Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Asesor WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.

Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WINB), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego ogrodzenia pomiędzy posesjami przy ul. [...] nr [...] i [...].

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ II instancji podniósł, że W. A.-B.oraz R. B. wystąpili do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] pismem z dnia 13 maja 2019 r, informując o postawieniu na sąsiedniej działce ogrodzenia i istnieniu zagrożenia katastrofą budowlaną, oraz załączając opinię techniczną z dnia 12 maja 2019 r. autorstwa Z. U., dotyczącą bezpieczeństwa konstrukcji ogrodzenia. Przy piśmie z dnia 17 czerwca 2019 r. wnioskodawcy dostarczyli kolejną opinię techniczną z dnia 17 czerwca 2019 r. dotyczącą bezpieczeństwa konstrukcji systemowego ogrodzenia ze słupków stalowych z wypełnieniem panelami z siatki, wykonanego przez inwestora w miejsce istniejącego uprzednio muru pełnego z cegły ceramicznej pełnej o wysokości ok. 700 cm, który to stan zdaniem autora opracowania rażąco narusza art. 5 ust 1 pkt b, c, d, e ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Nie spełniono bowiem podstawowych wymagań dotyczących bezpieczeństwa pożarowego, bezpieczeństwa użytkowania, odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska, jak również ochrony przed hałasem i drganiami. Zdaniem stron obecnie należy przywrócić ogrodzenie do stanu jak przed rozebraniem, to jest wykonać alternatywnie ogrodzenie żelbetowe pełne spełniające tym samym ww. wymogi lub odtworzyć poprzedni stan muru z cegły. W dniu 10 lipca 2019 r. złożono kolejną uzupełniającą opinię techniczną z dnia 9 lipca 2019 r., dotycząca bezpieczeństwa konstrukcji ogrodzenia, w którym uszczegółowiono tezę o naruszeniu art. 5 ust 1 pkt b, c, d oraz e ustawy Prawo budowlane. Ponadto autor poinformował, że inwestor dokonał wyburzenia zabytkowego muru bez zezwolenia zarówno konserwatorskiego, jak i pozwolenia na rozbiórkę.

W. A.-B. i R. B. wystąpili do organu I instancji z pismem z dnia 10 lipca 2019 r. wnioskując o podjęcie stosownych działań na podstawie ekspertyzy. Do pisma załączona została ekspertyza z dnia 18 czerwca 2019 r. autorstwa F. G., w której opisano postępowanie prowadzone przez organy administracji, którego wynikiem było wydanie decyzji udzielającej pozwolenia na budowę budynku na działce przy ul. [...]. Autor ocenił krytycznie niektóre, dostępne dla niego, rozstrzygnięcia organów administracji. Odnośnie oddziaływania nowego ogrodzenia autor ekspertyzy stwierdził, że teren wokół budowy w sąsiedztwie z posesją nr ewid. A w głębi ogrodu przy betonowym ogrodzeniu zagospodarowano w sposób pokazany na rys 8. Ogrodzenie betonowe podkopano na głębokość ok. 80 cm i nie zastosowano żadnych zabezpieczeń przed utratą stateczności ogrodzenia w sytuacji utraty stabilności utworzonej skarpy ziemnej, szczególnie na czas wzmożonych opadów lub tworzenia się wysadzin podczas mrozów. Autor ekspertyzy stwierdził, że istnieje niebezpieczeństwo przekroczenia stanu granicznego EQU, co jest odstępstwem od wymogów norm, a w szczególności normy Eurokod 7 i wymaga niezwłocznych prac naprawczych. Zasugerował, że należy wzmocnić skarpę między działkami lub wybudować mur oporowy.

