Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1443/19 o odrzuceniu skargi B. D. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 września 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1443/19 odrzucił skargę B. D. (dalej powoływanego jako skarżący) na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2019 r., znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia, a także zwrócił uiszczony od niej wpis sądowy.

Motywując postanowienie odrzucające skargę Sąd wskazał, że zarządzeniami Przewodniczącej Wydziału z dnia 3 lipca 2019 r. wezwano pełnomocnika skarżącego będącego radcą prawnym do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, wskazania numeru PESEL skarżącego, podpisania skargi oraz złożenia pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwań pod rygorem odrzucenia skargi.

W zakreślonym terminie pełnomocnik uiścił wpis sądowy od skargi oraz wskazał numer PESEL skarżącego, a także dołączył własnoręcznie podpisany odpis skargi oraz uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa podpisanego przez skarżącego "do prowadzenia we wszystkich instancjach postępowania dot. skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego." Pełnomocnictwo to obejmowało upoważnienie do: "1. wszystkich łączących się ze sprawą czynności pozaprocesowych; 2. wszystkich łączących się ze sprawą czynności procesowych, nie wyłączając powództwa wzajemnego, skargi kasacyjnej, skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego ich wniesieniem; 3. wszelkich czynności podejmowanych w celu zabezpieczenia i egzekucji; 4. udzielenia substytucji; 5. zawarcia ugody, zrzeczenia się roszczenia albo uznania roszczenia; 6. odbioru świadczenia od strony przeciwnej; 7. odbioru kosztów procesu od strony przeciwnej; 8. wskazania rachunku bankowego, na który należy przekazać świadczenie pieniężne; 9. odbioru wszelkiej korespondencji w sprawie; 10. występowania przed organami administracji rządowej i samorządowej wszystkich szczebli".

Sąd uznał, że pomimo prawidłowego doręczenia wezwania do uzupełnienia braku skargi w wyznaczonym terminie, z jednoczesnym pouczeniem o konsekwencjach prawnych niedokonania tej czynności, brak ten nie został uzupełniony. Stwierdził bowiem, że nadesłane pełnomocnictwo nie dotyczyło reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym w rozpoznawanej sprawie, a zatem nie spełniało wymogu pełnomocnictwa ogólnego, o jakim mowa w art. 37 § 1 w związku z art. 36 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm., obecnie Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej zwanej P.p.s.a.), który wymaga, aby pełnomocnictwo ogólne dotyczyło prowadzenia sprawy przed sądem administracyjnym. Dlatego też Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a.

Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniósł zażalenie na to postanowienie, zaskarżając je w całości. Sądowi pierwszej instancji zarzucił:

- błędne zastosowanie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi w sytuacji, gdy wszystkie braki formalne zostały uzupełnione;

- błędną wykładnię art. 36 w związku z art. 39 P.p.s.a. polegającą na przyjęciu, że pełnomocnictwo przedłożone przez pełnomocnika nie spełniało wymogów pełnomocnictwa ogólnego do prowadzenia sprawy przed sądem administracyjnym.

Mając powyższe na uwadze pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarga do sądu winna czynić zadość wszelkim wymaganiom, jakie muszą spełniać pisma w postępowaniu sądowym (art. 57 § 1 P.p.s.a.). Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący, stosownie do art. 49 § 1 P.p.s.a., wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (w przypadku braków formalnych skargi pod rygorem odrzucenia skargi - art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).

Gdy strona skarżąca jest reprezentowana przez pełnomocnika, to zgodnie z art. 37 § 1 P.p.s.a. przy pierwszej czynności procesowej pełnomocnik winien dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Niedołaczenie pełnomocnictwa jest brakiem formalnym podlegającym usunięciu w trybie powołanych na wstępie przepisów.

W rozpoznawanej sprawie zasadniczą kwestią wymagającą rozważenia jest dopuszczalność powołania się przez pełnomocnika na dokument pełnomocnictwa złożony w wykonaniu wezwania Sądu z dnia 3 lipca 2019 r. W ocenie pełnomocnika skarżącego udzielone mu pełnomocnictwo stanowi pełnomocnictwo ogólne w rozumieniu art. 36 pkt 1 P.p.s.a., co zostało zakwestionowane przez Sąd pierwszej instancji i stanowiło przyczynę odrzucenia skargi.

Zauważyć trzeba, że zgodnie z treścią art. 36 P.p.s.a. pełnomocnictwo w postępowaniu przed sądami administracyjnymi może mieć charakter pełnomocnictwa ogólnego (do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi), pełnomocnictwa do prowadzenia poszczególnych spraw lub tylko do niektórych czynności w postępowaniu. Zawarta natomiast w art. 39 P.p.s.a. regulacja wskazuje, że pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem (1), udzielenia dalszego pełnomocnictwa na zasadach określonych w odrębnych przepisach (2), cofnięcia skargi w całości lub w części, jeżeli czynności te nie zostały wyłączone w danym pełnomocnictwie (3), odbioru kosztów postępowania (4).

Nadesłana przez pełnomocnika kopia pełnomocnictwa, uwierzytelniona przez niego, nie spełnia wymogów pełnomocnictwa ogólnego, bowiem nie wskazuje, aby umocowanie pełnomocnika obejmowało działanie w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Poza tym wskazanie w jego treści, że upoważnia "do prowadzenia we wszystkich instancjach postępowania dot. skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego" nie odpowiada przedmiotowi zaskarżenia w rozpoznawanej sprawy, jest nim postanowienie tego organu z dnia [...] kwietnia 2019 r. kończące postępowanie w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia. Przedłożony odpis pełnomocnictwa odnosi się zaś do prowadzenia sprawy w bliżej niesprecyzowanym postępowaniu zakończonym decyzją, nie zaś postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Należy przy tym mieć na względzie, że z udziałem skarżącego przed tym organem toczy się szereg postępowań zakończonych zarówno decyzjami, jak i postanowieniami, które stanowią przedmiot skarg do sądu. W przypadku wielości postępowań, toczących się nawet przed tym samym organem administracji, pełnomocnictwo należy złożyć do każdej sprawy oddzielnie mając na uwadze odrębność każdego z postępowań prowadzonych w tych sprawach. Wola działania przez pełnomocnika winna być wyrażona w stosunku do każdej z tych spraw. Przedłożenie jednego egzemplarza pełnomocnictwa, złożonego do wszystkich spraw ze skarg tej samej strony nie spełnia wymogu, o jakim mowa w art. 37 § 1 P.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z dnia 6 maja 2016 r., sygn. akt II OZ 431/16, publ.: centralna baza orzeczeń sądów administracyjnych).

Usprawiedliwionym jest zatem pogląd, że pełnomocnictwo jakim posłużył się pełnomocnik skarżącego nie obejmuje swoim zakresem postępowania w sprawie wszczętej przed sądem administracyjnym ze skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2019 r.

W takiej sytuacji uznać należy, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braku formalnego wniesionej skargi. Na pełnomocniku strony ciąży bowiem obowiązek wykazania swego prawidłowego umocowania (art. 37 i art. 46 P.p.s.a.). Zarządzenie przewodniczącego było jednoznaczne, nie nastręczało żadnych trudności interpretacyjnych, wezwanie dotyczyło nadesłania pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącego w konkretnej, rozpoznawanej sprawie "przed wojewódzkim sądem administracyjny lub przed sądami administracyjnymi". W konsekwencji, wobec niezastosowania się do tego wezwania, słusznie Sąd ten zastosował art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. i odrzucił skargę, bowiem wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi nie zostało wykonane w sposób prawidłowy.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.