Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Protokolant: Sekretarz sądowy Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A. G., D. G., B. J., P. J., J. K. i K. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie nakazu sprawdzenia stanu technicznego budynku oddala skargę.

Decyzją z 18 grudnia 2013 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 19 lipca 2013 r., nakazującą J. K., K. K., P. J.-T., B. J. – T., D. G. i A. G., współwłaścicielom budynku wielorodzinnego usytuowanego na działce nr [...] przy ulicy P. 34 przeprowadzenie kontroli okresowej o której mowa w art.62 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego oraz przydatności obiektu budowlanego do użytkowania, estetyki obiektu budowanego i jego otoczenia oraz dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego budynku wraz z opracowaniem technicznym (projektem wykonawczym) przedstawiającym sposób naprawy istniejących uszkodzeń.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonego z urzędu postępowania w sprawie stanu technicznego budynku wielorodzinnego na działce nr [...], położonej przy ulicy P. 34 , Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją wydaną na podstawie art.62 ust. 3 ustawy Prawo budowane nakazał współwłaścicielom przedmiotowego budynku przeprowadzenie okresowej kontroli i dostarczenie ekspertyzy co do stanu technicznego budynku.

Jednocześnie organ I instancji prowadzi równolegle postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych obejmujących realizację budynku usługowo-handlowego na działce nr [...], wykonywanych bezpośrednio przy budynku mieszkalnym wielorodzinnym na działce nr [...], będącym przedmiotem tego postępowania. Roboty budowlane przy realizacji budynku usługowo-handlowego wykonywane były niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia. W stosunku do inwestora, którym jest Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe "A" S.C. J. i S. G. w T. wydane zostały stosowne decyzje administracyjne, które otrzymali do wiadomości współwłaściciele budynku wielorodzinnego.

Z uwagi na możliwość zawalenia się ściany szczytowej budynku wielorodzinnego, bezpośrednio graniczącej z wykonywanymi robotami na działce nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął odrębne postępowanie w sprawie stanu technicznego budynku wielorodzinnego.

W trakcie oględzin dokonanych 1 lipca 2013 r., przy udziale współwłaścicieli budynku organ I instancji ustalił, że przedmiotowy budynek wielorodzinny został wybudowany w latach 30-tych XX wieku. Jest to obiekt 3-kondygnacyjny, podpiwniczony, murowany posadowiony na ścianach fundamentowych wykonanych z cegły pełnej o grubości ok. 55 cm. Strop nad parterem jest stalowy, a przestrzeń między dwuteownikami wypełniona betonem. Stropy na wyższych kondygnacjach drewniane. Dach konstrukcji drewnianej kryty papą.

W trakcie oględzin współwłaściciele budynku wielorodzinnego przedłożyli książkę obiektu założoną w 6 lutego 2013 r., protokół z kontroli okresowej 5-letniej stanu technicznego budynku z 6 lutego 2013 r., oraz badania instalacji elektrycznej i piorunochronnej, stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów.

Organ I instancji stwierdził, że powyższe dokumenty wskazują, że na dzień ich sporządzania (przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia) stan techniczny budynku w zakresie ścian nośnych fundamentowych i ścian nośnych był dobry. Natomiast strop Kleina nad parterem, stropy drewniane na pozostałych kondygnacjach, drewniane schody wewnętrzne, konstrukcja dachu i balkony znajdowały się w stanie zadawalającym.

W wyniku dokonanej analizy powyższych dokumentów i zebranego materiału dowodowego w sprawie realizacji robót związanych z budową budynku usługowo-handlowo-biurowego na działce [...] będących przedmiotem odrębnego postępowania oraz własnych ustaleń faktycznych organ I instancji stwierdził, że niewłaściwe prowadzenie robót budowlanych na działce nr [...] (polegających między innymi na wykonaniu pionowego wykopu wzdłuż granicy działki o głębokości ok.2 m poniżej posadowienia istniejącego budynku wielorodzinnego), spowodowało awarię budowlaną budynku wielorodzinnego będącego przedmiotem postępowania. W wyniku wykonywania powyższych robót i innych czynników zewnętrznych nastąpiło osiadanie ściany szczytowej budynku wielorodzinnego oraz jej odchylenie w kierunku wykopu budynku usługowo-handlowo-biurowego. Zjawisko to spowodowało liczne pęknięcia na ścianach zewnętrznych piwnic i nadziemia budynku wielorodzinnego. Wewnątrz budynku powstały liczne zarysowania na ścianie zewnętrznej (od strony wykopu), a także na łączeniach stropu ze ścianami nośnymi, które występują we wszystkich lokalach mieszkalnych na kondygnacjach 2-4 budynku. Stwierdzono również zarysowania w okolicach przewodów kominowych, mogące powodować ich nieszczelność.