Przy piśmie z dnia 15 lipca 2019 r. właściciel sąsiedniej posesji G. (dalej: inwestor), dostarczyła opinię techniczną z dnia 15 lipca 2019 r. dotyczącą stanu ogrodzenia budynku przy ul. [...]. W opinii tej jej autor D. E. stwierdził, że inwestor dokonał obniżenia terenu od strony północnej działki o ok. 70 cm w odległości 80 cm od istniejącego ogrodzenia na sąsiedniej nieruchomości. W tej lokalizacji zostało wykonane ogrodzenie z elementów stalowo – betonowych. Autor opinii zgodził się ze zdaniem Z. U., że stan techniczny ocenianego w maju i czerwcu 2019 r. ogrodzenia mógł spowodować zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i zwierząt z powodu ukształtowania terenu pomiędzy dwoma ogrodzeniami – gdyż skarpa o nachyleniu 45-60 % była zbyt stroma i mogło to doprowadzić przy ulewnych deszczach do wywrócenia się ogrodzenia betonowego na posesję z nowo wybudowanym budynkiem. Jednakże inwestor wykonał wzmocnienie skarpy znajdującej się pomiędzy istniejącym ogrodzeniem sąsiada oraz już wykonanym. Ponadto podwyższono dolną część ogrodzenia, pełną, wykonaną z płyt betonowych i wypełniono przestrzeń między skarpą i ogrodzeniem gruntem, przez co zmniejszono pochylenie skarpy do 10-15 %. Tym samym wykonane ogrodzenie i zabezpieczenie powstałej skarpy daje w pełni gwarancję bezpiecznego użytkowania.

W dniu 29 lipca 2019 r. przedstawiciele organu I instancji przeprowadzili oględziny w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego ogrodzenia pomiędzy posesjami przy ul. [...], stwierdzając, że znajduje się tam ogrodzenie o zróżnicowanej konstrukcji. Pierwszy odcinek ogrodzenia, licząc od strony ulicy [...] , o długości ok. 7,60 m wykonany jest z nowych profilowanych paneli zgrzewanych zamontowanych na słupkach stalowych, z cokołem w postaci płyty betonowej. Wysokość tego ogrodzenia wynosi około 1,54 m. Drugi odcinek o długości około 10,03 m, stanowiący przegrodę pomiędzy w/w posesjami, jest elementem nowo wybudowanego budynku mieszkalno-usługowego w postaci muru ogniowego o szerokości około 35 cm i wysokości około 3,38 m, zwieńczonego płytą żelbetową połączoną z płytą balkonową nowego budynku. Trzeci odcinek ogrodzenia o długości około 12,60 m wykonany jest z nowych profilowanych paneli zgrzewanych zamontowanych na słupkach stalowych, z cokołem w postaci płyty betonowej. Wysokość tego ogrodzenia jest zróżnicowana i wynosi od około 2,23 m do około 2,53 m. Czwarty odcinek o długości około 6,90 m, stanowiący przegrodę pomiędzy posesją nr [...] i [...]przy ul. [...] , jest ścianą o grubości około 65 cm pozostawioną po rozbiórce budynku zlokalizowanego na posesji przy ul. [...] nr 23. Ściana ta została pozostawiona ze względu na lokalizację bezpośrednio przy niej budynku gospodarczo-garażowego na posesji przy ul. [...]. Piąty odcinek ogrodzenia o długości około 5,08 m wykonany jest z nowych profilowanych paneli zgrzW.nych zamontowanych na słupkach stalowych, z cokołem w postaci płyty betonowej. Wysokość tego ogrodzenia jest zróżnicowana i wynosi około 1,70 m. Ostatni, szósty odcinek ogrodzenia o długości około 15,13 m wykonany jest z nowych profilowanych paneli zgrzW.nych zamontowanych na słupkach stalowych z cokołem w postaci płyt betonowych. Ogrodzenie to zostało zlokalizowane w odległości około 0,85 m od istniejącego na posesji przy ul. [...] ogrodzenia z płyt betonowych o długości około 21,10 m. Stwierdzono, że w dniu kontroli pomiędzy wyżej położonym ogrodzeniem z płyt betonowych a niżej położonym ogrodzeniem na szóstym odcinku o długości około 15,13 m pas gruntu o szerokości około 0,85 m jest ukształtowany w taki sposób, że spadek gruntu nie przekracza 15%, gdyż zastosowano, przy niżej usytuowanym ogrodzeniu, cokół z płyt betonowych o wysokości od około 0,75 m do około 1,00 m. Ponadto otrzymano informację od kierownika budowy o wykonaniu stabilizacji pierwotnie istniejącej stromej skarpy betonem. Na dzień oględzin nie stwierdzono zagrożenia stabilności powyższego ogrodzenia wykonanego z paneli betonowych.

