Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 6100/23 w zakresie odrzucenia skargi i zwrotu wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za usunięcie i przechowywanie pojazdu postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z 22 stycznia 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 6100/23, odrzucił skargę M. Sp. z o.o. w W. ma decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] września 2023 r. w przedmiocie ustalenia opłaty za usunięcie i przechowywanie pojazdu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), a także zwrócił uiszczony wpis od skargi.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że pełnomocnik spółki – r.pr. J.L. – na mocy zarządzenia z 27 listopada 2023 r. został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem jej odrzucenia, poprzez:

- nadesłanie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnomocnictwa upoważniającego do wniesienia skargi bądź do zastępowania skarżącej przed sądami administracyjnymi,

- odpisu z KRS skarżącej, z którego wynikał sposób reprezentacji oraz osoby umocowane do działania w jej imieniu, obejmującego swym zakresem czasowym dzień udzielenia pełnomocnictwa.

Wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej 4 stycznia 2024 r.

W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik skarżącej przedłożył uwierzytelnioną kopię pełnomocnictwa do reprezentacji spółki przed "sądami powszechnymi, w postępowaniu upadłościowym, przed organami administracji publicznej, w szczególności przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych oraz Urzędami Skarbowymi, a także przed organami ścigania oraz innymi osobami fizycznymi i prawnymi. Pełnomocnictwo upoważnia także do podejmowania rokowań mających na celu uchylenie powstałego sporu, a poprzedzających reprezentację przed organami orzekającymi, do zawierania ugód sądowych i pozasądowych we wskazanym wyżej zakresie. Pełnomocnictwo upoważnia również do składania materialnoprawnych oświadczeń woli, w tym również w zakresie potrącenia wierzytelności uznania lub zrzeczenia się roszczenia" oraz Informację odpowiadającą odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, pełnomocnik spółki nie wykonał wezwania, gdyż nie przedłożył pełnomocnictwa uprawniającego go do wniesienia skargi bądź do działania w imieniu strony skarżącej przed sądami administracyjnymi. Analiza treści dokumentu pełnomocnictwa nie pozwalała na uznanie, że swym zakresem obejmowało ono także wniesienie skargi lub reprezentację strony przed sądem administracyjnym.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zakres przedłożonego pełnomocnictwa został wyraźnie określony. Podniósł, że z treści art. 40 p.p.s.a. wynika, że zakres, czas trwania i skutki umocowania szerszego niż pełnomocnictwo, o którym mowa w art. 36, ocenia się według treści pełnomocnictwa oraz przepisów prawa cywilnego. Zgodnie z art. 36 p.p.s.a. strona może udzielić pełnomocnictwa ogólnego – do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi (pkt 1), do prowadzenia poszczególnych spraw (pkt 2) lub może zawęzić zakres pełnomocnictwa do niektórych tylko czynności (pkt 3). Istotne jest, aby modyfikacja takiego pełnomocnictwa była jednoznaczna, bowiem jego zakres, czas trwania i skutki ocenia się zgodnie z zasadami językowymi (według treści) oraz przepisami prawa cywilnego. W szczególności powinno się analizować te kwestie w świetle art. 65 Kodeksu cywilnego oraz przepisów odnoszących się do przedstawicielstwa (art. 95-109 Kodeksu cywilnego). W orzecznictwie podkreśla się, że w przypadku pełnomocnictwa sporządzonego przez profesjonalnego pełnomocnika według określonego wzoru należy przyjmować, że redakcja takiego pełnomocnictwa jest fachowa i precyzyjna, a zatem jego zakres powinien być ustalany zasadniczo według wykładni językowej.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny celem nadania biegu skardze wniesionej przez prawidłowo umocowanego pełnomocnika i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego oraz kosztów zastępstwa procesowego.

Zarzuciła naruszenie:

- art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez jego wadliwe zastosowanie i odrzucenie skargi wniesionej przez prawidłowo umocowanego pełnomocnika skarżącej;

- art. 36 pkt 1 w związku z art. 39 p.p.s.a. poprzez jego wadliwe zastosowanie i uznanie, ze pełnomocnictwo przedłożone przez pełnomocnika skarżącej 11 stycznia 2024 r. nie upoważnia pełnomocnika do reprezentowania skarżącej w postępowaniach przed sądami administracyjnymi i do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podczas gdy z treści pełnomocnictwa wynika, że intencją stron było bardzo szerokie umocowanie pełnomocnika skarżącego, w tym do występowania w imieniu skarżącego w ramach postępowań sądowoadministracyjnych;

- art. 40 p.p.s.a. w zw. z art. 65 Kodeksu cywilnego poprzez ich błędne zastosowanie i wykładnię oraz poprzez nieprawidłowe uznanie, że pełnomocnictwo udzielone przez skarżącą pełnomocnikowi nie obejmuje swoim zakresem umocowania do występowania przed sądami administracyjnymi.

Skarżąca stwierdziła, że złożyła pełnomocnictwo ogólne, w którym strony zakreśliły szeroki zakres umocowania pełnomocnika, wskazując katalog otwarty podmiotów, przed którymi pełnomocnik miał prawo reprezentowania spółki. Intencją stron było jak najszersze umocowanie pełnomocnika. W pełnomocnictwie wskazane było, że pełnomocnik uprawniony był do reprezentacji skarżącej przed organami administracji publicznej, czyli również przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym, do którego składane było odwołanie od decyzji w sprawie. Nie była zasadna interpretacja Sądu pierwszej instancji, że zamiarem stron nie było dalsze umocowanie pełnomocnika do prowadzenia sprawy na etapie sądów administracyjnych.