W związku pogarszającym się stanem technicznym współwłaściciele budynku wielorodzinnego w dniu 24 maja 2013 r. przedłożyli orzeczenie techniczne dotyczące stanu technicznego budynku, opracowane przez mgr inż. M. K. posiadającego uprawnienia konstrukcyjno-budowlane. Autor orzeczenia stwierdził, że wykonane niezgodnie z projektem budowlanym wykopy pozostawione bez zabezpieczenia przez około 2 tygodni (czas na rozbiórkę starego budynku i wykonanie muru oporowego i zabetonowanie przestrzeniu między nim i krawędzią wykopu) oraz drgania od robót wyburzeniowych i ruchu samochodowego na ulicy spowodowały rozprężenie gruntu pod ścianą fundamentową i wypieranie go w stronę wykopu, co w konsekwencji poskutkowało osiadaniem ściany szczytowej budynku wielorodzinnego i odchyleniem jej od pionu w kierunku wykopu. Ściana osiadła na całej długości, a najbardziej od strony ulicy P. (większa rozwartość rys na tej ścianie ), co jest związane z drganiami od ruchu pojazdów ulicą. Autor ekspertyzy stwierdził, że spękaniu uległy ściany nośne podłużne nie tylko w sąsiedztwie ściany szczytowej, ale także na przeważającej ich długości. Stwierdził, że proces ten z biegiem czasu sukcesywnie postępuje i nie został zakończony. Dlatego wskazał, że należy niezwłocznie podjąć działania mające na celu zatrzymanie tej niekorzystnej sytuacji. Podkreślił, że jeżeli nie podejmie się natychmiast zdecydowanych działań zabezpieczających, to może dojść do katastrofy budowlanej. Ponadto wskazał, że spękaniu uległy również kominy, których użytkowanie grozi zatruciem dymem lub pożarem ( drewniane stropy i dach) obiektu.

W celu likwidacji powstałego zagrożenia we wnioskach końcowych zalecił

budynek należy spiąć ściągami stalowymi biegnącymi wzdłuż nośnych ścian podłużnych z obu ich stron, umieszczonymi pod stropem parteru, I i II piętra. Ściągi należy zamocować w kotwach z grubej blachy wzmocnionej żeberkami lub w ceowniku 200 długości ok. 11,5m na ścianach szczytowych albo klatki schodowej. Ściągi w zewnętrznych ścianach budynku należy umieścić w bruździe i osłonie izolacyjnej, a później otynkować. Wewnątrz budynku ściągi powinny zostać umieszczone pod sufitem podwieszonym lub obudowane płytami gipsowo-kartonowymi. Wskazał, że na konieczne roboty budowlane należy sporządzić dokumentacje techniczną.

miejsca w ścianach nośnych, gdzie występują pęknięcia po obu ich stronach należy "zszyć" poprzez wklejenie wkładek stalowych za pomocą specjalnego kleju głęboko penetrującego w materiał muru (klej na bazie żywic epoksydowych lub pęczniejący),

wykonanie ściany oporowej i wypełnienie przestrzeni między ścianą oporową a krawędzią wykopu betonem B 10, do poziomu posadowienia ściany fundamentowej w budynku na dz. nr [...] jest warunkiem koniecznym, ale nie wystarczającym do powstrzymania procesu niszczenia budynku wielorodzinnego.

we wszystkich czynnych przewodach dymowych należy zamontować szczelne wkłady ze stali nierdzewnej. Podkreślił że tynkowanie kominów przy niestabilnym podłożu nie daje gwarancji szczelności przewodów.

po zakończeniu robót naprawczych, mieszkania i elewacje budynku należy doprowadzić do stanu przed rozpoczęciem wykopów.

Organ I instancji uznał za właściwie zastosowanie w sprawie art. 61 ustawy Prawo budowlane, który stanowi, że właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt budowlany zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust.2. Stosownie do przepisów art. 62 ust. 1 obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę:

okresowej kontroli, co najmniej raz w roku, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego:

elementów budynku, budowli instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działanie czynników występujących podczas użytkowania obiektu,

instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska,

instalacji gazowych oraz przewodów spalinowych i wentylacyjnych,

okresowej kontroli, co najmniej raz na pięć lat, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia; kontrolą tą powinno być objęte również badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów.