Mając na uwadze powyższe organ I instancji, działając na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., umorzył postępowanie administracyjne w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego ogrodzenia pomiędzy posesjami przy ul. [...] nr [...] i [...], ponieważ stało się ono bezprzedmiotowe.

W odwołaniu od ww. decyzji, uzupełnionym pismem z dnia 20 września 2019r., W. A.-B. i R. B. wnieśli o jej uchylenie i wydanie decyzji nakazującej odtworzenie zburzonego muru granicznego, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

WINB, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie, powołał się na całokształt materiału dowodowego, z którego wynika, że w wyniku realizacji budowy budynku przy ul. [...] oraz w wyniku budowy nowego ogrodzenia, powstało zagrożenie dla starego ogrodzenia z płyt betonowych istniejącego przy północno-wschodnim narożniku działki. Przedłożone przez odwołujących się opinie techniczne i ekspertyza – opisujące stan z maja i czerwca 2019 r. – wskazywały, że skarpa, na której zwieńczeniu istnieje stare ogrodzenie z płyt betonowych, jest zbyt stroma i istnieje groźba obsunięcia się gruntu skarpy i tym samym przewrócenia się starego ogrodzenia. Jak jednak wskazuje opinia techniczna [...] z dnia 15 lipca 2019 r. oraz wyniki oględzin z dnia 29 lipca 2019 r. przy nowym ogrodzeniu i na skarpie zostały wykonane roboty, które zmieniły stan faktyczny i zlikwidowały zagrożenie obsunięcia się gruntu i przewrócenia starego ogrodzenia. Obecnie nie istnieje zatem zagrożenie dla starego ogrodzenia z płyt betonowych. Organ odwoławczy, odnosząc się do opinii Z. U. stwierdził, że nie istnieje przepis Prawa budowlanego lub warunków technicznych formułujący dla ogrodzeń wymóg posiadania odporności pożarowej. Z kolei potencjalna możliwość wrzucania czegokolwiek na teren działki przez ażurowe ogrodzenie nie stanowi okoliczności uzasadniającej posługiwanie się w przypadku tego rodzaju działania przepisami o istnieniu zagrożenia bezpieczeństwa użytkowania obiektu budowlanego, czy naruszenia warunków higienicznych i sanitarnych w obiekcie budowlanym. Ponadto obecnie obowiązujące przepisy Prawa budowlanego, jak i warunków technicznych nie zawierają uregulowania co do tego, że ogrodzenie działki musi spełniać rolę ochrony przed hałasem i drganiami – co czyni bezzasadnym podnoszony w tym zakresie zarzut. Tym samym w przedmiotowej sprawie brak jest obecnie podstaw do działania dla organu nadzoru budowlanego w zakresie postępowania wszczętego w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego ogrodzenia pomiędzy posesjami przy ul. [...]. Prawidłowo zatem umorzono to postępowanie administracyjne – ponieważ stało się ono bezprzedmiotowe.

