku, w tym z powodu przedawnienia dochodzonej należności). Służy ona ochronie praw zobowiązanego w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym i ma za zadanie chronić go przed naruszeniami przepisów postępowania egzekucyjnego ze strony organu egzekucyjnego lub egzekutora wykonującego konkretną czynność. W jej ramach można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora, na podstawie przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. Część argumentacji zaprezentowanej w złożonej skardze, nie odnosi się do formalnej poprawności dokonanej czynności zajęcia nieruchomości, lecz koncentruje się na wykazywaniu, że dochodzona w postępowaniu egzekucyjnym należność, uległa przedawnieniu. Kwestia ta jednak nie podlega rozpoznaniu w trybie skargi na czynność egzekucyjną, której zakres podany został powyżej. Strona może podnosić zarzut przedawnienia w odrębnym postępowaniu.

W ocenie Sądu rację ma DIAS wskazując, że zaskarżona czynność egzekucyjna podjęta została zgodnie z wymogami określonymi w art. 110c u.p.e.a. Analiza treści zawiadomienia o dokonanym zajęciu nieruchomości, spełnia powyższe warunki formalne. W sprawie organ egzekucyjny wezwaniem z 13 grudnia 2022 r. dokonał zajęcia 72 udziału w nieruchomości dla której Sąd Rejonowy dla W. [...] IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o nr [...]. Zajęcie udziału w nieruchomości nastąpiło 2 stycznia 2023 r. tj. z dniem doręczenia skarżącej wezwania. Organ egzekucyjny złożył również do sądu właściwego do prowadzenia ksiąg wieczystych wniosek o wpis w sprawie wszczęcia egzekucji lub o złożenie tego wniosku do zbioru dokumentów wraz z odpisem wezwania. Odpisy tytułów wykonawczych były doręczone przed zajęciem udziału w nieruchomości podczas stosowania innych środków egzekucyjnych. Z przepisu art. 110 c § 2 u.p.e.a. wynika bowiem, że zobowiązanemu wraz z wezwaniem doręcza się odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony. Organ egzekucyjny nie miał zatem obowiązku ponownego ich doręczania. Jako chybiony uznaję zarzut skargi w zakresie braku doręczenia zawiadomienia o zajęciu współwłaścicielowi nieruchomości. Jak wynika z akt sprawy, zawiadomienie zostało skierowane do współwłaściciela nieruchomości – J. S. na ostatni znany adres, tj. ul. [...] [...] W. Korespondencję odebrała skarżąca, która stosownie do oświadczenia zawartego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zobowiązała się, stosownie do art. 43 k.p.a., do oddania pisma adresatowi. Jeżeli faktycznie, jak podnosi skarżąca, współwłaściciel nie zamieszkiwał pod tym adresem należało taką informację przekazać doręczającemu i potwierdzić to adnotacją na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Potwierdzając odbiór pisma skarżąca podjęła się oddania go adresatowi.

Słusznie też zauważa organ, że rubryka "dane dotyczące dochodzonych należności" jest jedynie częścią tytułową i w zawiadomieniu zostały wyszczególnione numery tytułów wykonawczych, rok/okres/termin płatności, kwota należności głównej oraz rodzaj i stopa odsetek (dane wymagane przepisami prawa).

Złożenie wniosku o ulgę w spłacie zobowiązań nie ma wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne i nie wstrzymanie egzekucji.

Podniesione zatem przez Skarżącą zarzuty, uznać należy za bezzasadne. Jednocześnie Sąd, działając na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie doszukał się jakichkolwiek uchybień, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że organ nie naruszył przy wydawaniu skarżonego postanowienia przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania i nie naruszył przepisów prawa materialnego, dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w całości.