Zdaniem skarżącej, w przypadku stwierdzenia, że pełnomocnictwo nie upoważniało do działania w ramach postępowań sądowoadministracyjnych, Sąd powinien był wezwać do uzupełnienia braków formalnych skargi przez przedłożenie prawidłowego pełnomocnictwa. Dopiero gdyby pełnomocnik nie przedłożył innego pełnomocnictwa, które zaakceptowałby Sąd pierwszej instancji, zaszłaby możliwość odrzucenia skargi.

Skarżąca podkreśliła, że w złożonym wraz z zażaleniem pełnomocnictwie potwierdziła czynności podjęte na wcześniejszych etapach postępowania, co było dopuszczalne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z kolei stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.

Jednym z braków formalnych skargi jest niezłożenie dokumentu pełnomocnictwa, z którego wynikałoby umocowanie do działania w imieniu strony. Jak bowiem wynika z art. 28 § 1 oraz art. 29 p.p.s.a., pełnomocnik skarżącej ma obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Pełnomocnictwo winno zostać udzielone w sposób należyty i przejrzysty. Zgodnie z art. 37 § 1 w zw. z art. 1 p.p.s.a., obowiązkiem pełnomocnika jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa.

Z powyższych przepisów wynika, że pełnomocnictwo do działania w imieniu strony musi zostać złożone do sądu administracyjnego przy dokonaniu pierwszej czynności w sprawie, którą na gruncie niniejszej sprawy było złożenie skargi. Niewątpliwie, dokument ten nie został złożony w tym czasie, więc Przewodniczący Wydziału VI WSA w Warszawie zasadnie wezwał pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braku formalnego skargi przez nadesłanie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnomocnictwa upoważniającego go do wniesienia skargi bądź do zastępowania skarżącej przed sądami administracyjnymi.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wezwanie to było jasne i precyzyjne. Wynikało z niego, że pełnomocnictwo musi obejmować postępowanie przed sądami administracyjnymi albo upoważniać do wniesienia skargi.

Tymczasem z nadesłanego dokumentu taki zakres umocowania nie wynikał. Zostało ono udzielone do reprezentacji spółki przed "sądami powszechnymi, w postępowaniu upadłościowym, przed organami administracji publicznej, w szczególności przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych oraz Urzędami Skarbowymi, a także przed organami ścigania oraz innymi osobami fizycznymi i prawnymi. Pełnomocnictwo upoważnia także do podejmowania rokowań mających na celu uchylenie powstałego sporu, a poprzedzających reprezentację przed organami orzekającymi, do zawierania ugód sądowych i pozasądowych we wskazanym wyżej zakresie. Pełnomocnictwo upoważnia również do składania materialnoprawnych oświadczeń woli, w tym również w zakresie potrącenia wierzytelności uznania lub zrzeczenia się roszczenia".

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że z tak sformułowanego dokumentu nie wynika, że pełnomocnik był upoważniony do złożenia skargi w sprawie albo do działania przed sądami administracyjnymi. Nie sposób również przyjąć, że po złożeniu pełnomocnictwa o takiej treści Sąd pierwszej instancji powinien był wezwać stronę do ponownego złożenia pełnomocnictwa wymieniającego postępowanie sądowoadministracyjne. Należy bowiem podkreślić ponownie, że pierwotnie skierowane do pełnomocnika wezwanie wprost określało, że umocowanie musi obejmować to właśnie postępowanie. Postępowanie sądowoadministracyjne nie przewiduje natomiast ponownego wezwania do uzupełnienia braków formalnych. Sytuacja taka może mieć miejsce, jeżeli wezwanie nie było jasne, jednak nie wystąpiło to w niniejszej sprawie.

Nie można było również przyjąć, że złożone pełnomocnictwo było pełnomocnictwem ogólnym (zgodnie z art. 40 pkt 1 p.p.s.a. – do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi). W dokumencie tym wymieniono bowiem poszczególne postępowania, w których pełnomocnik został umocowany oraz organy, przed którymi mógł działać. W tym katalogu próżno szukać postępowania sądowoadministracyjnego czy sądów administracyjnych.

Na uwzględnienie nie zasługuje również argument skarżącej, że skoro pełnomocnictwo umożliwiało reprezentację skarżącej przed organami administracji publicznej, to możliwe było również występowanie przed sądami administracyjnymi. Należy wyjaśnić, że postępowanie administracyjne oraz sądowoadministracyjne stanowią odrębne postępowania i w związku z tym nie można interpretować rozszerzająco pełnomocnictwa do działania przed organami, co przesądza art. 28 § 1 i art. 29 p.p.s.a., przytoczone powyżej.

W odpowiedzi na argumentację skarżącej zawartą w zażaleniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że samo potwierdzenie wcześniejszych czynności w złożonym wraz z zażaleniem pełnomocnictwie nie mogło sanować niezłożenia w terminie pełnomocnictwa do działania przed sądami administracyjnymi, szczególnie gdy Sąd odrzucił już skargę z uwagi na niezłożenie tego dokumentu.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.