WINB wyjaśnił zarazem, że istniejąca uprzednio w obrębie granicy ściana budynków położonych na działce przy ul. [...] nie była przedmiotem obecnego postępowania administracyjnego, dotyczącego stanu technicznego obecnie istniejącego ogrodzenia pomiędzy posesjami przy ul. [...]. Natomiast kwestie związane z tym, że według skarżących uprzednio istniejąca ściana usytuowana była na terenie działki przy ul. [...] i ściana ta nie powinna być rozbierana z punktu widzenia prawa własności, mogą być rozpatrywane wyłącznie przez sąd cywilny. Co do twierdzenia skarżących, że uprzednio istniejąca ściana wchodziła w skład obiektów chronionych decyzją o wpisaniu do rejestru zabytków, co mogłoby stanowić podstawę do działania dla Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (dalej ŚWKZ) – to organ ten po otrzymaniu w 2017 r. informacji o prowadzeniu rozbiórki ściany w granicy i po przeprowadzaniu oględzin, nie znalazł podstaw do działania i nie podzielił poglądu, że także ściana w granicy wchodzi w skład chronionego zabytku. Wbrew zarzutom skarżących PINB słusznie stwierdził, że projekt rozbiórki dwóch budynków mieszkalnych i budynku gospodarczego na działce o nr ewid. [...] oraz budynku mieszalnego na działce nr [...] przewidywał rozebranie budynków, w tym ściany usytuowanej w granicy, z pozostawieniem jedynie na określonym odcinku ściany fundamentowej, wykorzystanej w obecnie istniejącym budynku, oraz z pozostawieniem na określonym odcinku ściany graniczącej z budynkiem gospodarczym na działce przy ul. [...]. Słusznie też organ I instancji ocenił, że rozbiórkę wykonano zgodnie z projektem. W istniejącej sytuacji brak jest podstaw prawnych do nakazywania odbudowy ściany murowanej istniejącej pomiędzy działkami przy ul. [...].

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach W. A.-B., R. B. oraz P. B. wnieśli o uchylenie decyzji WINB i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji celem podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie odtworzenia muru. Zdaniem skarżących organ odwoławczy rażąco naruszył interes społeczny i prawo gwarantowane Konstytucją RP i innymi przepisami prawa materialnego cywilnego, administracyjnego, budowlanego, ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami i aktów niższej rangi, w tym decyzję o warunkach zabudowy – co zostało wykazane w złożonym odwołaniu, przedstawionych opiniach biegłych oraz decyzjach Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 21 września 2018 r. i z dnia 9 września 2019 r. Zdaniem skarżących w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia art. 105 K.p.a., gdyż istniały i nadal istnieją podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy – co do istoty bezprawnie zburzonego muru na posesji skarżących, stanowiącego ich własność. Natomiast dotychczas żaden organ nie tylko nie poczynił ustaleń faktycznych, a wręcz zaprzeczał istniejącej rzeczywistości, pozbawiając skarżących własności muru i gruntu – wbrew dowodom geodezyjnym: wyrysom, mapom, planom i pomiarom, łącznie z ponownym wytyczeniem granic przez geodetę. W uzasadnieniu skargi przybliżono szczegółowo rys historyczny dotyczący poprzedniego właściciela nieruchomości o nr ewid. A oraz okoliczności powstania 100 lat temu przedmiotowego muru, do którego następnie dobudowano w granicy częściowo boczną, północną ścianę do budynku mieszkalnego, ustawionego wzdłuż ul. [...] , a wzdłuż wybudowanego na posesji nr [...] w kierunku wschodnim muru były właściciel nieruchomości nr [...] dobudował cienką na szerokość 1 cegły ścianę przylegającą do muru skarżących, co dawało oszczędności przy dobudowywanych pomieszczeniach gospodarczych na nieruchomości nr [...]. Różnica pomiędzy czerwoną cegłą paloną wykorzystaną do budowy muru o szerokości 50 cm na posesji nr [...] i dobudowanym w granicy cienkim murem o szerokości ok. 10-15 cm przez byłego właściciela nieruchomości nr [...] jest uwidoczniona na zdjęciu nr 8 str. 45 ekspertyzy sporządzonej przez F. G. Skarżący zaakcentowali, że WKZ zobowiązywał ich do ponoszenia kosztów remontu całego murowanego ogrodzenia i utrzymywania go w należytym stanie. Organy kwestionują fakt, że zgodnie z decyzją z dnia 28 grudnia 2009 r. WKZ przedmiotowy mur był zabytkowy i integralnie związany z domem przy ul. [...] , wpisanym do rejestru zabytków pod nr A 389 miejsce dawnego wpisu nr 851 z 1975 r., o treści: "dom mieszkalny wraz z otaczającym terenem działki ewid. A w granicach ogrodzenia w miejscowości [...]".