Zgodnie z art. 62 ust.3 ww. ustawy, właściwy organ może - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazać przeprowadzenie kontroli okresowej o której mowa w art.62 ust. 1, a także może zażądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części.

W ocenie organu I instancji faktem bezspornym jest, że przedmiotowy budynek wielorodzinny znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, mogącym spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi i bezpieczeństwa mienia. Taki stan daje podstawę do przeprowadzenia postępowania w trybie przepisów art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane.

Dla określenia zakresu robót do wykonania w powyższym trybie, zgodnie z przyjętym orzecznictwem sądów administracyjnych organ nadzoru budowlanego I instancji w uzasadnionych przypadkach może na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego nałożyć na współwłaścicieli obowiązek przeprowadzenia kontroli stanu technicznego budynku. Nakazanie przeprowadzenia kontroli stanu technicznego może nastąpić w każdym czasie, niezależnie od terminów kontroli okresowych przewidzianych w art. 62 ust. 1 i 1b. Działanie organu nadzoru budowlanego nie są ograniczone tym, czy i kiedy właściciel lub zarządca poddał obiekt budowlany kontroli. Wystarczające jest bowiem stwierdzenie przez organ, że stan techniczny obiektu budowlanego może stworzyć zagrożenie.

W sytuacji gdy okresowa kontrola stanu technicznego została wykonana przed rozpoczęciem realizacji budynku usługowo-handlowego na działce sąsiedniej, a stan techniczny budynku wielorodzinnego po rozpoczęciu robót uległ pogorszeniu - to niezależnie od dokonanej wcześniej kontroli okresowej zasadne jest nałożenie na współwłaścicieli budynku wielorodzinnego obowiązku przeprowadzenia kontroli stanu technicznego tego budynku. Podkreślił organ, że kontrola stanu technicznego nie jest tożsama z kontrolą okresową o której mowa w art. 62 ust. 1 pkt.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane.

W przypadku występującego zagrożenia, organ nadzoru budowlanego na podstawie przepisów art. 62 ust.3, oprócz przeprowadzenia kontroli stanu technicznego budynku może również nałożyć obowiązek przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego. Dopiero wyniki przeprowadzonej kontroli stanu technicznego, treść przedłożonej ekspertyzy oraz ustalenia własne mogą stanowić podstawę do podjęcia decyzji przewidzianej w art.66 bądź 67 Prawa budowlanego.

Organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji, że skomplikowany charakter prac naprawczych wskazany w opracowaniu technicznym dostarczonym przez współwłaścicieli budynku wielorodzinnego wymaga sporządzenia ekspertyzy stanu technicznego budynku z rozwiązaniami projektowymi przedstawiającymi sposób wykonania napraw istniejących uszkodzeń, powstałych w wyniku awarii budynku. Dostarczona przez współwłaścicieli budynku wielorodzinnego w dniu 24 maja 2013 r. ekspertyza sporządzona została dla potrzeb innego postępowania, związanego z wykonywaniem robót budowlanych na działce nr [...] i wymaga uzupełnienia. Ekspertyza techniczna powinna zawierać analizę zdarzenia sporządzoną w oparciu o rzeczywisty stan obiektu i jego elementów składowych, jest to bardziej złożony przypadek orzeczenia technicznego, w którym do oceny stanu rzeczywistego niezbędne są badania i zastosowanie zasad opartych o podstawy naukowe lub naukowo-techniczne. Wnioski z ekspertyzy mają stanowić podstawę do ustalenia dalszego postępowania z obiektem lub konstrukcją budowlaną. Ekspertyza wraz z projektem naprawy powinna być sporządzona przez rzeczoznawcę budowlanego, lub osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Powyższy dokument pozwoli organowi I instancji ustalić stan faktyczny przedmiotowego budynku i podjąć właściwe rozstrzygnięcie w trybie przepisów art.66 Prawa budowlanego.

Ponadto niezależnie od przyczyny, jaka wywołała zły stan budynku wielorodzinnego, stosownie do przepisów art. 61 i art.66 Prawa budowlanego wszelkie nakazy związane z utrzymaniem budynku w należytym stanie technicznym obciążać będą właścicieli budynku. Kwestie ponoszonych kosztów, w zależności od przyczyn powstałego stanu mogą być przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym.

Skargę na powyższa decyzję wnieśli A. G., D. G., B. J.-T., P. J.-T., J. K. i K. K., domagając się uchylenia wydanych w sprawie rozstrzygnięć organu odwoławczego i organu I instancji.

Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, wskazując:

art. 61 § 4 w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stron postępowania - bezpodstawnie uznając za stronę Burmistrza Miasta i Starostę;

art. 6 oraz 7 w zw. art. 77 k.p.a. poprzez:

wydanie decyzji na podstawie niepełnego materiału dowodowego, który pomimo ciążącego na organach obowiązku, nie został zabezpieczony ani zebrany w stopniu chociażby uprawdopodabniającym jego wszechstronną analizę i wyciągnięcie na tej podstawie rzetelnych ustaleń faktycznych;

niepodjęcie czynności niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy - wyrażające się w tym, że zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy, nie przeprowadziły postępowania dowodowego umożliwiającego poczynienie prawdziwych ustaleń faktycznych mających kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

art. 7 i 8 k.p.a. poprzez:

nie odniesienie się przez organ odwoławczy w najmniejszym stopniu do zarzutów podniesionych w odwołaniu; brak w decyzji ostatecznej chociażby próby podjęcia polemiki z argumentami przedstawionymi w odwołaniu;

nieuwzględnienie, w ramach prowadzonego postępowania, zarówno słusznego interesu obywateli, jak i interesu społecznego - wyrażające się w tym, że nakładanie na skarżących, będących ofiarami działań inwestora powziętych na działce sąsiedniej, obowiązków niemożliwych na obecnym etapie do rzetelnego wykonania, nadto znacząco obciążających ich finansowo, jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, poczuciem sprawiedliwości społecznej oraz prowadzi do utrwalenia w obywatelach, w tym w uczestnikach postępowania, postawy pogłębionego braku zaufania do władzy publicznej przy równoczesnym tolerowaniu przez organ administracyjny braku realizacji obowiązków nałożonych na inwestora w tym wykonanie i przedłożenie prawidłowej inwentaryzacji robót wykonanych niezgodnie z projektem budowlanym i w ramach samowoli budowlanej ;

- wydanie decyzji w sposób rażąco stronniczy, szczególnie, jeżeli odniesie się przedmiotową decyzję (zarówno organu I instancji jak i organu odwoławczego) do tolerancji wobec inwestora i wykonawcy w zakresie postępowania (łączącego się zarówno przedmiotowo jak i podmiotowo) w sprawie nieprawidłowo prowadzonych robót budowlanych, a szczególnie wobec zgody na realizację prac w oparciu o nieistniejący projekt, z którym wydając decyzję organ nie mógł się zapoznać, co niweczy przewidzianą przepisem art. 8 k.p.a. zasadę budowania zaufania do władzy publicznej na bazie rzetelnie prowadzonego postępowania;

- poprzez sztuczne wydzielenie przez organ I instancji kwestii stanu technicznego budynku do odrębnego postępowania, a następnie sanowanie takiego stanu rzeczy przez organ odwoławczy, pomimo istnienia możliwości wydania rozstrzygnięcia co do sporządzania ekspertyz w ramach przepisów z zakresu katastrofy budowlanej, które w sposób jednoznaczny pozwalają na obciążenie obowiązkami w tym zakresie inwestora, co w konsekwencji prowadzi do rozluźnienia odpowiedzialności za sprowadzenie katastrofy budowlanej, a jednocześnie pozwala na przerzucenie na osoby poszkodowane kosztów ekspertyz, które powinny obciążać winnego nieprawidłowości, powodując tym samym nałożenie w ramach ostatecznej decyzji administracyjnej obowiązku opartego o zdarzenie przyszłe i niepewne, tym samym niewykonalnego na danym etapie z uwagi na nierozerwalny związek obowiązków nakładanych w ramach prowadzonego postępowania w stosunku do inwestora z wtórnymi w tym wypadku działaniami, które mogą być podjęte przez właścicieli w ramach obowiązku dbałości o nieruchomość;

- poprzez sztuczne wydzielenie sprawy z głównego wątku organ I instancji organ operował materiałem dowodowym niepełnym, nieprawidłowym, który tendencyjnie koncentruje uwagę na stanie technicznym budynku pomijając przyczyny tego stanu, w zakresie których prowadzone jest odrębne postępowanie w ramach którego funkcjonuje ekspertyza zbieżna z zakresem, do którego zobowiązano skarżących, czym w niezrozumiały sposób ponownie obciąża się właścicieli nieruchomości obowiązkami wykonanymi w ramach równolegle toczącego się postępowania - sporządzanie kolejnej ekspertyzy, oraz sanowanie takiego stanu rzeczy przez organ odwoławczy.

