Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń Protokolant starszy asystent sędziego Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 266/16 w sprawie ze skargi J. B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 27 stycznia 2016 r.; 3. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz J. B. 1020 (tysiąc dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 266/16 oddalił skargę J. B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] stycznia 2016 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania.

Z uzasadnienia wyr. Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. Naczelnik UC wymierzył skarżącej karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry w kwocie 12.000 zł. Przedmiotowe rozstrzygnięcie wraz z pouczeniem o prawie i terminie do wniesienia odwołania zostało prawidłowo doręczone pełnomocnikowi skarżącej 14 grudnia 2015 r., o czym świadczy zwrotne poświadczenie odbioru przesyłki.

Od tej decyzji, pismem z dnia 28 grudnia 2015 r. skarżąca, działając przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła odwołanie. Dyrektor IC, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r. stwierdził, że przedmiotowe odwołanie zostało wniesione z przekroczeniem terminu, o którym mowa w art. 223 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze. zm.; dalej: "o.p."), który w sprawie upłynął z dniem 28 grudnia 2015 r. (odwołanie nadane zostało dnia 29 grudnia 2015 r.). Skoro zatem odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do dokonania tej czynności, to zdaniem organu odwoławczego zasadne było zastosowanie przepisów art. 228 § 2 O.p.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem skarżąca reprezentowana przez tego samego pełnomocnika (radcę prawnego) złożyła skargę na to postanowienie wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie postanowienia i umorzenie postępowania. Pełnomocnik skarżącej zarzucił organowi błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że odwołanie nie zostało złożone z zachowaniem ustawowego 14 dniowego terminu, w sytuacji gdy zostało nadane w ustawowym terminie, tj. 28 grudnia 2015 r., co wynika ze stempla pocztowego na kopercie oraz z załączonej listy nadawczej i w konsekwencji bezzasadne uznanie odwołania za bezskuteczne.

Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Zdaniem Sądu I instancji organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że wobec doręczenia pełnomocnikowi strony decyzji organu I instancji w dniu 14 grudnia 2015 r., termin do złożenia odwołania upływał z dniem 28 grudnia 2015 r. Data nadania odwołania, zgodnie ze znajdującą się w aktach sprawy kopertą także nie budzi wątpliwości Sądu, bowiem wyraźnie z dowodu tego wynika, że przedmiotowe odwołanie zostało nadane 29 grudnia 2015 r., a zatem z przekroczeniem (o 1 dzień) ustawowego terminu do dokonania tej czynności, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. W tej sytuacji organ odwoławczy zobligowany był zastosować treść przepisów art. 228 § 1 pkt 2 O.p., która została sformułowana w sposób jasny, kategoryczny i bezwarunkowy. Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia nie zależy bowiem od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy.

Ponadto Sąd I instancji wskazał, że art. 193 p.p.s.a. nie ma w sprawie zastosowania, zaś wskazywana w skardze lista nadawcza z dnia 28 grudnia 2015 r. (której kserokopię dołączono do skargi) nie spełnia przesłanek z art. 106 § 3 p.p.s.a. Jako nie potwierdzona za zgodność z oryginałem kserokopia nie posiada bowiem waloru dokumentu, ponadto opatrzona została pieczęcią firmy A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (niebędącej stroną niniejszego postępowania) i dotyczy bliżej nieokreślonej korespondencji do organów celnych na terenie Polski.

Mając na uwadze powyższe, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a zarzuty skargi okazały się niezasadne. Tym samym, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca, zaskarżając go w całości, zarzucając mu, na podstawie art. 173 i art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.):

- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, za Dyrektorem Izby Celnej w Warszawie, iż odwołanie złożone zostało z uchybieniem ustawowego 14 dniowego terminu, w sytuacji gdy środek odwoławczy nadany został z zachowaniem ustawowego terminu (w dniu 28 grudnia 2015 r.), co wynika ze stempla pocztowego widniejącego na kopercie, w której został nadany oraz z załączonej listy nadawczej i w konsekwencji naruszenie przepisu art. 151 p.p.s.a poprzez jego zastosowanie, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, bowiem doprowadziło do oddalenia zasadnej skargi na postanowienie organu w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi na złożenie odwołania;

ewentualnie, gdyby Sąd nie przychylił się do powyższego wniosku:

- naruszenie ogólnej zasady, poprzez jej niezastosowanie, stanowiącej, iż wszelkie wątpliwości związane z materiałem dowodowym Sąd powinien rozstrzygnąć na korzyść Strony tj. w sytuacji, gdy w sprawie zaistniały wątpliwości dotyczące daty nadania odwołania wynikające z dwóch różnych środków dowodowych (lista nadawcza oraz informacja ze strony internetowej Poczty Polskiej), Sąd powinien wziąć pod uwagę okoliczność bardziej korzystną dla Strony;

Ponadto, na podstawie art. 193 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. wniosła o przeprowadzanie dowodu z dokumentów tj.:

1. poświadczonej za zgodność z oryginałem listy nadawczej z dnia 28 grudnia 2015 r. (w załączeniu),

2. koperty zawierającej przedmiotowy środek odwoławczy, której oryginał znajduje się w aktach sprawy; obu na okoliczność wykazania nadania odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] grudnia 2015 r. w ustawowo przewidzianym 14 dniowym terminie.