Twierdzenie WINB o tym, że projekt rozbiórki dwóch budynków mieszkalnych i budynku gospodarczego na działce ew. [...] oraz budynku mieszkalnego na działce [...] przewidywał rozebranie budynków, w tym ściany w granicy z pozostawieniem jedynie na określonym odcinku ściany fundamentowej, wykorzystanej w istniejącym budynku, oraz pozostawieniem na określonym odcinku ściany graniczącej z budynkiem gospodarczym na działce nr [...], pozostają w sprzeczności nie tylko z decyzją nr 44/I/2015 z dnia 22 października 2015 r. o przeniesieniu na inwestora warunków zabudowy, ale też ze stanem faktycznym. Wyburzenie dotyczy bowiem ściany dobudowanej w granicy posesji nr 23 o szerokości 10 cm, a nie posadowionego poza tą granicą na działce skarżących muru o szerokości 50 cm.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Dodał, że inwestycja na działce przy ul. [...] zrealizowana została na podstawie decyzji Prezydenta Miasta [...] udzielającej pozwolenia na rozbiórkę i budowę. Decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją Wojewody z dnia 5 maja 2017 r., a skarga na decyzję ostateczną udzielającą pozwolenia na budowę oddalona została wyrokiem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Kielcach z dnia 30 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Ke 410/17. Na stronie 22 wyroku oceniając projekt robót do wykonania Sąd wskazał, że co do ściany w granicy zostanie ona rozebrana z pozostawieniem ściany fundamentowej ponieważ ściana fundamentowa budynku nr 1 usytuowana w granicy działki będzie częściowo wykorzystana w konstrukcji projektowanego budynku. Ponadto część ściany północnej w granicy z budynkiem gospodarczym na działce sąsiedniej, nie będzie podlegać rozbiórce, natomiast pozostała część tej ściany będzie podlegać rozbiórce. Dokładnie takie rozwiązania jak w projekcie zostały wykonane.

W piśmie z dnia 18 sierpnia 2020 r. skarżący wnieśli o przeprowadzenie dowodu z fotografii pokazujących sporny mur przed jego zburzeniem przez inwestora oraz wykonanych w trakcie tych prac – dla wykazania lokalizacji tego muru, dzielącego nieruchomości obecnie skarżących oraz Spółki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi (art. 145 § 1 p.p.s.a.).

W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że postępowanie prowadzone w niniejszym przypadku przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] zostało zainicjowane pismem W. A.- B. i R. B. z dnia 13 maja 2019 r., z którego wynikało, że G. prowadząca budowę na działce przy ulicy [...] w miejsce litego muru z pełnej cegły - zabytkowego ogrodzenia posesji od strony południowej przy [...] 21 stanowiącego własność w/w, który to mur bezpodstawnie wyburzyła (o czym wielokrotnie donosili), postawiła rachityczny płotek, obniżając teren o 80 cm, przez co stworzyła zagrożenie katastrofą budowlaną. W związku z powyższym wraz z pismem przedłożono opinię techniczną sporządzoną przez Z. U. z dnia 12 maja 2019 r. (następnie uzupełnianą), z której wynikało, że w trakcie wykonywania budowy budynku mieszkalnego od strony wschodniej inwestor dokonał w trakcie wykonywania ogrodzenia od strony północnej działki obniżenia terenu o ok. 70 cm w odległości 80 cm od ogrodzenia zleceniodawców, co może prowadzić przy ulewnych deszczach do katastrofy budowlanej, polegającej na wywróceniu się ogrodzenia na posesję z nowo wybudowanym budynkiem, co może zagrozić konstrukcji ogrodzenia żelbetowego jak również bezpieczeństwu mieszkańców.