Skarżący podkreślili, że nie negują prawnego obowiązku ciążącego na właścicielach nieruchomości w zakresie odpowiedzialności za prawidłową dbałość o stan ich nieruchomości, oraz obowiązku przeprowadzania niezbędnych w tym zakresie działań. Jednak w przedmiotowej sprawie inicjatywa dowodowa organów administracyjnych była minimalna (pomimo dokładnej wiedzy organu administracyjnego o nierozerwalnym związku przedmiotowego postępowania z toczącym się równolegle postępowaniem w sprawie katastrofy budowlanej), a materiał dowodowy zgromadzony w sprawie to głównie materiał przedkładany przez stronę.

Podkreślili w skardze, że kwestia awarii budynku będącego własnością skarżących jest przedmiotem aktualnie toczącego się postępowania w przedmiocie robót na sąsiedniej działce, w ramach którego nie tylko rozważano skutki robót budowlanych prowadzonych niezgodnie ze sztuką, ważnym pozwoleniem na budowę i projektem, ale dodatkowo zobowiązano wykonawcę robót do sporządzenia "odpowiedniej ekspertyzy technicznej w zakresie wpływu i skutków wykonanych robót budowlanych na budynek usytuowany na sąsiedniej działce nr [...], sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane bądź rzeczoznawcę budowlanego", która to ekspertyza w sposób jednoznaczny będzie warunkowała zakres i technologię naprawy budynku przez właścicieli. Ponadto wskazano, iż na obecnym etapie decyzja nakładająca w na skarżących obowiązek wykonania kontroli okresowej polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego oraz przydatności obiektu budowlanego do użytkowania, estetyki obiektu budowlanego i jego otoczenia jest de facto nałożeniem obowiązku już wykonanego przez właścicieli, gdyż zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy posiadają wiedzę o wykonaniu przez właścicieli budynku prywatnej ekspertyzy w przedmiotowym zakresie, która to ekspertyza została dołączona do równolegle toczącego się postępowania, tym samym ponowne nakładanie obowiązku sporządzania ekspertyzy w tożsamym zakresie nie znajduje żadnego merytorycznego uzasadnienia.

W ocenie skarżących ścisły związek obu postępowań prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego powoduje, że bezcelowym jest sporządzanie ekspertyzy bez posiadania wiedzy co do sposobu prowadzenia prac przez inwestora i wiedzy co do głębokości i nośności wykopu, który oddziaływuje na budynek skarżących. W ocenie skarżących wszelkie represje za skutki prowadzenia inwestycji w sposób niezgodny z prawem z uchybieniami co do zatwierdzonego projektu budowlanego winny obciążać sprawcę, czyli inwestora, a nie skarżących, którzy są stroną poszkodowaną. Upatrują w tym skarżący nierównego traktowania i faworyzowania inwestora kosztem strony skarżącej. Pomijana jest okoliczność, że istniejący stan rzeczy wynika z działalności inwestora. Z technicznej strony, wykonanie nałożonego decyzją obowiązku polega na zleceniu tych prac uprawnionym do tego osobom - z czym skarżący się zgadzają. Jednakże prawidłowa ocena aktualnego stanu faktycznego w sposób jednoznaczny wskazuje, że brak uprzedniego uzyskania dokumentacji zleconej do wykonania inwestorowi w ramach postępowania dotyczącego niezgodnego z prawem wykonywania prac budowlanych spowoduje, że każdorazowe wykonywanie jakichkolwiek ekspertyzy i oceny stanu technicznego będzie przedwczesne, niepełne, a w rzeczy samej zmierzające do bezpodstawnego narażania właścicieli budynku na ponoszenie obciążeń finansowych. Problemu powyższego, sygnalizowanego już w postępowaniu odwoławczym, w ocenie skarżących nie rozwiązuje fakt, że organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu swej decyzji, że organ nadzoru budowlanego ma obowiązek udostępnić akta sprawy w sprawie budowli na działce nr [...] specjaliście, który miałby sporządzać ekspertyzę wynikłą z nałożonego na skarżących obowiązku. Akta sprawy są bowiem niepełne i w żaden sposób nie mogą stanowić podstawy do odpowiedzialnego podjęcia się sporządzenia ekspertyzy.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy nie podzielił stanowiska skarżących i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., uchyla ją lub stwierdza jej nieważność.