W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie reformatoryjnie w trybie art. 188 p.p.s.a. poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia z dnia [...] stycznia 2016 r. oraz stwierdzenie, iż przedmiotowe odwołanie zostało nadane z zachowaniem ustawowego terminu, a także o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przypisanych.

Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie.

Pełnomocnik skarżącej przy piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2017 r. załączył poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię odpowiedzi Poczty Polskiej S.A. na reklamację strony złożoną w dniu 28 grudnia 2016 r., z której wynika, że odwołanie od decyzji zostało nadane w dniu 28 grudnia 2015 r., a więc z zachowaniem ustawowego terminu do jego wniesienia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której to przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie kontroli Sądu I instancji poddane zostało postanowienie kończące wstępne stadium postępowania odwoławczego, wydane na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 o.p. Dyrektor Izby Celnej w Warszawie wskazał, że skoro decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] grudnia 2015 r. została doręczona skarżącej w dniu 14 grudnia 2015 r. i zawierała prawidłowe pouczenie o możliwości wniesienia odwołania, to termin do wniesienia odwołania, wynoszący – stosownie do art. 223 § 2 pkt 1 o.p. – 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, upływał z dniem 28 grudnia 2015 r. Organ odwoławczy uznał, że odwołanie od decyzji organu I instancji zostało wniesione po terminie, tj. 29 grudnia 2015 r., co wynikało – w jego ocenie – z odciśniętej na kopercie pieczęci. Na nadanie przesyłki zawierającej odwołanie w dniu 29 grudnia 2015 r. wskazywała również treść wydruku ze strony internetowej Poczty Polskiej pozwalającej na śledzenie przesyłek (http://emonitoring.poczta-polska.pl/).

Sąd I instancji uznał za prawidłowe stanowisko organu odwoławczego, wskazując, że uchybienie terminowi do wniesienia środka odwoławczego jest okolicznością obiektywną, a data nadania odwołania także nie budziła wątpliwości Sądu. WSA nie uwzględnił też załączonych przez skarżącą do skargi kopii dokumentów mających wskazywać, że sporne pismo zostało nadane w dniu 28 grudnia 2018 r. słusznie wskazując, że były to nie potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie dokumentów, dotyczące bliżej nieokreślonej korespondencji do organów celnych na terenie Polski, ponadto opatrzone pieczęcią podmiotu nie będącego stroną tego postępowania.

Wobec faktu, że widniejąca na kopercie pieczątka jest dla skarżącej nieczytelna, co utrudniało identyfikację prawidłowej daty nadania spornej przesyłki poleconej, strona zgłosiła reklamację w systemie Poczty Polskiej odnośnie opatrzenia koperty przesyłki poleconej nieczytelną pieczątką. W odpowiedzi na reklamację Poczta Polska pismem z dnia [...] lutego 2016 r. wyjaśniła, że przesyłka o numerze [...] została przyjęta do nadania dnia 28 grudnia 2015 r. w Urzędzie Pocztowym W. [...], co zostało potwierdzone odciskiem datownika na zbiorowym dowodzie nadana. Placówka dokonała wprowadzenie do systemu informatycznego i obiegu pocztowego przesyłkę w godzinach nocnych, pomimo iż została przyjęta do nadania dnia 28 grudnia 2015 r. W systemie śledzenia przesyłka ta została zaewidencjonowana dnia 29 grudnia 2015 r. Kopia powyższego pisma, potwierdzona za zgodność z oryginałem, została dołączona do akt postępowania sądowego już po wniesieniu skargi kasacyjnej.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższe pismo skutecznie podważa stanowisko organu administracji i WSA w zakresie daty doręczenia spornej przesyłki zawierającej odwołanie od decyzji organu I instancji. W świetle pisma Poczty Polskiej należy uznać, że informacje zawarte w wydruku trackingu przesyłek Poczty Polskiej S.A. zostały podważone w zakresie daty doręczenia przesyłki poleconej nr [...], zatem odwołanie zostało wniesione w terminie, w dniu 28 grudnia 2015 r.

Z powyższych powodów, uwzględniając skargę kasacyjną, należy stwierdzić, że zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2016 r., VIII SA/Wa 266/16 należało uchylić. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny, uznając, że istota jest dostatecznie wyjaśniona, na podstawie art. 188 p.p.s.a., rozpoznał skargę i uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania kasacyjnego postanowiono zgodnie z art. 203 pkt 1 p.p.s.a.