W tej sytuacji organ prawidłowo wszczął i przeprowadził postępowanie w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego ogrodzenia pomiędzy posesjami przy ul. [...] nr [...] i [...]. Poczynione w tym zakresie ustalenia organy oparły ostatecznie na podstawie przedłożonej przez inwestora ekspertyzie [...] oraz przeprowadzonych w dniu 29 lipca 2019 r. przez przedstawicieli PINB oględzinach. Z ekspertyzy tej wynikało, że jakkolwiek pierwotnie istniał stan zagrożenia opisywany przez Z. U., to jednak w wyniku czynności podjętych przez inwestora stan ten został wyeliminowany. Wykonano mianowicie wzmocnienie – przy użyciu betonu zbrojonego i siatki zgrzewanej – skarpy pomiędzy istniejącym ogrodzeniem skarżących i działką położoną przy ul. [...] 23, zmniejszając zarazem pochylenie skarpy do 10-15%. Tak wykonane ogrodzenie wraz z zabezpieczeniem skarpy daje – zdaniem autora ekspertyzy – w pełni gwarancję bezpiecznego użytkowania. Tezy te znalazły potwierdzenie podczas przeprowadzonych w dniu 29 lipca 2019 r. oględzin na miejscu. Jak wynika z protokołu tej czynności, na dzień oględzin nie stwierdzono zagrożenia stabilności ogrodzenia z paneli betonowych.

W tej sytuacji w ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego ogrodzenia pomiędzy posesjami przy ul. [...] . Skarżący zresztą w skardze skierowanej do Sądu w ogóle nie kwestionują rozstrzygnięcia w tym zakresie, koncentrując się wyłącznie na bezprawnym – ich zdaniem – wyburzeniu zabytkowego muru, który był posadowiony na ich nieruchomości i stanowił ich własność. Zagadnienie to także znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, a wyrażone w tym przedmiocie stanowisko Sąd w pełni podziela. Otóż inwestycja na działce przy ul. [...] zrealizowana została na podstawie decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę i rozbiórkę. Decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją Wojewody, a skarga na decyzję Wojewody została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Kielcach z dnia 30 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Ke 410/17. Powyższą decyzją udzielono m.in. pozwolenia na rozbiórkę oraz zatwierdzono projekt rozbiórki (zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, t.j. na datę wydania zaskarżonej decyzji Dz.U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm., dalej jako "u.P.b." roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę; do robót budowlanych zalicza się także rozbiórkę – art. 3 pkt 7 u.P.b.) dwóch budynków mieszkalnych i budynku gospodarczego położonych na działce o nr 1294 i budynku mieszkalnego położonego na działce nr 1295. Z analizy projektu rozbiórki, której dokonały także organy w niniejszej sprawie, wynika, że miała ona obejmować m.in. budynki zlokalizowane w sąsiedztwie granicy pomiędzy działką skarżących i działką inwestora. Budynki te – jak można wnosić z treści projektu – miały zostać rozebrane w całości, z pozostawieniem jedynie na określonym odcinku ściany fundamentowej (przeznaczonej do wykorzystania w nowoprojektowanym budynku, co potwierdza z kolei także treść projektu budowlanego), oraz ściany graniczącej z budynkiem gospodarczym na działce przy ul. [...]. W powołanym wyżej wyroku tut. Sądu z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. II SA/Ke 410/17, stwierdzono, że: "Analiza projektu rozbiórki wskazuje (2.1. Zakres prowadzenia robót rozbiórkowych), że:

1. ściana fundamentowa budynku nr 1 w granicy działki z działką nr (...) będzie częściowo wykorzystana w konstrukcji projektowanego budynku:

2. część ściany od strony północnej w granicy z budynkiem gospodarczym na działce nr (...) nie będzie podlegać rozbiórce.