Biorąc pod uwagę wyżej wskazane kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Materialnoprawną podstawę decyzji organu pierwszej instancji stanowił przepis art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), w myśl którego właściwy organ - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Tak też uczynił organ pierwszej instancji nakładając na skarżących, którzy są współwłaścicielami budynku, wskazane w przepisie obowiązki: przeprowadzenia okresowej kontroli i przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego.

W niniejszej sprawie kontrola stanu technicznego budynku skarżących, przeprowadzona wskutek stwierdzenia szkód spowodowanych niewłaściwym prowadzeniem robót na sąsiedniej działce wykazała nieodpowiedni stan techniczny budynku mieszkalnego. Okoliczność ta jest niesporna. Wynika także z ekspertyzy złożonej przez skarżących w toku postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego wobec inwestora prowadzącego roboty budowlane na sąsiedniej działce. Dlatego też wskazać trzeba, że przyjęty przez organy stan faktyczny został ustalony prawidłowo, czego konsekwencja jest zastosowanie wskazanego przepisu i nałożenie obowiązków. Za niezasadne należy w tej sytuacji uznać zarzuty skargi odnoszące się do niepełnego materiały dowodowego.

W tym miejscu wskazać trzeba, że stosownie do art. 61 pkt 1 powołanej ustawy Prawo budowlane - za utrzymywanie i użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 tejże ustawy, odpowiada opcjonalnie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Przepis ten pozwala na nakładanie obowiązków wynikających z rozdziału 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zarówno na właściciela jak również zarządzającego obiektem budowlanym. Z przepisu tego wynika wprost, że adresatem decyzji przewidzianych w rozdziale 6 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane może być zatem wyłącznie właściciel lub zarządca obiektów budowlanych.

W niniejszej sprawie skarżący wskazują na sztuczne wydzielenie kwestii stanu technicznego budynku, prowadzonego w trybie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego z prowadzonego przez organy równolegle wobec inwestorów budynku mieszkalno – usługowego postępowania w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Powyższy zarzut wiążą z wydaniem kwestionowanej decyzji w sposób stronniczy, bez uwzględnienia interesów skarżących, domagając się ustalenia stanu ich budynku i działań naprawczych w postępowaniu dotyczącym sprawcy szkody.

Postulat ten nie może być uwzględniony, gdyż cel i tryb obu postępowań jest odmienny. Także krąg stron postępowania nie jest tożsamy. Nie jest zatem możliwe prowadzenie przez organ nadzoru budowlanego jednego postępowania obejmującego doprowadzenie do zgodności z prawem sposobu prowadzenia robót budowlanych w zakresie inwestycji budowlanej na jednej działce i prowadzenie postępowanie dotyczącego kwestii należytego stanu technicznego budynku mieszkalnego skarżących posadowionego na działce sąsiedniej. Organy nie kwestionują przy tym, że przyczyna pogorszenia się stanu budynku skarżących leży po stronie wadliwie wykonanego wykopu przez inwestora pod budowany obiekt mieszkalno-usługowy, jednak ewentualne roszczenia odszkodowawcze leża poza granicami kompetencji organów nadzoru budowlanego i orzekającego Sądu. Kontrolowane postępowanie dotyczy zabezpieczenia obiektu skarżących przez katastrofą budowlaną i zapewnienia skarżącym bezpiecznego dalszego w nim zamieszkiwania.

Ponadto, jak wskazały organy, obowiązek nałożony kwestionowaną decyzją może zostać wykonany poprzez uzupełnienie już sporządzonej z inicjatywy skarżących ekspertyzy technicznej o wskazane elementy, a wówczas koszt jej wykonania nie będzie tak dolegliwy.

Zasadny okazał się natomiast zarzut nie odniesienia się przez organ odwoławczy do zawartego w odwołaniu ponowionego w treści skargi zarzutu naruszenie przepisów art. 61 § 4 w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stron postępowania poprzez bezpodstawne uznanie za strony postępowania Burmistrza Miasta i Starosty. Z uzasadnień decyzji obu instancji nie wynika interes prawny obu tych podmiotów w postępowaniu prowadzonym wobec skarżących. Jednakże powyższe uchybienie nie ma, w przekonaniu Sądu, wpływu na prawidłowość kwestionowanego rozstrzygnięcia.

Konkludując wskazać trzeba, że organy zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy w sposób wyczerpujący, zastosowały prawidłową podstawę prawną i odniosły ją do właściwego podmiotu, zaś rozpatrzenie materiału dowodowego znalazło odzwierciedlenie w prawidłowym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, skoro zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku skargę oddalił.