Projekt konstrukcji (Rzut fundamentów - rys. K-001) przewiduje wykorzystanie ww. elementów; por. opis techniczny pkt 4.1. W projekcie zagospodarowania działki przewiduje się wykorzystanie ww. elementów (pkt 3.1.1. Istniejący stan zagospodarowania terenu i pkt 3.1.2. Stan projektowany zagospodarowania terenu)".

Co istotne, z projektu rozbiórki, w tym jego części graficznej, nie wynika, aby oprócz ściany podlegającej rozbiórce istniał odrębny mur opisywany obecnie przez skarżących, a posadowiony – jak twierdzą – na ich nieruchomości. Projekt nie czyni rozróżnienia w tym zakresie, ukazując jedynie ścianę, która – poza wskazanymi wyżej fragmentami – miała podlegać rozbiórce. Bezpośrednio przy przedmiotowej ścianie znajdują się oznaczenia drzew oraz obrys budynku gospodarczego na nieruchomości skarżących. Jak ustaliły organy m.in. na podstawie przeprowadzonych na miejscu oględzin, realizując inwestycję pozostawiono te elementy budynków przeznaczonych do rozbiórki, których pozostawienie przewidywał projekt, a zatem rozbiórka została wykonana zgodnie z tym projektem. W tej sytuacji trudno stawiać inwestorowi zarzut nielegalnego rozebrania muru, o którym piszą skarżący, skoro dokonując rozbiórki zastosował się do ostatecznej decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę. W sytuacji istnienia w obrocie prawnym decyzji udzielającej pozwolenia na budowę (a także rozbiórkę) oraz zatwierdzającej projekt budowlany, istnieje prawne domniemanie legalności objętej tą decyzją inwestycji. Ewentualne prowadzenie postępowania naprawczego byłoby możliwe po uprzednim usunięciu z obrotu prawnego decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę (rozbiórkę). Poza tym, jak przyjmuje się orzecznictwie (por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2020 r., sygn. II OSK 443/18), w przypadku wykonywania robót budowlanych na podstawie i zgodnie z pozwoleniem na budowę, ale niezgodnie z przepisami (art. 50 ust. 1 pkt 4 u.P.b.), nie można nałożyć obowiązku doprowadzenia tak wykonywanych (wykonanych) robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, nie zważając na to, że są one wykonywane zgodnie z ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Oznaczałoby to możliwość zakwestionowania prawidłowości ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę bez jej uchylenia lub stwierdzenia niW.żności w jednym z trybów przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Takie działanie naruszałoby zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.). Ustawodawca, formułując zakres postępowania naprawczego (art. 50-51 u.P.b.), dokonał świadomego wyboru, uznając, że w przypadku, gdy roboty budowlane są wykonywane sprzecznie z przepisami, ale zgodnie z ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, doprowadzenie tak wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem jest możliwe jedynie po uprzednim zakwestionowaniu w przewidzianym przez prawo trybie weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę (por. też wyroki NSA z dnia 29 września 2015 r., II OSK 128/14 oraz z dnia 9 stycznia 2019 r., II OSK 424/17). Trzeba zaznaczyć, że organ orzekający w przedmiocie pozwolenia na budowę (rozbiórkę) dokonuje m.in. oceny złożonego przez inwestora, pod rygorem odpowiedzialności karnej, oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 35 ust. 4 u.P.b.; por. też A. Gliniecki, "Prawo budowlane. Komentarz", wyd. III, opubl. WK 2016, t. 8 do art. 35 u.P.b.). Jeżeli zatem prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zostało potwierdzone poprzez wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, która jest ostateczna i prawomocna, ponowne badanie tej okoliczności naruszałoby zasadę trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, wyrażoną w art. 16 § 1 K.p.a. (wyrok WSA w Lublinie z dnia 6 grudnia 2018 r., sygn. II SA/Lu 595/18).

W świetle powyższych rozważań za prawidłowe należało uznać stanowisko organów co do braku podstaw do prowadzenia postępowania także w przedmiocie nielegalnej rozbiórki muru opisywanego przez skarżących.

Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.